Ngày 29-04-2026
 
Phụng Vụ - Mục Vụ
Ngày 30/04: Đức Giêsu Người phòng bị đại tài - Lm Antôn Nguyễn Thế Nhân SSS
Giáo Hội Năm Châu
02:33 29/04/2026


Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Gioan.

Sau khi đã rửa chân các môn đệ, Chúa Giêsu phán với các ông: "Thật, Thầy bảo thật các con: Tôi tớ không trọng hơn chủ, kẻ được sai không trọng hơn đấng đã sai mình. Nếu các con biết điều đó mà thực hành thì có phúc. Thầy không nói về tất cả các con, vì Thầy biết những kẻ Thầy đã chọn, nhưng lời Thánh Kinh sau đây phải được ứng nghiệm: Chính kẻ ăn bánh của Ta sẽ giơ gót lên đạp Ta. Thầy nói điều đó với các con ngay từ bây giờ, trước khi sự việc xảy đến, để một khi xảy đến, các con tin rằng: Thầy là ai. Thật, Thầy bảo thật các con: Ai đón nhận kẻ Thầy sai, là đón nhận Thầy, và ai đón nhận Thầy là đón nhận Đấng đã sai Thầy".

Đó là lời Chúa.
 
Tin Giáo Hội Hoàn Vũ
Thomas Colsy: Anh Giáo đang lầm lạc.
J.B. Đặng Minh An dịch
00:52 29/04/2026

Thomas Colsy là một nhà báo Công Giáo sống tại Anh. Sau khi tốt nghiệp Đại học Durham, ông đã làm việc ba năm trong ban biên tập của tờ Catholic Herald, ấn phẩm Công Giáo lớn nhất Vương quốc Anh. Ông vẫn tiếp tục viết bài cho tờ Herald, đồng thời cộng tác với LifeSiteNews, Catholic Family News và Gregorius Magnus. Các bài viết của ông cũng được đăng trên UnHerd, Spiked và Irish Catholic Newspaper.

Ông vừa có bài viết nhan đề “The Church of England is confused”, nghĩa là “Anh Giáo đang lầm lạc” nhân chuyến viếng thăm Tòa Thánh của nữ Tổng Giám Mục Sarah Mullally.

Nguyên bản tiếng Anh có thể xem tại đây. Dưới đây là bản dịch toàn văn sang Việt Ngữ.

Anh Giáo đang trong tình trạng hỗn loạn. Thực tế, tình trạng này đã kéo dài kể từ Đạo luật Tối cao và việc Vua Henry VIII loại bỏ các lời cầu nguyện cho Giáo hoàng khỏi Thánh lễ (vào thời điểm đó, Thánh lễ vẫn giữ nguyên tính chất bí tích và được cử hành bằng tiếng Latinh). Vốn dĩ là một thực thể khá phù du, Anh Giáo đã vật lộn trong một cuộc khủng hoảng bản sắc triền miên.

Đôi khi, Anh Giáo đã sản sinh ra những người đàn ông và phụ nữ đức hạnh, có lòng mộ đạo chân thành – thậm chí cả những bài thơ và bản nhạc tuyệt đẹp cố gắng thể hiện lòng tôn kính và thờ phượng chân thành đối với Chúa Giêsu Kitô. Tuy nhiên, với việc bổ nhiệm nữ y tá Sarah Mullally vào vị trí Giám mục Canterbury, có lẽ dấu hiệu rõ ràng nhất cuối cùng đã xuất hiện, cho thấy với tất cả những ai chịu khó suy ngẫm rằng thể chế này về cơ bản đã bị tách rời khỏi di sản tông đồ sống động của thế giới Kitô giáo xưa, rằng các thể chế của Anh đã tự tách mình khỏi quá khứ, và rằng chúng ta đang bị chi phối bởi sự nhầm lẫn giới tính ngày càng nguy hiểm.

Bà Mullally hiện đang nắm giữ một vị trí có ý nghĩa biểu tượng quan trọng không kém gì tầm ảnh hưởng về mặt thể chế. Do đó, việc bà lên ngôi không chỉ đơn thuần là việc phá vỡ một rào cản vô hình nào đó hay câu chuyện cảm động về một cựu y tá vươn lên chức vụ cao trong giáo hội. Thay vào đó, nó đặt ra câu hỏi, và có khả năng khép lại, một chương tương đối dài trong lịch sử Kitô giáo Anh: đó là cuộc tranh luận xoay quanh việc ai thực sự là người thừa kế đích thực của quá khứ, tổ tiên và nền tảng tôn giáo của chúng ta.

Để hiểu tại sao việc bổ nhiệm bà lại quan trọng, người ta phải bắt đầu với sự thật lịch sử đơn giản rằng Anh Giáo không sinh ra đã là Anh giáo. Nó sinh ra rõ ràng và dễ nhận biết là Công Giáo. Đức tin mà Thánh Augustinô thành Canterbury mang đến từ tu viện San Gregorio al Cielo ở Rôma (nơi năm vị Tổng Giám Mục đầu tiên của Canterbury và Đức Tổng Giám Mục đầu tiên của York từng là tu sĩ), theo lệnh của Giáo hoàng Thánh Grêgôriô Cả, mang bốn dấu ấn truyền thống và nhiều điều mà sau này những người Anh giáo sẽ bác bỏ: việc cầu khẩn các thánh, sự hiểu biết về Thánh lễ mang tính tế lễ và hy sinh, cầu nguyện cho người chết, đời sống tu viện và quyền uy của Thánh Phêrô.

Khi Thánh Augustinô đến Kent vào năm 597, ngài không thành lập một Giáo hội quốc gia được điều hành bởi sở thích địa phương. Ngược lại, tổ chức mà ngài thành lập đã thiết lập một biểu hiện địa phương của một tổ chức toàn cầu có thẩm quyền vượt ra ngoài các vị vua và hội đồng. Điều tương tự cũng đúng với tôn giáo mà ngài giới thiệu. Chức tư tế mà ngài mang đến – không ngoại lệ, đều là nam giới – là một quyền thừa kế cố định, chứ không phải là một chức vụ linh hoạt tùy thuộc vào sự thương lượng văn hóa.

Di sản đó đã tồn tại gần một ngàn năm mà không gặp phải thách thức nghiêm trọng nào đối với hình thức cơ bản của nó. Nó đã vượt qua các cuộc xâm lược của người Viking, các cuộc chiến tranh triều đại và những biến động xã hội. Nó tồn tại bởi vì cả những người cai trị và giáo sĩ Anh đều hiểu rằng Giáo hội không phải là thứ họ có thể tùy ý thiết kế lại. Di sản đó sẽ mang lại cho quốc gia họ sự tiếp nối tông đồ và phước lành thiêng liêng miễn là họ tôn trọng và gìn giữ nó.

Giáo hội Celtic bản địa tồn tại ở Ireland, Iona, Scotland và Northumbria – mà nhiều người Anh giáo thích viện dẫn như những tiền thân của họ để biện minh cho sự ly khai với Rôma – cũng không phải là một tổ chức tiền Anh giáo đang chờ đợi để thoát khỏi sự kiểm soát của Rôma. Do vô tình bị tách rời khỏi lục địa vì thiếu liên lạc, họ trở nên biệt lập. Họ hoạt động độc lập khỏi quyền lực của Thánh Phêrô, giống như người Maronite ở Li Băng đã làm trong vài thế kỷ thời Trung cổ, một cách ngẫu nhiên chứ không phải do hành động tách biệt và từ chối có chủ đích.

Quan niệm sai lầm hiện đại cho rằng những người này là những người tiên phong của đạo Tin Lành sụp đổ khi xem xét kỹ lưỡng. Các tu sĩ ở Iona và Lindisfarne khác với Rôma ở một số phong tục, nhưng không khác nhau về chức tư tế, các bí tích và chắc chắn không khác nhau về giới tính của giám mục. Khi liên lạc với lục địa được thiết lập lại và các tranh chấp nảy sinh – nổi tiếng nhất là về việc xác định ngày lễ Phục Sinh – họ đã tuân phục hội đồng và chính quyền. Công đồng Whitby đã giải quyết vấn đề vì tính liên tục quan trọng hơn tính độc lập. Hơn nữa, nếu các tín hữu Kitô giáo Celtic thực sự bảo vệ một mầm mống Tin Lành đang ngủ yên, thì những nhà sử học theo chủ nghĩa xét lại đầy ảo tưởng này có bao giờ thấy kỳ lạ rằng chính căn cứ và mảnh đất màu mỡ của nhánh Celtic, Ireland, cùng với miền Bắc nước Anh, lại kiên quyết bác bỏ cuộc Cải cách thay vì đón nhận nó?

Hơn nữa, các vị vua xây dựng nước Anh hiểu một cách bản năng nhu cầu về sự tiếp nối. Alfred Đại đế, đối mặt với sự hủy diệt văn hóa dưới tay người Đan Mạch, đã không cố gắng hiện đại hóa Kitô giáo hay dân chủ hóa hàng giáo sĩ. Ngài đã khôi phục các tu viện, dịch các văn bản Kitô giáo cổ và nhấn mạnh tính kỷ luật trong giới linh mục. Chương trình đổi mới của ngài dựa trên sự phục hồi hơn là sự đổi mới – hướng đến sự vĩ đại của Rôma (sống theo lý tưởng hơn là thay đổi chúng và gọi đó là tiến bộ, như Chesterton đã nói). Ngài tin rằng nền văn minh phụ thuộc vào sự trung thành với những gì đã được truyền lại.

Trong lời tựa cho bản dịch tác phẩm “Chăm sóc mục vụ” của Thánh Grêgôriô Cả, Alfred Đại đế đã thể hiện khá rõ ràng tư tưởng này: “Tổ tiên chúng ta, những người từng nắm giữ những vị trí này, yêu mến sự khôn ngoan, và nhờ đó họ đã đạt được sự giàu có và để lại cho chúng ta. Trong điều này, chúng ta vẫn có thể thấy dấu vết của họ, nhưng chúng ta không thể noi theo họ, và vì vậy chúng ta đã đánh mất cả sự giàu có lẫn sự khôn ngoan, bởi vì chúng ta không chịu hướng lòng mình theo gương của họ.”

Vào thời Alfred Đại đế, một lần nữa, tất cả các giáo sĩ Anh chắc chắn đều theo chủ nghĩa bí tích. Tất cả đều là nam giới. Tất cả đều sống theo một tôn giáo trong đó việc cầu khẩn các vị thánh được đề cao và quyền tối cao của Giáo hoàng được thừa nhận. Sau chiến thắng quyết định tại Edington, Alfred Đại đế đã chấm dứt tục lệ lâu đời trả tiền cho những tên cướp biển man rợ khủng bố đất nước mình – gọi là Danegeld. Đây là Alfred Đại đế, chính người đã hành hương đến Rôma, nơi ông được Đức Giáo Hoàng Lêô IV ban phước và xác nhận. Alfred Đại đế, người cha của nước Anh. Ông sẽ nghĩ gì về Mullally? Một người phụ nữ, giả danh giám mục, tìm cách trả hàng triệu đô la tiền “bồi thường” cho các dân tộc nước ngoài vì những “tội ác” mà người ta nghi ngờ liệu những người trong các cơ sở của bà ta có thực sự phạm phải hay không, trong khi đang ly khai với Đức Thánh Cha ở Rôma. Người Anh nên suy ngẫm và tự hỏi mình điều này.

Một thế hệ sau, Athelstan – vị vua đầu tiên cai trị toàn bộ nước Anh – đã bao quanh mình bằng các giám mục và tu viện trưởng, những người có quyền lực bắt nguồn từ sự kế thừa tông đồ, chứ không phải từ trào lưu chính trị. Là một vị vua chiến binh đầy sức hút, cháu trai chiến thắng của Alfred Đại đế đã tôn trọng những giáo lý Kitô giáo cổ xưa khắc nghiệt về việc phân chia giới tính bằng kỷ luật và sống độc thân suốt đời – điều này khiến các học giả sau này suy đoán (một cách không công bằng và quá nhàm chán) liệu ông có phải là người đồng tính hay không. Dù là người đồng tính hay không, việc ông có nuốt kiếm nhiều như chiến đấu bằng kiếm hay không hiện tại không quan trọng; người ta biết rằng các giáo sĩ của ông – một lần nữa, không có ngoại lệ – đều là nam giới. Thánh lễ mà ông tham dự về cơ bản giống với Thánh lễ Latinh, được cử hành bởi một người có thẩm quyền tông đồ, mà những người Công Giáo truyền thống tham dự ngày nay. Các hiến chương, luật lệ và công đồng của ông cho thấy một xã hội hiểu tôn giáo là nền tảng thiêng liêng, bất khả xâm phạm của đời sống công cộng. Họ cai trị như những vị hoàng tử Kitô giáo bởi vì họ tin rằng Giáo hội thể hiện một trật tự kế thừa lâu đời hơn chính họ. Nước Anh vào thế kỷ thứ 10 khó có thể được coi là một xã hội đang thử nghiệm sự bình đẳng tôn giáo. Toàn bộ trật tự văn minh của nước này đều tin rằng hệ thống thứ bậc là một phần của cấu trúc hiện thực.

Niềm tin đó vẫn tồn tại đến tận cuối thời Trung cổ. Người ta chỉ cần xem xét sự nghiệp của Reginald Pole, vị Tổng Giám Mục Công Giáo cuối cùng của Canterbury trước khi xảy ra sự chia rẽ dưới thời Elizabeth. Pole là một học giả thời Phục hưng, một nhà ngoại giao và một nhà cải cách. Tuy nhiên, ông chưa bao giờ tưởng tượng rằng cải cách lại có nghĩa là thay đổi bản chất của chức tư tế hay cấu trúc quyền lực. Mẹ ông, Margaret Pole, thà chết chứ không chấp nhận tuyên bố về quyền tối cao về mặt tinh thần của nhà vua. Sự tử đạo của bà và việc ông bị lưu đày cũng không phải là những chi tiết nhỏ nhặt về nghi lễ. Thay vào đó, chúng được dẫn dắt bởi nguyên tắc đơn giản rằng Giáo hội không phải là một thực thể của nhà nước và hiến pháp của nó không thể được viết lại tùy ý. Nếu họ sẵn sàng gọi Henry VIII là kẻ dị giáo (người tin vào hầu hết các giáo lý mà người Công Giáo ngày nay cho là cấm quyền lực của Giáo hoàng), thì họ sẽ nghĩ gì về Mullally?

Đây là điểm mà các nhà bình luận hiện đại thường né tránh. Anh Giáo trước thời Cải cách không phải là Anh giáo theo bất kỳ nghĩa nào có thể nhận biết được. Giáo hội này không tin rằng giáo lý có thể bị thay đổi bằng bỏ phiếu lập pháp. Giáo hội này không coi các giám mục là những nhà quản lý được lựa chọn để phản ánh sự tiến bộ xã hội. Và Giáo hội này không hề – ở bất kỳ thời điểm nào trong lịch sử lâu dài của mình – xem xét việc phong chức linh mục cho phụ nữ.

Sự thật cuối cùng đó thực sự là mấu chốt của vấn đề. Lời răn dạy của Thánh Phaolô trong Kinh Thánh khá rõ ràng và không mơ hồ: ngài không cho phép phụ nữ giảng dạy trong Giáo hội. Hơn nữa, các giáo phái Tin Lành chính thống và truyền thống thường tự hào về việc bác bỏ những truyền thống bất hợp pháp và quay trở lại sự thuần khiết của Kitô giáo cổ đại. Thực tế vẫn là mặc dù có bằng chứng mơ hồ về các nữ phó tế (thực chất là những người quản lý nhà thờ được tôn vinh), nhưng không có giáo phái Kitô giáo cổ đại nào – cả người Ethiopia, người Ấn Độ hay người Nestorian phương Đông – phong chức linh mục cho phụ nữ. Đây là một sự đổi mới. Một sự đổi mới trắng trợn, mà những lý lẽ biện minh dường như dựa trên những tình cảm giải phóng, phê phán giới tính và bình đẳng mơ hồ của thời đại, chắc chắn hơn là lòng trung thành với Kinh Thánh hay những gì đã được truyền lại.

Việc bổ nhiệm Mullally rất đáng chú ý, vì nó đánh dấu một bước ngoặt quyết định. Đó là một sự đứt gãy rõ rệt trong lịch sử nước Anh trên ba phương diện: sự rạn nứt trong sự hài hòa giữa người Anh và quá khứ của họ; giữa người Kitô giáo và cội nguồn tông đồ sống động của họ; và giữa nam giới và phụ nữ trong một trật tự xã hội bổ sung cho nhau.

Điều chúng ta thấy trong Anh Giáo là một sự lệch lạc: một nỗ lực thoát khỏi sự hiểu biết hài hòa, bổ sung lẫn nhau về giới tính và tình dục đã được thiết lập – sự chuyển đổi từ các thể chế với vai trò người gìn giữ trật tự và bổn phận cổ xưa sang sự tự định nghĩa. Tôi hy vọng vào sự tái khẳng định của tự nhiên và sự khôn ngoan, vẻ đẹp của lịch sử. Có vẻ như Mullally lại hoàn toàn trái ngược với những gì thời đại chuyển giới và siêu nhân của chúng ta cần, dù bà ấy có vẻ là một người phụ nữ dễ mến và có thiện chí đến đâu đi chăng nữa.

Để minh họa điều này, tôi muốn đưa ra một sự so sánh và kể lại câu chuyện về hai người phụ nữ. Vươn lên tầm cỡ quốc tế cách nhau khoảng một thế kỷ, một người đưa ra giải pháp cho những sự nhầm lẫn và bệnh lý về tư tưởng (đặc biệt là xung quanh vấn đề giới tính) của thời hiện đại, trong khi người kia lại giống như sự đầu hàng hoàn toàn trước những điều đó.

Nhà văn kiêm sử gia Sigrid Undset đã được trao giải Nobel Văn học năm 1928. Là người Na Uy gốc Đan Mạch, cải đạo từ Tin Lành sang Công Giáo, con đường tâm linh của bà bị chỉ trích gay gắt và bị coi là phản bội và lạc hậu trong bối cảnh văn hóa Scandinavia đương thời. Là người bênh vực phụ nữ và phê bình chủ nghĩa nữ quyền, bà đi ngược lại xu hướng và có tài năng đặc biệt trong việc giúp độc giả hiện đại nhận thấy giá trị của thế giới trung cổ, nhưng không hề ủy mị. Bà ngưỡng mộ tính kỷ luật của thời kỳ đó nhưng không lãng mạn hóa nó; bà công nhận sức mạnh của phụ nữ mà không cho rằng họ nắm giữ (hoặc phù hợp để nắm giữ) những vị trí ngang bằng với nam giới.

Tác phẩm nổi tiếng nhất của bà, Kristin Lavransdatter, khắc họa một nhân vật chính đáng chú ý nhưng cũng khá bình thường. Cô ấy có những khuyết điểm, tâm lý phức tạp và tài năng. Undset tin rằng sự kết hợp của những mâu thuẫn này là có thể xảy ra, thậm chí là phổ biến, ở cả nam và nữ. Bà bác bỏ và không tin vào quan điểm cho rằng lịch sử, với những phân biệt đồng thời về vai trò của nam và nữ, đã từng áp bức bất kỳ giới tính nào. Undset thẳng thắn cho thấy Kristin đã quản lý trang trại và điền trang ở Husaby tốt hơn chồng mình, người có tài năng ở những khía cạnh khác – những phẩm chất như sức hút cá nhân vượt trội, sự táo bạo và tấm lòng rộng mở: những lý do khiến cô yêu anh ngay từ đầu và cũng là lý do khiến cô oán giận anh. Undset hiểu rằng vấn đề không phải là phụ nữ không đủ năng lực về mặt lý thuyết đối với bất kỳ công việc nào của nam giới, mà là liệu họ có phù hợp nhất với công việc đó trong bối cảnh rộng hơn hay không.

Trong câu chuyện của Undset, Kristin là một nhân vật bi kịch nhưng cuối cùng vẫn có thể được chuộc lỗi, bởi vì dù là một người ngay thẳng và đức hạnh, việc không thể buông bỏ mối hận thù dai dẳng suốt hàng thập niên đã hủy hoại cuộc hôn nhân của cô, làm tổn thương tuổi thơ của con cái và góp phần lớn vào sự tan vỡ của gia đình. Kristin bị ám ảnh bởi sự khinh miệt một phần chính đáng đối với những nỗ lực kinh tế yếu kém, sự bất cẩn và liều lĩnh của chồng. Biết rõ người mình đã cưới, cô không bao giờ chấp nhận những khuyết điểm của anh ta (mà chính cô đã lựa chọn), và điều này được thể hiện như một lòng kiêu hãnh tự hủy hoại bản thân, bởi vì chồng cô không phải là một người hoàn toàn xấu xa và cô đã biết rõ về anh ta trước khi nhiệt tình yêu thương anh ta.

Tuy nhiên, trong thế giới Na Uy thời Trung cổ của Undset, người ta thấy rằng con người, bất kể giới tính, đều bị coi là thất bại vì không hoàn thành vai trò xã hội của mình. Họ không thất bại – như quan điểm của Anh Giáo từ những năm 1990 – vì không thể vượt qua hoặc định nghĩa lại những vai trò đó. Đối với Undset, Kristin thất bại trong vai trò người vợ và người mẹ bởi sự lạnh lùng, thù hận và sự không sẵn lòng thừa nhận, khuyến khích và hỗ trợ những đức tính và tiềm năng đáng kể của chồng mình. Erlend, chồng cô, gần như thành công trong việc thực hiện một cuộc đảo chính táo bạo và đầy tham vọng, điều mà lẽ ra sẽ nâng cao vận mệnh của gia đình và quốc gia, sau khi tập hợp được nhiều sự ủng hộ từ các bá tước địa phương quyền lực. Âm mưu của anh ta bị phá vỡ một cách gián tiếp nhưng phần lớn là do một cuộc tranh cãi gia đình không đáng có, mà chính tâm hồn bất hạnh và không khoan nhượng của Kristin là nguyên nhân chính.

Mặt khác, Erlend cũng không phải là không có lỗi. Sự thiếu siêng năng, tính bốc đồng và khuynh hướng lãng phí cơ hội do sự liều lĩnh của anh ta đều góp phần vào những rắc rối của gia đình. Tuy nhiên, Undset không phá vỡ mối quan hệ vợ chồng hay gợi ý rằng Kristin nên đảm nhận vai trò người mưu lược chính trị hoặc lãnh đạo công chúng thay cho anh ta. Thay vào đó, bi kịch diễn ra chính xác bởi vì mỗi người đều không bổ sung cho người kia trong những vai trò được Chúa, tự nhiên, lịch sử và phong tục quy định. Sức mạnh của Kristin với tư cách là người quản lý và người mẹ là có thật; sức hút và lòng dũng cảm của Erlend cũng là có thật. Tội lỗi của họ nằm ở chỗ từ chối tôn trọng sự bổ sung lẫn nhau, điều lẽ ra có thể cứu rỗi cả hai người.

Hãy đối chiếu sự hiểu biết sâu sắc này với con đường mà Sarah Mullally thể hiện. Việc bà lên ngôi vị Tổng Giám Mục Canterbury nữ đầu tiên trên danh nghĩa là biểu tượng tối cao cho sự gián đoạn lâu dài của Anh giáo với tôn giáo của Alfred Đại đế, Athelstan, Augustinô thành Canterbury và dòng truyền thừa tông đồ bất diệt mà họ bảo vệ. Từ sứ mệnh Rôma năm 597 đã gieo mầm một đức tin phổ quát, theo Thánh Phêrô, mang tính giáo sĩ và do nam giới thống trị trên đất Anh – nơi sự hài hòa giữa nam và nữ phản ánh trật tự thiêng liêng chứ không phải vai trò có thể hoán đổi – qua lòng trung thành phục hồi của Alfred Đại đế, người đã khôi phục trí tuệ tổ tiên mà không cần đổi mới, đến vương quốc Kitô giáo thống nhất của Athelstan được xây dựng trên hệ thống thứ bậc bất khả xâm phạm và sự bổ sung lẫn nhau, và thậm chí đến chứng nhân kiên định và vững chắc của Reginald và Margaret Pole dưới sự bức hại, Anh Giáo đã phát triển mạnh mẽ khi tự coi mình là người gìn giữ một trật tự kế thừa, chứ không phải là người tái tạo hay làm chủ nó.

Sự liên tục này đề cao tính bổ sung giữa hai giới như một phần của cấu trúc thiêng liêng của thực tại: những ơn gọi riêng biệt đều có khả năng đạt được sự thánh thiện và hạnh phúc thiêng liêng, với chức tư tế nam giới tượng trưng cho Chúa Kitô là Chú rể của Giáo hội, là Cô dâu của Ngài. Hầu như mọi nhân vật từ Augustinô đến Pole đều coi những tiền đề thần học cho phép Mullally được tôn vinh là dị giáo – một sự đứt gãy. Các nhân vật của Undset một lần nữa mang đến một bài học cho thời đại hỗn loạn của chúng ta: những tâm hồn cao thượng nhưng đầy khiếm khuyết đã tìm thấy bi kịch khi họ không tôn vinh những ơn gọi bổ sung mà Chúa ban cho. Khi tỷ lệ sinh tiếp tục giảm mạnh và việc sử dụng thuốc chống trầm cảm và thuốc an thần ở phụ nữ tiếp tục gia tăng, liệu chúng ta có đang trải qua điều tương tự khi chúng ta vượt qua các ranh giới nhân danh những cảm nhận trừu tượng, không tưởng, bình đẳng, phủ nhận thực tại và mới lạ trong lịch sử? Liệu chúng ta không thành công bằng cách trở thành những người đàn ông và phụ nữ tốt hơn, thay vì loại bỏ các tiêu chuẩn và định nghĩa để chúng ta, một cách khá thoải mái, không còn không thể sống theo chúng nữa? Nói rằng điều này tạo nên một chiến thắng Pyrrhic khá nông cạn thì vẫn còn là nói giảm nói tránh.

Ngược lại, việc Mullally lên ngôi – cùng với những ưu tiên đương thời như các sáng kiến bồi thường mở rộng – thể hiện một quỹ đạo hoàn toàn trái ngược: một Giáo hội ngày càng được định nghĩa bởi sự tự thể hiện, tính bao dung như là điều tốt đẹp nhất và sự thích nghi với các câu chuyện tiến bộ thế tục làm tan biến chính sự bổ sung lẫn nhau từng duy trì trật tự xã hội và tinh thần.

Những gì bắt đầu bằng việc Đạo luật Tối cao khẳng định quyền lãnh đạo của hoàng gia đã phát triển thành một thể chế nơi mà tòa giám mục Augustinô có thể bị chiếm giữ theo cách tách rời người Anh khỏi quá khứ của họ, người Kitô hữu khỏi cội nguồn tông đồ và nam giới và nữ giới khỏi mối quan hệ hài hòa, có trật tự của họ. Cuộc tranh luận cuối cùng không thực sự xoay quanh một cựu y tá tài giỏi hay một nhân cách dễ mến nào đó. Quan trọng hơn nhiều là câu hỏi liệu Anh Giáo có còn là một nhánh sống động của Giáo hội duy nhất, thánh thiện, Công Giáo và tông đồ hay không – hay đã tự bộc lộ mình như một thử nghiệm cao quý một phần nhưng cuối cùng lại thất bại, bất hạnh, bị chia cắt, đôi khi đẹp đẽ trong âm nhạc và lòng mộ đạo thỉnh thoảng, nhưng lại bị cắt đứt khỏi cội nguồn sống động từng nâng đỡ nó.

Trong sự lên ngôi của Mullally, sự rạn nứt ba chiều đó không còn là điều trừu tượng nữa mà đã được khẳng định một cách rõ ràng, về mặt lịch sử và thần học. Người Anh (và những người theo Anh giáo trên toàn thế giới) trân trọng dấu ấn của tổ tiên mình nên suy ngẫm lời cảnh báo của Alfred Đại đế: nếu không hướng lòng mình theo gương mẫu của họ, chúng ta có nguy cơ đánh mất cả sự khôn ngoan lẫn di sản.

Việc trân trọng phụ nữ như phụ nữ và đàn ông như đàn ông trong sự khác biệt của chúng ta có thể là lỗi thời, nhưng tôi tin rằng cuối cùng nó sẽ cứu chúng ta. (Thứ nhất, điều tôi thích nhất ở phụ nữ là họ không phải là đàn ông.) Có lẽ bằng cách cuối cùng chấm dứt sự giả tạo kéo dài gần năm trăm năm và trở về Rôma, theo bước chân của vị vua vĩ đại nhất của mình, nước Anh sẽ lấy lại được sự tỉnh táo trong quá khứ và hạnh phúc thiêng liêng một lần nữa.


Source:Catholic Herald
 
Văn Hóa
SỰ THẬT VỀ GIÁO SĨ LẠM DỤNG TÌNH DỤC, phần 1, chương 2 tiếp
Vũ Văn An
00:11 29/04/2026

SỰ THẬT VỀ GIÁO SĨ LẠM DỤNG TÌNH DỤC
Làm rõ sự thật và nguyên nhân

NHÀ XUẤT BẢN IGNATIUS PRESS SAN FRANCISCO

PHẦN I
Phân biệt sự thật và hư cấu

2. Giáo Hội Đối Diện Với Vụ Tai Tiếng
tiếp theo

Các cuộc cải cách có hiệu quả không?

Một lời nói dối lớn khác về Giáo Hội Công Giáo là vụ tai tiếng lạm dụng tình dục vẫn tiếp diễn không ngừng. Điều này hoàn toàn vô lý. Chắc chắn, vẫn còn những vấn đề nghiêm trọng—chẳng hạn như việc Vatican không giải thích kịp thời ai biết gì và khi nào về Theodore McCarrick, cựu Hồng Y bị thất sủng—nhưng xét về phạm vi của vụ tai tiếng, nó từ lâu đã không còn là một cuộc khủng hoảng.

Theo Trung tâm Nghiên cứu Ứng dụng Tông đồ của Đại học Georgetown, số lượng cáo buộc trung bình chống lại các thành viên giáo sĩ hiện tại trong bất cứ năm nào đã giảm mạnh.Vào những năm 1970, có 6,155 trường hợp; con số của những năm 1980 là 3,594; có 777 trường hợp vào những năm 1990 và 351 trường hợp vào những năm 2000. Hiện nay, con số này chỉ còn ở mức một chữ số. (49)

Đây là biểu đồ về số lượng cáo buộc đáng tin cậy được đưa ra kể từ khi Hội đồng Đánh giá Quốc gia bắt đầu thu thập dữ liệu. (50)

2004 22
2005 9
2006 14
2007 4
2008 10
2009 8
2010 7
2011 7
2012 6
2013 7
2014 6
2015 7
2016 2
2017 6
2018 3
2019 8
 


Hội đồng Đánh giá Quốc gia đã làm rất tốt công việc thu thập dữ liệu. Tuy nhiên, họ đã làm không tốt việc quảng bá Tin tốt. Những người chịu trách nhiệm về các báo cáo luôn nhắc nhở chúng ta rằng một nạn nhân cũng là quá nhiều, điều này dĩ nhiên là đúng. Nhưng điều đó không nên ngăn cản họ làm một vài phép tính. Ví dụ, hãy xem báo cáo năm 2018. Báo cáo này nêu chi tiết 26 cáo buộc mới liên quan đến trẻ vị thành niên hiện tại, trong đó 3 cáo buộc được chứng thực (ba người đàn ông này đã bị loại khỏi chức vụ mục tử). Điều này có nghĩa là 0.006% trong số 50,648 thành viên của giới giáo sĩ đã bị cáo buộc có căn cứ trong khoảng thời gian một năm đó. Báo cáo năm 2019 đã tìm thấy 37 cáo buộc mới, trong đó chỉ có 8 cáo buộc, tương đương 0.016% (trong số 49,972 giáo sĩ), được chứng thực.

Không cần Liên đoàn Công Giáo phải tính toán và ca ngợi sự tiến bộ đáng kinh ngạc này. Nhưng họ đã làm vậy. Khi tiết lộ rằng chỉ có ba trường hợp được chứng thực, chủ tịch Hội đồng Đánh giá Quốc gia, Francesco C. Cesareo, đã nắm lấy cơ hội để nói: “Những cáo buộc hiện tại chỉ ra thực tại này: việc lạm dụng tình dục trẻ vị thành niên bởi các giáo sĩ không nên được các giám mục coi là chuyện của quá khứ hay một ký ức xa vời.” (51) Đó là một phản ứng đáng thương. Anne Burke, người đứng đầu Hội đồng Đánh giá Quốc gia đầu tiên, đã liên tục phủ nhận việc đã có bất cứ tiến bộ nào, và vào cuối năm 2019, bà nói rằng vấn đề lạm dụng tình dục của giáo sĩ “tồi tệ hơn” so với trước đây. (52) Bà không đưa ra bằng chứng nào. Thực tế là không có bằng chứng nào cả. Không ai kêu gọi ăn mừng chiến thắng, nhưng việc không thừa nhận sự tiến bộ đáng kinh ngạc đã đạt được là không công bằng. Hơn nữa, điều đó chẳng làm gì để ngăn chặn giả định sai lầm cho rằng nhiều linh mục vẫn tiếp tục lạm dụng trẻ vị thành niên.

Không một tổ chức nào khác, dù tôn giáo hay thế tục, có thành tích ấn tượng hơn trong việc chống lại lạm dụng tình dục trẻ vị thành niên ngày nay hơn Giáo Hội Công Giáo (sẽ nói thêm về điều này sau). Liệu sự tiến bộ có hoàn toàn là nhờ vào các cải cách ở Dallas? Không, nhưng phần lớn là như vậy. Thực tế là số lượng cáo buộc đã giảm trước khi cải cách được tiến hành là bằng chứng cho thấy sự tiến bộ không thể chỉ được quy cho các chuẩn mực mới. Thứ nhất, cuộc cách mạng tình dục bắt đầu suy yếu. Cũng đúng là nhiều giám mục bắt đầu đứng lên, một số vì nghĩa vụ và một số khác vì sợ hãi. Dù sao đi nữa, những người phản đối vẫn còn đó, từ chối thừa nhận sự tiến bộ.

Tiến sĩ Mary Gail Frawley-O’Dea, một nhà tâm lý học, đã được mời phát biểu trước các giám mục ở Dallas. Vào tháng 1 năm 2003, bà dự đoán rằng cuộc khủng hoảng sẽ sớm tái xuất hiện. “Các vị sẽ thấy một loại bong bóng nào đó vào năm 2005, khi những người bị lạm dụng vào những năm 1990 lên tiếng.” (53) Bà đã sai. Điều đó chưa bao giờ xảy ra. Chính xác hơn là Gregory Erlandson và Matthew Bunson, những người đã lưu ý vào năm 2010 rằng “Giáo hội Hoa Kỳ, vốn trong vài năm là tâm điểm của các vụ tai tiếng, hiện đang dẫn đầu trong việc thiết lập các chuẩn mực và cung cấp hướng dẫn để đối phó với các linh mục lạm dụng, hỗ trợ các nạn nhân và ngăn chặn các tội ác tiếp theo.” (54)

Tin tốt về những tiến bộ đã đạt được không được đón nhận tốt bởi những người thích chìm đắm trong tin xấu. Họ có thể được tìm thấy ở cả cực hữu lẫn cực tả. Cánh hữu nói rằng Công đồng Vatican II đã thực hiện quá nhiều cải cách; cánh tả nói rằng nó chưa đủ. Cả hai bên đều thích khi tin xấu xuất hiện — họ chuyển sang chế độ tự chúc mừng.

Khi Tổng Giám mục New York Timothy Dolan được phỏng vấn trên chương trình 60 Minutes vào năm 2011, ngài nói rằng vụ tai tiếng lạm dụng tình dục đã “kết thúc”. Điều đó đã khiến Jamie Manson của National Catholic Reporter nổi giận. Bà đã tấn công Dolan vì nhận xét của ngài, không đưa ra bằng chứng nào cho thấy ngài đã sai. (55) Ngài không sai. Một năm sau, vào dịp kỷ niệm 10 năm loạt bài của tờ Boston Globe về vụ tai tiếng, điều tốt nhất mà tờ báo có thể làm là đăng một câu ngắn gọn, không đáng kể. (56) Nếu tình hình trong Giáo hội xấu đi, tờ báo hẳn đã đăng một bài báo dài trên trang nhất; nhưng với những tin tốt lành, đơn giản là không đáng để nói nhiều về điều đó.

Những cáo buộc vô căn cứ cho rằng Giáo hội không thay đổi được đưa ra liên tục, và từ những nguồn tin nổi tiếng. Vào tháng 10 năm 2019, có một bài xã luận giận dữ trên tờ Washington Post về việc Vatican không xử lý thẳng thắn vụ việc của cựu Hồng Y Theodore McCarrick. Bài xã luận đã đúng về điều đó - lẽ ra phải có một sự giải trình đầy đủ vào thời điểm đó - nhưng những người ở tờ báo đã để cảm xúc chi phối suy nghĩ của họ về những vấn đề gần gũi hơn. Bài xã luận đề cập đến “những cáo buộc mới… về hiếp dâm, hành hung, quấy rối và những hành vi tàn bạo khác”. (57) Điều này khiến người đọc nghĩ rằng vụ tai tiếng vẫn đang tiếp diễn. Điều này đơn giản là không đúng sự thật.

Đức ông Stephen Rossetti, người am hiểu vấn đề này, đã lưu ý vào năm 2018 rằng nghiên cứu đầu tiên của Đại học John Jay cho thấy 4% linh mục bị cáo buộc lạm dụng trẻ vị thành niên. “Con số này đã giảm mạnh và hiện được ước tính là dưới 1%.” (58) Bằng chứng rõ ràng hơn về sự tiến bộ vượt bậc có thể được tìm thấy bằng cách đọc các báo cáo khác nhau do các giáo phận và tổng chưởng lý tiểu bang công bố.

Vào tháng 3 năm 2019, luật sư kiện Giáo hội Jeff Anderson đã ban hành một báo cáo về các linh mục bị cáo buộc ở Illinois trong nửa thế kỷ qua. Có nhiều bài báo trên phương tiện truyền thông về 395 linh mục được nêu tên trong báo cáo, nhưng hầu hết đều không đầy đủ. Không phải tất cả đều là linh mục: báo cáo bao gồm cả phó tế, chủng sinh, tu sĩ và nữ tu. Một số linh mục đến từ các dòng tu, không thuộc quyền tài phán của giám mục. Trong các trường hợp khác, các linh mục của dòng tu không đến từ Illinois, và các hành vi phạm tội bị cáo buộc của họ, nếu có xảy ra, có thể không diễn ra ở đó. Hơn nữa, đây chỉ là những cáo buộc, hầu hết trong số đó chưa bao giờ được chứng minh tại tòa án. Điều thực sự quan trọng là: trong số 395 người được đề cập, 394 người hoặc đã chết hoặc bị đuổi khỏi chức vụ! (59) Điều đó chỉ còn lại một người. Điều này không phải cho thấy rằng vụ tai tiếng không còn là một cuộc khủng hoảng ở Hoa Kỳ nữa sao?

Vào tháng 4 năm 2019, Giáo phận Sacramento đã công bố một báo cáo về 1,500 thành viên giáo sĩ đã phục vụ trong giáo phận trong bảy mươi năm qua. Có 44 linh mục bị cáo buộc, chiếm khoảng 3% tổng số. Quan trọng là, 3 linh mục đã gây ra khoảng một nửa số vụ lạm dụng. (60) Nói cách khác, hầu hết các linh mục chưa bao giờ tham gia vào việc lạm dụng tình dục trẻ vị thành niên.

Vào tháng 9 năm 2019, tổng chưởng lý Missouri Eric Schmitt đã ban hành một báo cáo về lạm dụng tình dục do các linh mục, phó tế, chủng sinh và nữ tu gây ra. Người ta xác định rằng 163 linh mục trong số hơn 2,000 người làm việc tại Missouri kể từ Thế chiến II đã bị cáo buộc. Hơn một nửa trong số họ đã chết. Trong số 154 linh mục có cung cấp ngày tháng, tất cả trừ 15 cáo buộc xảy ra trước năm 1990 (chỉ có ba cáo buộc trong những năm 2010); 117 vụ việc xảy ra trong những năm 1960, 1970 và 1980. (61) Tóm lại, cuộc khủng hoảng không còn tồn tại nữa.

Vào tháng 10 năm 2019, tổng chưởng lý Colorado đã công bố một báo cáo về lạm dụng tình dục trong Giáo Hội Công Giáo trong bảy mươi năm qua. Báo cáo cho thấy trong số 166 linh mục được nêu tên, 5 người đã lạm dụng 102 trẻ vị thành niên, chiếm 61% tổng số. Trên thực tế, 2 người chịu trách nhiệm cho 82 vụ việc. Có tới 84% nạn nhân là nam giới, và hầu hết đều đã qua tuổi dậy thì, có nghĩa là những kẻ gây hại cho họ là người đồng tính. (62) Một lần nữa, chúng ta thấy rằng một vài linh mục xấu đã gây ra hầu hết các hành vi phạm tội.

Tình hình tương tự ở New York. Năm 2019, Hồng Y Timothy Dolan, tổng giám mục New York, tuyên bố rằng hầu hết các vụ lạm dụng đều xảy ra trong thế kỷ trước và trong số 120 linh mục được nêu tên trong báo cáo, nhiều người đã chết và không ai còn đang phục vụ trong giáo hội. (63)

Nhận thức của công chúng có nhiều sai lệch

“Ở Hoa Kỳ không có quá một trăm người ghét Giáo Hội Công Giáo. Tuy nhiên, có hàng triệu người ghét những gì họ tin tưởng một cách sai lầm là Giáo Hội Công Giáo—tất nhiên, đó là một điều hoàn toàn khác.” Những lời đó vẫn đúng cho đến ngày nay như năm 1938, khi Fulton J. Sheen, khi đó là một giám mục, viết chúng. (64)

Khi vụ tai tiếng lên trang nhất các tờ báo vào năm 2002, một cuộc thăm dò của Wall Street Journal-NBC News cho thấy 64% tin rằng các linh mục Công Giáo “thường xuyên” lạm dụng trẻ em. (65) Mười năm sau, người ta thấy rằng chỉ có 21% người Công Giáo có thể xác định chính xác rằng các vụ lạm dụng phổ biến hơn trước năm 1985 so với sau đó. (66) Các giám mục và linh mục quản xứ cũng phải chịu trách nhiệm phần lớn về sự thiếu hiểu biết này; nhiệm vụ của họ là giáo dục các tín hữu, nhưng ít người giảng giải đề cập đến bất cứ điều gì về những tiến bộ đã đạt được.

Năm 2018, một cuộc thăm dò của CBS đã hỏi những người được hỏi về mức độ nghiêm trọng của việc lạm dụng tình dục của các linh mục. Đây là kết quả: rất nghiêm trọng, 69%; hơi nghiêm trọng, 21%; không quá nghiêm trọng, 7%; không biết hoặc không trả lời, 4%. (67) Nếu câu hỏi này được đặt ra trong khoảng thời gian từ giữa những năm 1960 đến giữa những năm 1980, kết quả có thể sẽ ngược lại: chúng ta sẽ kỳ vọng rằng khoảng 7% sẽ nói rằng có một vấn đề “rất nghiêm trọng”, và khoảng 69% sẽ nói rằng vấn đề đó “không quá nghiêm trọng”. Nghịch lý ở đây là: mốc thời gian vừa nêu chính xác là giai đoạn mà hầu hết các vụ lạm dụng tình dục trẻ vị thành niên diễn ra, nhưng ít người biết đến điều đó. Ngày nay, hầu như không có vụ lạm dụng nào xảy ra, nhưng chuông cảnh báo vẫn vang lên.

Vào mùa xuân năm 2019, một cuộc khảo sát của Trung tâm Nghiên cứu Pew cho thấy tám trong mười người Mỹ tin rằng lạm dụng tình dục của giáo sĩ Công Giáo là một “vấn đề đang diễn ra”, trong khi chỉ có 12% nói rằng những vấn đề này “đã xảy ra trong quá khứ và hầu như không còn xảy ra nữa”; Một phần tư số người Công Giáo, tức 24%, có quan điểm thứ hai. (68)

Sự hiểu sai này đáng lo ngại đến mức nào, điều tồi tệ hơn nữa là nhiều nhà lãnh đạo Công Giáo nổi tiếng lại từ chối thách thức quan điểm méo mó này. Tại một hội nghị lãnh đạo giáo dân được tổ chức vào năm 2019 tại Đại học Georgetown, dữ liệu của Pew đã được thảo luận, nhưng không ai bận tâm đến việc đính chính lại: dữ liệu bác bỏ nhận thức bất lợi rằng vụ tai tiếng vẫn đang tiếp diễn.

Vào tháng 11 năm 2019, NBC đã công bố một cuộc khảo sát thú vị về những người Công Giáo làm việc cho Giáo hội ở một cương vị nào đó. Kết quả cho thấy gần bốn trong mười người (39%) nói rằng vụ tai tiếng lạm dụng tình dục “vẫn là một vấn đề lớn”; 14% nói rằng nó “không còn là một vấn đề lớn nữa”; và 46% nói rằng điều này chưa bao giờ là vấn đề lớn hơn đối với Giáo Hội Công Giáo so với các định chế khác tham gia chăm sóc trẻ vị thành niên. Các nữ tu là những người lo ngại nhất và thiếu thông tin nhất, với 56% tin rằng nó vẫn là một vấn đề lớn hiện nay. Trong bộ phim tài liệu truyền hình về cuộc khảo sát này, đài NBC đã cho tôi cơ hội để làm rõ vấn đề. Tôi nói: “Đây là kết quả của việc đầu độc tâm trí công chúng. Hầu hết những kẻ xấu, hầu hết các linh mục lạm dụng tình dục, đều đã chết hoặc không còn phục vụ trong giáo hội nữa. Đó không phải là ý kiến. Đó là sự kiện.” (69)

Ghi chú

(1) Mary Eberstadt, “Con voi trong phòng thánh”, Weekly Standard, ngày 17 tháng 6 năm 2002. Xem thêm bài báo của Eberstadt “Con voi trong phòng thánh, xem xét lại”, Weekly Standard, ngày 24 tháng 9 năm 2018.
(2) 60 Minutes II, bản ghi chép của CBS News, ngày 12 tháng 6 năm 2002.
(3) Đã dẫn.
(4) Michael D’Antonio, Tội trọng: Tình dục, tội ác và kỷ nguyên tai tiếng Công Giáo (New York: Nhà xuất bản St. Martin’s Press, 2013), 37-39.
(5) Jeremy Rogalski và Tina Macias, “Linh mục Công Giáo từ bỏ áo choàng để đấu tranh cho nạn nhân bị lạm dụng tình dục bởi giáo sĩ”, WUSA9, ngày 10 tháng 1 năm 2019, https://www.wusa9.com/article/news/investigations/unforgivable/catholicpriest-shuns-collar-to-fight-for-survivors-of-clergy-sexual-abuse/2851d16e66d-5a17-4f14-a074-7793c8cac10d.
(6) Daniel J. Wakin, “Linh mục Công Giáo giúp đỡ nạn nhân bị lạm dụng tình dục trong nhà thờ mất việc”, New York Times, ngày 29 tháng 4 năm 2004,
https://www.nytimes.com/2004/04/29/us/catholic-priest-who-aids-churchsexual-abuse-victims-loses-job-military-chaplain.html.
(7) Tom Roberts, “Thomas Doyle theo dõi sự tan rã của Văn hóa giáo sĩ/phân cấp”, National Catholic Reporter, ngày 27 tháng 11 năm 2018,
http://www.ncronline.org/news/accountability/ncr-
connections/thomas-doyle-traces-disintegration-clericalhierarchicalculture.
(8) Nhận xét của tôi có thể được tìm thấy trên trang web của Liên đoàn Công Giáo, http://www.catholicleague.org, trong bản tóm tắt báo cáo thường niên năm 2002.
(9) Dan Barry và Robin Toner, “Người Công Giáo Hoa Kỳ, Buồn bã và Tức giận, Nhưng vẫn Giữ vững Đức tin”, New York Times, ngày 24 tháng 3 năm 2002, A1.
(10) Đã dẫn.
(11) Victor L. Simpson, “Đức Giáo Hoàng: Lạm dụng trong vụ tai tiếng tình dục là một tội ác”, Associated Press, ngày 23 tháng 4 năm 2002.
(12) Nhóm điều tra của tờ Boston Globe, Sự phản bội: Cuộc khủng hoảng trong Giáo Hội Công Giáo (Boston: Little Brown and Company, 2002), 112.
(13) Laurie Goodstein, “Vụ tai tiếng trong Giáo hội: Các Hồng Y; Nhiệm vụ khôi phục uy tín”, New York Times, ngày 21 tháng 4 năm 2002, A1.
(14) Matt Stearns và Scott Canon, “Các Giám mục sẽ giải quyết ‘khủng hoảng lãnh đạo’ tại Hội nghị”, Knight Ridder / Tribune News Service, ngày 9 tháng 6 năm 2002.
(15) Bill Donohue, “Các Giám mục soạn thảo văn bản hợp lý”, ngày 4 tháng 6 năm 2002, http://www.catholicleague.org.
(16) Bill Donohue, “Luật pháp được áp dụng—ngay cả đối với Giáo hội”, ngày 7 tháng 6 năm 2002, https://www.catholicleague.org/rule-of-law-applies-even-to-thechurch-2/.
(17) Bill Donohue, “Mọi ánh mắt đều đổ dồn về Dallas”, New York Times, quảng cáo trang xã luận, ngày 7 tháng 6 năm 2002, A27, đăng trên Catholic League, http://70.40.202.97/wpcontent/uploads/2011/09/ALL-EYES-ARE-ON-DALLAS.pdf.
(18) “Các thỏa thuận bí mật Pr “Bảo vệ những kẻ săn mồi tình dục”, USA Today, ngày 12 tháng 11 năm 2017, http://www.usatoday.com/story/opinion/2017/ii/12/secretsettlements-protect-sexual-predators-weinstein-assault/833861001/.
(19) Alexandra Alter, “Cuốn sách mới về Weinstein nêu tên những nguồn tin chưa từng được biết đến trước đây”, New York Times, ngày 10 tháng 9 năm 2019, B4.
(20) Bill Donohue, “Các Giám mục đạt được tiến bộ nhưng vẫn còn nhiều việc phải làm”, ngày 14 tháng 6 năm 2002, http://www.catholicleague.org.
(21) Laurie Goodstein và Sam Dillon, “Những vụ tai tiếng trong Giáo hội: Hội nghị Giám mục; “Các Giám mục Đặt Chính sách Loại bỏ Linh mục trong Các Vụ Lạm dụng Tình dục”, New York Times, ngày 15 tháng 6 năm 2002, A1.
(22) Avery Dulles, “Quyền của các Linh mục Bị buộc tội: Hướng tới việc sửa đổi Hiến chương Dallas và các Chuẩn mực Thiết yếu”, America, ngày 21 tháng 6 năm 2004, https://www.americamagazine.org/issue/488/article/rights-accusedpriests.
(23) Nicole Winfield, “Vatican Ban hành Báo cáo Chỉ trích Chính sách”, Associated Press, ngày 23 tháng 2 năm 2004.
(24) “Các Giám mục ở Ngã ba Đường”, New York Times, ngày 9 tháng 6 năm 2002, A14.
(25) Andrew Greeley, “Giáo triều thiếu hiểu biết không lắng nghe sự tức giận của Hoa Kỳ”, Chicago Sun-Times, ngày 25 tháng 10 năm 2002, 47.
(26) Thomas G. Guarino, “Betsy DeVos và các Giám mục”, First Things, ngày 8 tháng 12 năm 2017, https://www.firstthings.com/webexclusives/2017/12/betsy-devos-and-the-bishops.
(27) Thomas G. Guarino, “Mặt tối của Hiến chương Dallas”, First Things, ngày 2 tháng 10 năm 2019, https://www.firstthings.com/webexclusives/2019/10/the-dark-side-of-the-dallas-charter.
(28) Christopher White, “Hai thập kỷ khủng hoảng, vẫn chưa có sự đồng thuận về ý nghĩa của cụm từ ‘Bị cáo buộc một cách đáng tin cậy’”, Crux, ngày 19 tháng 12, 2018,
https://cruxnow.com/church-in-the-usa/2018/12/two-decades-into-crisis-noconsensus-on-what-credibly-accused-means/.
(29) George Pell, Nhật ký nhà tù: Hồng Y đưa ra lời kêu gọi của mình (San Francisco: Ignatius Press, 2020).
(30) Maureen Loftus Hogel, “Người chết không thể tự bào chữa”, Washington Post, ngày 29 tháng 4 năm 2019, A20.
(31) Cathleen Falsani và Stefano Esposito, “Cảnh sát muốn buộc tội linh mục sớm hơn: Nguồn tin cho biết Tổng giáo phận khuyên McCormick nên im lặng”, Chicago Sun-Times, ngày 25 tháng 1 năm 2006, 3.
(32) Karen J. Terry, Trường Cao đẳng Tư pháp Hình sự John Jay (JJCCJ), và Hoa Kỳ Hội đồng Giám mục Công Giáo Hoa Kỳ (USCCB), Bản chất và phạm vi lạm dụng tình dục trẻ vị thành niên bởi các linh mục và phó tế Công Giáo tại Hoa Kỳ giai đoạn 1950-2002: Một nghiên cứu do Trường Cao đẳng Tư pháp Hình sự John Jay thực hiện (Washington, D.C.: Hội đồng Giám mục Công Giáo Hoa Kỳ, 2004), 27.
(33) Laurie Goodstein, “Những thập kỷ tổn hại; “Dấu vết đau thương trong cuộc khủng hoảng Giáo hội Dẫn đến hầu hết mọi giáo phận”, New York Times, ngày 12 tháng 1 năm 2003, 1.
(34) Andrew Greeley, “Vấn đề lạm dụng tình dục bởi giáo sĩ nghiêm trọng đến mức nào?”, America, ngày 20 tháng 3 năm 1993. 7.
(35) Terry, JJCC J, và USCCB, Bản chất và phạm vi, 4.
(36) Greeley, “Vấn đề nghiêm trọng đến mức nào?”, 7.
(37) Terry, JJCC J, và USCCB, Bản chất và phạm vi, 6.
(38) Đã dẫn, 9-10.
39 Đã dẫn, 7.
(40) Michael Paulson, “Nghiên cứu về lạm dụng cho thấy 4% linh mục ở Mỹ bị cáo buộc”, Boston Globe, ngày 17 tháng 2, 2004,
http://archive.boston.com/news/nation/articles/2004/02/17/abuse_study_say s_4_of_priests_in_us_accused/..
(41) Terry, JJCCJ, và USCCB, Bản chất và Phạm vi, 94.
(42) Alan Cooperman, “Hàng trăm linh mục bị cách chức kể từ những năm 60; “Khảo sát cho thấy phạm vi rộng hơn so với những gì đã được tiết lộ”, Washington Post, ngày 9 tháng 6 năm 2002, A1.
(43) Goodstein, “Thập kỷ thiệt hại”.
(44) Phỏng vấn Bill O’Reilly, The O’Reilly Factor, phát sóng ngày 3 tháng 5 năm 2002 trên Fox News.
(45) Bob von Sternberg, “Bảo hiểm không đủ trong các vụ lạm dụng trong nhà thờ; Các giáo phận Công Giáo buộc phải tìm các nguồn khác để trả tiền bồi thường”, Star Tribune, ngày 27 tháng 7 năm 2002, 1A.
(46) Andrew M. Greeley, “Thời đại và lạm dụng tình dục bởi các linh mục”, America, ngày 10 tháng 2 năm 2003, 17.
(47) Terry, JJCCJ và USCCB, Bản chất và phạm vi, 6.
(48) Đã dẫn.
(49) Bart Jones và Craig Schneider, “Giáo Hội Công Giáo tại ‘Bước ngoặt’”, Newsday, ngày 7 tháng 3 năm 2019, https://www.newsday.com/longisland/catholic-church-sex-abuse-scandal-1.28150439.
(50) Các số liệu được lấy từ các cuộc kiểm toán của Hội đồng Đánh giá Quốc gia trong Báo cáo Thường niên về Việc Thực hiện Hiến chương Bảo vệ Trẻ em và Thanh thiếu niên, được tìm thấy trên trang web của Hội đồng Giám mục Công Giáo Hoa Kỳ (USCCB). Sau đây là số trang cho mỗi năm được trích dẫn: 2004, 7; 2005, 29; 2006, 8; 2007, 28; 2008, 28; 2009, 35; 2010, 35; 2011, 3; 2012, 4; 2013, 9; 2014, vii; 2015, vii; 2016, vii; 2017, vii; 2018, vi; 2019, 28. Lưu ý: các báo cáo kiểm toán cho các năm 2004-2010 liệt kê số lượng cáo buộc đáng tin cậy; các số liệu cho năm 2011-2012 là số lượng được cơ quan thực thi pháp luật đánh giá là đáng tin cậy; các số liệu cho năm 2013-2019 là số lượng cáo buộc đã được chứng thực..
(51) Francesco C. Cesareo, Thư gửi Hồng Y Daniel DiNardo, ngày 27 tháng 2 năm 2019. Xem trang vi của báo cáo thường niên năm 2018 trên trang web của USCCB.
(52) Claudia Lauer và Meghan Hoyer (AP), “Hàng trăm giáo sĩ bị cáo buộc bị loại khỏi danh sách lạm dụng tình dục của Giáo hội”, Time, Salt Lake Tribune, ngày 30 tháng 12 năm 2019, https://www.sltrib.com/news/nation-world/2019/12/28/hundredsaccused-clergy/.
(53) Goodstein, “Hàng thập kỷ tổn hại”.
(54) Gregory Erlandson và Matthew Bunson, Giáo hoàng Bê-nê-đic-tô XVI và cuộc khủng hoảng lạm dụng tình dục: Nỗ lực chuộc lỗi và đổi mới (Huntington, Ind.: Our Sunday Visitor, 2010), 13.
(55) Jamie Manson, “Dolan trên chương trình 60 Minutes: ‘Người quyến rũ’ hay ‘Kẻ quở trách gay gắt’?”, National Catholic Reporter, ngày 22 tháng 3 năm 2011,
http://www.ncronline.org/blogs/grace-margins/dolan-60-minutes-charmeror-shrill-scold.
(56) “Ngày này trong lịch sử”, bài xã luận của Boston Globe, ngày 13 tháng 6 năm 2012, G34.
(57) “Ông McCarrick ‘bất khả xâm phạm’”, Washington Post, ngày 26 tháng 10 năm 2019, A16.
(58) Stephen Rossetti, “Năm cách để bảo vệ trẻ em ở khắp mọi nơi”, America, ngày 20 tháng 9 năm 2018, http://www.americamagazine.org/politicssociety/2018/09/20/five-ways-safeguard-children-everywhere.
(59) Corky Siemaszko, “Khoảng 390 linh mục Công Giáo và 6 nữ tu ở Illinois bị nêu tên là những kẻ bị cáo buộc lạm dụng tình dục trong một danh sách khổng lồ”, NBC News, ngày 20 tháng 3 năm 2019, https://www.nbcnews.com/news/us-news/about-390-catholic-priests-6nuns-ill-named-alleged-sexual-n985581.
(60) Marcus Bretón và Alexandra Yoon-Hendricks, “Danh tính của hơn 40 linh mục khu vực Sacramento bị cáo buộc lạm dụng tình dục được tiết lộ”, Sacramento Bee, ngày 30 tháng 4 năm 2019, https://www.sacbee.com/news/local/article229815334.html.
(61) Eric Schmitt, Báo cáo Điều tra Lạm dụng Tình dục của Giáo sĩ Giáo Hội Công Giáo, Ngày 13 tháng 9 năm 2019, Văn phòng Tổng chưởng lý Missouri,
https://ago.mo.gov/docs/default-source/pressreleases/2019/catholicchurchclergyabuseinvestigationreport.pdf.
(62) Lạm dụng tình dục trẻ em của Giáo sĩ Công Giáo Rô-ma ở Colorado từ năm 1950 đến năm 2019, Báo cáo của Chuyên gia Đặc biệt, ngày 22 tháng 10 năm 2019, Văn phòng Tổng chưởng lý Colorado, https://coag.gov/app/uploads/2019/10/Special-MastersReport_10.22.19_FINAL.pdf.
(63) Jennifer Peltz, “Tổng giáo phận New York nêu tên 120 linh mục bị cáo buộc lạm dụng tình dục”, Associated Press, ngày 26 tháng 4 năm 2019, https://apnews.com/c2d572976fdc4e1fb2aa2e9903cb3a2f.
(64) Tod Worner, “Cha Fulton Sheen và hàng triệu người căm ghét Giáo Hội Công Giáo”, Aleteia, ngày 20 tháng 6 năm 2016,
https://aleteia.org/2016/06/20/father-fulton-sheen-the-millions-who-hatethe-catholic-church/.
(65) Pat Wingert, “Các linh mục không phạm tội lạm dụng nhiều hơn những người đàn ông khác”, Newsweek, ngày 7 tháng 4 năm 2010, https://www.newsweek.com/priests-commit-nomore-abuse-other-males-70625.
(66) Mark M. Gray, “Nỗi đau không bao giờ biến mất khỏi những vết thương chưa lành”, 1964 (blog), ngày 8 tháng 8 năm 2018, http://nineteensixty-
four.blogspot.com/2018/08/pain-never-disappears-fromunhealed.html.
(67) Fred Backus và Jennifer De Pinto, “Người Mỹ Công Giáo đánh giá thấp Giáo hoàng về cách xử lý vụ tai tiếng lạm dụng tình dục – Khảo sát của CBS News”, CBS News, ngày 17 tháng 10 năm 2018, http://www.cbsnews.com/news/catholicamericans-give-pope-poor-marks-on-handling-sex-abuse-scandal-cbs-newspoll.
(68) “Người Mỹ coi lạm dụng tình dục của giáo sĩ Công Giáo là một vấn đề đang diễn ra”, Trung tâm Nghiên cứu Pew, ngày 11 tháng 6 năm 2019,
https://www.pewforum.org/2019/06/11/americans-see-catholic-clergy-sexabuse-as-an-ongoing-problem/.
(69) Chris Glorioso và Evan Stulberger, “Khảo sát tiết lộ nhân viên Giáo Hội Công Giáo chia rẽ về vấn nạn lạm dụng tình dục của giáo sĩ và cải cách”, NBC, cập nhật ngày 6 tháng 12 năm 2019, https://www.nbcsandiego.com/news/nationalinternational/survey-reveals-employees-of-catholic-church-divided-onclergy-abuse-and-reforms/2194308/.
 
VietCatholic TV
Vua Charles xuất sắc bảo vệ Ukraine và NATO ở Quốc Hội Mỹ. Trump-Merz bùng nổ. Kho Iskander tan tành
VietCatholic Media
02:51 29/04/2026


1. Vua Charles gửi thông điệp ngầm thách thức Tổng thống Trump về NATO và Ukraine.

Các vị vua và nữ hoàng Anh thường truyền tải thông điệp chính trị của mình bằng mật mã — và lời ám chỉ mà chúng ta vừa nghe từ Vua Charles đưa ra về sự kiện 11/9 rất đáng để phân tích. “Ngay sau sự kiện 11/9, khi NATO lần đầu tiên viện dẫn Điều 5… chúng ta đã cùng nhau đáp lại lời kêu gọi, như người dân của chúng ta đã làm trong hơn một thế kỷ qua, sát cánh bên nhau”, nhà vua nói.

Đừng nhầm lẫn — đây là một lời phản bác có chủ đích nhắm vào Tổng thống Trump và các đồng minh của ông trong Quốc hội, trái ngược với những tuyên bố lặp đi lặp lại của tổng thống trong những tuần gần đây, NATO thực sự đã có mặt để giúp đỡ nước Mỹ trong lúc khó khăn. Charles sẽ đến thăm đài tưởng niệm 11/9 ở thành phố New York vào ngày Thứ Tư, 29 Tháng Tư, vì vậy các vụ tấn công xảy ra ở đó gần 25 năm trước vẫn còn rất được quan tâm.

Nhà vua còn đi xa hơn nữa, liên kết khoảnh khắc quan trọng năm 2001 với nhu cầu duy trì sự đoàn kết của phương Tây trong việc hỗ trợ Ukraine khi chiến tranh vẫn tiếp diễn. “Ngày nay,” Vua Charles nói, “quyết tâm kiên định đó là cần thiết để bảo vệ Ukraine và người dân dũng cảm nhất của nước này — nhằm bảo đảm một nền hòa bình thực sự công bằng và lâu dài.”

Nhà vua đang thể hiện một giọng điệu hoàn toàn khác so với những lời chỉ trích không ngừng nghỉ của Tổng thống Trump và Phó tổng thống Mỹ James David Vance đối với Ukraine và Tổng thống Volodymyr Zelenskiy. Vua Charles đã gặp riêng Tổng thống Zelenskiy nhiều lần trong vài năm qua. Đoạn văn này là lời kêu gọi trực tiếp tới Tổng thống Trump và các Dân biểu Cộng hòa tại Quốc hội để duy trì sự ủng hộ của Mỹ chống lại cuộc xâm lược của Nga.

Các nhà lập pháp thuộc cả hai đảng đều ca ngợi bài phát biểu lịch sử của Vua Charles Đệ Tam trước Quốc hội hôm thứ Ba.

Vua Charles đã ca ngợi những điểm tương đồng giữa Anh và Mỹ, kêu gọi sự đoàn kết và lên án bạo lực, thậm chí còn pha trò vài câu. Cựu Phó Tổng thống Mike Pence nhận xét đó là một bài phát biểu “truyền cảm hứng”.

“Việc ông ấy khẳng định các giá trị và lịch sử chung của chúng ta chính là thông điệp đúng đắn để tái khẳng định mối quan hệ đặc biệt giữa Hoa Kỳ và Vương quốc Anh,” Pence viết trên mạng xã hội. “Tuyệt vời, thưa Bệ hạ!”

Trong suốt bài phát biểu của mình, Vua Charles đã nhận được những tràng vỗ tay và ít nhất một tràng pháo tay đứng dậy. Thượng Nghị Sĩ Lindsey Graham Đảng Cộng Hòa đơn vị Nam Carolina gọi bài phát biểu là “liều thuốc tinh thần rất cần thiết”.

“Nói một cách đơn giản: Nhà vua đã làm rất tốt,” Graham viết. “Bài phát biểu là sự kết hợp tuyệt vời giữa sự dí dỏm, hài hước, lịch sử và lòng biết ơn. Tôi tin rằng hầu hết các thành viên Quốc hội đều cảm thấy tốt hơn sau bài phát biểu so với trước đó. Mặc dù tôi phải thừa nhận rằng việc tạo ra cảm giác đoàn kết lại đến từ Vua nước Anh có vẻ hơi kỳ lạ… nhưng thôi kệ vậy!”

Cựu Đại sứ Mỹ tại Liên Hiệp Quốc Nikki Haley cũng lên tiếng: “Thật tuyệt vời khi thấy Vua Charles đoàn kết Quốc hội theo cách mà nước Mỹ mong muốn.”

Trong khi đó, Lãnh đạo phe thiểu số tại Thượng viện Chuck Schumer cho rằng bài phát biểu của nhà vua nên được xem như một “lời nhắc nhở” về sự cần thiết của các đồng minh, một lời chỉ trích trực tiếp nhắm vào Tổng thống Trump, người đã chỉ trích các đồng minh của Mỹ về hàng loạt vấn đề, trong khi không ngừng ca ngợi trùm mafia Vladimir Putin và trải thảm đỏ đón tên tội phạm chiến tranh như một vị quốc khách.

Thượng Nghị Sĩ Schumer viết: “Chuyến thăm của Quốc vương Charles Đệ Tam nên là lời nhắc nhở đối với Tổng thống Hoa Kỳ và mọi quan chức được bầu ở đất nước này: bạn bè và đồng minh rất quan trọng.”

Vua Charles đã nhận được tràng vỗ tay vang dội khi ông nhấn mạnh tầm quan trọng của cơ chế kiểm soát và cân bằng trong bài phát biểu trước Quốc hội.

Vua Charles đã chỉ ra Tuyên ngôn Nhân quyền năm 1689 của Vương quốc Anh như là nền tảng cho Hiến chương Nhân quyền của Mỹ, bao gồm cả Magna Carta do Vua John của Anh ban hành.

“Hiệp hội Lịch sử Tòa án Tối cao Hoa Kỳ đã tính toán rằng Magna Carta được viện dẫn trong ít nhất 160 vụ án của Tòa án Tối cao kể từ năm 1789, đặc biệt là với tư cách là nền tảng của nguyên tắc rằng quyền hành pháp phải chịu sự kiểm soát và cân bằng,” Vua Charles nói.

Gần như ngay lập tức, các thành viên đứng dậy, reo hò, huýt sáo và vỗ tay vang dội.

Lời ám chỉ này dường như nhằm thẳng vào Tổng thống Trump. Trong khi tại các quốc gia khác, những kẻ dính líu đến vụ tai tiếng hồ sơ Jeffrey Epstein, kể cả hoàng thân Vương Quốc Anh đều bị trừng phạt nghiêm khắc, cho đến nay tại Hoa Kỳ, nơi xảy ra vụ Epstein, chưa có ai bị gì cả.

Hiến chương Magna Carta, được ký năm 1215, quy định rằng mọi người — kể cả nhà vua — đều phải tuân theo luật pháp của quốc gia. Hiến chương này cũng bảo đảm quyền được xét xử công bằng, quyền được xét xử bởi bồi thẩm đoàn và các quyền cơ bản khác.

Đảng Dân chủ đã nhiều lần cáo buộc Tổng thống Trump cố gắng lách luật, thậm chí còn nói rằng tổng thống tin rằng ông ta đứng trên cả luật pháp.

[Politico: King Charles issues coded challenge to Trump over NATO and Ukraine]

2. Thủ tướng Ba Lan Tusk cho biết Ukraine sẽ giúp Ba Lan xây dựng “hạm đội máy bay điều khiển từ xa hiện đại”.

Ngày 27 tháng 4, Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk thông báo rằng Ba Lan đang khởi động một dự án mới nhằm xây dựng một đội máy bay điều khiển từ xa hiện đại với sự hỗ trợ chuyên môn kỹ thuật từ Ukraine và nguồn tài trợ của Âu Châu.

“Ukraine đã chứng tỏ mình là một đối tác đáng tin cậy cho các quốc gia muốn tự vệ trước các cuộc tấn công trên không”, ông Tusk phát biểu tại một sự kiện ở thành phố Rzeszow, phía đông nam Ba Lan, nơi ông gặp Thủ tướng Ukraine Yuliia Svyrydenko.

“Do đó, tôi có thể khẳng định với sự hài lòng lớn rằng dự án xây dựng đội máy bay điều khiển từ xa của Ba Lan sẽ được hỗ trợ bởi chuyên môn kỹ thuật và bí quyết của những người bạn Ukraine của chúng ta.”

Warsaw đã tăng cường nỗ lực hợp tác với Ukraine trong việc phát triển hệ thống điều khiển từ xa, đặc biệt là sau vụ máy bay điều khiển từ xa của Nga bị bắn rơi trên không phận Ba Lan vào tháng 9 năm 2025.

Ông Tusk cho biết hạm đội máy bay điều khiển từ xa mới của Ba Lan sẽ tăng cường an ninh quốc gia cho cả Ba Lan và các đồng minh của nước này.

“Ba Lan cần phải có hạm đội máy bay điều khiển từ xa hiện đại của riêng mình, để chúng ta không chỉ có thể giúp đỡ Ukraine ngày hôm nay, mà còn có thể nói với người dân Ba Lan một cách hoàn toàn tự tin rằng chúng ta an toàn”, ông Tusk phát biểu tại hội nghị an ninh được tổ chức nhằm chuẩn bị cho Hội nghị Phục hồi Ukraine 2026.

Thủ tướng Ba Lan nhấn mạnh rằng quan hệ của Ukraine với Ba Lan và Âu Châu dựa trên sự hợp tác cùng có lợi chứ không phải viện trợ một chiều. Theo ông Tusk, Warsaw đóng vai trò quan trọng trong việc tiên phong mô hình hợp tác này.

Cuộc chiến Nga-Ukraine đã chứng kiến những bước tiến nhanh chóng trong công nghệ máy bay điều khiển từ xa, thúc đẩy các quốc gia trên khắp Âu Châu và Trung Đông tìm kiếm sự hỗ trợ chuyên môn của Kyiv trong việc phát triển các hệ thống điều khiển từ xa.

Tại sự kiện, ông Svyrydenko cho biết hợp tác với Ba Lan sẽ tăng cường an ninh cho cả hai nước.

Thủ tướng Ukraine nói: “Chúng ta không cần phải giải thích ở đây thế nào là sự xâm lược của Nga. Chúng ta sát cánh bên nhau trong cuộc chiến vì tự do và hòa bình”.

Ba Lan, một thành viên của NATO và Liên Hiệp Âu Châu, giáp biên giới với Ukraine, đã cung cấp viện trợ quân sự và nhân đạo rộng rãi cho Kyiv kể từ khi Nga phát động cuộc chiến toàn diện vào năm 2022. Sân bay Rzeszow của nước này đóng vai trò quan trọng trong việc vận chuyển viện trợ quân sự của phương Tây đến quốc gia bị chiến tranh tàn phá.

[Kyiv Independent: Ukraine to help Poland build 'modern drone armada,' Polish PM Tusk says]

3. Cụ bà chạy trốn chiến sự được robot Ukraine cứu sống

Quân đội Ukraine đã công bố đoạn video cho thấy một robot giải cứu một cụ bà khỏi chiến tuyến ở miền đông Ukraine, trong bối cảnh Kyiv đang mở rộng việc sử dụng robot chiến đấu trên mặt đất để chống lại quân đội Nga.

Theo thông báo đăng trên mạng xã hội của Quân đoàn 3 Ukraine, người phụ nữ 77 tuổi này đã được di dời an toàn khỏi khu vực gần thị trấn Lyman ở phía đông, nơi đang xảy ra giao tranh ác liệt, sau khi được phát hiện đang men theo con đường bị tàn phá bởi các hố bom và giữa những thi thể của người dân thiệt mạng.

Cả Nga và Ukraine đều đã đầu tư mạnh vào công nghệ máy bay điều khiển từ xa kể từ khi Mạc Tư Khoa phát động cuộc xâm lược toàn diện nước láng giềng vào ngày 24 tháng 2 năm 2022. Hai quốc gia này đã tham gia vào một cuộc chạy đua máy bay điều khiển từ xa được theo dõi sát sao, cả hai đều nỗ lực nâng cấp thiết kế của mình nhanh hơn đối phương.

Trong khi máy bay điều khiển từ xa và tàu điều khiển từ xa chở chất nổ của Ukraine đã được nhiều người biết đến, thì đội tàu xe tự hành điều khiển từ xa, gọi tắt là UGV ngày càng lớn mạnh của Kyiv lại thu hút ít sự chú ý hơn.

Những robot này được thiết kế để giữ con người tránh xa nguy hiểm và thực hiện nhiều nhiệm vụ khác nhau, chẳng hạn như di tản những khu vực có người bị thương, rải mìn và lao thẳng đến mục tiêu rồi kích nổ.

Hôm thứ Sáu, quân đội Ukraine đã đăng tải một video dài hơn ba phút cho thấy một người phụ nữ khom lưng, tay cầm hai cây gậy chống, di chuyển chậm rãi trên một con đường dài. Đoạn phim, dường như được quay bởi ít nhất một máy bay điều khiển từ xa và một hệ thống đặt trên mặt đất, sau đó cho thấy người phụ nữ không rõ danh tính này tiến đến gần robot và leo lên.

Quân đội Ukraine cho biết, binh lính đã triển khai robot này cùng với một chiếc chăn có dòng chữ “Bà ơi, ngồi xuống đi!”.

Một đoạn phim ngắn sau đó cho thấy một người lính vũ trang mặc quân phục Ukraine giúp người phụ nữ xuống khỏi robot trước khi bà được vận chuyển đi.

Theo Quân đoàn 3, cuộc di tản kéo dài tổng cộng bốn giờ. Quân đội cho biết thêm, ba thường dân khác đang đi bộ trong khu vực đã được máy bay điều khiển từ xa hộ tống đến điểm di tản.

Theo thông báo của quân đội, nhà của người phụ nữ này đã bị phá hủy trong cuộc giao tranh giữa quân đội Nga và Ukraine.

Lyman, một đầu mối hỏa xa quan trọng ở vùng Donetsk phía đông Ukraine, ban đầu bị lực lượng Nga chiếm giữ ngay sau khi Điện Cẩm Linh bắt đầu cuộc xâm lược vào tháng 2 năm 2022.

Sau đó, quân đội Ukraine đã giành lại khu vực này trong cuộc phản công chớp nhoáng của Kyiv vào mùa thu năm 2022, được xem là một trong những chiến dịch thành công nhất của Ukraine trong cuộc chiến.

Donetsk và Luhansk lân cận được gọi chung là vùng Donbas. Nga tuyên bố đã sáp nhập Donbas, cùng với các vùng Kherson và Zaporizhzhia ở phía nam Ukraine.

Năm 2014, Mạc Tư Khoa đã sáp nhập Crimea, bán đảo phía nam lục địa Ukraine.

Nga đã nhiều lần tuyên bố đã kiểm soát toàn bộ Luhansk, mặc dù Ukraine chưa xác nhận điều này. Mạc Tư Khoa đã chiếm được khoảng ba phần tư Donetsk.

Các vùng lãnh thổ bị sáp nhập được quốc tế công nhận là lãnh thổ của Ukraine và là điểm mấu chốt trong các cuộc đàm phán hòa bình hiện đang bế tắc giữa Nga và Ukraine.

Tuần trước, tướng Valery Gerasimov, chỉ huy quân đội Nga, cho biết binh lính Nga đã chiếm được 70% lãnh thổ Lyman.

Tuy nhiên, các nhà phân tích có trụ sở tại Mỹ thuộc Viện Nghiên cứu Chiến tranh, một tổ chức tư vấn theo dõi những thay đổi hàng ngày trên chiến tuyến, cho biết ngay sau đó rằng họ chưa thấy bằng chứng nào cho thấy Mạc Tư Khoa đã kiểm soát bất kỳ vùng lãnh thổ nào trong thị trấn.

Tổng thống Ukraine, Tổng thống Volodymyr Zelenskiy, cho biết hồi đầu tháng này rằng binh lính Ukraine đã giành lại được lãnh thổ bị lực lượng Nga xâm lược chỉ bằng robot điều khiển từ xa, lần đầu tiên sau hơn bốn năm chiến tranh tổng lực. Tổng thống Zelenskiy nói rằng một số binh lính Nga đã “đầu hàng” trước các robot của Ukraine.

Trước đó vào tháng 4, Bộ Quốc phòng Ukraine cho biết robot mặt đất đã hoàn thành hơn 9.000 nhiệm vụ chiến đấu và hậu cần trên tiền tuyến chỉ riêng trong tháng 3, tăng so với con số dưới 3.000 nhiệm vụ vào tháng 11.

Hồi tháng 3, Alexander Kamyshin, một trong những cố vấn của Tổng thống Zelenskiy, người từng đứng đầu Bộ Công nghiệp Chiến lược Kyiv, cho biết tới 30% lực lượng bộ binh của Ukraine có thể được thay thế ngay lập tức bằng robot chiến đấu trên mặt đất. Ông Kamyshin cũng cho rằng con số này có thể tăng lên 80% trong tương lai.

“Bạn có thể tranh luận về các con số hoặc mốc thời gian, nhưng sự thay đổi là không thể phủ nhận,” ông nói thêm. “Xe tự hành trên mặt đất, gọi tắt là UGV là yếu tố thay đổi cuộc chơi.”

[Newsweek: Elderly Woman Fleeing War Fighting Rescued by Ukraine Robot]

4. Tổng thống Trump chỉ trích Thủ tướng Đức Merz về vấn đề Iran.

Tổng thống Trump đã chỉ trích gay gắt khả năng lãnh đạo của Thủ tướng Đức Friedrich Merz trên mạng xã hội hôm thứ Ba, khi ông tiếp tục lên án phản ứng của Âu Châu đối với cuộc chiến đang diễn ra của Mỹ và Israel ở Iran.

Tổng thống Trump cáo buộc Thủ tướng Merz “cho rằng việc Iran sở hữu vũ khí hạt nhân là điều chấp nhận được”. Đây là cáo buộc Tổng thống Trump thường xuyên đưa ra đối với bất cứ ai chống lại cuộc chiến Iran. Ông đã từng đưa ra cáo buộc tương tự với Đức Giáo Hoàng Lêô XIV.

“Ông ta không biết mình đang nói gì!” Tổng thống Trump viết. “Nếu Iran có vũ khí hạt nhân, cả thế giới sẽ bị bắt làm con tin. Tôi đang làm điều gì đó với Iran mà các quốc gia hoặc tổng thống khác lẽ ra phải làm từ lâu rồi. Chẳng trách nước Đức lại làm ăn kém cỏi như vậy, cả về kinh tế lẫn các lĩnh vực khác!”

Lời chỉ trích của Tổng thống Trump được đưa ra sau khi Thủ tướng Đức hôm thứ Hai tuyên bố rằng Mỹ đã bị “lãnh đạo Iran làm nhục”.

Thủ tướng Merz nói: “Rõ ràng người Iran mạnh hơn dự kiến và người Mỹ rõ ràng cũng không có chiến lược nào thực sự thuyết phục trong các cuộc đàm phán”.

Văn phòng của ông ấy chưa đưa ra phản hồi ngay lập tức khi được POLITICO yêu cầu bình luận.

Tổng thống Trump đã chỉ trích các đồng minh Âu Châu vì sự miễn cưỡng hỗ trợ Mỹ trong cuộc xung đột, đặc biệt là sau khi Iran đóng cửa eo biển Hormuz, một tuyến đường quan trọng vận chuyển khoảng 20% lượng dầu mỏ của thế giới.

Trong những ngày đầu của cuộc chiến, Âu Châu đã phản đối lời kêu gọi của Tổng thống Trump về việc tham gia tích cực vào cuộc chiến.

“Âu Châu không có lợi ích gì trong một cuộc chiến tranh không hồi kết,” Phó Chủ tịch Ủy ban Âu Châu Kaja Kallas phát biểu hồi tháng 3. “Đây không phải là cuộc chiến của Âu Châu, nhưng lợi ích của Âu Châu đang bị đe dọa trực tiếp.”

Một quan chức Đức, giấu tên để thảo luận về các cuộc trò chuyện nhạy cảm, đã đặt câu hỏi về tính đúng đắn của việc ông Merz công kích Tổng thống Trump hôm thứ Hai.

“Chúng ta có thể thấy rằng không có ai trong vòng thân cận của Tổng thống Trump có năng lực ngoại giao hay tầm nhìn xa, và ‘nghệ thuật đàm phán’ của ông ta đang đạt đến giới hạn. Chúng ta đã thấy điều này trong các cuộc đàm phán với Ukraine. Tuy nhiên, đây không phải là một tuyên bố khôn ngoan của Thủ tướng Merz, vì nó sẽ tạo ra một rạn nứt sâu sắc hơn trong quan hệ xuyên Đại Tây Dương. Một phần của ngoại giao là không nói ra mọi sự thật. Đôi khi im lặng cũng có giá trị.”

Nhưng trước đây Thủ tướng Merz đã từng chỉ trích khả năng lãnh đạo của tổng thống.

Vào tháng Hai, ông đã phát biểu trước khán giả tại Hội nghị An ninh Munich rằng Mỹ không còn có thể được trông cậy để giám sát trật tự thế giới toàn cầu nữa. Ông nói rằng sự lãnh đạo của Tổng thống Trump đã gây ra “sự chia rẽ sâu sắc” giữa Âu Châu và Hoa Kỳ.

“Vị thế lãnh đạo của Mỹ đang bị thách thức, thậm chí có lẽ đã mất đi,” ông Merz phát biểu tại hội nghị. “Trong thời đại của các cường quốc, tự do của chúng ta không còn được bảo đảm một cách chắc chắn nữa. Nó đang bị đe dọa.”

[Politico: Trump slams German Chancellor Merz over Iran]

5. Tình trạng tắc nghẽn giao thông tàu chở dầu của Iran cho thấy lệnh phong tỏa của Mỹ đang phát huy tác dụng.

Theo hình ảnh vệ tinh mới nhất về trung tâm xuất khẩu chính của Iran, cuộc phong tỏa hải quân của Mỹ nhằm siết chặt nền kinh tế nước này dường như đang phát huy tác dụng.

Michael Clarke, Giáo sư thỉnh giảng về Nghiên cứu Quốc phòng tại King's College Luân Đôn nói với Sky News hôm Thứ Ba, 28 Tháng Tư.

Ông cho biết những bức ảnh chụp ngày 26 tháng 4 do công ty tình báo hàng hải Windward công bố cho thấy hai tàu chở dầu thô với tổng sức chứa 3 triệu thùng đang bốc hàng tại các bến tàu phía đông và phía tây của đảo Kharg ở Vịnh Ba Tư, nơi giải quyết hơn 90% lượng dầu xuất khẩu của Iran năm ngoái.

Những gì tưởng chừng như diễn ra bình thường đối với huyết mạch kinh tế chính của Tehran hóa ra lại không hề như vậy, khi một hàng dài ít nhất tám tàu chở dầu lớn cho thấy đảo Kharg đang “chịu áp lực hoạt động rõ rệt”, theo phân tích của Windward được công bố hôm Chúa Nhật.

Bộ Tư lệnh Trung ương Hoa Kỳ, gọi tắt là CENTCOM cùng lực lượng hải quân và không quân thuộc Hạm đội 5 đã thực thi lệnh phong tỏa kể từ ngày 13 tháng 4, với mục đích đã nêu là ngăn chặn việc nhập cảnh và xuất cảnh vào các cảng của Iran đối với hàng hóa buôn lậu, bao gồm vũ khí và năng lượng, cùng nhiều mặt hàng khác.

Các quan chức Mỹ, bao gồm cả Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent, đã nói rõ hơn về mục tiêu của Mỹ: buộc Iran phải tích trữ thay vì xuất khẩu dầu thô, dẫn đến giảm sản lượng, đóng cửa các giếng dầu và cuối cùng là mất đi nguồn thu chính của chính phủ, vốn dùng để trả lương cho công chức và binh lính.

“Việc Mỹ phong tỏa đang bắt đầu gây ra những gián đoạn nghiêm trọng đối với dòng chảy dầu mỏ của Iran, với việc các chuyến hàng bị hủy bỏ và các kho chứa đang nhanh chóng đầy lên”, ông nói.

Các chuyến hàng vận chuyển bằng đường biển hiện có đến Trung Quốc trước khi lệnh phong tỏa có hiệu lực có thể mang lại cho Iran một khoản lợi nhuận rất cần thiết trong những tuần tới—lên đến 250 triệu đô la mỗi ngày—nhưng theo phân tích, tổng dung lượng lưu trữ trên đất liền và nổi của nước này có thể chỉ đủ để duy trì sản lượng thêm 22 ngày nữa.

“Chúng tôi ước tính sản lượng dầu thô sẽ giảm từ 2,75 triệu thùng/ngày xuống còn 1,2-1,3 triệu thùng/ngày vào giữa tháng 5 nếu lệnh phong tỏa tiếp tục”, Giáo sư Clarke cho biết.

Ông nhấn mạnh rằng chưa có tàu chở dầu nào của Iran thoát khỏi vùng phong tỏa của Mỹ, vùng phong tỏa này hiện đã mở rộng vượt xa đường ranh giới phong tỏa ở Vịnh Oman đến vùng biển Á Châu.

Hơn 90% lượng dầu thô bị cấm vận của Iran được bán cho các nhà máy lọc dầu nhỏ ở đông bắc Trung Quốc, được gọi là “nhà máy lọc dầu nhỏ”, nhận sản phẩm trực tiếp hoặc thông qua các hoạt động chuyển tải bất hợp pháp từ tàu này sang tàu khác ngoài khơi bờ biển Malaysia.

Thứ Sáu tuần trước, Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài, gọi tắt là OFAC thuộc Bộ Tài chính Hoa Kỳ đã tìm cách siết chặt vòng vây đối với mạng lưới tàu thuyền “hạm đội ngầm” của Iran bằng cách trừng phạt khoảng 40 công ty và tàu thuyền.

Trong số 19 tàu được thêm vào danh sách của OFAC có tàu chở khí đốt Sevan mang cờ Panama, bị Hải quân Mỹ chặn bắt ngay ngày hôm sau ở Biển Ả Rập, không lâu sau khi rời Vịnh Ba Tư.

Theo nhóm giám sát TrackerTrackers.com, tàu Sevan, gần đây đã bốc dỡ hàng hóa ở Iran, thường xuyên vận chuyển hàng đến Bangladesh và cho phiến quân Houthi do Iran hậu thuẫn ở Yemen.

Hải quân cho biết vào cuối ngày Chúa Nhật rằng họ đã xoay hướng được 38 tàu, trong ngày thứ 14 của chiến dịch.

Việc phong tỏa không phải là một chiến lược không rủi ro đối với Tổng thống Trump, ông đang đánh cược với uy tín chính trị trong nước và với thị trường năng lượng toàn cầu ngày càng bất ổn.

Rất nhiều điều có thể thay đổi từ giờ đến tháng Năm, nhưng với lệnh cấm vận ngày càng mở rộng của Mỹ chắc chắn sẽ gây áp lực lên nền kinh tế Iran, có thể Tehran sẽ là bên nhượng bộ trước.

[Newsweek: Iran Tanker Traffic Jam Shows US Blockade at Work]

6. Kho chứa hỏa tiễn Iskander của Nga ở Crimea bị tạm chiếm bị tấn công, Lực lượng đặc nhiệm Ukraine công bố video.

Ngày 28 tháng 4, Lực lượng Đặc nhiệm Ukraine, gọi tắt là SOF báo cáo rằng máy bay điều khiển từ xa của nước này đã tấn công một kho chứa hỏa tiễn Iskander ở Crimea bị Nga tạm chiếm.

Theo Lực lượng Đặc nhiệm, gọi tắt là SOF, kho chứa này nằm trên lãnh thổ của một căn cứ hỏa tiễn cũ gần làng Ovrazhki, cách thành phố Simferopol 40 km (khoảng 25 dặm).

Từ căn cứ này, hỏa tiễn Iskander có thể vươn tới tiền tuyến hoặc các thành phố phía sau của Ukraine “chỉ trong vài phút”, theo lời lực lượng đặc nhiệm.

[Kyiv Independent: Russian Iskander missile storage facility in occupied Crimea hit, Ukraine's Special Forces release video]

7. Tài khoản X bí ẩn đăng tải hình ảnh ‘Cole Allen’ nhiều năm trước vụ xả súng tại WHCA.

Một tài khoản mạng xã hội từng đăng tải tên người đàn ông bị bắt giữ trong vụ xả súng hôm thứ Bảy tại bữa tiệc của Hiệp hội Phóng viên Tòa Bạch Ốc đang thu hút sự chú ý sau vụ việc này.

Tài khoản X @HenryMa79561893, sử dụng tên “Henry Martinez,” đã tham gia nền tảng này vào tháng 12 năm 2023. Tài khoản này chỉ đăng một bài viết duy nhất, viết “Cole Allen” vào ngày 22 tháng 12 năm đó, và kể từ đó không hoạt động nữa.

Bài đăng đó, hiện đã được xem hơn 44 triệu lần, đang thu hút sự chú ý sau khi một người đàn ông tên Cole Allen bị bắt giữ vì liên quan đến vụ xả súng tại bữa tiệc tối dành cho các phóng viên Tòa Bạch Ốc, có sự tham dự của Tổng thống Trump, các quan chức cao cấp của chính quyền và các nhà báo.

Hiện chưa rõ liệu tài khoản X có liên hệ gì với Allen hay không, người mà các nhà chức trách cho biết sẽ phải đối mặt với các cáo buộc, bao gồm sử dụng súng trong một tội phạm bạo lực và hành hung một sĩ quan liên bang.

Tuy nhiên, bài đăng và tài khoản này đã gây ra một làn sóng tranh cãi dữ dội trên nền tảng, với một số người dùng chia sẻ các thuyết âm mưu và cho rằng @HenryMa79561893 có thể đã biết trước về vụ việc.

“Vụ xả súng tại WHCD đang trở nên VÔ CÙNG KỲ LẠ. Kẻ xả súng tên là Cole Allen, và một tài khoản X của Henry Martinez đã đăng bài viết 'Cole Allen' vào ngày 22 tháng 12 năm 2023,” Mario Nawfal, một doanh nhân với hơn 3 triệu người theo dõi trên X, viết.

“Đó là bài đăng DUY NHẤT của tài khoản đó, và điều đáng kinh ngạc hơn nữa là ảnh bìa của tài khoản Henry lại lấy từ một trang web có tên là TIME MACHINE!! Kỳ lạ hết sức,” anh ta tiếp tục.

Tuy nhiên, những người dùng khác cho rằng bài đăng đó có lẽ chỉ là sự trùng hợp ngẫu nhiên, vì “Cole Allen” là một cái tên khá phổ biến.

Giới chức cho biết một người đàn ông mang súng và dao đã đột nhập vào khu vực an ninh tại bữa tiệc chiêu đãi các phóng viên Tòa Bạch Ốc và nổ súng, buộc lực lượng Mật vụ phải đưa Tổng thống Trump và các thành viên Nội các ra ngoài. Tổng thống Trump không bị thương và nhanh chóng rời khỏi sân khấu.

Vụ xả súng xảy ra bên ngoài phòng khiêu vũ dưới lòng đất của khách sạn Washington Hilton, nơi đang diễn ra bữa tối.

Video do Tổng thống Trump đăng tải trên nền tảng Truth Social của ông cho thấy nghi phạm chạy vượt qua các rào chắn an ninh trong khi các đặc vụ Mật vụ đuổi theo. Một sĩ quan bị trúng đạn vào áo chống đạn và đang hồi phục, các quan chức cho biết. Tay súng đã bị khống chế và bắt giữ.

Cole Tomas Allen là ai?

Cơ quan thực thi pháp luật đã xác định nghi phạm là Cole Tomas Allen, 31 tuổi, đến từ Torrance, California.

Trên trang LinkedIn cá nhân, Allen tự mô tả mình là nhà phát triển game, kỹ sư, nhà khoa học và giáo viên.

Hồ sơ cá nhân cho biết ông đã làm việc bán thời gian trong sáu năm qua tại C2 Education, một công ty cung cấp dịch vụ tư vấn tuyển sinh và luyện thi cho các học sinh có nguyện vọng vào đại học. Một bài đăng trên trang Facebook của C2 đã liệt kê Allen là “Giáo viên của tháng” của công ty vào tháng 12 năm 2024. Hồ sơ của ông cũng cho biết ông là kỹ sư cơ khí tại IJK Controls ở South Pasadena từ tháng 6 năm 2017 đến tháng 9 năm 2018.

Theo thông tin trên LinkedIn, Allen đã lấy bằng cử nhân kỹ thuật cơ khí năm 2017 tại Viện Công nghệ California (Caltech). Caltech đã xác nhận với Newsweek rằng Allen tốt nghiệp trường đại học này vào năm 2017 nhưng “hiện chưa có thêm thông tin nào khác”.

Trên LinkedIn, hồ sơ của Allen ghi rằng ông đã tốt nghiệp thạc sĩ ngành khoa học máy tính tại Đại học bang California, Dominguez Hills.

Bin Tang, giáo sư khoa học máy tính tại trường đại học, nói với hãng tin AP rằng Allen đã theo học một số lớp của ông. “Cậu ấy thực sự là một sinh viên rất giỏi, luôn ngồi ở hàng ghế đầu trong lớp, chú ý lắng nghe và thường xuyên gửi email cho tôi hỏi về bài tập,” Tang nói. “Nói năng nhỏ nhẹ, rất lịch sự, một người tốt. Tôi rất sốc khi nghe tin này.”

Trong bản tuyên ngôn, nghi phạm xả súng tự xưng là “Sát thủ liên bang thân thiện” và lên án các hành động gần đây của chính phủ Mỹ dưới thời Tổng thống Trump, mặc dù tác giả không trực tiếp nêu tên tổng thống.

Anh trai của Allen đã thông báo cho cảnh sát ở New Luân Đôn, Connecticut, về bản tuyên ngôn mà Allen đã chia sẻ với các thành viên gia đình ngay trước vụ xả súng, một quan chức Tòa Bạch Ốc nói với Newsweek hôm Chúa Nhật.

Quan chức Tòa Bạch Ốc cũng cho biết, theo lời chị gái của Allen, anh ta đã mua hai khẩu súng ngắn và một khẩu súng săn từ cửa hàng Cap Tactical Firearms và cất giữ chúng tại nhà bố mẹ – điều mà bố mẹ anh ta không hề hay biết. Chị gái của Allen cũng cho biết, theo lời quan chức này, Allen là thành viên của một nhóm có tên là “Wide Awakes” và đã từng tham gia một cuộc biểu tình “No Kings” ở California.

Học sinh nói Allen là một 'người bình thường'.

Jason Moses, một học sinh lớp 11, nói với các phóng viên rằng Allen đã dạy kèm cậu tại C2 Education.

“Tôi đã nhận được rất nhiều sự giúp đỡ từ thầy ấy trong việc làm bài tập vật lý và chuẩn bị cho các bài kiểm tra,” cậu ấy nói.

Moses mô tả Allen là người “khá bình thường” và “thông minh”.

“Thầy ấy hơi lập dị một chút, nhưng không phải là điều gì quá bất thường – bạn chắc chắn sẽ không ngờ thầy ấy lại làm những việc như tối nay,” anh ta nói thêm. “Thầy ấy hoàn toàn trông giống như một người rất bình thường.”

Moses tiếp tục: “Bạn sẽ không bao giờ ngờ điều đó lại đến từ một người như vậy. Thầy ấy là một người tốt. Một người rất giản dị.”

[CBSNews: X Account Mysteriously Posted ‘Cole Allen’ Years Before WHCA Shooting]

8. Vua Charles: Những thông điệp ẩn giấu trong bài phát biểu trước Quốc hội

Hôm Thứ Ba, 28 Tháng Tư, Vua Charles Đệ Tam đã có bài phát biểu hoàng gia đầu tiên trước Quốc hội Hoa Kỳ sau 35 năm — và ông có rất nhiều điều muốn nói với các nhà lãnh đạo chính trị có mặt tại Washington.

Bài phát biểu của ông trước một đám đông gồm các quan chức dân cử, thẩm phán Tòa án Tối cao và các quan chức quân đội Hoa Kỳ thuộc cả hai đảng được trình bày với phong cách ngắn gọn đặc trưng của người Anh nhưng lại chứa đựng nhiều ý nghĩa ngầm sâu sắc.

POLITICO giải mã một số đoạn quan trọng trong bài phát biểu công khai lớn nhất của quốc vương Anh trong chuyến thăm cấp nhà nước kéo dài bốn ngày tới Hoa Kỳ.

Nhà Vua nói: “Ngay sau sự kiện 11/9, khi NATO lần đầu tiên viện dẫn Điều 5 và Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc đồng ý đối mặt với khủng bố, chúng ta đã cùng nhau đáp lại lời kêu gọi như người dân chúng ta đã làm trong hơn một thế kỷ qua, sát cánh bên nhau, trải qua hai cuộc chiến tranh thế giới, Chiến tranh Lạnh, Afghanistan và những thời khắc đã định hình an ninh chung của chúng ta.”

Ý của Nhà Vua là: Đừng bội ước Điều 5 vì người Anh đã ở bên cạnh các bạn khi điều đó thực sự cần thiết.

Nhà Vua nói: “Tôi đã phục vụ trong Hải quân Hoàng gia với niềm tự hào vô bờ bến, tiếp nối truyền thống hải quân của cha tôi, Hoàng tử Philip, Công tước xứ Edinburgh; ông nội tôi, Vua George VI; bác ruột tôi, Lãnh chúa Mountbatten; và ông cố tôi, Vua George V.”

Ý của Nhà Vua là: Đừng có coi thường Hải quân Hoàng gia nữa.

Nhà Vua nói: “Lời nói của nước Mỹ luôn có trọng lượng và ý nghĩa, như từ khi độc lập. Nhưng hành động của quốc gia vĩ đại này còn quan trọng hơn thế. Tổng thống Lincoln đã hiểu điều này rất rõ, với lời suy ngẫm đầy sức thuyết phục trong bài diễn văn Gettysburg rằng thế giới có thể ít chú ý đến những gì chúng ta nói, nhưng sẽ không bao giờ quên những gì chúng ta làm.”

Ý của Nhà Vua là: Những bài đăng trên mạng xã hội kiểu “nóng vội” không hay lắm, nhưng nếu các bạn cứ quay lại làm bạn với chúng tôi, chúng tôi sẽ bỏ qua những bình luận được viết hoa từ đầu đến cuối.

Nhà Vua nói: “Hiệp hội Lịch sử Tòa án Tối cao Hoa Kỳ đã tính toán rằng Hiến chương Magna Carta được trích dẫn trong ít nhất 160 vụ án của Tòa án Tối cao kể từ năm 1789, đặc biệt là với tư cách là nền tảng của nguyên tắc rằng quyền hành pháp phải chịu sự kiểm soát và cân bằng.”

Ý của Nhà Vua là: Chúng tôi đã cung cấp cho các anh công cụ để buộc kẻ đáng phải chịu trách nhiệm phải chịu trách nhiệm, các anh ạ.

Nhà Vua nói: “Ở cả hai quốc gia chúng ta, chính thực tế về một xã hội năng động, đa dạng và tự do đã mang lại cho chúng ta sức mạnh tập thể, bao gồm cả việc hỗ trợ các nạn nhân của một số tệ nạn đang tồn tại một cách bi thảm trong xã hội của cả hai nước ngày nay.”

Ý của Nhà Vua là: Có thể tôi sẽ không gặp các nạn nhân của Jeffrey Epstein trong thời gian ở thành phố này — nhưng giờ tôi đang cho thấy rằng tôi không hoàn toàn vô cảm.

Nhà Vua nói: “Từ đáy Đại Tây Dương đến những tảng băng đang tan chảy thảm khốc ở Bắc Cực, sự tận tâm và chuyên môn của Quân đội Hoa Kỳ và các đồng minh nằm ở cốt lõi của NATO, cam kết bảo vệ lẫn nhau, bảo vệ công dân và lợi ích của chúng ta, giữ an toàn cho người dân Bắc Mỹ và Âu Châu khỏi các kẻ thù chung.”

Ý của Nhà Vua là: Tôi không muốn nghe thêm bất cứ điều gì về Greenland nữa.

Nhà Vua nói: “Chúng ta gặp nhau trong thời điểm đầy bất ổn; trong thời điểm xung đột từ Âu Châu đến Trung Đông, điều này đặt ra những thách thức to lớn cho cộng đồng quốc tế và tác động của nó được cảm nhận trong các cộng đồng trên khắp các quốc gia của chúng ta.”

Ý của Nhà Vua là: Cuộc chiến tranh Iran đang gây tổn hại cho người Anh (và cả các bạn nữa) … và sẽ tốn một khoản tiền khổng lồ để sưởi ấm Cung điện Buckingham mùa đông này.

Nhà Vua nói: “Tôi hết lòng cầu nguyện rằng Liên minh của chúng ta sẽ tiếp tục bảo vệ các giá trị chung, cùng với các đối tác của chúng ta ở Âu Châu và Khối Thịnh vượng chung, và trên toàn thế giới, và rằng chúng ta sẽ phớt lờ những lời kêu gọi ngày càng hướng nội hơn.”

Ý của Nhà Vua là: Các bạn có thực sự chắc chắn về tinh thần “Nước Mỹ trên hết” này không?

[Politico: King Charles: The hidden messages in his speech to Congress]

9. Ukraine và Na Uy hợp tác sản xuất máy bay điều khiển từ xa tầm trung.

Hôm Thứ Ba, 28 Tháng Tư, Bộ Quốc phòng Ukraine cho biết nước này sẽ cùng nhau sản xuất máy bay điều khiển từ xa tầm trung do Ukraine thiết kế, với kế hoạch cung cấp vài ngàn chiếc cho Quân đội Ukraine.

Dự án này được triển khai sau tuyên bố quốc phòng được Ukraine và Na Uy ký kết ngày 14 tháng 4 tại Oslo, nơi Tổng thống Volodymyr Zelenskiy và Thủ tướng Jonas Gahr Stoere đồng ý tăng cường hợp tác quân sự, bao gồm cả sản xuất máy bay điều khiển từ xa chung, như một phần của quan hệ đối tác chiến lược rộng lớn hơn.

“Các dự án như sản xuất chung và bảo đảm nguồn cung máy bay điều khiển từ xa sẽ trực tiếp tăng cường sức mạnh cho lực lượng của chúng ta trên chiến trường”, Bộ trưởng Quốc phòng Mykhailo Fedorov cho biết.

Ông nói thêm rằng sự hợp tác này cho phép Na Uy sản xuất các công nghệ đã được chứng minh hiệu quả trong chiến đấu, trong khi Ukraine nhận được các thiết bị quan trọng cần thiết để giành lại thế chủ động trên chiến tuyến.

Các máy bay điều khiển từ xa này sẽ được sản xuất tại Na Uy và sau đó chuyển giao cho quân đội Ukraine.

Dự án này sẽ được Na Uy tài trợ bằng nguồn vốn bổ sung, ngoài khoản hỗ trợ quân sự 7 tỷ đô la mà nước này đã cam kết trước đó cho Ukraine vào năm 2026.

Thỏa thuận được ký kết tại Kyiv bởi Đại sứ Na Uy tại Ukraine, ông Lars Ragnar Aalerud Hansen và Thứ trưởng Bộ Quốc phòng Ukraine phụ trách hội nhập Âu Châu, ông Serhii Boiev.

Những hệ thống đầu tiên được sản xuất tại Na Uy dự kiến sẽ được giao cho Ukraine vào mùa hè năm 2026.

Bộ trưởng Quốc phòng Na Uy Tore Onshuus Sandvik cho biết sự hợp tác này sẽ tăng cường an ninh và năng lực công nghiệp của cả hai nước.

“Hỗ trợ cuộc chiến của Ukraine là điều quan trọng nhất chúng tôi làm vì an ninh của Na Uy”, Sandvik cho biết, đồng thời nói thêm rằng dự án này sẽ giúp mở rộng năng lực sản xuất của Na Uy trong một lĩnh vực trọng yếu.

Thỏa thuận này cũng bao gồm hợp tác công nghiệp rộng hơn, bao gồm cả nghiên cứu và phát triển.

Na Uy là một trong những nước ủng hộ Ukraine đáng tin cậy nhất kể từ cuộc xâm lược toàn diện của Nga, cùng với các quốc gia Bắc Âu và Baltic khác. Na Uy đã cam kết khoảng 28 tỷ đô la hỗ trợ dài hạn cho Ukraine từ năm 2023 đến năm 2030, trở thành một trong những nhà tài trợ lớn nhất của Kyiv tính theo đầu người.

[Kyiv Independent: Ukraine, Norway to jointly produce mid-strike drones]

10. Ít nhất 2 người bị thương ở Kyiv khi máy bay điều khiển từ xa của Nga tấn công vào ban ngày, nhắm trúng một tòa nhà và khuôn viên nghĩa trang.

Hôm Thứ Tư, 29 Tháng Tư, Thị trưởng Vitali Klitschko cho biết, một vụ tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Nga vào ban ngày ở Kyiv đã làm hư hại một tòa nhà đang xây dựng và khu vực nghĩa trang, khiến hai người bị thương.

Thị trưởng cho biết, một trong những nạn nhân bị thương đã được điều trị tại chỗ, trong khi một người khác, một người đi bộ bị thương trong vụ tai nạn xe hơi do cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa gây ra, đã được đưa vào bệnh viện.

Theo Klitschko, thiệt hại ở hai quận của thủ đô là do mảnh vỡ máy bay điều khiển từ xa bị hệ thống phòng không Ukraine bắn hạ gây ra.

Các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa vào Kyiv ban ngày rất hiếm, vì hệ thống phòng không Ukraine thường đánh chặn máy bay điều khiển từ xa của Nga ở các khu vực lân cận. Nga đã thử nghiệm nhiều chiến thuật máy bay điều khiển từ xa và hỏa tiễn khác nhau để xuyên thủng hệ thống phòng không và xác định điểm yếu. Kyiv, nơi đặt các đại sứ quán phương Tây và các tòa nhà chính phủ quan trọng, là thành phố được bảo vệ nghiêm ngặt nhất ở Ukraine.

Các phóng viên của Kyiv Independent tại hiện trường đã nghe thấy tiếng nổ ở trung tâm thành phố vào khoảng 14h20. Còi báo động không kích vang lên lúc 14h08 và kéo dài khoảng 50 phút.

Cơ quan Dịch vụ Khẩn cấp Tiểu bang, gọi tắt là DSNS báo cáo rằng lực lượng cấp cứu đang làm việc tại các địa điểm thuộc hai quận bị ảnh hưởng bởi vụ tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa vào ban ngày.

[Kyiv Independent: At least 2 people injured in Kyiv as daytime Russian drone attack hits building, cemetery grounds]