Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Lu-ca.

Khi ấy, mẹ và anh em Đức Giê-su đến gặp Người, mà không làm sao lại gần được, vì dân chúng quá đông. Người ta báo cho Người biết : “Thưa Thầy, có mẹ và anh em Thầy đang đứng ngoài kia, muốn gặp Thầy.” Người đáp lại : “Mẹ tôi và anh em tôi, chính là những ai nghe lời Thiên Chúa và đem ra thực hành.”

Đó là Lời Chúa

 

Các trường Công Giáo tại Úc đang đối diện với cuộc khủng hoảng về bản sắc khi quá trình thế tục hóa, tỷ lệ tham dự Thánh lễ sụt giảm và số lượng lớn học sinh không theo đạo Công Giáo đang làm suy yếu sứ mệnh cốt lõi là truyền tải đức tin của họ.

Tom Hyland, trong mục Global Catholic của I.Media, ngày 21 tháng 9 năm 2026, cho hay: Năm 2001, Hội đồng Giám mục Úc đã ban hành một lá thư mục vụ nhân dịp kỷ niệm 200 năm nền giáo dục Công Giáo, trong đó các ngài tuyên bố: “Các trường Công Giáo là viên ngọc quý của Giáo Hội Công Giáo tại Úc, hiếm có nơi nào khác trên thế giới sánh bằng.”

Lá thư kể lại câu chuyện ấn tượng về một hệ thống trường học phát triển mạnh mẽ, nơi đã giáo dục hàng triệu thanh thiếu niên Úc sau khi vượt qua những khởi đầu đầy áp bức tại một thuộc địa khổ sai của Anh — nơi người Công Giáo từng bị cấm tiếp cận linh mục, nhà thờ và trường học của Giáo hội.

Ngày nay, 1,750 trường Công Giáo trên khắp cả nước đang tiếp nhận hơn 830,000 học sinh và sử dụng 155,000 nhân viên. Các trường này đào tạo 20% tổng số học sinh, xếp sau các trường công lập (chiếm 63%) và xếp trên các trường tư thục độc lập (17%).

Các trường Công Giáo hiện diện từ những thị trấn nhỏ, hẻo lánh ở vùng sâu vùng xa (Outback) cho đến các khu ngoại ô rộng lớn của các thành phố. Cựu học sinh của các trường này bao gồm bốn trong số tám vị thủ tướng đã nắm quyền trong ba thập niên qua — trong đó có đương kim Thủ tướng Anthony Albanese.

Sự phát triển mạnh mẽ của họ một phần nhờ vào nỗ lực vận động khéo léo của các giám mục vào thập niên 1960; họ đã giành được nguồn tài trợ từ chính phủ cho các trường vốn trước đó chỉ dựa vào học phí do phụ huynh chi trả. Khoản tài trợ này sau đó đã được mở rộng sang các trường tư thục độc lập — một lĩnh vực đa dạng bao gồm các trường thuộc hệ phái Kitô giáo, Hồi giáo, Do Thái giáo, các trường phi tôn giáo và các loại hình trường học khác.

Mặc dù đây là một câu chuyện thành công, nhưng vai trò của các trường Công Giáo đang bị thách thức, khiến nhiều người đặt câu hỏi liệu bản sắc riêng biệt và mục đích cốt lõi của chúng có đang bị đe dọa hay không.

Vị thế thống trị của họ trong lĩnh vực giáo dục phi công lập cũng đang bị đe dọa, khi tốc độ tăng trưởng hiện nay đã bị khối trường tư thục độc lập vượt qua. Nhóm vận động cho các trường tư thục độc lập dự báo rằng số lượng học sinh theo học tại các trường này sẽ vượt qua hệ thống giáo dục Công Giáo vào năm 2027.

Sự thay đổi về thành phần học sinh tại các trường Công Giáo

Tuy nhiên, thư mục vụ của các giám mục đã nêu bật một thách thức cơ bản hơn, liên quan đến vai trò của các trường Công Giáo trong “sứ mệnh của Giáo hội về việc truyền đạt đức tin cho thế hệ kế cận”.

Điều nghịch lý là thách thức này lại bắt nguồn một phần từ chính sự phát triển của các trường học.

Các trường này luôn mở cửa đón nhận cả những học sinh không theo đạo Công Giáo, mặc dù vẫn ưu tiên học sinh Công Giáo. Tuy nhiên, phần lớn sự gia tăng số lượng học sinh trong những thập niên gần đây lại đến từ các gia đình “không theo đạo Công Giáo” – theo cách gọi của các giám mục. Đồng thời, các ngài cũng lưu ý rằng ngay cả những học sinh được coi là người Công Giáo (trên danh nghĩa) thì “thường ít có sự gắn kết với Giáo hội bên ngoài phạm vi nhà trường”.

Các số liệu thống kê phần nào phản ánh thực trạng này. Một báo cáo năm 2023 của Trung tâm Quốc gia về Nghiên cứu Mục vụ thuộc Giáo hội cho thấy số lượng học sinh không theo đạo Công Giáo đã tăng mạnh kể từ khi các giám mục ban hành thư mục vụ.

Báo cáo ghi nhận 36% học sinh tại các trường tiểu học Công Giáo không theo đạo Công Giáo, và con số này lên tới 41% ở các trường trung học.

Nhiều em trong số này xuất thân từ các gia đình nhập cư, với nền tảng tín ngưỡng và phi tín ngưỡng đa dạng.

Theo các nghiên cứu được Văn phòng Giáo dục Công Giáo thuộc Giáo phận Townsville trích dẫn, các em bị thu hút bởi trường Công Giáo vì nhiều lý do. Những lý do này bao gồm: các giá trị được nhà trường giảng dạy; sự quan tâm chăm sóc mục vụ; cam kết phát triển toàn diện cho học sinh; nỗ lực đạt thành tích học tập xuất sắc; và tầm nhìn đầy hy vọng về tương lai.

Song song với việc ngày càng có nhiều học sinh không theo đạo Công Giáo nhập học, một nửa số phụ huynh Công Giáo lại cho con em mình theo học tại các trường công lập và trường tư thục độc lập. Các trường công lập – vốn miễn học phí và mở cửa cho tất cả mọi người – thu hút các gia đình có thu nhập thấp hơn; trong khi đó, các trường tư thục độc lập lại thu hút một lượng lớn các gia đình có thu nhập cao, những người không ngại chi trả học phí.

Trước đó, vào năm 2001, các giám mục đã kết thúc thư mục vụ của mình bằng lời kêu gọi tất cả những ai tham gia vào công tác giáo dục Công Giáo hãy “tận tâm đảm bảo rằng các trường tiểu học và trung học của chúng ta… thực sự mang đậm bản sắc và đời sống Công Giáo”.

Các ngài cho rằng điều này đòi hỏi các trường học phải duy trì được một “tỷ lệ thiết yếu” (dù không định nghĩa cụ thể con số này là bao nhiêu) học sinh và nhân viên là người Công Giáo. Sáu năm sau khi các giám mục toàn quốc đưa ra lời kêu gọi, các giám mục tại New South Wales (NSW) và Lãnh thổ Thủ đô Úc (ACT) – dưới sự dẫn dắt của cố Hồng Y George Pell – đã tiếp nối bằng một thư mục vụ khác mang tên Các Trường Công Giáo tại Ngã rẽ Đường (Catholic Schools at a Crossroads). Văn bản này đề xuất các biện pháp nhằm đảm bảo các trường học duy trì được “quy mô cốt yếu” (critical mass) này.

Theo các giám mục, điều này sẽ giúp các trường duy trì được “bản sắc và đời sống Công Giáo”, nơi học sinh đạt được trình độ cao về “kiến thức và thực hành tôn giáo Công Giáo”.

Mặc dù bác bỏ ý kiến cho rằng hệ thống trường học nên thu hẹp quy mô để chỉ tập trung giáo dục những người Công Giáo thực sự dấn thân, nhưng giải pháp mà họ đề xuất lại đặt trọng tâm lớn vào chính nhóm đối tượng này.

Các giám mục đã kêu gọi hành động để đảm bảo:

• Các nhà lãnh đạo nhà trường cần phải thể hiện sự cam kết mạnh mẽ giữ gìn bản sắc Công Giáo;

• Chú trọng hơn vào việc giáo dục tôn giáo, do các giáo viên có chuyên môn giảng dạy;

• Học sinh thường xuyên tham dự Thánh lễ và các buổi cầu nguyện;

• Trưng bày trang trọng thánh giá và các hình ảnh tôn giáo khác trong trường học; và

• Tăng cường sự gắn kết giữa nhà trường và giới giáo sĩ.

Đây là một kế hoạch quay về các giá trị cốt lõi mang đậm màu sắc hoài niệm, gợi lại một thời kỳ đã qua khi các trường Công Giáo thể hiện rõ những đặc điểm mà các giám mục mong muốn khôi phục. (Cũng trong năm đó, Đức Hồng Y Pell đã đề xuất yêu cầu tất cả hiệu trưởng và người phụ trách giáo dục tôn giáo tại các trường Công Giáo phải công khai cam kết “lời thề trung thành”, tuân thủ giáo huấn của Giáo hội về vấn đề đồng tính luyến ái, kiểm soát sinh sản và việc phong chức thánh cho phụ nữ.)

Những hạn chế trong cách tiếp cận của các giám mục

Lời kêu gọi hành động của các giám mục vấp phải những mâu thuẫn thực tế.

Sự thay đổi về thành phần học sinh đã diễn ra mạnh mẽ vào năm 2007 khi họ đưa ra tuyên bố, và xu hướng này càng tăng tốc trong những năm sau đó.

Số lượng học sinh không theo đạo Công Giáo tạo nên một nhóm đông đảo và có tầm ảnh hưởng đáng kể. Chính số lượng này đảm bảo nguồn tài trợ từ chính phủ—được phân bổ theo đầu học sinh—vẫn duy trì ở mức cao như hiện nay: 11.1 tỷ đô la Úc (7.9 tỷ đô la Mỹ) trong năm nay, chiếm 75% tổng thu nhập. Điều này giúp giữ mức học phí thấp và duy trì sự tồn tại của các trường học. Số lượng học sinh cũng gia tăng sức nặng cho các hoạt động vận động công khai của khối trường Công Giáo.

Thứ hai, lời kêu gọi của các giám mục về việc cần thêm giáo viên giáo dục tôn giáo có trình độ chuyên môn đã gặp trở ngại do tình trạng thiếu hụt giáo viên trên toàn quốc ở tất cả các bộ môn.

Cuối cùng, kế hoạch của các ngài dựa trên giả định rằng có đủ số lượng người Công Giáo tâm huyết để duy trì sĩ số học sinh và số lượng trường học hiện tại. Tuy nhiên, các số liệu thống kê lại cho thấy điều ngược lại.

Số liệu điều tra dân số năm 2021 cho thấy tỷ lệ người Úc tự nhận là người Công Giáo đã giảm từ 22.6% dân số vào năm 2016 xuống còn 20% sau đó 5 năm — một xu hướng nhiều khả năng sẽ được xác nhận khi dữ liệu từ cuộc điều tra dân số mới nhất, được tổ chức trong năm nay, được công bố.

Đồng thời, tồn tại một khoảng cách lớn giữa những người Úc tự nhận là người Công Giáo và những người thực sự tham dự Thánh lễ. Đa số họ không tham dự. Một cuộc khảo sát năm 2021 của Trung tâm Nghiên cứu Mục vụ Quốc gia cho thấy chỉ có 8.2% người Công Giáo đi lễ nhà thờ. Điều này khó có thể coi là nền tảng vững chắc cho lực lượng đông đảo mà các giám mục đang tìm kiếm. Dường như cũng không có dấu hiệu nào cho thấy sự hiện diện của một lực lượng giáo viên dạy giáo lý đủ đông đảo và có mức độ cam kết cần thiết.

Một tài liệu do Ủy ban Giáo dục Công Giáo Quốc gia công bố năm 2017 — một thập niên sau khi các giám mục tại NSW và ACT đưa ra tuyên bố của các ngài — đã dẫn chứng một cuộc khảo sát cho thấy chỉ 25% nhân viên tại các trường Công Giáo có tham gia các hoạt động của Giáo hội bên ngoài phạm vi nhà trường. Một số người thậm chí còn hiểu biết rất hạn chế về các tín điều và giá trị Công Giáo.

Những bằng chứng gần đây hơn xuất hiện trong một bài viết được công bố vào năm ngoái với tiêu đề đầy báo động: "Một phút tới nửa đêm: Tương lai của nền giáo dục Công Giáo". Trong đó, các học giả tại Đại học Công Giáo Úc đã trích dẫn các cuộc khảo sát cho thấy không chỉ đa số học sinh tại các trường Công Giáo Úc có thái độ "không tin" vào tôn giáo và thiếu sự gắn kết với đức tin Công Giáo, mà phần lớn giáo viên của họ cũng đồng tình với quan điểm này.

"Chúng ta không nên trách cứ họ về điều này," các học giả viết. "Họ cũng sống cùng chúng ta trong Kỷ nguyên Thế tục. Tuy nhiên, đây là một vấn đề nan giải và phức tạp."

Bài viết của Robyn Horner, Teresa Brown và Christopher Reed đã gián tiếp đặt dấu hỏi về các giải pháp mà các giám mục đã đề xuất kể từ năm 2001.

Họ cho rằng các nghiên cứu chỉ ra rằng những nỗ lực lộ liễu nhằm khôi phục đức tin tôn giáo cho học sinh có thể mang lại tác dụng ngược, khiến các em càng trở nên thế tục hóa hơn và nảy sinh tâm lý bất mãn khi bị "ép buộc phải chấp nhận" đức tin.

Bài viết bác bỏ những giải pháp mang tính hoài cổ, vốn dựa trên "một ảo tưởng phản ánh một thế giới đã lùi xa vào dĩ vãng — nếu thế giới đó thực sự từng tồn tại."

Đồng thời, họ cảnh báo rằng nếu các hệ thống và trường học Công Giáo không giải quyết những vấn đề này, "chúng ta sẽ sớm nhận ra mình đã đánh mất hoàn toàn cơ hội tiếp tục công cuộc giáo dục đức tin."

 

Thánh Philípphê đã phục vụ các cộng đoàn nói tiếng Hy Lạp. Thánh Giacôbê trở thành giám mục đầu tiên của Giêrusalem. Thánh Giuđa Tađêô được tôn kính là "Tông đồ của người Armenia".

Philip Kosloski, trong bản tin ngày 21 tháng 9, 2026 của tạp chí Aleteia, cho hay: Ở phần cuối Tin Mừng theo Thánh Mátthêu, trước khi mô tả việc Chúa Giêsu lên trời, thánh sử thuật lại lời Chúa Giêsu nói với các tông đồ: "Vậy anh em hãy đi và làm cho muôn dân trở thành môn đệ" (x. Mátthêu 28, 19-20). Như được ghi lại trong sách Công vụ Tông đồ và nhiều văn bản truyền thống Kitô giáo khác (dù là chính thống hay ngụy thư), với sứ mệnh thần thiêng là đi khắp thế giới vì Tin Mừng, các tông đồ đã không lãng phí thời gian.

Tất cả các tài liệu sơ khởi về thời tông đồ đều mô tả các ngài lập tức bắt tay vào công việc, dấn thân vào sứ vụ khó khăn là gieo hạt giống đức tin ở bất cứ nơi nào các ngài đặt chân đến.

Vậy cuối cùng các ngài đã đi đâu? Liệu các ngài có thực sự "làm cho muôn dân trở thành môn đệ" không?

Phêrô

Theo truyền thống, Thánh Phêrô được cho là đã đến Antiôkia trước tiên và thiết lập một cộng đoàn tại đó. Ngài không ở lại quá lâu, nhưng thường được biết đến là giám mục đầu tiên của Antiôkia. Sau đó, có thể ngài đã ghé thăm Côrintô trước khi lên đường đến Rôma. Tại đây, ngài đã góp phần hình thành cộng đoàn Kitô hữu và cuối cùng chịu tử đạo tại Đấu trường Nero ở Rôma vào khoảng năm 64 sau Công nguyên. Vương cung thánh đường Thánh Phêrô tại Vatican được xây dựng ngay trên phần mộ của ngài.

Anrê

Sau lễ Ngũ Tuần, nhiều truyền thống cổ xưa cho rằng Thánh Anrê – em trai của Thánh Phêrô – chính là Tông đồ của người Hy Lạp. Người ta tin rằng ngài đã rao giảng cho các cộng đoàn Hy Lạp và chịu tử đạo tại Patras trên một cây thập giá hình chữ X. Di hài của ngài sau đó đã được chuyển đến Nhà thờ Chính tòa Duomo ở Amalfi, Ý.

Giacôbê Tiền

Người ta tin rằng Thánh Giacôbê là tông đồ đầu tiên chịu tử đạo. Sách Công vụ Tông đồ chép rằng: "Vua Hêrôđê ra tay ngược đãi một số người thuộc Hội Thánh. Ông đã dùng gươm giết Giacôbê, anh em của Gioan" (Công vụ Tông đồ 12, 1-2). Ngài qua đời năm 44 CN tại Giêrusalem, nhưng mộ phần của ngài không nằm gần địa điểm này. Sau khi qua đời, thi hài ngài được đưa về Tây Ban Nha và hiện nằm tại Santiago de Compostela. Mộ phần của ngài là đích đến của cuộc hành hương El Camino có lịch sử hàng thế kỷ và vẫn còn phổ biến đến ngày nay.

Gioan

Là tác giả của Tin Mừng Gioan và Sách Khải Huyền, Gioan là tông đồ duy nhất không chịu cái chết tử đạo. Trong sách Khải Huyền, khi đang ở trên đảo Patmos (Hy Lạp), ngài viết: "Tôi là Gioan, anh em của anh em, người cùng chia sẻ với anh em nỗi gian truân, vương quốc và sự kiên trì trong Đức Giêsu; tôi đã ở trên hòn đảo gọi là Patmos vì lời Thiên Chúa và lời chứng về Đức Giêsu" (Khải Huyền 1:9). Ngài qua đời khoảng năm 100 CN và được chôn cất gần Ephesus.

Philípphê

Trong những năm sau lễ Ngũ Tuần, Philípphê đã rao giảng cho các cộng đồng nói tiếng Hy Lạp. Người ta biết rất ít về hành trình truyền giáo của ngài, ngoại trừ việc ngài đã chịu tử đạo vào khoảng năm 80 CN. Thánh tích của ngài hiện được lưu giữ tại Vương cung thánh đường Santi Apostoli ở Rome.

Batôlômêô

Người ta biết rất ít về công cuộc truyền giáo của Batôlômêô. Các truyền thống khác nhau ghi lại rằng ngài đã rao giảng tại nhiều vùng đất khác nhau. Người ta tin rằng ngài đã chịu tử đạo và hài cốt của ngài hiện nằm tại nhà thờ Thánh Batôlômêô tại St. Bartholomew-in-the-Island ở Rome.

Tôma

Là vị tông đồ hay "hoài nghi", Tôma nổi tiếng với công cuộc truyền giáo tại Ấn Độ. Có một câu chuyện phổ biến về hành trình của ngài, kể lại việc ngài đã cảm hóa một vị vua địa phương cũng hay "hoài nghi" tin theo Chúa. Ngài qua đời khoảng năm 72 CN và mộ phần của ngài nằm tại Mylapore, Ấn Độ.

Mátthêu

Là một trong bốn tác giả sách Tin Mừng, Mátthêu nổi tiếng nhất với cuốn Tin Mừng mang tên ngài. Ngài đã rao giảng cho nhiều cộng đồng quanh vùng Địa Trung Hải trước khi chịu tử đạo tại Ethiopia. Mộ phần của ngài nằm tại nhà thờ chính tòa ở Salerno, Ý.

Giacôbê Hậu

Các học giả tin rằng Thánh Giacôbê Hậu chính là tác giả của "Thư Thánh Giacôbê" trong Tân Ước. Sau khi các tông đồ phân tán và rời khỏi Giêrusalem, Giacôbê vẫn ở lại và trở thành vị giám mục đầu tiên tại thành thánh này. Ngài đã ở lại đó trong nhiều thập niên cho đến khi bị chính quyền Do Thái ném đá đến chết vào năm 62. Một số thánh tích của ngài hiện được lưu giữ tại Vương cung thánh đường Santi Apostoli ở Rome. Người ta cũng tin rằng mộ phần của ngài nằm tại Nhà thờ Thánh Giacôbê ở Giêrusalem.

Giuđa Tađêô

Là vị tông đồ bị "lãng quên" do trùng tên với Giuđa Iscariot, Thánh Giuđa đã đi rao giảng Tin Mừng tại nhiều nơi. Ngài được Giáo hội Armenia tôn kính với danh hiệu "Tông đồ của người Armenia". Ngài đã chịu tử đạo vào khoảng năm 65 Công nguyên tại Beirut, Lebanon. Hài cốt của ngài hiện được lưu giữ tại Vương cung thánh đường Thánh Phêrô ở Rome.

Simon Nhiệt Thành (Simon the Zealot)

Thánh Simon thường được mô tả cùng với Thánh Giuđa Tađêô, và một số người tin rằng hai vị đã cùng nhau rao giảng như một nhóm. Điều này một phần xuất phát từ truyền thống cho rằng cả hai đều chịu tử đạo tại Beirut trong cùng một năm. Người ta tin rằng một số thánh tích của ngài được lưu giữ tại Vương cung thánh đường Thánh Phêrô ở Rome.

Matthias

Sau khi được bầu làm "vị tông đồ thay thế", một truyền thuyết cho rằng Thánh Matthias đã thành lập một nhà thờ tại Cappadocia và rao giảng cho các Ki-tô hữu ở vùng ven biển Caspi. Người ta tin rằng ngài đã tử đạo và bị chặt đầu bằng rìu tại Colchis dưới tay những người ngoại giáo ở đó. Tương truyền, một số thánh tích của ngài đã được Thánh Helena mang về Rome.

 

Giuseppe Caffulli, trong bản tin ngày 19 tháng 8 năm 2026 của hãng tin Zenit, tự hỏi: Thực chất các Sách cuộn Biển Chết có nguồn gốc từ đâu? Đây là một trong những câu hỏi hấp dẫn nhất đã song hành cùng quá trình nghiên cứu các bản thảo được tìm thấy trong các hang động Qumran suốt hơn bảy mươi năm qua. Liệu tất cả chúng có phải do cộng đồng tôn giáo từng cư trú tại khu định cư Qumran tạo ra hay không? Hay cái gọi là "thư viện Qumran" thực chất bao gồm các văn bản được sao chép ở nhiều nơi khác nhau thuộc vùng Giu-đê-a, rồi sau đó được cất giấu trong các hang động vào thời kỳ diễn ra các cuộc chiến tranh chống lại Đế quốc La Mã?

Nhằm giải mã bí ẩn này, một trong những dự án nghiên cứu quốc tế mang tính đột phá nhất từ trước đến nay về các Sách cuộn Biển Chết đang được triển khai. Đó là dự án "Tracing Scribes and Scrolls" (Truy vết Người chép và Sách cuộn), được Hội đồng Nghiên cứu Châu Âu (ERC) tài trợ với khoản ngân sách 2.5 triệu euro trong vòng 5 năm.

Dưới sự dẫn dắt của Mladen Popović thuộc Đại học Groningen (một trong những trường đại học hàng đầu của Hà Lan) và sự hợp tác với Cơ quan Cổ vật Israel cùng nhiều phòng thí nghiệm nghiên cứu tại Châu Âu, dự án đặt mục tiêu tái dựng nguồn gốc của các bản thảo thông qua sự kết hợp chưa từng có giữa các lĩnh vực: khảo cổ học định lượng (archaeometry), hóa phân tích, cổ tự học, nghiên cứu cấu trúc bản thảo (codicology) và trí tuệ nhân tạo (AI).

Điểm đổi mới chính là việc xây dựng cơ sở dữ liệu quy mô lớn đầu tiên về "dấu ấn hóa học" của các sách cuộn. Nghiên cứu sẽ không chỉ tập trung vào nội dung văn bản trên các tấm da viết (parchment) mà còn chú trọng đến thành phần vật liệu của chúng: cấu tạo da động vật, collagen, dư lượng từ các kỹ thuật chế tác, mực viết và các chất hữu cơ còn lưu lại trong các mảnh vỡ. Nhờ đó, mỗi bản thảo có thể được gắn với một dạng "dấu vân tay kỹ thuật số" – công cụ giúp hé lộ mối liên hệ với các sách cuộn khác và có thể chỉ ra những nơi sản xuất chung.

Vai trò của AI

Một vai trò quan trọng trong dự án đã được giao cho Đại học Pisa – đối tác khoa học của sáng kiến này; trường sẽ đóng góp chuyên môn sâu rộng trong lĩnh vực nghiên cứu các vật liệu cổ xưa. Các nhà nghiên cứu từ Pisa sẽ tiến hành phân tích hóa học trên các tấm da và mực viết, sử dụng những kỹ thuật tiên tiến và chủ yếu là không xâm lấn nhằm bảo tồn các tài liệu cực kỳ dễ hư hại này, đồng thời thu thập những hiểu biết mới về nguồn gốc của chúng.

Trí tuệ nhân tạo sẽ đảm nhận nhiệm vụ tổng hợp hàng ngàn dữ liệu khác nhau: đặc điểm chữ viết tay, kết quả phân tích hóa học, thông tin khảo cổ và sự so sánh giữa các bản thảo. Kỹ thuật này sẽ không thay thế công việc của các học giả, mà cung cấp một công cụ có khả năng nhận diện những mối liên hệ khó phát hiện bằng mắt thường. Nếu kết quả đúng như kỳ vọng, nghiên cứu này có thể thay đổi cách chúng ta nhìn nhận về các Sách cuộn Biển Chết: không còn chỉ là những văn bản để đọc, mà là những hiện vật mang "tiểu sử vật chất" riêng, có khả năng hé lộ ai là người tạo ra chúng, chúng đã được lưu hành ở đâu và làm thế nào chúng được tìm thấy trong các hang động tại Qumran.

Những sách cuộn Biển Chết đầu tiên được phát hiện vào năm 1947, khi một số người chăn cừu thuộc bộ lạc Bedouin Ta’amireh bước vào một hang động nằm trên vách đá thuộc sa mạc Giu-đê-a, gần Khirbet Qumran. Tại đây, bảy sách cuộn đầu tiên đã được tìm thấy, được bảo quản bên trong các vò gốm.

Trong những năm tiếp theo, từ năm 1949 đến 1956, các cuộc khảo sát tại những hang động trong khu vực đã phát hiện thêm nhiều mảnh vỡ thuộc về khoảng 950 bản thảo khác nhau, nằm rải rác tại hơn mười hang động.

Sự kiện này đánh dấu khởi đầu cho điều được mệnh danh là một trong những khám phá khảo cổ quan trọng nhất của thế kỷ 20. Các văn bản này có niên đại từ khoảng thế kỷ 3 TCN đến thế kỷ 1 CN, được viết chủ yếu bằng tiếng Do Thái, bên cạnh tiếng Aramaic và tiếng Hy Lạp. Nội dung bao gồm các bản sao sách Kinh Thánh, văn bản ngụy thư, các bài bình giải, quy tắc cộng đồng, các bài thánh ca phụng vụ, văn học trí tuệ và tài liệu liên quan đến đời sống tôn giáo thời bấy giờ. Chúng đặc biệt có giá trị vì bao gồm những bản thảo cổ nhất từng được biết đến của nhiều cuốn sách trong Kinh Thánh, đồng thời mang lại cái nhìn cận cảnh về sự đa dạng trong tư tưởng Do Thái giáo vào thời kỳ Đền thờ thứ Hai.

Xưởng chép kinh tại Qumran

Ngày nay, các bản thảo cùng hơn 25,000 mảnh vỡ trong bộ sưu tập phần lớn được lưu giữ và nghiên cứu bởi Cơ quan Cổ vật Israel tại Giêrusalem. Tuy nhiên, một số sách cuộn nổi tiếng nhất hiện đang được trưng bày tại Điện Sách (Shrine of the Book) thuộc Bảo tàng Israel; trong số đó bao gồm Sách cuộn I-sai-a Lớn, Sách cuộn Chiến tranh, Sách cuộn Quy tắc Cộng đồng và Bản chú giải sách Kha-ba-cúc.

Nhưng, địa điểm phát hiện ra chúng đã đặt ra một vấn đề ngay từ đầu: tại sao một số lượng văn bản khổng lồ và đặc biệt như vậy lại được tập hợp và cất giấu ngay tại các hang động trên sa mạc?

Cách các hang động không xa là khu định cư Qumran, nằm ở bờ tây bắc của Biển Chết. Các cuộc khai quật khảo cổ do Linh mục dòng Đa Minh người Pháp Roland de Vaux – thuộc Trường Kinh Thánh (École Biblique) ở Giêrusalem – dẫn đầu đã phát lộ một quần thể bao gồm các tòa nhà, bể chứa nước, kho tàng và những căn phòng phục vụ nhiều mục đích khác nhau. De Vaux đề xuất xác định Qumran là trung tâm của một cộng đồng Do Thái khổ hạnh, vốn thường được gắn liền với phái Essene. Theo cách lý giải này, cư dân tại đây đã sao chép, thu thập và sử dụng các văn bản mà sau đó được cất giữ trong các hang động xung quanh.

Điều này đã làm nảy sinh một trong những hình ảnh bền bỉ nhưng cũng gây nhiều tranh cãi nhất trong lịch sử các Sách cuộn Biển Chết: hình ảnh phòng chép kinh (scriptorium) tại Qumran – một dạng xưởng sao chép cổ xưa, đôi khi được ví với công việc của các thư lại trong các tu viện thời Trung cổ.

Giả thuyết này cũng được củng cố bởi việc phát hiện ra các hiện vật liên quan đến hoạt động viết lách, cũng như sự hiện diện của những chiếc vò hình trụ đặc trưng tại các hang động và trong khu định cư; những chiếc vò này được một số người coi là manh mối quan trọng cho thấy mối liên hệ giữa địa điểm này và các bản thảo.

Tuy nhiên, cách lý giải này chưa bao giờ nhận được sự đồng thuận tuyệt đối từ giới học giả. Bản chất của khu định cư Qumran đã được nhìn nhận theo nhiều cách khác nhau: là trung tâm cộng đồng, nơi ẩn tu tôn giáo, khu định cư nông nghiệp, một biệt thự, hay thậm chí là một cơ sở quân sự. Quan trọng hơn cả, mối quan hệ giữa khu định cư và các sách cuộn vẫn là vấn đề gây tranh luận. Sự đa dạng về kiểu chữ, niên đại, nội dung văn bản và đặc điểm vật liệu khiến người ta khó có thể kết luận rằng toàn bộ các sách cuộn đều được sản xuất tại chỗ.

Do đó, vấn đề không chỉ đơn thuần là xác định ai đã sống tại Qumran, mà còn là tìm hiểu nguồn gốc của các bản thảo này.

Một số nhà nghiên cứu cho rằng có khả năng ít nhất một phần các bản thảo đã được sao chép ngay trong cộng đồng này; trong khi đó, những người khác lại cho rằng Qumran chủ yếu là nơi lưu giữ các văn bản có nguồn gốc từ những trung tâm khác ở Giu-đê-a. Đặc biệt, Giêrusalem được xác định là một trong những nơi có thể là nguồn gốc của một số bản thảo.

Các hang động có thể đã được sử dụng làm nơi trú ẩn và kho lưu trữ trong thời kỳ khủng hoảng, có lẽ liên quan đến cuộc chiến chống lại La Mã và sự kiện Đền thờ bị phá hủy vào năm 70 Công nguyên. Tóm lại, cái gọi là "thư viện Qumran" có thể là một bộ sưu tập được hình thành thông qua quá trình thu thập, sao chép, trao đổi và di chuyển các bản thảo; cuối cùng, bộ sưu tập này đã được đưa vào vùng sa mạc ngay trước thềm thảm họa lớn ập đến Giêrusalem và Đền thờ.

Từ nội dung đến vật liệu

Đây chính là điểm mà nghiên cứu của Popović phát huy vai trò quan trọng. Trong nhiều thập niên, nguồn gốc của các sách cuộn cổ này chủ yếu được nghiên cứu thông qua nội dung, ngôn ngữ, cổ tự học (tức là phân tích hình dáng chữ viết) và nghiên cứu về cấu trúc bản thảo (codicology). Giờ đây, một khía cạnh hoàn toàn mới đang được bổ sung: bản thân chất liệu làm nên chúng.

Khoảng 250 mẫu giấy da và giấy cói từ bộ sưu tập của Cơ quan Cổ vật Israel sẽ được kiểm tra. Các nhà nghiên cứu sẽ so sánh thành phần hóa học của các vật liệu này, đồng thời nghiên cứu cả các mẫu giấy cói từ Ai Cập. Mục tiêu là tìm hiểu xem liệu các vật liệu nền, mực viết và kỹ thuật chế tác có lưu giữ dấu vết của những khu vực địa lý cụ thể hay các môi trường sản xuất khác nhau hay không.

Tóm lại, giấy da không còn chỉ đơn thuần là vật liệu để ghi chép văn bản từ hai nghìn năm trước; nó đã trở thành một nguồn tư liệu lịch sử độc lập và giá trị. Nguồn dữ liệu phong phú này sẽ được đối chiếu với các thông tin về cổ tự học, cấu trúc bản thảo, ngôn ngữ học và khảo cổ học. Trí tuệ nhân tạo sẽ đóng vai trò thiết yếu trong việc liên kết hàng nghìn biến số cũng như tìm kiếm các mô hình và nhóm dữ liệu mà các phương pháp phân tích truyền thống có thể bỏ sót.

Việc một công trình nghiên cứu quy mô như vậy nhận được sự hỗ trợ từ Hội đồng Nghiên cứu Châu Âu là một sự kiện quan trọng. Khoản tài trợ này không chỉ khẳng định tầm quan trọng của các sách cuộn cổ mà còn thể hiện niềm tin rằng các công cụ mới có thể giải quyết vấn đề đã tồn tại suốt nhiều thế hệ học giả. Một mạng lưới hợp tác đang dần hình thành với trung tâm là Groningen, bao gồm Cơ quan Cổ vật Israel, Đại học Pisa, Đại học Naples Federico II, Đại học Nam Đan Mạch tại Odense, Đại học Leuven, cùng các bảo tàng và bộ sưu tập giấy cói tại Ai Cập, Berlin và Turin.

Điều này đánh dấu một sự thay đổi trong cách tiếp cận: chuyển từ câu hỏi "sách cuộn này viết gì?" sang câu hỏi "sách cuộn này kể câu chuyện gì ngay cả khi chưa được đọc?". Dự án mới này nhằm tái dựng bức tranh địa lý về tri thức tại vùng Giu-đê-a cổ đại: nơi các thư lại làm việc, vật liệu họ sử dụng, cách thức lưu hành văn bản, các trung tâm sản xuất, và cách mà những bản thảo có nguồn gốc từ nhiều nơi khác nhau lại cùng tập hợp tại các hang động này.

Lời giải cho bí ẩn Qumran có thể đang ẩn giấu trong lớp da, mực viết, các sợi giấy cói và những dấu vết mờ nhạt còn sót lại từ hành trình của các bản thảo trước khi chúng kết thúc hành trình đầy bí ẩn tại các hang động Biển Chết.

 

Những người đã hy sinh để làm chứng cho đức tin của mình trong thế kỷ này "giống như những ngôi sao tỏa sáng trong bóng tối của sự ích kỷ và áp bức", Đức Giáo Hoàng Lêô XIV nói trong một buổi tiếp kiến ngày 16 tháng 9.

Đức Giáo Hoàng Lêô nói với những người tham dự hội nghị mang tên "Thế kỷ 21: một thời đại mới của các vị tử đạo?": "Họ giúp Giáo hội phản chiếu trọn vẹn hơn ánh sáng của Chúa Kitô, để chỉ cho nhân loại đương đại con đường dẫn đến nền văn minh của tình yêu. "Những chứng nhân của đức tin, bằng cách hi sinh mạng sống của mình vì công lý, chân lý, hòa bình và tự do, đã đóng góp một cách hữu hiệu vào sự đến của trời mới và đất mới, điều mà chúng ta đang chờ đợi với niềm tin tưởng nhờ lòng thương xót của Chúa."

Đức Giáo Hoàng nhắc lại rằng vào năm 2023, Đức Giáo Hoàng Phanxicô đã thành lập Ủy ban các Thánh Tử Đạo Mới - Chứng nhân của Đức tin. Đức Giáo Hoàng Lêô giải thích:

Khái niệm "người làm chứng cho đức tin" được hình thành chính xác để ghi nhận và tôn vinh những hoàn cảnh lịch sử phức tạp, trong đó động cơ của những kẻ gây ra tội ác không thể được quy rõ ràng là do "sự thù ghét đức tin". Từ quan điểm này, công việc của Ủy ban các Thánh Tử Đạo Mới - Những Người Làm Chứng cho Đức Tin, được hỗ trợ bởi Bộ Tuyên Thánh, mang tính chất sử học và giáo dục, chứ không phải pháp lý, tập trung vào trạng thái tâm lý của nạn nhân hơn là động cơ của kẻ bức hại. Nói cách khác, trọng tâm là việc nạn nhân vẫn trung thành với Chúa Kitô trong việc thực hiện cam kết Tin Mừng của mình và làm như vậy cho đến chết.

---

Source:Catholic World News

Pope Leo: New martyrs are ‘stars that shine out in the darkness of selfishness and oppression’

 

Trong mục vụ giải thoát và trừ tà, các vật thánh thiêng là một phần không thể thiếu! Chúng tôi đã chứng kiến hết lần này đến lần khác hiệu quả và sức mạnh của sự thánh thiêng chống lại các thế lực tà ác. Một trong những ví dụ quan trọng nhất về điều này là phản hồi nhất quán mà chúng tôi nhận được từ các gia đình sau khi các linh mục và phó tế của Trung Tâm Tổng Lãnh Thiên Thần Micae ban phước lành cho ngôi nhà. Sự quấy rối của ma quỷ đã giảm đáng kể, và một cảm giác bình an bao trùm ngôi nhà. Tất cả chúng ta đều khao khát và mong muốn điều này trong chính ngôi nhà của mình. Dưới đây là một vài gợi ý để mời Chúa Giêsu ngự trị trong nhà bạn.

Các nhà thiết kế nội thất sử dụng thuật ngữ "tầm nhìn" để mô tả việc tạo nên phong cách cho một căn phòng. Bằng cách hướng ánh mắt đến những điều thiêng liêng, nó giúp truyền cảm hứng cho chúng ta bằng sự trật tự, vẻ đẹp và thông điệp của nó. Ngôi nhà là vùng đất thiêng liêng. Nó là một ốc đảo tách biệt khỏi sự ồn ào của thế giới, xác thịt và ma quỷ. Khi bạn bước vào nhà, bất cứ nơi nào ánh mắt bạn hướng đến, đều nên có một lời nhắc nhở rằng chúng ta đang bước vào ốc đảo này.

Việc dâng hiến ngôi nhà của bạn cho Thánh Tâm của Chúa Giêsu là một cách khác để chủ động cầu xin sự bảo vệ và quyền cai trị của Chúa Giêsu Kitô trên gia đình bạn. Bạn đang nói với kẻ thù rằng bạn không chỉ "dọn dẹp sạch sẽ và sắp xếp nhà cửa" (Mt 16:44) mà còn mong muốn lấp đầy nó bằng đức tin, hy vọng, tình yêu và sự hiện diện quyền năng của Thiên Chúa. Nếu kẻ thù đến tìm nơi trú ẩn trong nhà bạn, hắn và đồng bọn sẽ không tìm thấy chỗ trống nào! Nhiều người, trong đó có tôi, cũng dâng hiến ngôi nhà cho Trái Tim Vô Nhiễm của Đức Mẹ Maria trong cùng một nghi lễ. Hội Hiệp sĩ Columbus có một cuốn sách nhỏ tuyệt vời về nghi lễ dâng hiến mà bạn có thể tải xuống miễn phí.

Lễ Hiển Linh hàng năm là một truyền thống tuyệt vời khác để thêm vào đời sống gia đình bạn. Trong mùa Giáng Sinh, chúng ta kỷ niệm Lễ Hiển Linh của Chúa, sự mặc khải của Chúa Giêsu cho toàn thế giới. Với những chữ cái Hiển Linh được khắc phía trên lối vào nhà, bạn đã tạo ra một thông điệp đầy ý nghĩa - cầu mong tất cả những ai bước vào ngôi nhà này đều tìm thấy ánh sáng và tình yêu của Chúa Kitô.

Những tác phẩm nghệ thuật thiêng liêng trang trí trên tường cũng là một cách tuyệt vời khác để lay động tâm hồn chúng ta, hướng đến những điều thuộc về thiên đường, cũng như việc đặt thánh giá khắp nhà để nhắc nhở chúng ta về tình yêu thương và sự hy sinh vĩ đại của Chúa dành cho chúng ta. Việc chiêm ngưỡng những hình ảnh củng cố đức tin và mang lại hy vọng sau một ngày dài căng thẳng có thể chính là điều mà Đấng Cứu Thế mong muốn, giúp chúng ta bình an nội tâm, làm chậm lại những suy nghĩ xâm chiếm trong đầu và đẩy lùi những ồn ào của thế gian.

Và cuối cùng nhưng không kém phần quan trọng, mỗi gia đình nên có một bình đựng nước thánh. Tôi có hai bình trong nhà. Một ở cửa và một ở giữa nhà. Bạn có biết rằng Dấu Thánh Giá là một lời tuyên xưng đức tin vào Thiên Chúa như Ngài đã mặc khải và là hình thức rút gọn của Kinh Tin Kính các Tông Đồ? Nguồn gốc của nó bắt nguồn từ thời các Tông Đồ. Thánh Teresa Avila nổi tiếng đã chia sẻ: "Qua kinh nghiệm lâu năm, tôi đã học được rằng không có gì sánh bằng nước thánh để xua đuổi ma quỷ… mỗi khi tôi dùng nó, tâm hồn tôi cảm thấy một sự an ủi vô cùng lớn lao."

Trong một gia đình thánh thiện, Giáo hội Gia đình của chúng ta, khi chúng ta thực hành những điều này, chúng ta thấy mình được bảo vệ dưới áo giáp của Thiên Chúa để có thể đứng vững chống lại mưu kế của ma quỷ (Ê-phê-sô 6:11), tuyên xưng những lời hứa và chiến thắng của Chúa Giêsu, Đấng đã tuyên bố rằng cửa địa ngục sẽ không bao giờ thắng nổi!

---

Source:Catholic Exorcism

How do we build a holy home, an oasis of safety in a troubled world?

 

1. Cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa quy mô lớn của Ukraine nhắm vào Mạc Tư Khoa vào ngày cuối cùng của cuộc bầu cử Nga.

Thống đốc vùng Mạc Tư Khoa, Andrey Vorobyov, cho biết hôm Chúa Nhật - ngày cuối cùng của cuộc bầu cử quốc hội Nga - rằng một cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa quy mô lớn do Ukraine thực hiện vào Mạc Tư Khoa đã khiến ít nhất hai người thiệt mạng và làm hư hại một nhà máy lọc dầu lớn.

"Đêm qua, khu vực Mạc Tư Khoa đã phải hứng chịu một cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa quy mô lớn", ông Vorobyov cho biết, đồng thời nói thêm rằng 400 người đã được di tản khỏi một tòa nhà chung cư.

Thị trưởng thành phố Sergei Sobyanin cho biết hơn 1.600 máy bay điều khiển từ xa đã bị chặn và bắn hạ, trong đó 450 chiếc đang hướng tới thủ đô Mạc Tư Khoa của Nga. Ông nói trên Telegram: "Cuộc tấn công lớn nhất bằng máy bay điều khiển từ xa của kẻ thù đã bị đẩy lùi. Cuộc tấn công chưa từng có này rõ ràng đã được lên kế hoạch nhằm mục đích phá hoại cuộc bầu cử. Kẻ thù đã không thành công."

Hôm Thứ Hai, 21 Tháng Chín, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy xác nhận các cuộc tấn công đã được thực hiện nhằm vào các cơ sở hạ tầng trong và xung quanh Mạc Tư Khoa. Ông nói: "Các cuộc đáp trả tầm xa của chúng tôi đã có tác động rất đáng kể ở khu vực Mạc Tư Khoa đêm qua. Một trong những cơ sở công nghiệp dầu mỏ quan trọng của Nga và cơ sở hậu cần của kẻ tấn công đã bị trúng đạn."

Người dân Nga đã đổ xô đến các điểm bỏ phiếu vào cuối tuần này trong cuộc bầu cử quốc hội đầu tiên kể từ khi Nga tiến hành cuộc xâm lược toàn diện Ukraine vào tháng 2 năm 2022. Đảng Nước Nga Thống nhất cầm quyền của Putin dự kiến sẽ duy trì sự thống trị của mình trong quốc hội và coi chiến thắng này như bằng chứng về sự ủng hộ của công chúng đối với cuộc chiến ở Ukraine.

"Sự lựa chọn và ý chí của các bạn sẽ một lần nữa chứng minh rằng hàng triệu người dân đứng sau những người lính của chúng ta, rằng chúng ta là một dân tộc thống nhất, gắn kết bởi các giá trị chung, ký ức lịch sử và tình yêu Tổ quốc, và rằng không ai có thể thành công trong việc chia rẽ hay đe dọa chúng ta," Putin nói trong bài phát biểu trên truyền hình trước cuộc bỏ phiếu.

Hôm thứ Bảy, các quan chức Ukraine cho biết ba trẻ em và một phụ nữ đã thiệt mạng trong các cuộc tấn công của Nga vào quận Vyshgorod thuộc Kyiv. Thống đốc khu vực Tymur Tkachenko hôm Chúa Nhật cho biết một đứa trẻ bị thương trong vụ tấn công hôm thứ Bảy đã tử vong tại bệnh viện.

[CBSNews: Massive Ukrainian drone attack hits Moscow on last day of Russian elections]

2. Tổng thống Zelenskiy và Tổng thống Trump sẽ gặp nhau tại New York trong các cuộc đàm phán "có thể thay đổi nhiều điều".

Tổng thống Volodymyr Zelenskiy và Tổng thống Donald Trump đang lên kế hoạch gặp nhau tại New York, Tổng thống Zelenskiy cho biết hôm Thứ Hai, 21 Tháng Chín, sau cuộc điện đàm giữa hai nhà lãnh đạo.

"Đó là một cuộc trò chuyện quan trọng, và chúng tôi đã thảo luận được nhiều vấn đề," Tổng thống Zelenskiy nói. "Cuộc gặp này có thể thay đổi nhiều điều. Đang có đà tiến triển về mặt ngoại giao," ông nói thêm.

Tổng thống Zelenskiy cũng cảm ơn Tổng thống Trump về chuyến thăm Kyiv gần đây của các đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và Jared Kushner, nói rằng các cuộc đàm phán đã đề cập đến các vấn đề quan trọng và cho phép hai quan chức này trực tiếp chứng kiến tình hình ở Ukraine.

"Hòa bình là ưu tiên hàng đầu. Có những ý tưởng liên quan đến các bước giảm leo thang và các vấn đề an ninh cơ bản - năng lượng, lương thực và bảo vệ tính mạng người dân. Chúng tôi đang hợp tác với đội ngũ của Mỹ và sẵn sàng thực hiện những bước đi thực sự nghiêm chỉnh", Tổng thống Zelenskiy nói.

Tổng thống Ukraine cũng cảm ơn Tổng thống Trump vì đã ký Đạo luật trừng phạt Nga và Iran năm 2026 mang tên Lindsey O. Graham, đạo luật này mở rộng các biện pháp trừng phạt và các hạn chế khác nhắm vào Nga, đồng thời cho phép áp thuế mới đối với các quốc gia mua năng lượng của Nga.

Luật này, được Tổng thống Trump ký ngày 18 tháng 9, cũng yêu cầu áp thuế lên tới 500% đối với một số mặt hàng nhập khẩu từ Nga.

"Tất cả chúng ta đều đồng ý: cần phải có hòa bình," Tổng thống Zelenskiy nói.

Cuộc gặp dự kiến tại New York diễn ra trong bối cảnh Washington đang khởi xướng các nỗ lực ngoại giao mới nhằm chấm dứt cuộc chiến của Nga ở Ukraine.

[Kyiv Independent: Zelensky, Trump to meet in New York in talks that ‘could change a lot’]

3. Quốc Hội Hoa Kỳ điều tra vụ việc các bộ phận máy bay F-35 bị chuyển hướng đến Hương Cảng.

Công nghệ máy bay chiến đấu F-35 nhạy cảm đã bất ngờ được chuyển đến Hương Cảng vào mùa hè năm nay, gây ra một cuộc điều tra tại Quốc hội Mỹ và làm dấy lên khả năng Trung Quốc có thể tiếp cận các phụ tùng quan trọng của hệ thống vũ khí tuyệt mật này.

Theo ba nguồn tin giấu tên thân cận với vụ việc, một lô hàng phụ tùng máy bay F-35 dự định gửi đến Hoa Kỳ để sửa chữa đã bị chuyển hướng khi đang vận chuyển qua Thái Bình Dương từ Úc. Ngũ Giác Đài đã xác nhận sự biến mất của một số phụ tùng.

Các bộ phận này, vốn được một bên trung gian vận chuyển thay mặt cho nhà sản xuất F-35 Lockheed Martin, cuối cùng lại đến Hương Cảng. Hiện vẫn chưa rõ lý do tại sao thiết bị lại được chuyển hướng hoặc ai đang giữ chúng.

Vụ việc, vốn chưa từng được báo cáo trước đây, đã dẫn đến một loạt các cuộc họp báo liên tục dành cho các nhân viên Quốc hội thuộc các ủy ban an ninh quốc gia quan trọng. Theo các nguồn tin, các quan chức Bộ Ngoại giao và Ngũ Giác Đài đã lần đầu tiên báo cáo cho các nhân viên vào tháng Sáu, và dự kiến sẽ có thêm nhiều cuộc họp báo nữa trong những tuần tới.

Theo hai nguồn tin, lô hàng này bao gồm một trong những mái che buồng lái của máy bay phản lực, bộ phận che chắn buồng lái và chứa công nghệ tàng hình mà chỉ Mỹ và các đồng minh mới có quyền tiếp cận. Nếu sở hữu một trong những mái che này, kẻ thù có thể nghiên cứu các bộ phận và có khả năng đảo ngược kỹ thuật để tạo ra công nghệ quý giá đó.

Văn phòng Chương trình chung F-35 của Ngũ Giác Đài cho biết trong một tuyên bố rằng họ "đã biết về vấn đề vận chuyển các phụ tùng F-35 Lightning II không thể sử dụng được".

Văn phòng này đang phối hợp với các nhà chức trách Hoa Kỳ và các đối tác trong ngành "để thu hồi các phụ tùng này, điều tra vụ việc và thiết lập các biện pháp bảo vệ nhằm tránh xảy ra sự việc tương tự trong tương lai", thông báo cho biết thêm.

Việc lô hàng bất ngờ chuyển hướng đến Hương Cảng, một đặc khu hành chính của Trung Quốc, đã đưa nó vào phạm vi ảnh hưởng của Bắc Kinh. Trong những năm gần đây, Trung Quốc đã siết chặt kiểm soát thành phố này và ban hành các luật an ninh quốc gia ngày càng nghiêm ngặt, cho phép chính quyền Trung Quốc gây ảnh hưởng đến hệ thống chính trị của Hương Cảng và đàn áp những người bất đồng chính kiến.

Trung Quốc đã tiến hành hoạt động gián điệp quy mô lớn nhằm vào các chương trình bí mật của Ngũ Giác Đài, bao gồm cả chương trình F-35.

"Không có gì bí mật khi Trung Quốc đang tích cực tìm cách thu thập dữ liệu về F-35 thông qua hoạt động gián điệp điện tử và nhiều phương tiện khác," JJ Gertler, cựu thành viên Ủy ban Quân sự Hạ viện và nhà phân tích hàng không quân sự thuộc Cơ quan Nghiên cứu Quốc hội, cho biết. "Nhưng ngay cả khi họ đã có thông số kỹ thuật hoặc dữ liệu khác về bộ phận đó, việc sở hữu một bộ phận thực tế có thể cung cấp cho họ nhiều thông tin hơn và có thể xác minh hoặc tinh chỉnh bất cứ điều gì họ đã biết."

Chuỗi cung ứng F-35 là một hoạt động toàn cầu rộng lớn, phụ thuộc vào các cơ sở ở nhiều quốc gia để vận chuyển và sửa chữa phụ tùng. Và mặc dù có các kho bảo dưỡng máy bay F-35 tại Úc, nhưng hiện chưa có kho nào có khả năng sửa chữa mái che buồng lái.

Nhà sản xuất F-35, Lockheed Martin, quản lý toàn bộ chuỗi cung ứng của chương trình và sử dụng các nhà cung cấp dịch vụ vận chuyển thương mại để vận chuyển các bộ phận.

Lockheed cho biết trong một tuyên bố rằng họ không thể thảo luận về tình trạng vận chuyển vì lý do an ninh nhưng tuân thủ tất cả các quy định của Mỹ về vận chuyển phụ tùng máy bay.

"Các đội của chúng tôi giải quyết mọi lô hàng với sự cẩn trọng và các biện pháp bảo vệ tối đa để bảo đảm tính toàn vẹn của chương trình F-35 và an ninh của các đối tác đồng minh", thông báo cho biết.

Mái che buồng lái, một bộ phận quan trọng góp phần vào khả năng tàng hình của F-35, là một vòm acrylic bao phủ buồng lái và được phủ một lớp vật liệu hấp thụ radar trong suốt mỏng giúp che giấu máy bay khỏi radar của đối phương.

Theo mô tả của chính Không quân, lớp bảo vệ tàng hình đó có thể bị suy giảm theo thời gian, dẫn đến việc sửa chữa hoặc thay thế mái che buồng lái trên hơn 1.300 máy bay chiến đấu đã được sản xuất cho Mỹ và các đồng minh.

Bộ Ngoại giao Mỹ từ chối bình luận. Đại sứ quán Trung Quốc cho biết họ không nắm được thông tin về vụ việc.

Chương trình F-35, bao gồm Mỹ và các quốc gia khác như Anh, Úc, Đan Mạch, Na Uy và Ba Lan, có một phương thức quản lý dòng chảy phụ tùng máy bay độc đáo. Các quốc gia có quyền truy cập vào một kho phụ tùng chung được lưu trữ trên toàn cầu do Bộ Quốc phòng sở hữu cho đến khi các phụ tùng được lắp đặt trên máy bay chiến đấu.

Mặc dù Bộ Quốc phòng đã tăng cường giám sát chuỗi cung ứng F-35 trong những năm gần đây, nhưng họ không chịu trách nhiệm về kho phụ tùng thay thế — mà là Lockheed.

Một báo cáo của Văn phòng Trách nhiệm Giải trình Chính phủ, gọi tắt là GAO năm 2023 cho thấy hơn 1 triệu phụ tùng thay thế cho máy bay F-35 đã bị thất lạc trong 5 năm qua. Cơ quan giám sát này kết luận rằng Bộ Quốc phòng không thể xem xét lại những tổn thất phụ tùng trị giá hàng chục triệu đô la vì Lockheed nắm giữ thông tin này.

"Văn phòng Chương trình Liên hợp F-35 không theo dõi hoặc nhập các phụ tùng thay thế này vào một hệ thống ghi chép tài sản có trách nhiệm, điều này khiến hệ thống không thể nắm bắt và lưu trữ các thay đổi theo thời gian thực đối với hồ sơ tài sản", báo cáo cho biết. "Các nhà thầu chính chịu trách nhiệm duy trì thông tin này."

Tình trạng thiếu phụ tùng thay thế khiến máy bay chiến đấu này thường xuyên phải ngừng hoạt động. Trong khi chi phí bảo trì tiếp tục tăng, F-35 đã không đạt được các mục tiêu về hiệu suất và hiệu suất "đã có xu hướng giảm", theo một báo cáo của GAO năm nay.

Chương trình này đang trên đà trở thành chương trình tốn kém nhất thế giới, và Ngũ Giác Đài dự kiến sẽ chi gần 2 ngàn tỷ đô la trong suốt thời gian thực hiện.

[Politico: Hill investigates after F-35 parts diverted to Hong Kong]

4. Lithuania chuẩn bị các tuyến đường di tản khỏi Vilnius trong trường hợp có mối đe dọa quân sự.

Kế hoạch di tản của Lithuania đối với Vilnius bao gồm một tuyến đường đến Ba Lan trong trường hợp có mối đe dọa quân sự hoặc khủng hoảng lớn, một quan chức thành phố cho biết trên Đài phát thanh Ba Lan hôm Thứ Bẩy, 19 Tháng Chín.

Ông Žygimantas Solovjovas, nhà lãnh đạo Sở Bảo vệ Dân sự của thành phố Vilnius, cho biết thời gian và lộ trình sẽ phụ thuộc vào vị trí và quy mô của mối đe dọa.

Ông cho biết, các nhà chức trách đã trình bày kế hoạch cập nhật này khoảng một năm trước.

"Một trong những hướng di tản khỏi thủ đô nên là Ba Lan," Solovjovas nói.

Các tuyến đường dự kiến khác dẫn về phía bắc và phía tây qua Lithuania. Chính quyền dự định phối hợp các cuộc di tản thay vì để xảy ra tình trạng di tản không kiểm soát.

Ông Solovjovas nhấn mạnh rằng người dân cần phải di tản trước khi nguy hiểm trở nên cận kề.

"Người dân Vilnius không nên kỳ vọng rằng trong thời gian bị pháo kích, họ sẽ rời khỏi thành phố theo một trong những tuyến đường di tản", ông nói.

Nếu cuộc tấn công đang diễn ra, người dân nên tìm nơi trú ẩn thay vì cố gắng rời khỏi khu vực.

Ba Lan chuẩn bị hành lang vận chuyển

Các nhà chức trách ở vùng Podlaskie phía đông bắc Ba Lan đang chuẩn bị một hành lang quá cảnh khả thi cho những người di tản từ Lithuania và các quốc gia Baltic khác.

Công tác chuẩn bị này có sự tham gia của chính quyền địa phương trên toàn khu vực và nhằm bảo đảm Ba Lan có thể tiếp nhận người di tản và điều phối việc di chuyển tiếp theo của họ trong trường hợp khủng hoảng quân sự.

Theo Đài phát thanh Ba Lan, kế hoạch này phản ánh tình hình chiến sự gần biên giới phía đông Ba Lan và nguy cơ leo thang. Bản báo cáo mô tả các biện pháp chuẩn bị ứng phó khẩn cấp, chứ không phải lệnh di tản.

Sáng kiến C8 quy tụ Ukraine và bảy quốc gia Âu Châu khác về các lĩnh vực an ninh, năng lượng, hậu cần, đầu tư và hợp tác xuyên biên giới.

Vào tháng 3, 10 quốc gia Bắc Âu, bao gồm Lithuania và Ba Lan, đã đồng ý phối hợp các kế hoạch di tản dân thường xuyên biên giới, theo Reuters đưa tin.

Mối lo ngại về an ninh ở sườn phía đông của NATO

Lithuania, một thành viên của NATO và Liên minh Âu Châu, giáp với vùng lãnh thổ Kaliningrad của Nga và Belarus, đồng minh quân sự thân cận nhất của Mạc Tư Khoa.

Kế hoạch di tản này đã được lập ra trước sự việc xảy ra tuần này liên quan đến một máy bay điều khiển từ xa xâm nhập không phận Lithuania từ Belarus và bị máy bay chiến đấu của NATO bắn hạ vào thứ Ba, ngày 15 tháng 9.

Bộ trưởng Quốc phòng Lithuania Robertas Kaunas cho biết một thiết bị nổ đã được tìm thấy trên máy bay điều khiển từ xa.

Tổng thống Gitanas Nausėda sau đó xác định đó là một bông hoa Gerbera, một loại hoa được Nga sử dụng, và cho biết có lẽ nó được nhắm đến Ukraine nhưng đã đi chệch hướng, có thể là do chiến tranh điện tử của Ukraine.

Quân đội Lithuania đang kiểm tra hệ thống điện tử của con tàu để xác định điểm đến dự định của nó.

Ông Nausėda cho biết tình hình an ninh tổng thể không thay đổi, đồng thời cảnh báo rằng các hành động khiêu khích riêng lẻ, phá hoại và các hoạt động giả mạo vẫn có thể xảy ra.

[Kyiv Post: Lithuania Prepares Vilnius Evacuation Routes in Case of Military Threat]

5. Iran đang chờ phản hồi từ phía Mỹ về các điều kiện của nước này để chấm dứt chiến tranh.

Nhà lãnh đạo Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran, Mohsen Rezaei, nói với Al Jazeera trong một cuộc phỏng vấn rằng Iran đang chờ phản hồi của Tổng thống Trump sau khi Tehran truyền đạt các điều kiện của mình để chấm dứt chiến tranh thông qua Qatar.

Không rõ khi nào các điều kiện được đưa ra. Ông Rezaei cho biết chúng bao gồm chấm dứt chiến tranh trên mọi mặt trận, trả lại các tài sản bị tịch thu từ Iran và chấm dứt lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ đối với các cảng của Iran. Trước đó, các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran đã thất bại.

Ông cũng nói rằng Iran muốn chấm dứt cuộc xung đột giữa Yemen và Ả Rập Xê Út.

Iran đã đưa ra những yêu cầu tương tự nhiều lần trong quá khứ kể từ khi bản ghi nhớ Islamabad đổ vỡ vào tháng 7. Tổng thống Trump luôn bác bỏ những yêu cầu này vì cho rằng chúng không thực tế.

" Hy vọng là cuộc chiến sắp kết thúc," tổng thống nói với các phóng viên hôm thứ Tư. "Họ muốn đạt được một thỏa thuận. Chúng ta sẽ xem mọi chuyện diễn ra như thế nào. Iran rất muốn đạt được một thỏa thuận. Chúng ta sẽ xem kết quả ra sao."

[CBSNews: Iran awaits U.S. response to its conditions for ending the war]

6. ‘Những hành vi ghê tởm’ — Lực lượng Nga đã gây ra bạo lực tình dục trên quy mô lớn ở Ukraine kể từ cuộc xâm lược toàn diện, theo báo cáo của Liên Hiệp Quốc.

Cao ủy Nhân quyền Liên Hiệp Quốc, gọi tắt là OHCHR đã công bố trong một báo cáo ngày 18 tháng 9 rằng lực lượng Nga phải chịu trách nhiệm cho phần lớn các vụ bạo lực tình dục ở Ukraine kể từ khi cuộc chiến toàn diện bắt đầu.

Cao ủy Nhân quyền Liên Hiệp Quốc Volker Turk phát biểu về những phát hiện này: "Tôi vô cùng lo ngại trước sự phổ biến của những hành vi ghê tởm được ghi nhận trong báo cáo của chúng tôi, và lo sợ rằng chúng gần như chắc chắn vẫn đang tiếp diễn giữa bạo lực không ngừng mà chúng ta đang chứng kiến mỗi ngày ở Ukraine."

Theo báo cáo, trong số 1.004 trường hợp bạo lực tình dục liên quan đến xung đột được xác minh từ tháng 2 năm 2022 đến tháng 7 năm 2026 nhằm vào thường dân và tù binh chiến tranh, gọi tắt là POW, 89% là do lực lượng Nga gây ra. 11% tổng số trường hợp được xác minh là do lực lượng Ukraine gây ra, trong đó các mối đe dọa bạo lực tình dục chiếm gần một nửa số vụ vi phạm này.

"Bạo lực tình dục là một đặc điểm nghiêm trọng của cuộc tấn công vũ trang quy mô lớn chống lại Ukraine. Nó phải chấm dứt ngay lập tức, bất kể thủ phạm là ai", Turk nói trong một thông cáo báo chí. "Tuy nhiên, với tỷ lệ cao các trường hợp được tường trình do lực lượng của mình gây ra, Liên bang Nga nói riêng phải có những bước đi cụ thể và rõ ràng để bảo vệ thường dân và tù binh chiến tranh khỏi mọi hình thức tra tấn, bao gồm cả bạo lực tình dục."

Báo cáo dài 20 trang này dựa trên các cuộc phỏng vấn với hàng trăm nạn nhân của bạo lực tình dục, các tài liệu tòa án, hồ sơ chính thức và kết quả điều tra của Phái đoàn Giám sát Nhân quyền của OHCHR tại Ukraine. Báo cáo thừa nhận rằng các phát hiện này chưa toàn diện, do bạo lực tình dục có thể chưa được báo cáo đầy đủ, và vì Nga chưa cho phép OHCHR tiếp cận lãnh thổ Ukraine mà nước này hiện đang xâm lược.

Báo cáo cho biết, lực lượng Nga đã gây ra bạo lực tình dục đối với các tù binh chiến tranh và thường dân Ukraine bị giam giữ theo một mô hình gồm tra tấn, đe dọa và cưỡng bức. Phần lớn nạn nhân là nam giới. Phụ nữ và trẻ em, chủ yếu ở các vùng lãnh thổ Ukraine bị lực lượng Nga xâm lược, cũng là nạn nhân của các vụ cưỡng hiếp và tấn công tình dục. Nạn nhân bị cưỡng hiếp nhỏ tuổi nhất được ghi nhận là một bé gái bốn tuổi, và nạn nhân lớn tuổi nhất là một phụ nữ 82 tuổi, cả hai trường hợp đều do lực lượng Nga gây ra.

Các hành vi vi phạm được nêu chi tiết trong báo cáo bao gồm hiếp dâm, hiếp dâm tập thể, cắt xén bộ phận sinh dục, sốc điện, đánh vào bộ phận sinh dục và các hành vi làm nhục.

Trong một hình thức tra tấn phổ biến đối với tù binh chiến tranh Ukraine được nêu chi tiết trong báo cáo, lực lượng Nga đã dùng súng điện hoặc điện thoại dã chiến quân sự thời Liên Xô gọi là "tapik" để chích điện vào bộ phận sinh dục của nam giới. 155 tù binh chiến tranh Ukraine cho biết họ đã phải chịu đựng hình thức tra tấn này ít nhất một lần.

Những phụ nữ Ukraine được đề cập trong báo cáo mô tả việc bị binh lính Nga cưỡng hiếp dưới sự đe dọa giết chết, hoặc gia đình họ bị tra tấn hoặc giết hại.

Báo cáo cũng phát hiện các trường hợp lực lượng Ukraine ép tù binh Nga cởi trần, dùng điện giật, đánh vào bộ phận sinh dục, đối xử hạ thấp nhân phẩm về mặt tình dục, cũng như hai vụ tấn công tình dục và hai trường hợp cố gắng cưỡng hiếp.

Bản tóm tắt báo cáo lưu ý rằng trong khi chính phủ Ukraine đã thực hiện "các bước cụ thể để ngăn chặn và giải quyết những vi phạm đó", thì Nga lại không làm được điều tương tự.

[Kyiv Independent: 'Abhorrent acts' — Russian forces committed widespread sexual violence in Ukraine since full-scale invasion, UN reports]

7. Putin thề sẽ trả thù cuộc tấn công lớn chưa từng có vào Thủ đô Nga.

Sáng Thứ Hai, 21 Tháng Chín, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy cho biết Kyiv đã sử dụng nhiều loại hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa trong cuộc tấn công vào Thủ đô Nga vào ngày cuối cùng của cuộc bầu cử kéo dài 3 ngày — bao gồm cả hỏa tiễn Flamingo và Pelican do Ukraine tự sản xuất — để nhắm vào các cơ sở dầu mỏ và hậu cần.

"Đây là hàng tỷ đô la dùng để duy trì cỗ máy chiến tranh," Tổng thống Zelenskiy nói, đề cập đến áp lực tài chính mà Kyiv hy vọng sẽ gây ra cho nền kinh tế Nga.

Tổng thống Zelenskiy cho biết Ukraine cũng tiếp tục đẩy lùi các cuộc tấn công của Nga. Ông nói thêm rằng một cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Nga đã nhắm vào một tu viện ở vùng Kherson của Ukraine hôm thứ Bảy, khiến một giáo sĩ thiệt mạng và bốn người bị thương.

Ông Tymur Tkachenko, nhà lãnh đạo chính quyền khu vực Kyiv, cho biết một cuộc tấn công của Nga vào thủ đô Ukraine cũng đã khiến hai trẻ em và mẹ của chúng thiệt mạng vào tối thứ Bảy. Sau đó, ông cho biết thêm một trẻ em khác bị thương trong cùng vụ tấn công đã tử vong tại bệnh viện vào Chúa Nhật.

Đáp lại, trùm mafia Vladimir Putin tuyên bố rằng cuộc tấn công dữ dội của Ukraine vào Thủ đô Nga là nhằm phá hoại cuộc bầu cử Quốc Hội. Hắn ta khẳng định rằng cuộc tấn công này không thể được bỏ qua mà không có sự đáp trả thích đáng.

Bộ Ngoại giao Mỹ hôm thứ Sáu cho biết họ đã phê duyệt thương vụ bán thiết bị phòng không trị giá tiềm năng 2,68 tỷ đô la cho Ukraine. Tin tức này được đưa ra khi Tổng thống Trump ký dự luật áp đặt các biện pháp trừng phạt mới nhằm gây áp lực lên Nga về cuộc chiến ở Ukraine, sau khi Quốc hội thông qua sau nhiều tháng trì hoãn.

Tổng thống Ukraine cho biết ông và Tổng thống Trump đã có cuộc điện đàm hôm Chúa Nhật và đồng ý gặp nhau tại New York.

"Cuộc gặp này có thể thay đổi rất nhiều. Đang có động lực ngoại giao," ông nói. "Đã có những ý tưởng về các bước giảm leo thang và giải quyết các vấn đề an ninh cơ bản - an ninh năng lượng, an ninh lương thực và bảo vệ tính mạng con người. Chúng tôi đang hợp tác với đội ngũ của Mỹ và sẵn sàng thực hiện những bước đi thực sự nghiêm chỉnh."

Nga tiến hành bầu cử mà không có đối thủ cạnh tranh.

Vụ tấn công diễn ra vào ngày cuối cùng của cuộc bầu cử quốc hội thời chiến đầu tiên của Nga - một cuộc bầu cử hầu như không có phe đối lập nào phản đối các chính sách của nhà độc tài Vladimir Putin và gần như chắc chắn sẽ củng cố sự thống trị của Điện Cẩm Linh.

Nga cũng tổ chức cuộc bỏ phiếu tại bốn khu vực của Ukraine mà Mạc Tư Khoa đã sáp nhập bất hợp pháp sau khi chiến tranh bắt đầu nhưng vẫn chưa kiểm soát hoàn toàn, và tại Crimea, bán đảo Hắc Hải bị Nga sáp nhập bất hợp pháp năm 2014. Kyiv đã lên án hành động này là bất hợp pháp.

Bộ Quốc phòng Nga cho biết lực lượng của họ đã bắn hạ tổng cộng 1.110 máy bay điều khiển từ xa của Ukraine trên khắp đất nước, cũng như trên bán đảo Crimea bị sáp nhập và vùng biển Hắc Hải.

Thị trưởng Mạc Tư Khoa Sergei Sobyanin cho biết 450 máy bay điều khiển từ xa đã bị phá hủy trên đường đến thủ đô Nga, và cuộc tấn công đã gây thiệt hại cho Nhà máy lọc dầu Mạc Tư Khoa và một tòa nhà dân cư.

Ông nói rằng "cuộc tấn công chưa từng có" vào Mạc Tư Khoa là một nỗ lực nhằm phá hoại cuộc bầu cử. "Kẻ thù đã thất bại trong việc này," ông nói.

Kể từ cuộc xâm lược của Nga hơn bốn năm trước, Ukraine đã trở thành quốc gia dẫn đầu thế giới về công nghệ máy bay điều khiển từ xa quân sự, triển khai các máy bay điều khiển từ xa tầm xa do trong nước sản xuất cùng với hỏa tiễn để tấn công sâu vào lãnh thổ Nga. Công nghệ máy bay điều khiển từ xa của nước này đã gây ấn tượng với các chính phủ và nhà sản xuất quốc phòng trên toàn thế giới.

Kyiv đang hướng tới việc khiến công chúng Nga cảm nhận được hậu quả của chiến tranh và gây áp lực lên Putin để ông đàm phán một thỏa thuận hòa bình. Cho đến nay, Putin vẫn chưa cho thấy dấu hiệu nào cho thấy ông có ý định ngừng cuộc xâm lược.

Thay vào đó, Mạc Tư Khoa và Kyiv đã bị cuốn vào một cuộc đối đầu leo thang bằng các cuộc không kích tầm xa khi giao tranh dọc theo chiến tuyến dài khoảng 1.250 km ở miền đông và nam Ukraine chậm lại, bị hạn chế bởi số lượng lớn máy bay điều khiển từ xa và robot mặt đất đe dọa việc di chuyển của quân đội.

Các quan chức Ukraine cho biết hôm Chúa Nhật rằng lực lượng của họ đã bắn hơn 1.000 máy bay điều khiển từ xa vào Nga, trong đó có hàng trăm chiếc hướng về Mạc Tư Khoa, khi Điện Cẩm Linh đang kết thúc ngày thứ ba và cũng là ngày cuối cùng của cuộc bầu cử quốc hội.

Thị trưởng Mạc Tư Khoa mô tả đợt tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa là cuộc tấn công "lớn nhất từ trước đến nay" vào thủ đô Nga và cho biết đã có thiệt hại đối với một nhà máy lọc dầu ở Mạc Tư Khoa và một tòa nhà dân cư.

Trên toàn khu vực Mạc Tư Khoa rộng lớn, vụ tấn công đã khiến hai người thiệt mạng và 20 người bị thương, theo lời Thống đốc địa phương Andrei Vorobyov. Ông cho biết hai người thiệt mạng là một người đàn ông 74 tuổi và một người phụ nữ 44 tuổi.

[CBSNews: Ukraine launches 1,000 drones at Russia, including hundreds fired at Moscow in what mayor describes as "largest ever" attack]

8. Một cuộc thăm dò cho thấy 40% người Ukraine sẵn sàng di dời nếu tình trạng xấu đi "đáng kể" vào mùa đông này.

Theo một cuộc thăm dò mới do hãng tin Gradus công bố ngày 16 tháng 9, khoảng 40% người Ukraine sẵn sàng di dời trong mùa đông này nếu tình hình trong nước xấu đi đáng kể.

Cuộc khảo sát do Gradus thực hiện từ ngày 4 đến 7 tháng 9 đã thăm dò ý kiến của 1.000 người Ukraine trong độ tuổi từ 18 đến 60 sống tại các thành phố có hơn 50.000 dân, không bao gồm các vùng lãnh thổ bị tạm chiếm và các khu vực đang có xung đột.

Trước thềm mùa đông, người dân Ukraine đang chuẩn bị cho việc Nga một lần nữa tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng của nước này nhằm mục đích khiến Ukraine không thể sinh sống được.

Trong những tuần gần đây, Nga đã leo thang các cuộc tấn công nhằm vào các doanh nghiệp Ukraine, tấn công vào các trung tâm phân phối siêu thị, cơ sở bưu chính, trạm xăng, kho hàng, cơ sở hạ tầng hỏa xa, nhà máy công nghiệp và các cảng Hắc Hải.

Theo khảo sát của Gradus, an toàn là yếu tố chính thúc đẩy người Ukraine di dời. Tuy nhiên, chỉ một trong năm người được hỏi cho biết họ sẽ cân nhắc việc ra nước ngoài — số còn lại sẽ tìm kiếm nơi ở tạm thời trong nội địa Ukraine.

Đa số người được hỏi cho biết quyết định di dời không phải do một "sự bất tiện duy nhất" mà do nhiều yếu tố, chẳng hạn như gián đoạn cơ sở hạ tầng, lo ngại về an toàn và thiếu khả năng tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe, giáo dục và các dịch vụ công cộng thiết yếu khác.

"Có một sự thay đổi quan trọng trong cách người Ukraine đón nhận mùa đông sắp tới: họ ngày càng ít coi khả năng phục hồi là khả năng chịu đựng mọi khó khăn vô thời hạn", nhà xã hội học Evheniia Blyzniuk, Giám đốc điều hành của Gradus, cho biết.

"Mọi người không hoảng loạn về những khó khăn có thể xảy ra, nhưng họ cũng không dựa vào giả định rằng mọi việc bằng cách nào đó sẽ ổn thỏa. Họ đang đánh giá rủi ro và chuẩn bị các phương án dự phòng."

[Kyiv Independent: 40% of Ukrainians ready to relocate if conditions deteriorate 'significantly' this winter, poll reveals]

9. Một quan chức Iran lên án sự đạo đức giả bị cáo buộc của Hoa Kỳ liên quan đến báo cáo của Liên Hiệp Quốc.

Ismaeil Baqaei, một phát ngôn viên nổi bật của chính phủ Iran, đang lên án sự đạo đức giả được tường trình của một tuyên bố từ Tòa Bạch Ốc sau khi Liên Hiệp Quốc công bố một báo cáo hồi đầu tuần nêu bật những tội ác có thể do quân đội Mỹ gây ra.

Báo cáo được công bố hôm thứ Năm, do các chuyên gia nhân quyền được Liên Hiệp Quốc thuê thực hiện, đã kết luận có "cơ sở hợp lý" để tin rằng Mỹ đã phạm tội ác chiến tranh ở Iran, bao gồm cả vụ đánh bom trường học ở Minab khiến hàng chục trẻ em thiệt mạng.

Anna Kelly, Phó trợ lý Ngoại trưởng Tòa Bạch Ốc, đã ra tuyên bố lên án bản báo cáo này.

"Hội đồng Nhân quyền Liên Hiệp Quốc chẳng đạt được gì cho nhân quyền trong khi liên tục đưa ra những phát ngôn vô nghĩa suốt hàng thập niên", Kelly nói. "Bên duy nhất trong cuộc xung đột này phạm tội ác chiến tranh là chế độ Iran, đã sát hại hàng ngàn người dân của mình, giết hại người Mỹ ở nước ngoài, thực hiện các hành vi khủng bố ở eo biển Hormuz và tiến hành các cuộc tấn công bừa bãi chống lại các nước láng giềng trong khu vực."

Trong phản hồi hôm thứ Bảy, ông Baqaei cáo buộc Mỹ thực hiện những hành động tương tự mà ông cáo buộc Iran đã thực hiện.

"Phát ngôn nhân Tòa Bạch Ốc đã đưa ra một danh sách dài các cáo buộc chống lại Iran. Với độ chính xác đáng kinh ngạc, hầu hết các cáo buộc này mô tả chính những hành động mà Hoa Kỳ đã khởi xướng, thực hiện hoặc ủng hộ," ông nói. "Việc trốn tránh thực tế và hành động đổ lỗi này không có gì đáng ngạc nhiên."

[CBSNews: Iranian official calls out alleged hypocrisy by United States tied to U.N. report]

10. Tổng thống Trump tuyên bố cấm các hãng truyền thông, trong đó có POLITICO, vào Tòa Bạch Ốc.

Tổng thống Trump cho biết ông sẽ cấm các phóng viên từ ba cơ quan truyền thông, trong đó có POLITICO, vào Tòa Bạch Ốc.

"Các phương tiện truyền thông không nên được phép liên tục viết hoặc đưa tin bịa đặt và dối trá khi đưa tin về Tổng thống Hoa Kỳ, chính quyền Trump, hoặc nước Mỹ. Các phương tiện truyền thông đưa tin giả khác cũng sẽ làm theo," ông nói.

Ngoài POLITICO, Tổng thống Trump cho biết ông sẽ ngăn chặn CNN và MS NOW cử phóng viên vào Tòa Bạch Ốc.

Đây là diễn biến leo thang mới nhất trong cuộc đối đầu kéo dài giữa tổng thống và giới truyền thông.

Tổng thống cho biết ông đã ngăn chặn các phương tiện truyền thông tiếp cận Tòa Bạch Ốc "vì họ liên tục ‘đưa tin’ giả!"

Trong một tuyên bố, POLITICO cho biết họ "sẽ tiếp tục đưa tin một cách công bằng về Tòa Bạch Ốc hiện tại và các Tòa Bạch Ốc trong tương lai. Chúng tôi sẽ kiên quyết bảo vệ các quyền tự do ngôn luận theo Tu hiến sửa đổi thứ nhất trước bất kỳ nỗ lực nào nhằm hạn chế chúng."

CNN cho biết trong một tuyên bố: "Chúng tôi hoàn toàn ủng hộ đội ngũ phóng viên Tòa Bạch Ốc và những bản tin công bằng, chính xác của họ. Theo Hiến pháp Hoa Kỳ, chúng tôi có quyền thực hiện việc đưa tin đó mà không bị chính phủ cản trở hay can thiệp. Nếu lệnh cấm mà Tổng thống Trump đe dọa được thực thi, đó sẽ là một hành vi xâm phạm bất hợp pháp vào quyền cơ bản và được Hiến pháp bảo vệ này."

MS NOW từ chối bình luận.

Tổng thống Trump không giải thích chi tiết lý do tại sao ông lại muốn cấm các hãng truyền thông, ngoài việc nói với các phóng viên tại Phòng Bầu dục vào chiều thứ Sáu rằng "sự tích lũy các câu chuyện" đã dẫn đến quyết định của ông. Các phóng viên thường tham dự các hoạt động tại Tòa Bạch Ốc cho rằng giọt nước làm tràn ly dẫn đến sự tức giận của Tổng thống Trump là câu chuyện ngu xuẩn của con trai ông là Donald Trump Jr. và vợ. Họ đã hành động một cách liều lĩnh khi nhận tiền tài trợ của tài phiệt Nga, thân cận với Vladimir Putin. Hậu quả của câu chuyện nhận hối lộ công khai này đi tới đâu vẫn chưa được biết vì chưa có một tiền lệ nào như vậy; và còn phụ thuộc vào thái độ hợp tác của những người bị tố cáo với các cơ quan thực thi pháp luật. Nhưng đây là một câu chuyện rất nghiêm trọng vì liên quan đến an ninh quốc gia; và trước mắt đó là một sự sỉ nhục tột cùng đối với Tổng thống Trump. Trong những ngày gần đây Tổng thống Trump đã tỏ ra gắt gỏng, thiếu tập trung, và rất dễ mất bình tĩnh.

Trước đây, Tổng thống Trump từng tìm cách hạn chế phóng viên tiếp cận Tòa Bạch Ốc. Tòa Bạch Ốc đã ngăn cản phóng viên của hãng tin AP vào Phòng Bầu dục và chuyên cơ Air Force One sau khi hãng này từ chối đổi tên Vịnh Mexico thành Vịnh Mỹ trong hướng dẫn về văn phong hồi tháng Hai năm ngoái. AP đã kiện Tòa Bạch Ốc để khôi phục quyền tiếp cận của mình trong những ngày sau đó.

Vào tháng 10 năm ngoái, Tòa Bạch Ốc cũng cấm các phóng viên tiếp cận một văn phòng ở Cánh Tây được sử dụng bởi các nhân viên truyền thông, và ngay từ đầu nhiệm kỳ thứ hai của Tổng thống Trump, họ đã nắm quyền kiểm soát việc quản lý luân phiên nhóm phóng viên Tòa Bạch Ốc, vốn từ lâu do Hiệp hội Phóng viên Tòa Bạch Ốc đảm nhiệm.

Jacqui Heinrich, chủ tịch WHCA kiêm phóng viên của Fox News, đã chỉ trích động thái của Tổng thống Trump trong một tuyên bố.

"Tổng thống đã nói rõ điều đó trong Phòng Bầu dục, mô tả hành động mà ông dự định thực hiện là ‘lệnh cấm tự do báo chí’. Hiến pháp bảo vệ tự do báo chí khỏi sự can thiệp của chính phủ", bà nói. "Sự bảo vệ đó không phụ thuộc vào việc tổng thống có thích cách đưa tin của một tổ chức tin tức hay không, có đồng ý với cách đưa tin của tổ chức đó hay không, hoặc có chấp thuận những câu hỏi mà các nhà báo của tổ chức đó đặt ra hay không."

Trong bài xã luận đăng hôm thứ Sáu nhân kỷ niệm 175 năm ngày thành lập tờ báo, nhà xuất bản AG Sulzberger của tờ New York Times đã chỉ trích Tổng thống Trump là vị tổng thống "thù địch" nhất với báo chí trong lịch sử hiện đại. Tháng 9 năm ngoái, Tổng thống Trump đã kiện tờ Times đòi 15 tỷ đô la, nhưng vụ kiện nhanh chóng bị thẩm phán bác bỏ. Tổng thống Trump đã đệ đơn kiện lại vào tháng 8.

Tổng thống Trump đã công kích POLITICO bằng cách nói rằng "chính phủ dưới thời Tổng thống Biden đã cấp cho họ khoảng 8 triệu đô la để giúp họ tồn tại", khơi lại tuyên bố sai sự thật rằng Tòa Bạch Ốc từng nhắm vào công ty này vào năm 2025 khi chính quyền Trump hủy bỏ các gói ghi danh dịch vụ tin tức chính sách POLITICO Pro.

"Những cáo buộc cho rằng POLITICO nhận được trợ cấp từ chính phủ là sai sự thật và đã được bác bỏ hoàn toàn," POLITICO cho biết trong tuyên bố của mình.

[Politico: Trump says he’s banning media outlets, including POLITICO, from White House]

11. Cơ quan tình báo Ukraine cho biết Nga có kế hoạch tuyển mộ người Yemen tham gia chiến đấu.

Ngày 19 tháng 9, Cơ quan Tình báo Đối ngoại Ukraine cho biết Nga đã tuyển mộ ít nhất 27 công dân Yemen tham gia cuộc chiến toàn diện chống lại Ukraine. Tất cả 27 người này đều đã bị quân Ukraine bắt giữ.

Kể từ khi bắt đầu cuộc xâm lược toàn diện vào năm 2022, Mạc Tư Khoa đã tuyển mộ các chiến binh nước ngoài từ các quốc gia như Nepal, Somalia, Ấn Độ và Cuba. Mức độ đầy đủ của những nỗ lực tuyển mộ này không thể được xác minh độc lập.

Cơ quan Tình báo Đối ngoại Nga cho biết, một số công dân Yemen mà Nga dự định tuyển mộ cho cuộc chiến chống Ukraine sinh năm 2006 và 2007.

Vào tháng 7, nhà lãnh đạo một văn phòng tuyển quân ở thành phố Khanty-Mansiysk thuộc vùng Siberia của Nga đã yêu cầu lực lượng biên phòng hợp pháp hóa việc cư trú của công dân Yemen tại Nga, theo hãng tin này. Chính quyền Nga sau đó được tường trình đã lên kế hoạch ký hợp đồng quân sự với những người này.

Các công dân Yemen đang được hợp pháp hóa theo sắc lệnh của Putin về thủ tục tạm thời cấp quốc tịch và giấy phép cư trú.

Theo cơ quan này, họ được hợp pháp hóa tại Nga thông qua một thủ tục đơn giản và sau đó được tuyển mộ vào quân dịch.

Năm 2024, xuất hiện các báo cáo cho rằng Nga đang tuyển mộ "hàng trăm" lính đánh thuê Yemen để chiến đấu ở Ukraine.

Bắc Hàn vẫn là nước đóng góp quân đội nước ngoài lớn nhất cho nỗ lực chiến tranh của Nga, trước đó đã triển khai 12.000 binh sĩ để hỗ trợ cuộc phản công do Nga dẫn đầu ở tỉnh Kursk vào năm 2025.

[Kyiv Independent: Russia plans to recruit Yemenis to fight in the war, Ukraine's intelligence says]

12. Ủy ban Âu Châu cho rằng việc Úc theo chân Canada trở thành thành viên liên kết của Liên Hiệp Âu Châu "hoàn toàn chỉ là suy đoán".

Ủy ban Âu Châu đã hạ thấp triển vọng mở rộng khái niệm "thành viên liên kết" mới được đề xuất ra ngoài phạm vi Canada, ít nhất là trong khi Brussels đang hoàn tất các chi tiết với Ottawa.

Phát ngôn viên của Ủy ban Âu Châu, Arianna Podestà, nói với các phóng viên tại Brussels hôm thứ Sáu: "Chúng tôi đã đưa ra một thông báo liên quan đến ý định xích lại gần hơn với các đối tác Canada thông qua một quá trình có thể sẽ đi theo hướng đó. Chúng tôi sẽ không suy đoán về các quốc gia khác."

Những phát biểu của bà được đưa ra khi bà xác nhận rằng Chủ tịch Ủy ban Âu Châu Ursula von der Leyen sẽ gặp Thủ tướng Úc Anthony Albanese bên lề Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc vào tuần tới.

Khi được hỏi liệu cuộc họp có thể tạo cơ hội để thảo luận về ý tưởng thành viên liên kết với Úc hay không, Podestà đã bác bỏ đề xuất này.

"Chúng tôi có mối quan hệ rất mạnh mẽ và thân thiết với các đối tác Úc của mình," bà nói. "Tất cả những điều còn lại chỉ là suy đoán thuần túy, và chúng tôi sẽ không tham gia vào chuyện đó."

Trong bài phát biểu Thông điệp Liên bang hôm thứ Tư, bà Von der Leyen đã đề xuất Canada như một ứng cử viên tiềm năng cho vị trí "thành viên liên kết" đầu tiên của Liên Hiệp Âu Châu. Thủ tướng Canada Mark Carney đã hoan nghênh tham vọng về việc tăng cường quan hệ Liên Hiệp Âu Châu-Canada nhưng chưa chính thức ủng hộ vị thế được đề xuất này.

Chủ tịch Nghị viện Âu Châu Roberta Metsola sau đó cho biết các quốc gia như Úc và New Zealand có thể sẽ noi theo Canada.

Tuy nhiên, phát ngôn nhân của Ủy ban Âu Châu, nhấn mạnh rằng Brussels hiện chỉ tập trung vào việc phát triển ý tưởng này với Ottawa.

"Điều chúng tôi đang tập trung vào ở đây là cụ thể hóa ý tưởng này," Gill nói, đồng thời cho biết thêm rằng Ủy ban đang làm việc với các quốc gia thành viên và các đối tác Canada để xác định khái niệm này có thể được áp dụng như thế nào trong thực tế. "Tất cả các cuộc thảo luận khác sẽ diễn ra sau đó."

[Politico: Australia following Canada as EU associate member is ‘pure speculation,’ says Commission]

13. Liên minh do Ả Rập Xê Út dẫn đầu cho biết lực lượng Houthi đã bắn hỏa tiễn đạn đạo vào Riyadh.

Liên minh do Ả Rập Xê Út dẫn đầu đang chiến đấu chống lại phiến quân Houthi ở Yemen cho biết hôm thứ Bảy rằng nhóm được Iran hậu thuẫn đã bắn một hỏa tiễn đạn đạo vào Riyadh lúc rạng sáng, sau khi một đám cháy bùng phát gần phi trường quốc tế của thủ đô Ả Rập Xê Út.

Theo ghi nhận của phóng viên hãng thông tấn Agence France-Presse, lực lượng cứu hỏa đã dập tắt đám cháy trên một bồn chứa nhiên liệu có logo của tập đoàn dầu khí khổng lồ Aramco của Ả Rập Xê Út tại một kho nhiên liệu gần phi trường quốc tế King Khalid ở Riyadh. Đoạn video được chia sẻ trực tuyến và xác nhận bởi AFP cho thấy một cột khói đen bốc lên trên các tòa nhà phi trường.

Trong những tuần gần đây, lực lượng Houthi được Iran hậu thuẫn ở Yemen đã phát động một cuộc tấn công chớp nhoáng, chiếm giữ nhiều vùng lãnh thổ ở một trong những quốc gia nghèo nhất thế giới, khiến chính phủ được quốc tế công nhận, được Ả Rập Xê Út hậu thuẫn, phải vội vàng ứng phó.

Phát ngôn nhân của liên quân, Turki al-Malki, đăng tải trên X-quang rằng lực lượng không quân Ả Rập Xê Út "đã đánh chặn và phá hủy thành công một hỏa tiễn đạn đạo do lực lượng dân quân khủng bố Houthi phóng về phía thành phố Riyadh vào rạng sáng thứ Bảy".

Ông cho biết lực lượng Houthi cũng đã cố gắng tấn công vào "dân thường và cơ sở hạ tầng dân sự ở Bisha, Taif, Farasan và Yanbu", đồng thời nói thêm rằng các cuộc tấn công "đã bị hệ thống phòng không của chế độ quân chủ vùng Vịnh ngăn chặn".

Ả Rập Xê Út đã đáp trả bằng hàng loạt cuộc không kích vào các khu vực do lực lượng Houthi kiểm soát, nhưng không ngăn chặn được bước tiến của họ.

Phát ngôn viên quân sự của lực lượng Houthi, Yahya Saree, cho biết họ đã đáp trả các cuộc tấn công gần đây của Ả Rập Xê Út bằng cách tiến hành "hai chiến dịch quân sự thành công sử dụng một số lượng lớn hỏa tiễn đạn đạo, hỏa tiễn hành trình và máy bay điều khiển từ xa".

"Mục tiêu đầu tiên là các địa điểm nhạy cảm ở thủ đô Riyadh của Ả Rập Xê Út, và mục tiêu thứ hai là các cơ sở của Aramco ở Yanbu."

Trước đó, chính quyền Ả Rập Xê Út đã ban hành cảnh báo không kích vào đêm hôm trước.

Vài giờ sau khi cảnh báo được phát ra vào sáng sớm, cư dân địa phương nói với AFP với điều kiện giấu tên rằng họ đã nghe thấy những âm thanh giống như một loạt tiếng nổ vang vọng khắp một số khu vực của thủ đô Riyadh của Ả Rập Xê Út.

Địa điểm theo dõi chuyến bay FlightRadar24 đã báo cáo "sự việc nghiêm trọng" tại Sân bay Quốc tế King Khalid ở Riyadh, khiến phi trường này trong một thời gian bị xếp vào mức độ gián đoạn cao nhất, trước khi hoạt động giao thông bình thường được khôi phục.

Đây là lần đầu tiên kể từ khi cuộc nội chiến ở Yemen bùng phát trở lại, các cuộc không kích đe dọa thủ đô Riyadh của Ả Rập Xê Út, gây thêm áp lực lên nền kinh tế toàn cầu vốn đã bị ảnh hưởng nặng nề bởi bảy tháng chiến tranh giữa Mỹ và Iran.

Lực lượng Houthi đã báo cáo hàng loạt cuộc tấn công trả đũa hàng ngày do Riyadh thực hiện kể từ khi họ phát động cuộc tấn công hồi đầu tháng này nhằm chiếm toàn bộ bờ biển Biển Đỏ của Yemen, qua đó kiểm soát eo biển Bab al-Mandab quan trọng.

[CBSNews: Saudi-led coalition says Houthis fired ballistic missile at Riyadh]

 

1. Đức Giáo Hoàng Lêô: Các vị tử đạo mới là ‘những ngôi sao tỏa sáng trong bóng tối của sự ích kỷ và áp bức’.

Những người đã hy sinh để làm chứng cho đức tin của mình trong thế kỷ này "giống như những ngôi sao tỏa sáng trong bóng tối của sự ích kỷ và áp bức", Đức Giáo Hoàng Lêô XIV nói trong một buổi tiếp kiến ngày 16 tháng 9.

Đức Giáo Hoàng Lêô nói với những người tham dự hội nghị mang tên "Thế kỷ 21: một thời đại mới của các vị tử đạo?": "Họ giúp Giáo hội phản chiếu trọn vẹn hơn ánh sáng của Chúa Kitô, để chỉ cho nhân loại đương đại con đường dẫn đến nền văn minh của tình yêu. "Những chứng nhân của đức tin, bằng cách hi sinh mạng sống của mình vì công lý, chân lý, hòa bình và tự do, đã đóng góp một cách hữu hiệu vào sự đến của trời mới và đất mới, điều mà chúng ta đang chờ đợi với niềm tin tưởng nhờ lòng thương xót của Chúa."

Đức Giáo Hoàng nhắc lại rằng vào năm 2023, Đức Giáo Hoàng Phanxicô đã thành lập Ủy ban các Thánh Tử Đạo Mới - Chứng nhân của Đức tin. Đức Giáo Hoàng Lêô giải thích:

Khái niệm "người làm chứng cho đức tin" được hình thành chính xác để ghi nhận và tôn vinh những hoàn cảnh lịch sử phức tạp, trong đó động cơ của những kẻ gây ra tội ác không thể được quy rõ ràng là do "sự thù ghét đức tin". Từ quan điểm này, công việc của Ủy ban các Thánh Tử Đạo Mới - Những Người Làm Chứng cho Đức Tin, được hỗ trợ bởi Bộ Tuyên Thánh, mang tính chất sử học và giáo dục, chứ không phải pháp lý, tập trung vào trạng thái tâm lý của nạn nhân hơn là động cơ của kẻ bức hại. Nói cách khác, trọng tâm là việc nạn nhân vẫn trung thành với Chúa Kitô trong việc thực hiện cam kết Tin Mừng của mình và làm như vậy cho đến chết.

---

Source:Catholic World News

Pope Leo: New martyrs are ‘stars that shine out in the darkness of selfishness and oppression’

2. Huấn đức của Đức Thánh Cha Lêô XIV trong buổi đọc kinh Truyền Tin trưa Chúa Nhật 20 Tháng Chín

Kính thưa quý vị và anh chị em,

Chúa Nhật, 20 Tháng Chín, Giáo Hội trên toàn thế giới cử hành Chúa Nhật thứ 25 Mùa Quanh Năm.

Trong bài huấn dụ ngắn trước khi đọc kinh Truyền Tin, Đức Thánh Cha nói:

Anh chị em thân mến, chúc anh chị em Chúa Nhật vui vẻ

Trong phụng vụ hôm nay, Chúa, qua tiên tri Isaia, ban cho chúng ta lý do lớn lao để hy vọng, khi nói rằng tư tưởng của Ngài không phải là tư tưởng của chúng ta và đường lối của Ngài không phải là đường lối của chúng ta (xem Isaia 55:8). Đúng thế, kế hoạch của Thiên Chúa vĩ đại hơn kế hoạch của chúng ta vô cùng và, có thể nói, "nhân văn" hơn những gì mà chúng ta, những người nam và nữ, bị vấy bẩn bởi tội lỗi, có thể hình dung và thực hiện. Vì vậy, lời kêu gọi của tiên tri, vẫn luôn luôn đúng lúc, là hãy từ bỏ những lối sống sai lạc của chúng ta và trở về với Chúa, Đấng là lòng thương xót và sự tha thứ (câu 6-7).

Trong Phúc Âm, các dụ ngôn của Chúa Giêsu mô tả sự mới mẻ của những điều Thiên Chúa dành cho chúng ta, nhưng chúng cũng cho thấy sự kháng cự mà chúng ta sẵn sàng chống lại một nền công chính rộng lượng hơn và một tình yêu thương lớn lao hơn. Hôm nay, đặc biệt, chúng ta nghe câu chuyện về những người thợ được gọi đến làm việc trong vườn nho (xem Mt 20:1-16), có người làm cả ngày, có người chỉ vài giờ, có người đã gần chiều tối. Nhưng trọng tâm của dụ ngôn là thời điểm trả công, khi chủ giữ lời hứa với những người làm việc từ giờ đầu tiên và trả công cho họ như đã thỏa thuận, nhưng muốn họ thấy lòng nhân hậu của mình và, trước mắt họ, đối xử với những người làm việc sau cùng cũng như vậy.

Thực tế, có một chi tiết không thể bỏ qua. Chủ nhân ra lệnh chính xác cho người quản gia: các công nhân phải được trả công "từ người cuối cùng đến người đầu tiên" (Mt 20:8). Phản ứng tiêu cực của những người đã làm việc cả ngày lẽ ra có thể tránh được, nhưng thay vào đó, đó là điều có chủ ý, bởi vì sự mặc khải về lòng nhân hậu của Chúa dành cho tất cả mọi người, chứ không chỉ một số ít. Chúa có những cách thức khác nhau và những suy nghĩ mới mẻ, ngay cả đối với những người tự cho mình là quan trọng nhất và tin rằng họ đã tự mình đạt được những gì mình có, xứng đáng với những thành quả họ đã đạt được. Thay vào đó, tất cả chúng ta đều có được niềm vui, trí tuệ và một tương lai khi luật yêu thương xen vào luật tính toán, kinh nghiệm về lòng thương xót mở rộng kinh nghiệm về công đức, và món quà bình an chấm dứt sự ganh đua và kéo chúng ta lại gần nhau trong lòng biết ơn.

Thưa anh chị em, thật là một ân sủng khi được cộng tác với Chúa, được làm việc trong vườn nho của Ngài, được phục vụ Vương quốc công lý và hòa bình của Ngài! Nơi nào sự mới mẻ của Chúa được bộc lộ, thì không có chỗ cho sự ganh tị và chia rẽ. Vì vậy, chúng ta hãy tìm kiếm Chúa khi Ngài còn có thể được tìm thấy; hãy cầu nguyện với Ngài khi Ngài ở gần; hãy từ bỏ những đường lối gian ác và những tư tưởng xấu xa (xem Isaia 55:6-7)!

Chúng ta hãy hướng về Đức Mẹ Chí Thánh của chúng ta: Mẹ là một tạo vật giống như chúng ta, nhưng Mẹ không hề có tỳ vết, vì vậy Mẹ giúp chúng ta hy vọng vào Thiên Chúa và phó thác bản thân cho lòng thương xót của Ngài, để đường lối của Ngài trở thành đường lối của chúng ta và tư tưởng của Ngài trở thành tư tưởng của chúng ta.

Sau khi đọc kinh Truyền Tin, Đức Thánh Cha nói thêm như sau:

Tôi đang theo dõi với sự quan ngại sâu sắc cuộc khủng hoảng nhân đạo đang diễn ra ở một số khu vực của Somalia, nơi các vụ bạo lực và hiện tượng thời tiết cực đoan đang làm trầm trọng thêm điều kiện sống vốn đã bấp bênh của người dân, đặc biệt là phụ nữ và trẻ em. Tôi hy vọng cộng đồng quốc tế sẽ có sự can thiệp rộng rãi để những người anh chị em của chúng ta không thiếu sự trợ giúp cần thiết.

Và giờ đây, tôi xin gửi lời chào đến tất cả các bạn, những người Rôma và những người hành hương!

Tôi chào mừng Đức Giám Mục và các tín hữu của Giáo phận Toruń, Ba Lan, những người đang viếng thăm các địa điểm phép lạ Thánh Thể ở Ý, cũng như các gia đình từ Giáo phận Spiš, Slovakia.

Tôi gửi lời chào đến các Cha Dòng Tên đang bắt đầu những năm tháng học tập mới tại Rôma; và nhóm đến từ Giáo xứ Thánh Gia Nazareth ở Rôma, cùng với Câu lạc bộ Thể thao Centocelle và Tu viện San Giuseppe Manyanet.

Tôi gửi lời chúc phúc đến người dân Pescantina, gần Verona, những người hôm nay đang tụ họp quanh Đài tưởng niệm những người bị giam cầm trước đây, để tưởng nhớ những người đã bị trục xuất và bỏ tù trong Thế chiến II. Tôi muốn nhấn mạnh rằng chúng ta không được quên, mà phải học hỏi từ lịch sử để không lặp lại những sai lầm trong quá khứ.

Chào mọi người, cảm ơn mọi người đã đến. Chúc mọi người một Chúa Nhật vui vẻ!



3. Làm thế nào để xây dựng một mái nhà thánh thiện, một ốc đảo an toàn giữa thế giới đầy biến động?

Trong mục vụ giải thoát và trừ tà, các vật thánh thiêng là một phần không thể thiếu! Chúng tôi đã chứng kiến hết lần này đến lần khác hiệu quả và sức mạnh của sự thánh thiêng chống lại các thế lực tà ác. Một trong những ví dụ quan trọng nhất về điều này là phản hồi nhất quán mà chúng tôi nhận được từ các gia đình sau khi các linh mục và phó tế của Trung Tâm Tổng Lãnh Thiên Thần Micae ban phước lành cho ngôi nhà. Sự quấy rối của ma quỷ đã giảm đáng kể, và một cảm giác bình an bao trùm ngôi nhà. Tất cả chúng ta đều khao khát và mong muốn điều này trong chính ngôi nhà của mình. Dưới đây là một vài gợi ý để mời Chúa Giêsu ngự trị trong nhà bạn.

Các nhà thiết kế nội thất sử dụng thuật ngữ "tầm nhìn" để mô tả việc tạo nên phong cách cho một căn phòng. Bằng cách hướng ánh mắt đến những điều thiêng liêng, nó giúp truyền cảm hứng cho chúng ta bằng sự trật tự, vẻ đẹp và thông điệp của nó. Ngôi nhà là vùng đất thiêng liêng. Nó là một ốc đảo tách biệt khỏi sự ồn ào của thế giới, xác thịt và ma quỷ. Khi bạn bước vào nhà, bất cứ nơi nào ánh mắt bạn hướng đến, đều nên có một lời nhắc nhở rằng chúng ta đang bước vào ốc đảo này.

Việc dâng hiến ngôi nhà của bạn cho Thánh Tâm của Chúa Giêsu là một cách khác để chủ động cầu xin sự bảo vệ và quyền cai trị của Chúa Giêsu Kitô trên gia đình bạn. Bạn đang nói với kẻ thù rằng bạn không chỉ "dọn dẹp sạch sẽ và sắp xếp nhà cửa" (Mt 16:44) mà còn mong muốn lấp đầy nó bằng đức tin, hy vọng, tình yêu và sự hiện diện quyền năng của Thiên Chúa. Nếu kẻ thù đến tìm nơi trú ẩn trong nhà bạn, hắn và đồng bọn sẽ không tìm thấy chỗ trống nào! Nhiều người, trong đó có tôi, cũng dâng hiến ngôi nhà cho Trái Tim Vô Nhiễm của Đức Mẹ Maria trong cùng một nghi lễ. Hội Hiệp sĩ Columbus có một cuốn sách nhỏ tuyệt vời về nghi lễ dâng hiến mà bạn có thể tải xuống miễn phí.

Lễ Hiển Linh hàng năm là một truyền thống tuyệt vời khác để thêm vào đời sống gia đình bạn. Trong mùa Giáng Sinh, chúng ta kỷ niệm Lễ Hiển Linh của Chúa, sự mặc khải của Chúa Giêsu cho toàn thế giới. Với những chữ cái Hiển Linh được khắc phía trên lối vào nhà, bạn đã tạo ra một thông điệp đầy ý nghĩa - cầu mong tất cả những ai bước vào ngôi nhà này đều tìm thấy ánh sáng và tình yêu của Chúa Kitô.

Những tác phẩm nghệ thuật thiêng liêng trang trí trên tường cũng là một cách tuyệt vời khác để lay động tâm hồn chúng ta, hướng đến những điều thuộc về thiên đường, cũng như việc đặt thánh giá khắp nhà để nhắc nhở chúng ta về tình yêu thương và sự hy sinh vĩ đại của Chúa dành cho chúng ta. Việc chiêm ngưỡng những hình ảnh củng cố đức tin và mang lại hy vọng sau một ngày dài căng thẳng có thể chính là điều mà Đấng Cứu Thế mong muốn, giúp chúng ta bình an nội tâm, làm chậm lại những suy nghĩ xâm chiếm trong đầu và đẩy lùi những ồn ào của thế gian.

Và cuối cùng nhưng không kém phần quan trọng, mỗi gia đình nên có một bình đựng nước thánh. Tôi có hai bình trong nhà. Một ở cửa và một ở giữa nhà. Bạn có biết rằng Dấu Thánh Giá là một lời tuyên xưng đức tin vào Thiên Chúa như Ngài đã mặc khải và là hình thức rút gọn của Kinh Tin Kính các Tông Đồ? Nguồn gốc của nó bắt nguồn từ thời các Tông Đồ. Thánh Teresa Avila nổi tiếng đã chia sẻ: "Qua kinh nghiệm lâu năm, tôi đã học được rằng không có gì sánh bằng nước thánh để xua đuổi ma quỷ… mỗi khi tôi dùng nó, tâm hồn tôi cảm thấy một sự an ủi vô cùng lớn lao."

Trong một gia đình thánh thiện, Giáo hội Gia đình của chúng ta, khi chúng ta thực hành những điều này, chúng ta thấy mình được bảo vệ dưới áo giáp của Thiên Chúa để có thể đứng vững chống lại mưu kế của ma quỷ (Ê-phê-sô 6:11), tuyên xưng những lời hứa và chiến thắng của Chúa Giêsu, Đấng đã tuyên bố rằng cửa địa ngục sẽ không bao giờ thắng nổi!

---

Source:Catholic Exorcism

How do we build a holy home, an oasis of safety in a troubled world?

4. Tiến sĩ George Weigel: Tòa thánh và nước Nga

Tiến sĩ George Weigel là thành viên cao cấp của Trung tâm Đạo đức và Chính sách Công cộng Washington, và là người viết tiểu sử Thánh Giáo Hoàng Gioan Phaolô II. Ông vừa có bài viết nhan đề "The Vatican and Russia", nghĩa là "Tòa Thánh và Nga".

Nguyên bản tiếng Anh có thể xem tại đây. Dưới đây là bản dịch toàn văn sang Việt Ngữ.

Đức Tổng Giám Mục Paul Gallagher, "Ngoại trưởng" của Tòa Thánh (theo chức danh chính thức là Bộ Trưởng phụ trách quan hệ với các dân nước và tổ chức quốc tế), đã đến thăm Mạc Tư Khoa từ ngày 24 đến 28 tháng 8, gặp gỡ các quan chức cao cấp của chính quyền Putin và Giáo hội Chính thống Nga. Phản ứng về chuyến thăm này rất trái chiều.

Một người bạn Mỹ gốc Ukraine, lúc đó đang ở Ukraine, cảm thấy chuyến thăm này "kỳ lạ" - có lẽ vì người Nga đã đánh dấu nhiệm vụ ngoại giao của Đức Tổng Giám Mục không phải bằng bất kỳ cử chỉ hòa bình nào, mà bằng cách tăng cường các cuộc tấn công bằng hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa tàn bạo nhằm vào các mục tiêu dân sự ở Kyiv và các thành phố khác của Ukraine.

Nhà lãnh đạo Giáo Hội Công Giáo Ukraine nghi lễ Đông phương, Đức Tổng Giám Mục Sviatoslav Shevchuk (người mà người Nga định ám sát nếu cuộc tấn công chớp nhoáng vào Kyiv hồi tháng 2 năm 2022 thành công), hoan nghênh lời kêu gọi đàm phán của Đức Tổng Giám Mục Gallagher nhằm chấm dứt sự xâm lược của Nga, đồng thời mô tả chuyến thăm này giống như "một cuộc xuống địa ngục, khi một bài giảng về sự phục sinh của người chết vang vọng từ tận đáy địa ngục."

Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov lạc quan hơn nhiều. Trong bài phát biểu sau cuộc gặp với Đức Tổng Giám Mục Gallagher, theo một bài báo của ACI Stampa, Lavrov "ghi nhận với sự hài lòng rằng, bất chấp những thay đổi sâu sắc đã diễn ra trong bối cảnh địa chính trị… quan hệ giữa Liên bang Nga và Vatican vẫn tiếp tục được đánh dấu bằng sự tin tưởng, tình hữu nghị và tính thực dụng." Lavrov cũng cho biết ông ta cảm ơn các đồng nghiệp tại Tòa Thánh "vì lập trường cân bằng của họ về tình hình ở Ukraine và các khu vực lân cận."

Lavrov là một kẻ nói dối lão luyện và tinh ranh, không nên tin ông ta ngay cả khi ông ta tuyên bố mặt trời sẽ mọc ở phía đông vào sáng mai. Tuy nhiên, cách lựa chọn từ ngữ của ông ta rất đáng chú ý, ít nhất là để cho thấy ông ta nghĩ mình có thể làm gì mà không bị trừng phạt trước mặt một quan chức cao cấp của Vatican.

Một "bối cảnh địa chính trị" đã thay đổi? Đó là cách nói giảm nhẹ chưa từng có khi mô tả cuộc chiến tranh xâm lược tàn bạo của Nga chống lại Ukraine và cuộc chiến tranh hỗn hợp của nước này chống lại các đồng minh Âu Châu của Ukraine (cuối cùng đã được Bộ trưởng Nội vụ Đức thừa nhận vào đầu tháng 9). Và chuyện "thực dụng" là sao? Có phải Lavrov đang ám chỉ rằng nền ngoại giao của Tòa Thánh thiếu nguyên tắc hoặc thiếu nền tảng đạo đức?

Còn về "lập trường cân bằng của Vatican đối với tình hình ở Ukraine và các khu vực lân cận", thì đó lại là một lời xúc phạm ngầm khác, ngụ ý rằng Đức Tổng Giám Mục Gallagher, Hồng Y Pietro Parolin (Quốc Vụ Khanh Tòa Thánh) và Đức Giáo Hoàng Lêô XIV không hiểu ai đã xâm lược ai vào tháng 2 năm 2022, và với mục đích gì.

Đôi khi, nền ngoại giao Vatican phải chịu đựng những lời nói dối trắng trợn như vậy để đạt được các mục tiêu nhân đạo, chẳng hạn như việc thả tù binh chiến tranh hoặc trả tự do cho trẻ em Ukraine bị Nga bắt cóc. Tuy nhiên, sẽ phải trả giá cho sự nhẫn nhịn đó nếu những lời nói dối không bị phản bác mãi mãi.

Đức Tổng Giám Mục Gallagher cũng đã gặp gỡ Tổng Giám Mục Antonij của Volokolamsk, người phụ trách "quan hệ đối ngoại" (bao gồm cả đại kết và quan hệ quốc tế) của Giáo hội Chính thống Nga. Trong một cuộc phỏng vấn với Vatican News sau chuyến thăm Nga, Đức Tổng Giám Mục Gallagher cho biết "có một mối quan hệ rất thân ái, huynh đệ" giữa "Đức Tổng Giám Mục Antonij và Tòa Thánh". Đức Tổng Giám Mục thừa nhận rằng "vẫn còn những quan điểm khác nhau về một số vấn đề ", đặc biệt là về tình hình quốc tế, "nhưng đồng thời chúng tôi tìm cách khuyến khích lẫn nhau noi theo con đường Tin Mừng", vì vậy nhìn chung, đó là một cuộc gặp gỡ rất đáng khích lệ.

Hai tuần rưỡi trước chuyến đi của phái đoàn Gallagher đến Mạc Tư Khoa, tôi đã đăng một bài báo có nhan đề "Houses of Worship" hay "Các Ngôi Nhà Phượng Tự" trên tờ Wall Street Journal, suy ngẫm về một cuốn sách mới của Thượng phụ Kirill, nhà lãnh đạo Giáo hội Chính thống Nga. Trong cuốn sách của mình, Kirill đã biện hộ cho cuộc chiến của Putin chống lại Ukraine bằng những lời lẽ chỉ có thể gọi là dị giáo và báng bổ — đó không chỉ là quan điểm của tôi, mà còn là của Đức Thượng Phụ Đại Kết Bácthôlômêô của Constantinople, nhà lãnh đạo trong giới lãnh đạo Chính thống giáo Đông phương. Và trong bài báo đó, tôi đã chỉ ra điều hiển nhiên: khi giao dịch với Kirill, các quan chức Vatican không đang giao dịch với một nhà lãnh đạo tôn giáo mà là với một tên bù nhìn của Điện Cẩm Linh, người đã đặt Giáo hội của mình dưới quyền lực nhà nước Nga và phản bội Phúc Âm trong quá trình đó.

Dường như rất khó có khả năng Tổng Giám Mục Antonij, người có được vị trí nhờ Kirill, lại có tư tưởng khác với Thượng phụ. Vậy thì làm thế nào mà một "mối quan hệ thân ái, huynh đệ" lại có thể tồn tại trong hoàn cảnh đó? Phải chăng chính đề xuất đó càng làm trì hoãn thời điểm mà một cuộc đối thoại thần học đại kết nghiêm chỉnh với Chính thống giáo Nga có thể diễn ra?

Thế giới ngày nay đang rất cần một sự lãnh đạo đạo đức nghiêm chỉnh: một sự lãnh đạo vượt lên trên "chủ nghĩa thực dụng" và dám nói lên sự thật trước quyền lực. Sức mạnh của sự làm chứng đạo đức đó là sức mạnh thực sự duy nhất mà Tòa Thánh có trong chính trị thế giới. Tư duy của Giáo hội Rôma về ngoại giao của Vatican nên bắt đầu từ thực tế đó, và không ở đâu khác.

---

Source:National Catholic Register

The Vatican and Russia

 

1. Ukraine công bố những thắng lợi mới của Chiến dịch Vivaldi tại tỉnh Donetsk.

Quân đoàn 3 của Ukraine cho biết họ đã giải phóng thêm 40 km vuông lãnh thổ ở tỉnh Donetsk, cũng như giành lại một số làng mạc trong chiến dịch Vivaldi đang diễn ra.

"Đúng như đã hứa, tôi xin thông báo tin tốt", Tư lệnh Quân đoàn, Chuẩn tướng Andrii Biletskyi, cho biết trong một tuyên bố hôm Thứ Hai, 21 Tháng Chín..

"Trong ‘mùa’ thứ hai của chiến dịch ‘Vivaldi’, Quân đoàn 3 đã giành lại thêm 40 km vuông đất của Ukraine. Shandryholove và Derylove đã được giải phóng. Drobysheve hiện nằm dưới sự kiểm soát hoàn toàn của Ukraine," ông nói.

"Điều đáng chú ý là Shandryholove là một điểm trọng yếu đối với cả quân ta và đối phương," ông nói thêm.

Chiến dịch Vivaldi, chiến dịch tấn công của quân đoàn xung quanh Lyman ở phía bắc tỉnh Donetsk, chỉ được công bố vào ngày 15 tháng 9, mặc dù các kênh Telegram ủng hộ chiến tranh của Nga và các nhà nghiên cứu tình báo nguồn mở, gọi tắt là OSINT độc lập trên mạng xã hội đã theo dõi các cuộc tấn công của Ukraine trong khu vực kể từ cuối mùa xuân năm 2026.

Cho đến ngày 20 tháng 9, Quân đoàn 3 chỉ công bố chi tiết về giai đoạn đầu của chiến dịch và cho biết họ đã quét sạch 75 km vuông quân xâm nhập Nga và giải phóng thêm 10 km vuông nữa.

Thông tin chi tiết về chiến dịch từ Ukraine còn khá ít ỏi vì lý do an ninh tác chiến, nhưng các blogger quân sự Nga đã đưa tin Ukraine đã đẩy lùi lực lượng Nga về sông Zherebets, có khả năng đảo ngược hơn 18 tháng tiến công liên tục của Nga trong khu vực.

"Theo kế hoạch của bộ chỉ huy quân đoàn, các làng Shandryholove và Derylove đã bị bao vây từ bắc xuống nam — các nhóm tấn công di chuyển nhanh chóng và bí mật qua các khe núi và hẻm núi, bảo đảm yếu tố bất ngờ," tuyên bố của Quân đoàn 3 cho biết.

"Các đơn vị hoạt động phối hợp chặt chẽ - trong khi một số đột phá tuyến phòng thủ, những đơn vị khác giữ vững hai bên sườn dọc theo các đường phân giới, ngăn chặn kẻ địch phản công. Các nhóm tấn công được tổ chức thành các đơn vị chiến thuật cơ động, đào hào vào từng hàng cây và cứ điểm kiên cố, thiêu rụi các ổ kháng cự của địch", thông báo cho biết thêm.

"Chiến dịch vẫn đang tiếp diễn."

Ngày 17 tháng 9, trong một tuyên bố thừa nhận thành công rộng lớn hơn về mặt hoạt động tại khu vực Lyman, Biletskyi cho biết "gọng kìm phía bắc" trong nỗ lực của Nga nhằm bao vây lực lượng Ukraine tại tỉnh Donetsk đã bị "đánh tan và tiêu diệt".

Một ngày sau, quân đoàn này cho biết Nga đã rút các đơn vị thuộc lực lượng hệ thống điều khiển từ xa tinh nhuệ Rubicon khỏi tiền tuyến ở phía bắc tỉnh Donetsk sau khi chịu tổn thất nặng nề.

Trung tâm Rubicon về Công nghệ Điều khiển từ xa Tiên tiến là một đơn vị máy bay điều khiển từ xa khổng lồ của Nga và là nòng cốt của binh chủng Hệ thống Điều khiển từ xa mới thành lập của quân đội Nga.

Một video được Quân đoàn 3 của Ukraine tải lên cho thấy các cuộc tấn công vào các mục tiêu quan trọng của Nga bằng bom lượn, hệ thống hỏa tiễn phóng hàng loạt và máy bay điều khiển từ xa ném bom, như một phần của Chiến dịch Vivaldi ở phía bắc tỉnh Donetsk.

Đơn vị này chuyên về việc cắt đứt đường tiếp tế, truy lùng các đội máy bay điều khiển từ xa của Ukraine trên mặt đất, và đánh chặn các máy bay điều khiển từ xa trinh sát và tấn công có giá trị cao, và bao gồm các phân đội, mỗi phân đội có vài trăm người.

Khi được triển khai đến các khu vực ưu tiên trên tiền tuyến, Rubicon và các đơn vị tương tự thường tạo ra những khó khăn đặc biệt cho các lữ đoàn Ukraine đối mặt bằng cách làm cho "vùng tiêu diệt" hiện có trở nên sâu rộng và nguy hiểm hơn, giống như cách các đơn vị máy bay điều khiển từ xa tinh nhuệ của Ukraine gây khó khăn cho lực lượng Nga.

Việc phát hiện và tiêu diệt hiệu quả nhân sự và tài sản của các đội máy bay điều khiển từ xa tinh nhuệ của đối phương, tương đương với hỏa lực phản pháo trong thuật ngữ pháo binh, do đó có thể tạo ra tác động lớn đến cán cân quyền lực tổng thể trong một khu vực nhất định.

[Kyiv Independent: Ukraine reveals new Operation Vivaldi gains in Donetsk Oblast]

2. Những tin đồn về sức khỏe của ông Tập Cận Bình đang lan rộng: Những điều chúng ta biết và không biết

Những đồn đoán về sức khỏe của ông Tập Cận Bình đang lan rộng sau những tin đồn rằng chủ tịch Trung Quốc bị ốm tại một hội nghị thượng đỉnh do Ấn Độ tổ chức. Một nhà hoạt động và người tị nạn chính trị từ Trung Quốc sống tại Mỹ cho rằng ông Tập đã bị đột quỵ trong sự kiện này.

Ông Tập Cận Bình đã tham dự hội nghị thượng đỉnh BRICS thường niên mới nhất tại New Delhi vào cuối tuần qua, cùng với các quan chức từ các quốc gia khác trong liên minh được thành lập nhằm tăng cường hợp tác chính trị và kinh tế giữa các quốc gia thuộc "Nam bán cầu".

Sau hội nghị thượng đỉnh, có sự tham dự của Putin, Tạ Vạn Quân (Wanjun Xie, 谢万军), một nhà hoạt động nhân quyền Trung Quốc đang sống tại Mỹ cho biết tại Bắc Kinh đã có các "tin đồn" rằng ông Tập Cận Bình "ngất xỉu tại hội nghị thượng đỉnh BRICS do Ấn Độ tổ chức", kết thúc chuyến thăm sớm hơn dự kiến và trở về Trung Quốc "trên một máy bay riêng".

Thông tin này được đưa ra sau khi văn phòng của Tổng thống Cyril Ramaphosa cho biết tổng thống Nam Phi đang bị ốm sau khi trở về từ hội nghị thượng đỉnh.

New Delhi đã phủ nhận việc bất kỳ nhà lãnh đạo thế giới nào bị ốm trong suốt hội nghị. Bộ Ngoại giao Ấn Độ đã lên tiếng cảnh báo về những thông tin "ác ý" lan truyền trên mạng xã hội.

Những gì chúng ta biết

Hội nghị thượng đỉnh năm 2026 đánh dấu sự phát triển liên tục của liên minh BRICS khi liên minh này tìm cách tạo ra đối trọng địa chính trị với ảnh hưởng toàn cầu của Washington và phương Tây, trong bối cảnh căng thẳng giữa Mỹ và các đồng minh kinh tế truyền thống. Trung Quốc thường đóng vai trò hàng đầu tại hội nghị thượng đỉnh và sử dụng nó để vạch ra tầm nhìn rộng lớn của mình về một trật tự toàn cầu nằm ngoài sự kiểm soát của Mỹ.

Theo ông Tạ Vạn Quân, chủ tịch Đảng Dân chủ Trung Quốc (hiện đang bị cấm hoạt động trong nước), ông Tập đã bị "cơn thiếu máu cục bộ thoáng qua", hay "đột quỵ nhẹ", trong hội nghị thượng đỉnh và buộc phải rời đi sớm. Trong một loạt bài đăng, ông Tạ Vạn Quân cho biết chủ tịch Trung Quốc đang được điều trị tại một khu vực bị phong tỏa của Bệnh viện 301 Bắc Kinh – là trung tâm y tế quân sự lớn nhất nước.

Hiện chưa có bình luận hay xác nhận chính thức nào về tình trạng sức khỏe của ông Tập từ Đảng Cộng sản Trung Quốc. Và người ta đã quay phim cảnh ông Tập bước lên cầu thang máy bay trước khi rời Ấn Độ, mặc dù ông Tập được nhìn thấy "khá khó khăn khi leo cầu thang".

Một phần của các tin đồn bắt nguồn từ một khoảnh khắc giữa ông Tập Cận Bình và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi trong cuộc thảo luận bàn tròn khai mạc hội nghị thượng đỉnh.

"Ông OK không?" Modi hỏi, vừa ra hiệu về phía Tập Cận Bình. Chủ tịch Trung Quốc gật đầu, trước khi tiếp tục bài phát biểu của mình.

"Ông Tập Cận Bình không khỏe. Lần này, Trung Quốc không thể giấu được tình trạng sức khỏe của ông ấy", nhà phân tích chính trị người Mỹ và người có quan điểm cứng rắn về Trung Quốc, Trương Gia Đôn (Gordon Chang, 章家敦) tuyên bố kèm theo một bức ảnh đã được chỉnh sửa cho thấy ông Tập có vẻ không khỏe tại cuộc họp.

Những điều chúng ta chưa biết

Ông Tập Cận Bình đến Ấn Độ vào thứ Bảy và rời đi vào Chúa Nhật, chỉ tham gia một cuộc gặp song phương với ông Modi trong suốt hội nghị thượng đỉnh. Ông Tập cũng vắng mặt trong bữa tiệc tối long trọng được tổ chức vào thứ Bảy, theo đoạn phim từ sự kiện. Tờ Independent đưa tin rằng ghế của Trung Quốc được đại diện bởi Ngoại trưởng Vương Nghị.

Văn phòng của tổng thống Nam Phi, người đã có cuộc gặp gỡ với ông Tập Cận Bình tại hội nghị thượng đỉnh, sau đó xác nhận rằng ông Ramaphosa đã bị ốm vào khoảng thời gian diễn ra hội nghị.

"Phủ Tổng thống xin thông báo rằng, do sức khỏe không tốt, Tổng thống Cyril Ramaphosa hiện đang tạm nghỉ các hoạt động công cộng", tài khoản chính thức của Tổng thống đăng tải trên X. "Tổng thống Ramaphosa, người vừa trở về từ Hội nghị thượng đỉnh BRICS tại Ấn Độ hôm thứ Hai, đã được đội ngũ y tế khuyên nên nghỉ ngơi và hồi phục sức khỏe."

Tuy nhiên, việc giữ bí mật thông tin cá nhân của các quan chức cao cấp Đảng Cộng sản Trung Quốc khiến việc xác định tình trạng sức khỏe hiện tại của ông Tập trở nên khó khăn, và khó tìm các bằng chứng cụ thể xác nhận những thông tin lan truyền rộng rãi trên mạng xã hội.

Tính đến chiều Thứ Bẩy, 19 Tháng Chín, đã có gần 200.000 bài đăng liên quan đến "Tin đồn về việc các nhà lãnh đạo BRICS bị ốm lan rộng sau Hội nghị thượng đỉnh New Delhi".

Tuy nhiên, chưa có bằng chứng xác thực nào cho thấy ông Tập Cận Bình không khỏe hoặc bị đột quỵ trong suốt hội nghị thượng đỉnh. Ông vẫn dự kiến sẽ thăm Hoa Kỳ vào tuần tới.

[Newsweek: Xi Jinping Health Rumors Explained: What We Know and Don’t Know]

3. Nhà máy lọc dầu Mạc Tư Khoa bốc cháy sau cuộc tấn công hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa quy mô lớn của Ukraine vào Nga.

Ukraine đã phát động một cuộc tấn công quy mô lớn bằng máy bay điều khiển từ xa và hỏa tiễn trên khắp nước Nga, gây ra một đám cháy lớn ở Mạc Tư Khoa vào ngày cuối cùng của cuộc bầu cử quốc hội Nga.

Tổng thống Volodymyr Zelenskiy và Bộ Tổng tham mưu đã xác nhận nhà máy lọc dầu Gazpromneft-Mạc Tư Khoa đã bị tấn công và phóng hỏa, và nhiều video được đăng tải trên mạng xã hội cho thấy bầu trời thủ đô Nga vào buổi sáng chìm trong khói.

"Các cuộc phản ứng tầm xa của chúng tôi đã có tác động rất đáng kể ở khu vực Mạc Tư Khoa đêm qua," Tổng thống Zelenskiy nói.

Thị trưởng Mạc Tư Khoa Sergey Sobyanin cho biết hơn 1.600 máy bay điều khiển từ xa đã bị chặn và bắn hạ trên khắp nước Nga, trong đó có 450 chiếc nhắm vào Mạc Tư Khoa.

Những con số như vậy sẽ đánh dấu một trong những cuộc tấn công lớn nhất của cuộc chiến do bất kỳ bên nào thực hiện.

Tổng thống Zelenskiy không nói rõ có bao nhiêu máy bay điều khiển từ xa và hỏa tiễn đã được phóng, nhưng đã liệt kê một số hệ thống vũ khí chủ yếu do trong nước sản xuất được sử dụng trong cuộc tấn công, bao gồm cả hỏa tiễn hành trình Flamingo.

Tổng thống Zelenskiy cũng nhắc đến một chiếc "Pelican", và một số phương tiện truyền thông đã đưa tin sai rằng đây là lần sử dụng đầu tiên được xác nhận của hỏa tiễn đạn đạo FP-7 được mong đợi từ lâu. Các báo cáo sau đó đã làm rõ rằng Pelican thực chất là một máy bay điều khiển từ xa.

Theo Bộ Tổng tham mưu, tổ máy lọc dầu sơ cấp AVT-6, tổ máy lọc dầu tích hợp và tổ máy đồng phân hóa đã bị hư hại do cuộc tấn công vào cơ sở ở quận Kapotnya.

Nhiều video được đăng tải trên mạng xã hội cho thấy Nhà máy lọc dầu Mạc Tư Khoa ở quận Kapotnya của thủ đô bốc cháy sau nhiều cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa.

"Việc tấn công các cơ sở thuộc về kẻ xâm lược Nga là hành động thực thi quyền tự vệ bất khả xâm phạm của Ukraine", Bộ Tổng tham mưu cho biết trong tuyên bố của mình.

Cơ sở này, nằm cách Ukraine khoảng 560 km (khoảng 350 dặm), là một trong những cơ sở lớn nhất của Nga, với công suất lọc dầu 12 triệu tấn mỗi năm. Nó cung cấp 40% thị trường nhiên liệu của Mạc Tư Khoa.

Vụ tấn công xảy ra khi Nga đang tiến hành ngày cuối cùng của cuộc bầu cử Duma Quốc gia kéo dài ba ngày, cuộc bầu cử quốc hội đầu tiên của nước này kể từ khi bắt đầu cuộc xâm lược toàn diện Ukraine vào năm 2022.

"Mạc Tư Khoa phải chấm dứt cuộc chiến tàn khốc của mình và chọn hòa bình thay vì xây dựng các vòng phòng không nhiều tầng bằng cách hy sinh các khu vực khác," Tổng thống Zelenskiy nói trong một bài đăng trên X.

"Các bước hướng tới giảm leo thang đang được xem xét — trong lĩnh vực an ninh năng lượng và lương thực. Điều cần thiết là ý chí chính trị."

Theo ông Vorobyov, một máy bay điều khiển từ xa đã đâm vào một tòa nhà dân cư ở Sofyino, khiến một phụ nữ thiệt mạng và năm người khác bị thương, trong đó có hai trẻ em. Tại Ramenskoye, mảnh vỡ máy bay điều khiển từ xa rơi xuống đã gây ra hỏa hoạn trên mái nhà của một tòa nhà dân cư 21 tầng, dẫn đến việc di tản khoảng 400 người.

Tại một quận khác, một người đàn ông đã thiệt mạng sau khi máy bay điều khiển từ xa tấn công một ngôi nhà riêng, theo thông tin từ nhà chức trách Nga.

Cơ quan hàng không Nga đã tạm thời hạn chế hoạt động tại các phi trường Domodedovo và Zhukovsky gần Mạc Tư Khoa trong đêm qua, với lý do lo ngại về an toàn bay.

Giới chức Nga cũng thông báo về việc áp đặt các biện pháp hạn chế tạm thời tại các phi trường khác, bao gồm cả Saratov, khi các cuộc tấn công tiếp diễn.

[Kyiv Independent: Moscow Oil Refinery ablaze after massive Ukraine missile, drone blitz on Russia]

4. Ukraine tuyên bố đã tấn công trạm điều khiển máy bay điều khiển từ xa Orion của Nga ở Crimea.

Lực lượng Ukraine đã tấn công một trạm điều khiển máy bay điều khiển từ xa Orion của Nga tại phi trường Saki ở Crimea bị tạm chiếm, một địa điểm phóng máy bay điều khiển từ xa gần Donetsk và hai kho quân sự ở vùng Luhansk, theo thông báo của Bộ Tổng tham mưu Ukraine.

Theo một tuyên bố được Bộ Tổng tham mưu công bố, các cuộc tấn công đã diễn ra vào thứ Năm, ngày 17 tháng 9, và kéo dài suốt đêm đến sáng thứ Sáu, ngày 18 tháng 9.

Trạm điều khiển máy bay điều khiển từ xa Orion bị tấn công ở Crimea.

Bộ Tổng tham mưu cho biết trạm kiểm soát đặt tại phi trường Saki gần Novofedorivka.

Orion, còn được gọi là Inokhodets, là một loại máy bay điều khiển từ xa trinh sát và tấn công tầm trung, có khả năng hoạt động bền bỉ trong thời gian dài của Nga. Theo báo cáo, nó có thể bay liên tục tới 24 giờ, thực hiện trinh sát quang học và điện tử, và chỉ định mục tiêu từ độ cao lên tới 7,5 km.

Máy bay điều khiển từ xa này cũng có thể mang theo hỏa tiễn dẫn đường và bom với tổng trọng lượng khoảng 200 đến 250 kg.

Bộ Tổng tham mưu cho biết việc phá hủy trạm điều khiển mặt đất có thể hạn chế đáng kể khả năng vận hành hệ thống Orion của Nga trong khu vực đó.

Ukraine đã nhiều lần tấn công vào các cơ sở hạ tầng quân sự và năng lượng của Nga ở Crimea bị tạm chiếm, nơi Mạc Tư Khoa sử dụng làm căn cứ cho các hoạt động chống lại Ukraine.

Địa điểm phóng máy bay điều khiển từ xa và kho chứa cũng bị ảnh hưởng.

Theo Bộ Tổng tham mưu, lực lượng Ukraine cũng đã tấn công một cơ sở gần Donetsk được sử dụng để lưu trữ, chuẩn bị và phóng máy bay điều khiển từ xa tấn công của Nga.

Tại vùng Luhansk, Bộ Tổng tham mưu báo cáo về các cuộc tấn công vào một kho đạn dược gần Dovzhansk và một kho tiếp tế quân sự gần Kypuche.

Kế hoạch di tản của Vilnius bao gồm một tuyến đường đến Ba Lan. Giới chức trách cho biết người dân nên tìm nơi trú ẩn chứ không nên cố gắng rời khỏi nhà nếu một cuộc tấn công đang diễn ra.

Bộ Tổng tham mưu không tiết lộ loại vũ khí được sử dụng, thương vong của phía Nga hay mức độ thiệt hại.

"Chiến dịch tấn công các mục tiêu quân sự trọng yếu của địch vẫn đang tiếp diễn," Bộ Tổng tham mưu cho biết.

[Kyiv Post: Ukraine Says It Hit Russian Orion Drone Control Station in Crimea]

5. Nga cáo buộc Ukraine đã thực hiện các cuộc tấn công mạng vào hệ thống bỏ phiếu trong cuộc bầu cử quốc hội.

Hôm Thứ Hai, 21 Tháng Chín, giới chức Nga tuyên bố rằng các hệ thống bỏ phiếu điện tử và cơ sở hạ tầng thông tin liên lạc đã bị tấn công trong suốt cuộc bầu cử quốc hội kéo dài ba ngày.

Cuộc bầu cử Duma Quốc gia gồm 450 ghế đã bắt đầu từ ngày 18 tháng 9 và kéo dài đến ngày 20 tháng 9. Đây là cuộc bầu cử quốc hội đầu tiên của Nga kể từ khi Mạc Tư Khoa phát động cuộc xâm lược toàn diện Ukraine vào tháng 2 năm 2022. Đảng Nước Nga Thống nhất thân Cẩm Linh hiện đang chiếm đa số tại hạ viện.

Ella Pamfilova, nhà lãnh đạo Ủy ban Bầu cử Trung ương Nga, cho biết hệ thống bỏ phiếu trực tuyến của Mạc Tư Khoa đã phải đối mặt với một cuộc tấn công mạng lớn trong đêm qua, nhưng các nỗ lực nhằm phá hoại hệ thống này đang bị đẩy lùi.

Tỉnh Mạc Tư Khoa cũng hứng chịu một cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa quy mô lớn, với việc hệ thống phòng không Nga bắn hạ 249 máy bay điều khiển từ xa trong đêm 20 tháng 9, theo chính quyền địa phương. Các báo cáo về các cuộc tấn công này chưa thể được xác minh độc lập.

Bộ Kỹ thuật số Nga cũng báo cáo riêng về một vụ phá hoại cơ sở hạ tầng thông tin liên lạc ở vùng Viễn Đông của nước này. Các quan chức cho biết vụ việc đã bị ngăn chặn và thông tin liên lạc đã được khôi phục mà không làm gián đoạn quá trình bỏ phiếu.

Lần đầu tiên trong lịch sử bầu cử quốc hội Nga, Mạc Tư Khoa cũng tổ chức bỏ phiếu tại các khu vực bị tạm chiếm thuộc các tỉnh Donetsk, Luhansk, Zaporizhzhia và Kherson của Ukraine, những vùng lãnh thổ mà Nga tuyên bố sáp nhập vào năm 2022 mặc dù không hoàn toàn kiểm soát được bất kỳ vùng nào trong số đó.

Giới chức Nga tuyên bố hơn 3,5 triệu cử tri đủ điều kiện sinh sống tại bốn khu vực bị tạm chiếm. Việc bỏ phiếu tại đây đã bắt đầu trước cuộc bầu cử toàn quốc, với lý do lo ngại về an ninh khiến thời gian bỏ phiếu bị kéo dài.

Trước đó, nhà độc tài Vladimir Putin đã cáo buộc Ukraine tìm cách can thiệp vào cuộc bầu cử mà không đưa ra bằng chứng nào.

Các quan chức bầu cử Nga cho biết tỷ lệ cử tri đi bầu trên toàn quốc đã đạt khoảng 45% vào sáng ngày 20 tháng 9.

Cuộc bỏ phiếu diễn ra trong bối cảnh những hạn chế nghiêm ngặt đối với phe đối lập chính trị. Tháng 8 vừa qua, Tòa án Tối cao Nga đã loại bỏ đảng tự do Yabloko khỏi danh sách ứng cử viên toàn quốc sau khi có thách thức pháp lý đối với việc ghi danh của đảng này. Yabloko là đảng duy nhất được ghi danh tại Nga công khai phản đối chiến tranh chống lại Ukraine, mặc dù một số ứng cử viên của đảng này vẫn tiếp tục tranh cử ở các khu vực bầu cử riêng lẻ.

Ukraine đã lên án việc Nga tổ chức bầu cử trên lãnh thổ Ukraine bị tạm chiếm là bất hợp pháp. Các nhà hoạt động nhân quyền cũng báo cáo về việc người dân bị gây áp lực để tham gia bầu cử, bao gồm cả các trường hợp quan chức bầu cử được hộ tống bởi quân đội.

Liên minh Âu Châu tuyên bố sẽ không công nhận kết quả bầu cử từ các vùng lãnh thổ Ukraine bị Nga xâm lược, mô tả cuộc bỏ phiếu ở đó là vi phạm luật quốc tế.

[Kyiv Independent: Russia claims cyberattacks on voting systems during parliamentary election]

6. Nga lên kế hoạch xây dựng khu phức hợp nhà tù mới tại tỉnh Kherson bị tạm chiếm, nằm trong kế hoạch mở rộng hệ thống nhà tù rộng lớn hơn.

Theo báo The Moscow Times ngày 16 tháng 9, trích dẫn một chương trình của chính phủ Nga, chính quyền Nga có kế hoạch xây dựng một khu phức hợp nhà tù mới ở phần lãnh thổ bị tạm chiếm của tỉnh Kherson theo một chương trình xây dựng bảy cơ sở như vậy trên khắp Nga và Ukraine bị tạm chiếm vào năm 2035.

Theo tờ The Moscow Times, các cơ sở mới này sẽ kết hợp các trung tâm giam giữ trước xét xử với các trại giam có mức độ an ninh khác nhau và sẽ có tổng sức chứa hơn 20.000 người. Trong đó, có 5.380 chỗ dành cho người bị giam giữ trước xét xử và 15.120 chỗ cho tù nhân đang thụ án.

Ngoài khu vực bị tạm chiếm ở tỉnh Kherson, Nga có kế hoạch xây dựng các khu phức hợp này ở các tỉnh Kaluga, Astrakhan và Tyumen, Buryatia và vùng Zabaykalsky Krai, trong đó khu phức hợp đầu tiên dự kiến sẽ khai trương tại Tatarstan vào năm 2030.

Theo tờ Moscow Times, mỗi cơ sở dự kiến sẽ có chi phí từ 13 tỷ đến 20 tỷ ruble (khoảng 154 triệu đến 237 triệu đô la Mỹ).

Bộ Tư pháp Nga ước tính rằng việc tập trung các trung tâm giam giữ và trại cải tạo trong cùng một khu phức hợp có thể giảm chi phí giam giữ tù nhân và người bị giam giữ từ 25-30%, cho phép các dự án tự hoàn vốn trong khoảng một thập niên.

[Kyiv Independent: Russia plans new prison complex in occupied Kherson Oblast among wider prison expansion]

7. Thượng Nghị Sĩ đảng Dân chủ kêu gọi Tổng thống Trump gây áp lực lên Tập Cận Bình về thông tin Iran sử dụng thông tin vệ tinh của Trung Quốc.

Thượng Nghị Sĩ đảng Dân chủ Elissa Slotkin đang kêu gọi Tổng thống Trump gây áp lực lên Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình về bằng chứng cho thấy người Iran đã sử dụng hình ảnh vệ tinh từ các thực thể Trung Quốc để thực hiện vụ tấn công hồi tháng 7 vào một căn cứ quân sự ở Jordan, khiến ba binh sĩ Mỹ thiệt mạng và bốn người khác bị thương.

Trong một bức thư gửi cho tổng thống hôm thứ Sáu và được đài CBS News thu thập được, Thượng Nghị Sĩ bang Michigan đã kêu gọi tổng thống biến vấn đề đó thành "trọng tâm trong các cuộc đàm phán của ngài với Chủ tịch Tập Cận Bình" trong chuyến thăm Tòa Bạch Ốc vào tuần tới.

Tổng thống Trump đã có những phát ngôn kính trọng đối với ông Tập Cận Bình trong suốt cuộc chiến với Iran, bất chấp những câu hỏi đặt ra về khả năng Trung Quốc hỗ trợ Tehran. Tuần trước, tờ Wall Street Journal, dẫn lời các quan chức Mỹ, đưa tin Tehran đã thu được hình ảnh về căn cứ này từ phía Trung Quốc.

[CBSNews: Democratic senator urges Trump to press Xi Jinping on report Iran used Chinese satellite info]

8. Đức giảm thuế nhiên liệu khi xung đột ở Trung Đông đẩy giá cả tăng vọt.

Chính phủ Đức hôm thứ Sáu thông báo sẽ giảm thuế xăng và dầu diesel 17 cent/lít trong gói cứu trợ trị giá 2,5 tỷ euro.

"Những người phụ thuộc vào xe hơi hàng ngày đang chạm đến giới hạn tài chính của họ.... Gói cứu trợ 2,5 tỷ euro không phải là một khoản tiền nhỏ trong thời điểm ngân sách eo hẹp", Thủ tướng Đức Friedrich Merz cho biết. Việc giảm thuế sẽ được thực hiện vào tháng tới.

Biện pháp này, được dàn xếp giữa chính phủ liên bang và chính quyền các bang của Đức, là một phần trong gói cứu trợ mà ông Merz đã hứa hẹn khi giá nhiên liệu tiếp tục leo thang do chiến tranh ở Iran và xung đột leo thang giữa lực lượng Houthi do Iran hậu thuẫn ở Yemen và Ả Rập Xê Út.

Hai tuần trước, giá dầu thô quan trọng đã đạt mức 100 đô la một thùng lần đầu tiên kể từ tháng 7 sau những leo thang căng thẳng mới nhất ở Trung Đông, khiến giá dầu tăng vọt trên khắp Âu Châu.

Chính phủ Merz cũng có kế hoạch áp dụng mức giá trần tạm thời đối với xăng và dầu diesel, dựa trên các chính sách tương tự ở Luxembourg và Bỉ. Mức giá trần này sẽ tính đến sự biến động giá trên thị trường dầu mỏ, chi phí vận chuyển và phân phối, cũng như biên lợi nhuận của các nhà bán lẻ. Berlin đặt mục tiêu áp dụng biện pháp này vào ngày 1 Tháng Giêng năm 2027.

Đức, thông qua tiếng nói của Bộ trưởng Tài chính Lars Klingbeil, nằm trong số các quốc gia thành viên Liên Hiệp Âu Châu kêu gọi áp thuế lợi nhuận bất thường trên toàn khối đối với các công ty dầu mỏ đã thu về hàng tỷ euro lợi nhuận vượt mức kể từ khi chiến tranh bắt đầu. Vấn đề này là một trong những nội dung quan trọng trong chương trình nghị sự tại cuộc họp không chính thức của các bộ trưởng tài chính Liên Hiệp Âu Châu ở Dublin vào thứ Sáu và thứ Bảy.

Trước cuộc họp vào thứ Sáu, Klingbeil đã kêu gọi Ủy ban Âu Châu đưa ra đề xuất trước cuối tháng Mười.

Ông Klingbeil, thuộc Đảng Dân chủ Xã hội Đức, nói với các phóng viên: "Một số quốc gia thành viên đã kêu gọi xây dựng các mô hình từ lâu. Người dân có thể thấy các công ty dầu mỏ đang lợi dụng tình hình, tính giá quá cao và tăng lợi nhuận đáng kể."

Tuy nhiên, phe bảo thủ của ông Merz đã phản đối đề xuất này. Bộ trưởng Kinh tế và Năng lượng Đức, bà Katherina Reiche, cho biết thuế lợi nhuận bất ngờ chỉ có ý nghĩa trong trường hợp giá cả tăng cao một cách bất thường, bà nói với tờ Handelsblatt.

Ông Reiche nói: "Việc có mười một nhà máy lọc dầu đang hoạt động tại Đức giúp chúng ta bớt phụ thuộc vào nước ngoài; điều đó không được phép bị đe dọa."

[Politico: Germany cuts fuel tax as Middle East conflicts send prices soaring]

9. Thủ tướng Ukraine thông báo Lực lượng Vệ binh Quốc gia Ukraine thành lập trung tâm tuyển mộ tình nguyện viên nước ngoài.

Hôm Thứ Bẩy, 19 Tháng Chín, Thủ tướng Ukraine Serhii Koretskyi thông báo rằng Lực lượng Vệ binh Quốc gia Ukraine đã thành lập một trung tâm tuyển quân tập trung nhằm thúc đẩy việc tuyển dụng người nước ngoài và hỗ trợ các tình nguyện viên nước ngoài gia nhập Lực lượng Vệ binh Quốc gia Ukraine.

"Trung tâm sẽ điều phối việc tuyển dụng tình nguyện viên nước ngoài làm việc theo hợp đồng và sẽ đồng hành cùng họ ở tất cả các giai đoạn: từ phỏng vấn và kiểm tra lý lịch đến đào tạo," Koretskyi cho biết trong một tuyên bố trên mạng xã hội.

"Con đường nhập ngũ của ứng viên nên được đẩy nhanh nhất có thể. Các đơn vị chiến đấu cần được tăng viện nhanh hơn", ông nói tiếp.

Lực lượng Vệ binh Quốc gia Ukraine trực thuộc Bộ Nội vụ Ukraine, khác với các lực lượng quân đội chính quy, nhưng bao gồm một số đơn vị quân sự hiệu quả nhất của Ukraine, chẳng hạn như Quân đoàn Azov số 1 và Quân đoàn Khartiia số 2.

Ukraine ngày càng hướng đến việc tuyển mộ tình nguyện viên nước ngoài để bù đắp tổn thất và bổ sung nguồn nhân lực trong nước. "Mục tiêu của chúng tôi là lấp đầy từ 30 đến 50% các vị trí tấn công và bộ binh bằng người nước ngoài", cựu Bộ trưởng Quốc phòng Mykhailo Fedorov cho biết hồi tháng 6.

"Tuyển dụng tình nguyện viên nước ngoài vào Lực lượng Quốc phòng là một trong những ưu tiên của nhà nước. Nhiệm vụ là mở rộng quy mô công việc này và thu hút thêm nhiều người sẵn sàng cùng người dân Ukraine bảo vệ đất nước chúng ta", ông Koretskyi nói.

[Kyiv Independent: Ukrainian National Guard creates recruitment center for foreign volunteers, Ukrainian Prime Minister announces]

10. Ukraine kêu gọi các nước đóng cửa các trung tâm "Nhà Nga", viện dẫn nguy cơ tung tin giả và gián điệp.

Ngày 19 tháng 9, Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha cho biết nước này đã chính thức kêu gọi các chính phủ trên toàn thế giới hạn chế hoặc đóng cửa các trung tâm văn hóa nhà nước của Nga, đồng thời cáo buộc mạng lưới này bị sử dụng để tung tin giả, gây bất ổn và làm gián điệp.

Sybiha đã chỉ đích danh Rossotrudnicestvo, cơ quan chính phủ Nga điều hành "Nhà Nga" ở nước ngoài, cho rằng Mạc Tư Khoa sử dụng các tổ chức văn hóa và nhân đạo như một phần của chiến dịch rộng lớn hơn nhằm gây ảnh hưởng đến dư luận bên ngoài nước Nga.

"Không được đánh giá thấp khía cạnh nhận thức trong chiến tranh hiện đại," Sybiha nói, lập luận rằng Nga đang tiến hành một cuộc chiến toàn cầu nhằm giành giật dư luận thông qua một mạng lưới các tổ chức và kênh truyền thông.

Ukraine đã liên hệ với các chính phủ trên khắp thế giới và đưa ra những lập luận mà Sybiha mô tả là nhằm hạn chế hoạt động của các trung tâm này hoặc đóng cửa chúng hoàn toàn. Ông cho biết các "Ngôi nhà Nga" vẫn tiếp tục hoạt động ở ít nhất bảy quốc gia Âu Châu, và có mạng lưới lớn hơn nữa ở Phi Châu, Á Châu và Nam Mỹ.

"Ngôi nhà chung Âu Châu của chúng ta không phải là nơi dành cho những ‘ngôi nhà Nga’ tuyên truyền chiến tranh", Sybiha nói.

Những bình luận của ông được đưa ra sau khi Đức đóng cửa Ngôi nhà Nga ở Berlin như một phần phản ứng trước vụ tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa mang chất nổ bất thành tại phi trường Leipzig/Halle hồi tháng 8 mà Berlin cho là do Nga thực hiện.

Ngày 1 tháng 9, chính phủ Đức chính thức đổ lỗi cho Nga về vụ việc, viện dẫn các phát hiện từ cơ quan tình báo, các cơ quan đối tác và các cuộc điều tra hình sự. Sau đó, Berlin ra lệnh đóng cửa lãnh sự quán Nga còn lại ở Bonn và chấm dứt thỏa thuận quản lý Ngôi nhà Nga tại Berlin.

Trung tâm Berlin do Rossotrudniceshtvo điều hành, tổ chức này đã bị Liên minh Âu Châu trừng phạt từ năm 2022. Đức đã sa thải nhân viên và ra lệnh cho những người được cử từ Nga rời khỏi đất nước, làm giảm đáng kể hoạt động của trung tâm. Thỏa thuận song phương làm cơ sở cho hoạt động của trung tâm với tư cách là một viện văn hóa dự kiến sẽ hết hạn vào giữa năm 2027.

Đức cũng tuyên bố kế hoạch tìm kiếm thêm các biện pháp trừng phạt đối với Mạc Tư Khoa, thắt chặt các hạn chế nhập cảnh đối với công dân Nga và tăng cường áp lực lên "hạm đội bóng ngầm" của Nga sau vụ việc ở Leipzig.

Mạc Tư Khoa đã phủ nhận trách nhiệm về vụ tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa bất thành. Nga đã đáp trả các biện pháp của Đức bằng cách ra lệnh đóng cửa Tổng lãnh sự quán Đức tại St. Petersburg và các trung tâm văn hóa của Viện Goethe tại Nga.

Vụ tranh chấp diễn ra trong bối cảnh Âu Châu gia tăng lo ngại về các hoạt động hỗn hợp bị nghi ngờ của Nga, bao gồm phá hoại, tấn công mạng, sự việc máy bay điều khiển từ xa, thông tin sai lệch và các nỗ lực gây ảnh hưởng đến tranh luận chính trị.

Tổng thư ký NATO Mark Rutte mô tả vụ việc ở Leipzig là một cuộc tấn công hỗn hợp của Nga và cho biết liên minh sát cánh cùng Đức. NATO cũng tuyên bố riêng rằng Nga đang tiến hành một chiến dịch hoạt động hỗn hợp rộng lớn hơn chống lại các thành viên của mình, bao gồm phá hoại cơ sở hạ tầng trọng yếu, các hoạt động mạng, thông tin sai lệch và gây ảnh hưởng chính trị độc hại.

Sybiha cho biết, bất chấp việc đóng cửa mạng lưới ở một số quốc gia, Nga vẫn tiếp tục mở rộng mạng lưới ở những nơi khác.

Vào đầu tháng 9, Rossotrudnicchestvo đã thông báo kế hoạch thành lập thêm 11 "Nhà Nga" ở nước ngoài, trong đó có 8 nhà ở các quốc gia Phi Châu.

[Kyiv Independent: Ukraine urges countries to close 'Russian House' centers, citing disinformation, espionage risks]

11. Thị trưởng Lviv cho biết đã tìm thấy thiết bị nghe lén khả nghi trong xe của ông.

Hôm Thứ Bẩy, 19 Tháng Chín, Ông Andrii Sadovyi, Thị trưởng Lviv, cho biết, một thiết bị nghe lén khả nghi đã được tìm thấy trong xe của ông.

Nếu được xác nhận, đây sẽ là thiết bị nghe lén thứ hai được Sadovyi tìm thấy, sau thiết bị trước đó được phát hiện vào năm ngoái.

Theo lời thị trưởng, một đối tượng giống như thiết bị nghe lén đã được phát hiện sau khi ắc quy xe của ông bắt đầu yếu dần trong tháng qua và có tiếng gõ lạ phát ra từ xe.

Ông Sadovyi cho biết ông không biết ai đã lắp đặt thiết bị này. Ông nói thêm rằng nếu nó được cơ quan thực thi pháp luật lắp đặt hợp pháp theo lệnh của tòa án và cần thiết cho một cuộc điều tra, thì họ "cứ việc thu giữ nó".

"Nếu mọi thứ đều hợp pháp, hãy lắp lại. Nhưng nếu làm vậy, hãy bảo đảm ắc quy không bị hết điện, vì xe cần phải hoạt động bình thường", Sadovyi nói trong một video, cho thấy thứ trông giống như một thiết bị nghe lén.

Các cơ quan thực thi pháp luật chưa đưa ra bình luận nào về những thông tin này.

Ông Andrii Sadovyi, 58 tuổi, đã giữ chức thị trưởng thành phố Lviv ở phía tây nước Ý từ năm 2006 và đã được bầu vào vị trí này bốn lần.

Tháng 9 năm ngoái, Sadovyi cho biết một thiết bị nghe lén đã được tìm thấy bên trong một trong những chiếc điện thoại trên bàn làm việc của ông tại văn phòng. Ông nói rằng một số quan chức cao cấp của Ukraine và khách nước ngoài đã đến thăm văn phòng của ông vào thời điểm thiết bị này có thể đã được cài đặt.

Vụ việc đã được Cơ quan An ninh Ukraine, gọi tắt là SBU điều tra, nhưng chưa có kết quả nào được công bố.

[Kyiv Independent: Lviv mayor says suspected bug found in his car]

12. Các địa điểm quân sự của Anh chứng kiến các vụ việc liên quan đến máy bay điều khiển từ xa gần như hàng ngày trong năm 2026 khi Âu Châu đối mặt với mối đe dọa hỗn hợp ngày càng gia tăng.

Theo số liệu mới được tờ Independent công bố, gần 340 vụ việc liên quan đến máy bay điều khiển từ xa đã được ghi nhận tại hoặc gần các cơ sở của Bộ Quốc phòng Anh trong năm qua.

Báo cáo được đưa ra trong bối cảnh các chính phủ Âu Châu ngày càng cảnh báo về mối đe dọa chiến tranh hỗn hợp ngày càng gia tăng từ Nga, trong khi hoạt động máy bay điều khiển từ xa đáng ngờ đang làm gián đoạn cơ sở hạ tầng trên khắp lục địa.

Theo dữ liệu thu được theo luật tự do thông tin và được báo cáo bởi tờ Independent, đã có 340 vụ việc được ghi nhận trong năm 2026, kéo dài tám tháng tính đến tháng Tám. Với tần suất các vụ việc liên quan đến máy bay điều khiển từ xa xảy ra gần như hàng ngày, tổng số vụ việc trong năm 2026 có thể tăng lên đáng kể vào cuối năm.

Đến tháng 8, số vụ việc liên quan đến máy bay điều khiển từ xa ở Anh đã vượt quá con số 250 vụ được ghi nhận trong cả năm 2025 và 126 vụ trong năm 2024.

Bộ Quốc phòng Anh chưa công khai tuyên bố ai là đối tượng bị nghi ngờ đứng sau các vụ việc, nhưng các chuyên gia được trích dẫn trong báo cáo chỉ ra rằng đó có thể là các thế lực hoạt động vì lợi ích của Nga hoặc Iran.

Cựu Bộ trưởng Quốc phòng Anh Tobias Ellwood cho rằng sự gia tăng này cho thấy quân đội Anh ngày càng bị coi "như một mục tiêu". Ông chỉ trích điều mà ông cho là sự bảo vệ không đầy đủ đối với cơ sở hạ tầng quân sự và trọng yếu, đồng thời cáo buộc chính phủ "ngủ quên".

Các chuyến bay của máy bay điều khiển từ xa trên bầu trời Vương quốc Anh là một phần của hoạt động UAV phổ biến khắp Âu Châu. Khi tờ Independent công bố số liệu về các vụ xâm nhập của máy bay điều khiển từ xa gần các cơ sở quân sự, phi trường Findel của Luxembourg đã tạm ngừng hoạt động vào ngày 18 tháng 9 sau khi nghi ngờ có hoạt động của máy bay điều khiển từ xa gần phi trường.

Hoạt động của máy bay điều khiển từ xa không rõ nguyên nhân diễn ra trong bối cảnh các quan chức NATO cảnh báo rằng các cuộc tấn công kết hợp ngày càng nhằm mục đích làm suy yếu lòng tin của công chúng và sự đoàn kết trong liên minh.

Phát biểu tại cuộc họp báo của NATO ở Copenhagen ngày 19 tháng 9, Chủ tịch Ủy ban Quân sự, Đô đốc Giuseppe Cavo Dragone, cho biết liên minh phải cân bằng giữa răn đe và tránh leo thang xung đột.

"Quản lý leo thang là một phần trong tư duy và thái độ của chúng ta," Dragone nói, đồng thời cho biết thêm rằng NATO cũng cần "gửi đi một thông điệp về sức mạnh."

Dragone cho rằng dư luận xã hội đã trở thành mục tiêu của các hoạt động hỗn hợp, với mục đích tạo ra sự mất lòng tin vào các nhà lãnh đạo chính trị và phá vỡ sự đoàn kết của các liên minh.

Các chính phủ Âu Châu đang tăng cường chuẩn bị cho các cuộc tấn công hỗn hợp tiềm tàng của Nga khi các quan chức trên khắp lục địa cảnh báo rằng Mạc Tư Khoa có thể ngày càng sử dụng máy bay điều khiển từ xa, hỏa tiễn, phá hoại và tấn công mạng để thử thách các nước NATO và gây áp lực lên họ về sự ủng hộ dành cho Ukraine.

[Kyiv Independent: UK military sites see near-daily drone incidents in 2026 as Europe confronts widening hybrid threat]

13. Mỹ phê duyệt khả năng bán vũ khí trị giá 2,7 tỷ Mỹ Kim để hỗ trợ phòng không cho Ukraine.

Ngày 18 tháng 9, Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết họ đã phê duyệt khả năng bán các hệ thống phòng không và thiết bị, dịch vụ liên quan cho Ukraine với giá trị tiềm năng là 2,7 tỷ đô la.

Gói trang thiết bị này bao gồm hỏa tiễn S-300 Clone và GAM-67, hệ thống radar chống máy bay điều khiển từ xa, hệ thống phòng không dẫn đường bằng laser tầm xa, radar chống máy bay điều khiển từ xa và bộ dụng cụ cải tiến bệ phóng di động, tất cả đều do Kyiv yêu cầu.

Thông tin này xuất hiện trong bối cảnh Nga chuyển sang chiến thuật oanh tạc bằng máy bay điều khiển từ xa gần như mỗi giờ trong suốt cả ngày, ngày càng tấn công vào cơ sở hạ tầng dân sự đồng thời tiếp tục các cuộc tấn công quy mô lớn, bao gồm cả bằng hỏa tiễn đạn đạo.

Ukraine sẽ tài trợ cho thỏa thuận này thông qua các khoản đóng góp từ Âu Châu và quỹ Tài trợ Quân sự Nước ngoài, gọi tắt là FMF của Mỹ được phân bổ dưới thời chính quyền trước.

"Thương vụ đề xuất này sẽ hỗ trợ các mục tiêu chính sách đối ngoại và an ninh quốc gia của Hoa Kỳ bằng cách tăng cường an ninh cho một quốc gia đối tác đóng vai trò quan trọng trong tiến bộ chính trị và kinh tế ở Âu Châu", thông cáo nêu rõ.

Ukraine đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng đạn dược phòng không Patriot, loại vũ khí duy nhất có khả năng bắn hạ hỏa tiễn đạn đạo của Nga một cách đáng tin cậy.

Theo các tài liệu gần đây của Quốc hội Mỹ, Washington sắp phê duyệt việc chuyển giao 10 hỏa tiễn đánh chặn Patriot từ Đức cho Ukraine.

Dưới thời Tổng thống Donald Trump, Washington đã chấm dứt việc tài trợ quốc phòng quy mô lớn và cung cấp viện trợ quân sự cho Ukraine, khiến Kyiv phải dựa vào sự hỗ trợ từ các đối tác khác để có được các hệ thống vũ khí quan trọng.

Việc tìm mua hỏa tiễn đánh chặn Patriot càng trở nên khó khăn hơn do cuộc chiến giữa Mỹ và Israel với Iran đã làm chuyển hướng nguồn cung sang Trung Đông.

[Kyiv Independent: US approves possible $2.7 billion sale to support Ukraine's air defense]

14. Các cuộc tấn công của Nga khiến ít nhất 8 người thiệt mạng và 30 người bị thương trên khắp Ukraine, trong đó một trẻ em bị thương trong vụ tấn công ngày 19 tháng 9 đã tử vong tại bệnh viện.

Các cuộc tấn công của Nga trên khắp Ukraine đã khiến ít nhất 8 người thiệt mạng và 30 người khác bị thương trong ngày qua, chính quyền địa phương cho biết vào ngày 20 tháng 9. Ngoài ra, một trẻ em bị thương trong một cuộc tấn công của Nga vào tỉnh Kyiv một ngày trước đó đã tử vong tại bệnh viện.

Trước đó vào ngày 19 tháng 9, một người mẹ và một đứa con đã bị thương trong một cuộc tấn công của Nga và được đưa đến bệnh viện, Thống đốc tỉnh Kyiv, Tymur Tkachenko cho biết. Ông báo cáo vào sáng cùng ngày rằng đứa trẻ đã tử vong tại bệnh viện.

Không quân Nga báo cáo rằng quân đội nước này đã phóng 138 máy bay điều khiển từ xa tấn công vào Ukraine, trong đó 101 chiếc đã bị đánh chặn.

Tại tỉnh Donetsk phía đông, bảy người đã bị thương trong ngày hôm qua do các cuộc tấn công của Nga, theo lời thống đốc khu vực Vadym Filashkin.

Tại tỉnh Kharkiv phía đông bắc, ba người, bao gồm một thanh niên 19 tuổi, một phụ nữ 32 tuổi và một người đàn ông 50 tuổi, đã bị thương trong các cuộc tấn công của Nga trong ngày hôm qua, theo lời thống đốc khu vực Oleh Syniehubov.

Tại tỉnh Zaporizhzhia phía đông nam, một người đã thiệt mạng và ba người khác bị thương trong các cuộc tấn công của Nga trong ngày hôm qua, theo lời thống đốc khu vực Ivan Fedorov.

Tại tỉnh Kherson phía nam, ba người đã thiệt mạng và 11 người khác, trong đó có một trẻ em, bị thương trong các cuộc tấn công của Nga trong ngày qua, theo lời thống đốc khu vực Oleksandr Prokudin. Hai trong số các nạn nhân bị thương sáng nay do máy bay điều khiển từ xa của Nga ở Kherson.

Tại tỉnh Sumy phía đông bắc, hai người đàn ông 45 và 58 tuổi cùng hai phụ nữ 56 và 76 tuổi đã thiệt mạng trong các cuộc tấn công của Nga trong ngày qua, ngoài ra còn có năm người khác bị thương, theo thông báo của chính quyền quân sự khu vực.

Tại tỉnh Chernihiv phía bắc, một người đã bị thương do máy bay điều khiển từ xa FPV (góc nhìn thứ nhất) của Nga gây ra tại một thị trấn biên giới, theo lời ông Viacheslav Chaus, thống đốc khu vực.

[Kyiv Independent: Russian attacks kill at least 8, wound 30 across Ukraine, as a child injured in Sept. 19 strike dies in hospital]

15. Ngoại trưởng Iran: Thế giới "cần một sự thay đổi hướng đi căn bản"

Abbas Araghchi, Ngoại trưởng Iran, chỉ trích việc một số quốc gia thiếu kiềm chế khi coi chiến tranh là biện pháp đầu tiên và cho rằng cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào nước ông là biểu tượng của "mô hình gây hấn không bị trừng phạt".

"Thế giới chúng ta đang sống cần một sự thay đổi căn bản hơn bao giờ hết, bởi vì chiến tranh, can thiệp, trừng phạt và sử dụng vũ lực đã trở thành những công cụ chính sách thông thường chứ không phải là ngoại lệ", Araghchi, một trong hai nhà lãnh đạo Iran được chấp thuận tham dự Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc vào tuần tới, cho biết hôm thứ Bảy.

"Một xu hướng nguy hiểm hiện đã xuất hiện, trong đó lực lượng quân sự không còn được sử dụng như biện pháp cuối cùng, mà đã trở thành một cơ chế thường trực để định hình lại bối cảnh chính trị và an ninh của khu vực", ông nói thêm trong bài phát biểu được ghi hình tại Hội nghị toàn cầu năm 2026.

Ông Araghchi cũng là một trong những nhà đàm phán hàng đầu về thỏa thuận ngừng bắn cho Iran, bao gồm cả bản ghi nhớ Islamabad. Ông cũng tham gia vào các cuộc đàm phán với Oman về việc đi qua eo biển Hormuz, mặc dù hiện chưa rõ hầu hết các cuộc đàm phán đang ở giai đoạn nào.

Iran chủ yếu lập luận rằng cuộc chiến với Mỹ là bất công vì họ tuyên bố không có ý định chế tạo vũ khí hạt nhân và cuộc chiến này xâm phạm chủ quyền quốc gia của họ.

" Cuộc chiến tranh xâm lược của Hoa Kỳ và chế độ Israel chống lại Iran cũng có thể được hiểu trong khuôn khổ này, một cuộc chiến bất hợp pháp, phi công bằng và hung hăng, được phát động mà không có bất kỳ sự khiêu khích nào trước đó. Cuộc chiến này là một phần của mô hình xâm lược không bị trừng phạt rộng lớn hơn, bao gồm chiến dịch ám sát có chủ đích các quan chức Iran, các mối đe dọa đối với các nhân vật chính trị và quan chức, vi phạm chủ quyền quốc gia và sự miễn trừ trách nhiệm đối với các hành vi xâm lược."

[CBSNews: Iranian foreign minister: World "needs a fundamental change of course"]