TỪ CĂN PHÒNG ĐÓNG KÍN

ĐẾN TRÁI TIM THẾ GIỚI

Xin kính dâng Chúa Thánh Thần và Mẹ Hội Thánh trong ngày Hiện Xuống

Nhiều thành phố trên thế giới đi qua lịch sử như một dấu son quyền lực. Nhiều đế quốc từng tưởng mình sẽ tồn tại muôn đời. Nhiều ngai vàng từng làm cả thế giới run sợ. Nhưng lịch sử luôn cho thấy, tất cả những gì thuộc về trần gian, dù mạnh đến đâu, rồi cũng lùi vào tro bụi của thời gian.

Trong quá khứ của nhân loại, biết bao nhiêu đoàn quân hùng mạnh tan biến. Biết bao nhiêu triều đại từng khiến thiên hạ cúi đầu giờ chỉ còn là tiếng vọng sử. Biết bao nhiêu tượng đài kiêu hãnh đổ sập theo năm tháng.

Chỉ có một điều kỳ lạ vẫn còn đó: Giữa lòng thế giới đầy đổi thay, Hội Thánh của Chúa Kitô vẫn sống. Hội Thánh mãi trường tồn không bằng gươm giáo. Hội Thánh không ghi dấu sức mạnh quân đội. Không sống nhờ vàng bạc hay quyền lực.

Hội Thánh sống bằng Chúa Thánh Thần. Hội Thánh trường tồn bằng máu của những con người đã yêu Thiên Chúa đến tận cùng.

Lễ Chúa Thánh Thần Hiện Xuống chính là ngày Hội Thánh được sinh ra như thế. Ngày lễ Sinh nhật của Hội Thánh không hề được đánh dấu bởi tiếng hò reo chiến thắng của trần gian. Không có nghi lễ đăng quang của một đế quốc. Không nhờ sức mạnh khiến nhân loại run sợ.

Ngày Sinh nhật ấy được khai mào bằng ngọn lửa từ trời cao đổ xuống trên những con người yếu đuối đang đóng kín cửa vì sợ hãi. Rồi sau đó, từ căn phòng bé nhỏ ấy, Chúa Thánh Thần đã mở tung lịch sử nhân loại.

Cũng từ ngày ấy, Công vụ Tông đồ chưa bao giờ kết thúc.

1. CHÚA THÁNH THẦN ĐÃ BIẾN NHỮNG CON NGƯỜI RUN SỢ THÀNH NHỮNG KẺ LÀM RUNG CHUYỂN THẾ GIỚI.

Nếu nhìn bằng mắt người đời, nhóm môn đệ đầu tiên chẳng có gì đặc biệt. Họ một người thu thuế và vài ngư phủ quê mùa. Họ là những con người từng bỏ chạy khi Thầy bị bắt. Là những trái tim từng khóa kín vì hoang mang.

Vậy mà chính những con người ấy lại bước ra khỏi căn phòng đóng kín để đi vào khắp thế giới. Điều gì đã xảy ra?

Và rồi "suddenly" (người viết tự dịch: "Một cú bùng nổ ngoạn mục của ân sủng"). Dù những môn đệ của Chúa Giêsu vẫn không hẳn mạnh mẽ hơn. Cũng không phải họ có thêm quân đội. Không phải họ được trao quyền lực chính trị.

Nhưng còn hơn thế. Hơn tất cả mọi thứ. Hơn tất cả mọi chiều kích hay hoàn cảnh: CHÚA THÁNH THẦN NGỰ XUỐNG.

Ngọn lửa Hiện Xuống đâu chỉ đậu trên đầu các Tông đồ. Ngọn lửa ấy đốt cháy mọi sợ hãi, mọi ích kỷ, mọi giới hạn của con người.

Từ đây, tông đồ Phêrô không còn là người chối Thầy bên bếp lửa năm xưa nữa. Ngài trở thành tảng đá cho Hội Thánh. Từ đây, kẻ từng run sợ trước một nữ tỳ lại đủ can đảm đứng trước cả đế quốc.

Khi nghĩ đến điều ấy, người ta không còn biết phải giải thích thế nào nữa. Làm sao những con người tay trắng, lại có thể đi hết hai ngàn năm lịch sử? Làm sao một nhóm nhỏ bé ở Giêrusalem, lại mang Tin Mừng đến tận cùng trái đất? Làm sao ngọn lửa nhỏ bé trong căn phòng năm ấy vẫn tiếp tục cháy tới hôm nay, sau bao nhiêu máu đổ, nước mắt và chết chóc?

Và trên tất cả những điều không thể xem là bình thường ấy, người ta không còn thấy các Tông đồ. Bởi chỉ còn thấy một Thiên Chúa.

2. THIÊN CHÚA CHỌN RÔMA ĐỂ THẮP ÁNH SÁNG ĐỨC TIN.

Lạ lùng biết bao: Thiên Chúa chọn Rôma, trung tâm của quyền lực trần gian, để làm nơi bừng lên ánh sáng của đức tin. Người đời từng nói: "Muôn nẻo đường đều dẫn về Rôma".

Đúng. Ngày xưa, mọi con đường lớn của đế quốc đều hướng về thủ đô ấy. Từ các miền xa xôi nhất: đoàn quân trở về đó, hàng hóa đổ về đó, luật pháp phát xuất từ đó, quyền lực lan tỏa từ đó. Rôma như trái tim của cả thế giới thời cổ.

Nhưng chính lúc Caesar tưởng mình đang nắm cả địa cầu trong tay, thì Thiên Chúa lại âm thầm thực hiện một cuộc chinh phục khác. Trong cuộc chinh phục cho vĩnh cửu ấy, Chúa đâu cần bạo lực - Chúa thực hiện bằng tình yêu. Chúa không cần chiến mã rầm rập - Chúa thực hiện bằng thập giá. Chúa không hề nhuộm máu kẻ thù - Chúa thực hiện bằng sự hy sinh và từng giọt máu của những môn đệ.

Đó chính là cách hành động của Chúa Thánh Thần. Chúa Thánh Thần không phá hủy thế giới bằng sức mạnh. Chúa biến đổi thế giới từ bên trong. Để rồi điều kỳ diệu mà không một ai có thể hiểu nổi: Chúa đã "đức tin hóa" chính trung tâm quyền lực lớn nhất trần gian.

Ngày xưa, từ Rôma, mệnh lệnh phát đi để chinh phục thế giới. Nhưng rồi từ Rôma (nhờ Hội Thánh - tác phẩm có một không hai của Thiên Chúa - cho tới ngàn đời), lời mời gọi yêu thương, hiệp nhất và tha thứ vẫn tiếp tục vang lên.

Ngày xưa, người ta đến Rôma vì sợ hãi quyền lực. Hôm nay, hàng triệu con tim tìm về đó vì khát vọng đức tin. Nơi từng dựng những cây thập giá để giết các Kitô hữu, nay lại nâng cao Thánh Giá, biểu tượng hy vọng cho nhân loại.

Và khi chiêm ngắm lịch sử ấy, lòng người chỉ còn biết thinh lặng. Bởi từ nơi ấy, những điều lớn lao đến mức mọi lời giải thích đều trở nên quá nhỏ.

3. TỪ GALILÊ ĐẾN RÔMA: HÀNH TRÌNH CỦA THÁNH THẦN.

Ai có thể nghĩ được: Một người đánh cá miền Galilê, và một người từng bắt bớ Hội Thánh, lại trở thành hai cột trụ làm rung chuyển cả đế quốc?

Tông đồ Phêrô đến Rôma không phải như một triết gia Hy Lạp, cũng chẳng như một nhà chính trị lỗi lạc. Ngài đến với đôi tay từng kéo lưới trên hồ nước nhỏ quê nghèo. Chắc chắn trong lòng vị tông đồ già ấy vẫn còn nguyên mùi gió biển Galilê, vẫn còn vang tiếng gọi năm xưa: "Hãy theo Thầy".

Còn tông đồ Phaolô đến Rôma trong xiềng xích. Một tù nhân. Một con người bị xét xử, bị áp giải, bị canh giữ. Nhưng chính người tù ấy lại mang theo kho tàng lớn nhất thế giới: ĐẤNG PHỤC SINH.

Kỳ diệu biết bao. Đế quốc dùng xiềng xích để giữ một con người. Thiên Chúa lại dùng chính xiềng xích ấy để đưa Tin Mừng vào tận trái tim của đế quốc.

Cuối cùng, một người bị đóng đinh, một người bị chém đầu. Tất cả không ngai vàng. Không chiến thắng vẻ vang. Không đoàn quân bảo vệ. Chỉ có máu đổ xuống đất Rôma.

Nhưng chính từ máu ấy, Hội Thánh mọc lên. Hội Thánh đứng lên. Đó là điều khiến lòng người xúc động nhất khi nghĩ về Kitô giáo: Hội Thánh không được xây trên sức mạnh của con người, mà trên sự yếu đuối được ân sủng đỡ nâng.

Vì thế, dù kẻ có óc nghi nan đến đâu, dù thù ghét Hội Thánh đến đâu, vẫn phải cúi đầu chấp nhận: CÓ THIÊN CHÚA.

Và chỉ cần có Thiên Chúa...

4. LỄ HIỆN XUỐNG CHƯA BAO GIỜ KẾT THÚC.

Người ta có thể giết các Kitô hữu. Nhưng không thể giết ngọn lửa mà Chúa Thánh Thần đã thắp lên.

Lễ Hiện Xuống không kết thúc trong chương hai sách Công vụ. Lễ Hiện Xuống tiếp tục nơi pháp trường của các vị tử đạo. Tiếp tục trên những con tàu truyền giáo vượt đại dương.

Ngày nay, lễ Hiện Xuống tiếp tục trong những đêm âm thầm lần chuỗi của các bà mẹ. Tiếp tục nơi những linh mục già ở miền quê vẫn lặng lẽ dâng lễ mỗi sáng. Tiếp tục nơi những người nghèo vẫn còn tin Chúa giữa nước mắt cuộc đời. Tiếp tục nơi biết bao tín hữu, dù bệnh tật hành hạ thân xác, vẫn không để mình xa rời đức tin...

Đó mới chính là điều đẹp nhất của Hội Thánh. Một vẻ đẹp không thể có bất cứ ai có thể tô vẻ. Một vẻ đẹp chỉ có thể xuất phát từ chính Đấng là Tình Yêu, mời gọi bước theo tình yêu và không ngừng trao ban tình yêu.

Tình yêu và sức sống ấy không đến từ những gì rực rỡ bên ngoài. Mà chính là từ ngọn lửa âm thầm chưa bao giờ tắt. Đó là ngọn lửa đã đi qua: đấu trường Colosseum, những cơn bách hại, những cuộc chia ly, những đêm tối lịch sử, những yếu đuối và phản bội của con người.

Vậy mà vẫn còn cháy. Cháy mãi đến ngàn đời sau, khi mà giữa trần gian đầy bụi bẩn của tội và cám dỗ, vẫn có người quỳ gối trước Nhà Tạm mỗi sáng.

Vẫn có tiếng chuông ngân giữa chiều quê, hay giữa những phố xá tấp nập. Vẫn có những giọt nước mắt âm thầm rơi khi nghe Tin Mừng. Vẫn có những con người bỏ mọi sự để theo Chúa Kitô, quyết sống chết cho Chúa Kitô.

Nếu không phải Thiên Chúa đang ở đó, thì điều gì còn có thể lý giải nổi? Và có lẽ, đến một lúc nào đó, người ta không còn tranh luận về Hội Thánh nữa.

Người ta chỉ còn muốn cúi đầu.

5. HỘI THÁNH VẪN ĐỨNG ĐÓ. VÌ CHÚA KITÔ VẪN SỐNG.

Hội Thánh trải qua hai ngàn năm với biết bao phong ba: bách hại, chia rẽ, yếu đuối, tội lỗi của con người, những đêm tối tưởng chừng không còn ánh sáng.

Nhưng Hội Thánh vẫn đứng đó. Dáng đứng kiên vững vô cùng ấy, đã không ít lần khiến những ai để tâm suy nghĩ, bỗng thấy một nỗi "hụt hẫng". Không hề hụt hẫng vì thất vọng. Nhưng vì choáng ngợp trước Thiên Chúa.

Bởi nếu chỉ là công trình của con người, Hội Thánh chắc chắn đã sụp đổ từ lâu. Một con thuyền mang quá nhiều vết thương. Một lịch sử đi qua quá nhiều bão tố. Một đoàn người không thiếu những yếu đuối và phản bội.

Vậy mà Hội Thánh vẫn còn. Chắc chắn Hội Thánh vững không vì các Kitô hữu luôn thánh thiện. Không do các mục tử luôn hoàn hảo. Không phải vì lịch sử Hội Thánh không có những vết thương.

Mà bởi: Chúa Kitô vẫn sống. Chúa Thánh Thần vẫn đang hoạt động. Thiên Chúa vẫn ở cùng con thuyền của mình.

Nhiều lúc nhìn Hội Thánh, người ta chỉ thấy những giới hạn của con người. Nhưng nếu nhìn sâu hơn, sẽ thấy một sự nhiệm mầu lớn vô cùng: Qua bao nhiêu thế kỷ, vẫn có những con người âm thầm yêu Chúa, yêu nhau, phục vụ nhau, tha thứ cho nhau, giữ lửa Tin Mừng giữa đời.

Từ các vị tử đạo đầu tiên tại Rôma, đến những nhà truyền giáo đi khắp năm châu, đến những linh mục già nơi miền quê, đến những bà mẹ lần chuỗi trong đêm, đến những người nghèo vẫn tin Chúa giữa nước mắt…

Tất cả đang nối dài Công vụ Tông đồ. Công vụ chưa bao giờ kết thúc.

6. CHÚA THÁNH THẦN VẪN MUỐN THẮP LỬA TRONG THỜI ĐẠI HÔM NAY.

Nhiều người cho rằng thời các nhà truyền giáo vĩ đại đã qua rồi. Không. Chúa Thánh Thần chưa bao giờ già nua. Chúa Thánh Thần vẫn đang tìm những trái tim dám cháy. Dám sống cho Tin Mừng. Dám hiến mình cho Hội Thánh. Dám yêu Chúa hơn chính bản thân mình. Và nếu cần, dám chết cho Chúa Kitô y như những người đi trước.

Điều cảm động nhất của ngày lễ hôm nay là: Chúa Thánh Thần không chỉ ngự xuống trên các Tông đồ năm xưa. Chúa vẫn muốn ngự xuống trên chúng ta.

Ngôi Ba vẫn tiếp tục muốn biến kẻ yếu đuối thành chứng nhân, biến sợ hãi thành can đảm, biến ích kỷ thành yêu thương, biến bóng tối thành hy vọng, biến trái tim con người thành đền thờ của Thiên Chúa.

Thật lạ lùng, Thiên Chúa vẫn tiếp tục đặt kho tàng của mình trong những bình sành mỏng manh. Chúa vẫn tiếp tục viết lịch sử cứu độ bằng những con người nhỏ bé.

Càng nghĩ, càng thấy mình không thể không kinh ngạc.

7. MẸ HỘI THÁNH VẪN ÂM THẦM ÔM NHÂN LOẠI TRONG TÌNH YÊU.

Lễ Hiện Xuống cũng là ngày chúng ta nhìn thấy hình ảnh thật đẹp của Hội Thánh: Một người Mẹ đang cầu nguyện giữa các con mình. Đức Maria có mặt trong nhà Tiệc Ly. Đức Mẹ không giảng thuyết. Không đứng ở trung tâm.

Không làm phép lạ trước đám đông. Đức Mẹ chỉ âm thầm hiện diện và cầu nguyện. Từ lời cầu nguyện âm thầm ấy, Chúa Thánh Thần ngự xuống.

Suốt hai ngàn năm, Mẹ Hội Thánh vẫn thế: Vẫn ôm lấy những con người tội lỗi, vẫn lau nước mắt cho nhân loại, vẫn giữ ngọn đèn đức tin giữa đêm tối thế gian.

Cho nên, yêu Hội Thánh không phải là yêu một cơ cấu trần thế hoàn hảo. Nhưng là, và phải là: Yêu kỳ công Thiên Chúa đang âm thầm thực hiện giữa lòng nhân loại.

Một Hội Thánh vẫn còn đầy vết thương, lại mang trong mình sự sống phục sinh của Chúa Kitô. Một Hội Thánh mà cửa hỏa ngục không thắng nổi. Một Hội Thánh được bắt đầu từ vài con người run sợ trong căn phòng đóng kín, vậy mà đến nay vẫn đang ôm lấy cả thế giới bằng Tin Mừng của hy vọng.

Và vì thế, trước ngọn lửa Hiện Xuống, con người chỉ còn biết quỳ.

Bởi cuối cùng, điều làm lòng người xúc động nhất không phải là sự tồn tại của Hội Thánh. Nhưng là Thiên Chúa vẫn kiên nhẫn ở lại với con người. Qua bao nhiêu thế kỷ, Thiên Chúa vẫn không bỏ thế gian này. Chúa Thánh Thần vẫn âm thầm hoạt động. Chúa Kitô vẫn âm thầm hiện diện. Và Mẹ Hội Thánh vẫn âm thầm ôm nhân loại vào lòng.

Giữa một thế giới quá nhiều tiếng động, điều đẹp nhất mà người Kitô hữu còn có thể làm là quỳ xuống.

Họ hãy quỳ xuống trước một Thiên Chúa quá yêu con người. Họ quỳ xuống trước một Hội Thánh vẫn còn sống sau hai ngàn năm bão tố. Quỳ xuống trước ngọn lửa Hiện Xuống chưa bao giờ tắt.

Chính đó mới là phép lạ lớn nhất: Trời vẫn đang yêu đất. Thiên Chúa vẫn yêu con người. Hơn thế, giữa một thế giới đầy bất an này, Chúa Kitô phục sinh vẫn đang sống.

Ước gì lễ Chúa Thánh Thần Hiện Xuống năm nay không chỉ là một ngày lễ đi qua trong phụng vụ. Đó phải là ngày ngọn lửa được thắp lại trong tâm hồn chúng ta. Để chúng ta yêu Hội Thánh hơn. Yêu Tin Mừng hơn. Yêu con người hơn. Và can đảm hơn trong hành trình làm chứng cho Chúa Kitô.

Xin Chúa Thánh Thần lại ngự xuống: Trên từng gia đình. Từng giáo xứ. Từng linh mục. Từng người trẻ. Từng trái tim đang mỏi mệt vì nhọc nhằn lao tác hằng ngày. Như Chúa đã từng ngự xuống trong mái nhà Tiệc Ly năm xưa, trên những con người đầy yếu đuối của phận người.

Xin Chúa Thánh Thần làm cho Hội Thánh lại bừng cháy. Để từ những con người nhỏ bé của thời đại hôm nay, Thiên Chúa lại tiếp tục viết tiếp Công vụ Tông đồ giữa lòng thế giới.

Lm JB NGUYỄN MINH HÙNG

 

BÀI ĐỌC 1 Cv 2:1-11
Bài trích sách Công vụ Tông đồ.
Khi đến ngày lễ Ngũ Tuần, mọi người đang tề tựu ở một nơi, bỗng từ trời phát ra một tiếng động, như tiếng gió mạnh ùa vào đầy cả căn nhà, nơi họ đang tụ họp. Rồi họ thấy xuất hiện những hình lưỡi giống như lưỡi lửa tản ra
đậu xuống từng người một. Và ai nấy đều được tràn đầy ơn Thánh Thần, họ bắt đầu nói các thứ tiếng khác, tuỳ theo khả năng Thánh Thần ban cho.
Lúc đó, tại Giê-ru-sa-lem, có những người Do-thái sùng đạo, từ các dân thiên hạ trở về. Nghe tiếng ấy, có nhiều người kéo đến. Họ kinh ngạc vì ai nấy đều nghe các ông nói tiếng bản xứ của mình. Họ sửng sốt, thán phục và nói: “Những người đang nói đó không phải là người Ga-li-lê cả ư? Thế sao mỗi người chúng ta lại nghe họ nói tiếng mẹ đẻ của chúng ta? Chúng ta đây, có người là dân Pác-thi-a, Mê-đi, Ê-lam, Mê-xô-pô-ta-mi-a, Giu-đê, Cáp-pa-đô-ki-a, Pon-tô, và A-xi-a, có người là dân Phy-ghi-a, Pam-phy-lia, Ai-cập, và những vùng Li-by-a giáp giới Ky-rê-nê; nào là những người từ Rô-ma đến đây; nào là người Do-thái cũng như người đạo theo; nào là người đảo Cơ-rê-ta hay người Ả-rập, vậy mà chúng ta đều nghe họ dùng tiếng nói của chúng ta mà loan báo những kỳ công của Thiên Chúa!”
Đó là Lời Chúa.

BÀI ĐỌC 2 1Cr 12:3b-7,12-13
Bài trích thư thứ nhất của thánh Phao-lô tông đồ gửi tín hữu Cô-rin-tô.
Thưa anh em, không ai có thể nói rằng: “Đức Giê-su là Chúa”, nếu người ấy không ở trong Thần Khí. Có nhiều đặc sủng khác nhau, nhưng chỉ có một Thần Khí. Có nhiều việc phục vụ khác nhau, nhưng chỉ có một Chúa. Có
nhiều hoạt động khác nhau, nhưng vẫn chỉ có một Thiên Chúa làm mọi sự trong mọi người. Thần Khí tỏ mình ra nơi mỗi người một cách, là vì ích chung. Thật vậy, ví như thân thể người ta chỉ là một, nhưng lại có nhiều bộ phận, mà các bộ phận của thân thể tuy nhiều, nhưng vẫn là một thân thể, thì Đức Ki-tô cũng vậy. Thật thế, tất cả chúng ta, dầu là Do-thái hay Hy-lạp, nô lệ hay tự do, chúng ta đều đã chịu phép rửa trong cùng một Thần Khí để
trở nên một thân thể. Tất cả chúng ta đã được đầy tràn một Thần Khí duy nhất. Đó là Lời Chúa.

TUNG HÔ TIN MỪNG
Alleluia. Alleluia.
Lạy Chúa Thánh Thần, xin ngự đến, cho tâm hồn tín hữu được nhuần thấm muôn ơn, và cháy lửa yêu mến Ngài. Alleluia.

TIN MỪNG Ga 20:19-23
Tin mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Gio-an.
Vào chiều ngày thứ nhất trong tuần, nơi các môn đệ ở, các cửa đều đóng kín, vì các ông sợ người Do-thái. Đức Giê-su đến, đứng giữa các ông và nói: “Bình an cho anh em!” Nói xong, Người cho các ông xem tay và cạnh sườn. Các môn đệ vui mừng vì được thấy Chúa. Người lại nói với các ông: “Bình an cho anh em! Như Chúa Cha đã sai Thầy, thì Thầy cũng sai anh em.” Nói xong, Người thổi hơi vào các ông và bảo: “Anh em hãy nhận lấy Thánh Thần. Anh em tha tội cho ai, thì người ấy được tha; anh em cầm giữ ai, thì người ấy bị cầm giữ.”
Đó là Lời Chúa.

 

THẾ GIỚI MỞ, TÂM HỒN KHÓA



“Nơi các môn đệ ở, các cửa đều đóng kín!”.
Chưa bao giờ thế giới “mở” như hôm nay: “AI”, công nghệ và kết nối khiến mọi khoảng cách gần như biến mất. Nhưng nghịch lý thay, càng mở ra với thế giới bên ngoài, con người càng khép kín bên trong.
Kính thưa Anh Chị em,
Một chi tiết rất Gioan trong Tin Mừng lễ Hiện Xuống đáng để chúng ta suy nghĩ: “các cửa đều đóng kín”. Đó không chỉ là cánh cửa của căn phòng, nhưng còn là cánh cửa của sợ hãi, thất vọng và cô độc. Không chỉ ngày trước, nhưng cả hôm nay nữa. Vậy mà Chúa Phục Sinh vẫn bước vào chính nơi đóng kín ấy - ‘thế giới mở, tâm hồn khoá’.
Lý do Gioan tiết lộ khi cửa phải khoá: “các ông sợ”. Nỗi sợ ấy không chỉ đến từ người Do Thái, nhưng còn từ sự vỡ vụn của những trái tim: họ từng bỏ chạy, từng chối Thầy, từng chứng kiến mọi hy vọng của mình bị đóng đinh. Vì thế, “cửa đóng kín” không đơn thuần là một chi tiết lịch sử, nhưng là hình ảnh của một con tim bị thương đang tự nhốt mình lại. Có lẽ đó cũng là điều đang xảy ra nơi chúng ta hôm nay. “Nỗi cô độc của con người bắt nguồn từ nỗi sợ rằng, nếu người khác biết hết con người thật của mình, chúng ta sẽ không còn được yêu nữa!” - Henri Nouwen.
Điều đáng chú ý là Chúa Phục Sinh không phá cửa để đi vào. Gioan cố ý giữ lại chi tiết ấy để cho thấy: quyền năng phục sinh không huỷ bỏ con người, nhưng đi xuyên qua những gì đang đóng kín nơi họ. Sau đó, Ngài “thổi hơi” trên các môn đệ - động từ “enephysēsen” gợi lại hơi thở của Thiên Chúa trong trình thuật tạo dựng Ađam. Hiện Xuống không chỉ là một an ủi, nhưng là một cuộc tạo dựng mới. Thánh Thần không đơn giản giúp con người “cảm thấy khá hơn”, nhưng làm họ sống lại từ bên trong.
Sống lại từ bên trong là không còn để mình bị nhốt trong nỗi sợ. Thánh Thần không cất các môn đệ khỏi thế giới, nhưng biến những kẻ từng im lặng và co cụm thành những con người có thể bước ra để “loan báo những kỳ công của Thiên Chúa” - bài đọc một. Điều đã chết nơi họ không phải thân xác, nhưng là lòng can đảm và khả năng yêu thương. Chính nơi những tâm hồn khoá kín ấy, Thánh Thần bắt đầu tái tạo. Thiên Chúa không phá cửa lòng, Ngài chờ một vết rách của hoán cải để bước vào. “Nhờ Thánh Thần, con người được phục hồi về địa đàng!” - Basiliô Cả.
Anh Chị em,
Chưa bao giờ thế giới năng động như hôm nay, cũng chưa bao giờ con người vong thân như hôm nay. Nhiều người vẫn sống, làm việc, kết nối và cười nói mỗi ngày, nhưng đang chết dần trong sợ hãi, cô đơn và chai lì. Vì thế, phép lạ lớn nhất của Hiện Xuống không phải là nói được nhiều thứ tiếng, nhưng là một con tim tưởng đã chết lại có thể yêu, tin và có thể bước ra khỏi chính mình. Có lẽ, giữa một thời đại ‘thế giới mở, tâm hồn khoá’, nhân loại vẫn đang thiếu một hơi thở của Thánh Thần cho linh hồn mình.
Sống mà không có Thánh Thần chỉ là sự tồn tại của những xác chết biết cười!
Chúng ta có thể cầu nguyện,
“Lạy Chúa Thánh Thần, xin mở những cánh cửa khoá phía trong của lòng con; bẻ gãy các chấn song và đưa con ra khỏi mọi chốn tù đày mà không còn luyến tiếc!”, Amen.
Lm. Minh Anh (Tgp. Huế)

 

“Không có tôn giáo nào được nhà nước chính thức công nhận, nhưng điều đó không có nghĩa là tôn giáo không có vai trò trong đời sống công cộng,” Giám mục Robert Barron nói.

Tessa Gervasini của hãng tin EWTNNews, ngày 22 tháng 5 năm 2026, tường trình rằng: Trong khi ở Hoa Kỳ có xu hướng “nhấn mạnh quá mức sự tách biệt giữa nhà thờ và nhà nước,” Giám mục Robert Barron nói rằng “nguồn gốc của đất nước chúng ta mang đậm tính tôn giáo” và “các nguyên tắc cơ bản của đất nước không thể tách rời khỏi tôn giáo.”

ĐC Barron cho biết: Ngày 17 tháng 5, hàng ngàn người đã tập trung tại Quảng trường Quốc gia ở Washington, D.C., để tham dự sự kiện Nhà Trắng kỷ niệm “một quốc gia dưới sự che chở của Chúa” và “mối liên hệ giữa tôn giáo và nền dân chủ Mỹ”.

Trong một cuộc phỏng vấn với Colm Flynn của EWTN News trước sự kiện, ĐC Barron đã thảo luận về cụm từ “vô cùng quan trọng” “một quốc gia dưới sự che chở của Chúa”.

ĐC Barron giải thích: “Trong các bản viết tay của bài diễn văn Gettysburg mà [Abraham Lincoln] đã chuẩn bị trước khi đọc, cụm từ ‘dưới sự che chở của Chúa’ không có ở đó”.

ĐC Barron nói: “Nhưng sau đó khi ông ấy đọc bài diễn văn, ông ấy đã thêm vào… ‘dưới sự che chở của Chúa’”. “Tôi nghĩ rằng nó thể hiện một trực giác sâu sắc mà Lincoln có, rằng bạn không thể thực sự hiểu nền dân chủ của chúng ta nếu thiếu nó.”

Ngài cho biết: Cụm từ “dưới sự che chở của Chúa” “có ý nghĩa ngăn chặn chế độ chuyên chế”. Rõ ràng là “tất cả các vị vua và tất cả những người cai trị đều ở dưới sự che chở của Chúa, có nghĩa là dưới sự phán xét và quyền lực của Chúa. Những người sáng lập của chúng ta đã hiểu điều đó.”

Ngài nói: “Và cụm từ ngắn gọn đó nhằm mục đích ngăn chặn xu hướng thần thánh hóa bất cứ thể chế chính trị, đảng phái chính trị, nhà lãnh đạo chính trị nào. Chúng ta là một quốc gia, đúng vậy, nhưng chúng ta sống dưới sự che chở của Chúa. Luật pháp của chúng ta được Chúa định đoạt”.

Ngài nói thêm: “Tôi yêu Tu chính án thứ nhất của Hiến pháp Hoa Kỳ, trong những dòng mở đầu đã thể hiện rất hùng hồn… sự cân bằng đúng đắn. Cụ thể là, ‘Quốc hội không được ban hành bất cứ luật nào liên quan đến việc thiết lập tôn giáo.’”

“Nhưng sau đó có phần thứ hai, điều khoản thứ hai của điều đó: ‘Quốc hội không được ban hành bất cứ luật nào hạn chế việc thực hành tự do tôn giáo,’”.

“Đó là một sự cân bằng hùng hồn. Vì vậy, không có tôn giáo nào được nhà nước chính thức công nhận, nhưng điều đó không có nghĩa là tôn giáo không có vai trò trong đời sống công cộng. Ngược lại (mới đúng), bởi vì không nên có luật nào hạn chế việc thực hành tự do tôn giáo”.

Vai trò của người Công Giáo trong đời sống công cộng và chức vụ công

ĐC Barron cho rằng những người Công Giáo giữ chức vụ công nên “mang sự mẫn cảm đạo đức vào các quyết định công cộng của mình”.

Ngài nói: “Chúng tôi không ở đây để áp đặt Công Giáo lên bất cứ ai. Nhưng tôi nghĩ việc mang sự mẫn cảm đạo đức và tâm linh vào các quyết định mà bạn đưa ra ở những bình diện cao này là hoàn toàn hợp lý”.

Là một thành viên của Ủy ban Tự do Tôn giáo Nhà Trắng, ĐC Barron cho biết ngài đã gặp “rất nhiều người Công Giáo trong chính quyền hiện tại” và khuyên họ “hãy mang tư tưởng của Tôma Aquinô vào đời sống công cộng của mình”.

Ngài nói: “Ý tôi là hãy mang những nguyên tắc đạo đức và tâm linh tuyệt vời này, những nguyên tắc thực sự là nền tảng của nền dân chủ chúng ta, nhưng hãy biến chúng thành hiện thực sống động trong công việc mà bạn làm”.

ĐC Barron cũng nói thêm về thời gian ngài làm việc tại ủy ban Nhà Trắng, nơi ngài nhận được cả lời chỉ trích lẫn lời khen ngợi.

Khi được mời làm ủy viên, ĐC Barron nói: “Phản ứng đầu tiên của tôi rất tích cực”. “Tôi đã nghĩ… ‘Họ đang mời một giám mục Công Giáo tham gia vào việc xây dựng chính sách này. Tại sao tôi lại phải từ chối?’”

Từ chối sẽ là “lấy đi tiếng nói của người Công Giáo khỏi quá trình đó”.

“Tôi không thực thi chính sách. Tôi chỉ đưa ra những đề xuất liên quan đến việc xây dựng chính sách. Tổng thống có thể chấp nhận hoặc bỏ qua những gì chúng tôi nói… Vì vậy, tôi không thực thi các chính sách của tổng thống. Tôi đang giúp định hình chính sách công.”

“Ủy ban rất tuyệt vời. Tôi đã nói lên suy nghĩ của mình trong mọi hoàn cảnh. Không ai kiểm duyệt tôi,” ĐC Barron nói, người đã có mặt tại một sự kiện Tuần Thánh ở Nhà Trắng khi mục sư Ngũ tuần Paula Cain White so sánh sự đau khổ của tổng thống với Chúa Giê-su Kitô.

ĐC Barron cho biết ngài đã có thể đề cập các vấn đề trong chính quyền, cụ thể là về việc “các tù nhân, của Cục Nhập cư và Hải quan (ICE), ở Chicago được tiếp cận với các bí tích và chăm sóc mục vụ.”

Vị giám mục đã đưa vấn đề này lên Bộ An ninh Nội địa và “không ai chất vấn” ngài. Đó là “vấn đề tự do tôn giáo”, bởi vì “mọi người có quyền được lãnh nhận các bí tích và được chăm sóc mục vụ”.

ĐC Barron cũng lên tiếng về “những nhận xét chỉ trích Giáo hoàng” của tổng thống.

Đức cha cho hay: “Tôi đã nói trong một bài đăng trên X rằng tôi rất ngưỡng mộ tổng thống về vấn đề tôn giáo. Ông ấy đã làm được những điều tuyệt vời. Nhưng tôi nói rằng tôi nghĩ đó là một cách nói chuyện thiếu tôn trọng với Đức Giáo Hoàng”.

“Về mặt phán đoán thận trọng”, một tổng thống có thể “không đồng ý với Đức Giáo Hoàng. Nhưng Đức Giáo Hoàng không phải là… một chính trị gia tầm thường mà bạn có thể nói chuyện một cách thiếu nghiêm túc như vậy”.

“Ngài là đại diện của Chúa Kitô, người kế vị Thánh Phêrô. Ngài là Đức Thánh Cha của chúng ta. Và tôi cảm thấy điều đó thật thiếu tôn trọng, và tôi nghĩ đó không phải là một đóng góp mang tính xây dựng cho cuộc đối thoại”.

“Ngài là Đức Thánh Cha, vì vậy chúng ta có mối quan hệ con cái với ngài. Ngài là một người cha, chúng ta giống như những đứa con… chúng ta có mối quan hệ gia đình với Đức Giáo Hoàng. Vì vậy, nó khác với mối quan hệ của chúng ta với một nhà lãnh đạo chính trị.”

“Ở cấp độ nguyên tắc và các giá trị đạo đức cần phải định hướng cuộc sống của chúng ta… chúng ta tuân theo những gì Đức Giáo Hoàng nói, nhưng tôi nghĩ có thể có sự bất đồng ở cấp độ thận trọng”.

Những vấn đề gây chia rẽ trong quốc gia ngày nay

Giữa nhiều cuộc chiến tranh hiện nay, Barron nói “chúng ta nên nghiên cứu” truyền thống chiến tranh chính nghĩa.

Ngài nói: “Nó đưa ra những tiêu chuẩn rất hữu ích, và tôi nghĩ nhiệm vụ của Giáo hội là đem những tiêu chuẩn này vào nhận thức và thúc giục các nhà lãnh đạo chính trị áp dụng chúng.”

“Giáo lý của Giáo Hội Công Giáo nói rằng khi nói đến việc đánh giá và áp dụng các tiêu chuẩn, điều đó thuộc về chính quyền dân sự. Và tôi nghĩ điều đó cũng rất khôn ngoan.”

ĐC Barron cũng nói về những vấn đề đang diễn ra liên quan đến việc thực thi luật nhập cư của Hoa Kỳ.

Ngài nói: “Một biên giới hoàn toàn mở sẽ dẫn đến rất nhiều hỗn loạn về đạo đức, và rất nhiều thảm họa xảy ra vì một biên giới mở. Vì vậy, Giáo hội công nhận tính hợp pháp của điều đó. Đồng thời, Giáo hội muốn chúng ta chào đón người lạ và mở lòng với những người đang rất cần giúp đỡ và những người đang tìm kiếm nơi nương náu.”

ICE “là một biểu hiện rất hợp pháp của quyền lực chính phủ, nhưng… tôi nghĩ ICE là một công cụ quá thô thiển để giải quyết vấn đề chung về những người nhập cư bất hợp pháp. Tôi nghĩ cần phải tìm ra một giải pháp chính trị. Tôi không nghĩ ICE là công cụ thích hợp để làm điều đó. Tôi mời những người có liên quan mật thiết đến những vấn đề này cùng thảo luận một cách nghiêm túc và có hiểu biết về mặt đạo đức để đưa ra những phán đoán thận trọng.”

“Tôi không phải là chuyên gia về chính sách nhập cư, và tôi cũng không phải là chuyên gia về kinh tế đang diễn ra trong nhiều tình huống khác nhau. Tôi nghĩ chúng ta phải thông báo cho tất cả những người đưa ra quyết định, đảm bảo họ có sự mẫn cảm đạo đức, [và] biết các nguyên tắc là gì.”

Ngài bảo: “Nhưng tôi nghĩ những người có thiện chí có thể, và rõ ràng là họ có, bất đồng quan điểm về cách áp dụng chúng… một cách cụ thể”.

 

Tòa Thánh xác nhận Đức Giáo Hoàng Lêô XIV sẽ đến thăm Pháp từ ngày 25 đến 28 tháng 9, đây sẽ là chuyến thăm cấp nhà nước chính thức đầu tiên của Đức Giáo Hoàng tới nước này trong vòng 18 năm.

Chuyến thăm được ông Matteo Bruni, giám đốc Văn phòng Báo chí Tòa Thánh, thông báo vào ngày 16 tháng 5. Vatican cho biết chuyến đi được thực hiện theo lời mời từ nguyên thủ quốc gia Pháp, các nhà chức trách giáo hội của nước này và tổng giám đốc UNESCO.

Trong chuyến tông du, Đức Giáo Hoàng Lêô dự kiến sẽ đến thăm trụ sở UNESCO tại Paris. Tòa Thánh vẫn chưa công bố lịch trình đầy đủ.

Chuyến đi này sẽ đánh dấu lần đầu tiên một Giáo hoàng đến thăm Pháp trong một chuyến thăm cấp nhà nước chính thức kể từ khi Đức Giáo Hoàng Bênêđíctô 16 đến thăm Paris và Lộ Đức vào năm 2008. Đức Thánh Cha Phanxicô đã có những chuyến thăm ngắn hơn đến Strasbourg vào năm 2014, Marseille vào năm 2023 và Ajaccio, Corsica, vào tháng 12 năm 2024, nhưng không thực hiện một chuyến thăm cấp nhà nước chính thức nào đến Pháp.

Đức Hồng Y Jean-Marc Aveline của Marseille, Chủ tịch Hội đồng Giám mục Pháp, hoan nghênh thông báo này, nói rằng: “Đức Giáo Hoàng Lêô XIV sắp đến Pháp: đó là một niềm vui lớn, nhưng cũng là một trách nhiệm lớn.” Các giám mục Pháp đã ra mắt một trang web để chia sẻ thông tin chi tiết về chuyến thăm trong khi công tác chuẩn bị vẫn đang tiếp diễn.

Đầu tháng này, hội đồng giám mục Pháp cho biết dự kiến sẽ có chuyến thăm vào tháng 9 nhưng không nêu rõ ngày cụ thể. Các điểm đến tiềm năng được các lãnh đạo Giáo hội Pháp thảo luận bao gồm Paris và đền thờ Đức Mẹ Lộ Đức, mặc dù những địa điểm này vẫn chưa được Vatican chính thức xác nhận.

Tại Lộ Đức, Đức Cha Jean-Marc Micas của Tarbes và Lourdes cho biết một chương trình sơ bộ đã được xây dựng với hội đồng giám mục Pháp và Tổng giáo phận Paris. Ngài cho biết các kế hoạch đang được thảo luận bao gồm một Thánh lễ trọng thể tại thánh đường và một cuộc rước đuốc, mặc dù ngài nhấn mạnh rằng vẫn cần sự xác nhận của Vatican.

Tại Paris, Đức Giáo Hoàng Lêô cũng dự kiến sẽ đến thăm Nhà thờ Đức Bà Notre-Dame và Học viện Bernardins, mặc dù lịch trình các chuyến thăm này vẫn chưa được xác nhận chính thức. Đức Giáo Hoàng Bênêđíctô 16 đã đến thăm Học viện Bernardins trong chuyến đi Pháp năm 2008, khi ngài có bài phát biểu trước các nhân vật trong đời sống văn hóa và chính trị.

Thông báo của Vatican được đưa ra chỉ hơn một tháng sau cuộc gặp giữa Đức Giáo Hoàng Lêô và Tổng thống Emmanuel Macron vào ngày 10 tháng 4, cuộc gặp đầu tiên của hai người kể từ khi Đức Giáo Hoàng được bầu chọn. Vatican News lưu ý rằng Tổng thống Macron trước đây đã được Đức Giáo Hoàng Phanxicô tiếp kiến vào các năm 2018, 2021 và 2022, và đã gặp lại ông ở Marseille, tại hội nghị thượng đỉnh G7 ở Ý và ở Ajaccio.

Chuyến thăm Pháp sẽ là chuyến tông du quốc tế lần thứ năm của Đức Giáo Hoàng Lêô.

Thông tin chi tiết hơn về chuyến thăm tháng 9 dự kiến sẽ được Tòa Thánh công bố trong thời gian tới.

---

Source:Catholic Herald

Pope Leo XIV plans first official papal state visit to France in 18 years

 

Đức Giáo Hoàng Lêô XIV sẽ công bố thông điệp đầu tiên của ngài, Magnifica humanitas, vào ngày 25 tháng 5, đề cập đến việc bảo vệ phẩm giá con người trong thời đại trí tuệ nhân tạo.

Tòa Thánh cho biết thông điệp sẽ được trình bày lúc 11 giờ 30 phút sáng tại Hội trường Thượng Hội đồng. Đức Giáo Hoàng Lêô sẽ có bài phát biểu tại buổi trình bày, khác với hình thức thường lệ là các văn kiện quan trọng được trình bày bởi các quan chức Vatican và các chuyên gia được mời từ Văn phòng Báo chí Tòa Thánh.

Văn kiện này được Đức Giáo Hoàng ký vào ngày 15 tháng 5, kỷ niệm 135 năm ngày ban hành thông điệp Rerum novarum hay Tân Sự năm 1891 của Đức Giáo Hoàng Lêô XIII, một văn bản nền tảng của giáo huấn xã hội Công Giáo hiện đại. Ngày này được tường trình nhằm nhấn mạnh ý định của Đức Giáo Hoàng Lêô XIV trong việc đặt trí tuệ nhân tạo vào bối cảnh suy tư rộng lớn hơn của Giáo hội về lao động, công lý, phẩm giá con người và lợi ích chung.

Tên gọi Magnifica humanitas có nghĩa là “nhân loại vĩ đại”. Theo thông báo của Vatican được các phương tiện truyền thông Công Giáo và quốc tế đưa tin, thông điệp này sẽ tập trung vào con người trong thời đại mà trí tuệ nhân tạo đang ngày càng định hình lại công việc, giao tiếp, giáo dục, chính trị và chiến tranh.

Các diễn giả tham gia buổi thuyết trình sẽ bao gồm Đức Hồng Y Víctor Manuel Fernández, Bộ trưởng Bộ Giáo lý Đức tin, và Đức Hồng Y Michael Czerny, Bộ trưởng Bộ Phát triển Nhân bản Toàn diện. Đức Hồng Y Pietro Parolin, Quốc Vụ Khanh Tòa Thánh, sẽ có bài phát biểu bế mạc.

Các diễn giả được mời sẽ bao gồm Giáo sư Anna Rowlands của Đại học Durham, một học giả về thần học chính trị và giáo lý xã hội Công Giáo; Christopher Olah, đồng sáng lập Anthropic và là chuyên gia về khả năng giải thích của trí tuệ nhân tạo; và Tiến sĩ Léocadie Lushombo của Trường Thần học Dòng Tên tại Đại học Santa Clara.

Sự hiện diện của Olah, một trong những nhân vật nổi tiếng nhất trong nghiên cứu về an toàn và khả năng giải thích của trí tuệ nhân tạo, cho thấy tầm quan trọng mà Vatican dành cho cả khía cạnh kỹ thuật lẫn đạo đức của cuộc tranh luận. Hãng tin AP đưa tin rằng Đức Giáo Hoàng Lêô đã coi trí tuệ nhân tạo là một ưu tiên trong triều đại của mình và bày tỏ lo ngại về việc sử dụng nó trong chiến tranh cũng như sự cần thiết phải giám sát cách thức triển khai công nghệ này.

Thông điệp này dự kiến sẽ tiếp tục sự tham gia ngày càng tăng của Giáo hội vào lĩnh vực trí tuệ nhân tạo, sau nhiều lời cảnh báo của Đức Giáo Hoàng Phanxicô về những rủi ro khi biến con người thành những điểm dữ liệu và cho phép các hệ thống công nghệ làm gia tăng bất bình đẳng, giám sát hoặc chiến tranh tự động.

Bằng việc ký văn kiện này vào ngày kỷ niệm thông điệp Rerum novarum, Giáo hoàng Lêô XIV dường như đang vẽ ra một sự tương đồng rõ ràng giữa cuộc Cách mạng Công nghiệp, vốn đã đặt ra những câu hỏi cấp bách về lao động và công bằng xã hội trong thế kỷ 19, và cuộc cách mạng công nghệ hiện đang được thúc đẩy bởi trí tuệ nhân tạo.

Thông tin chi tiết hơn về nội dung của thông điệp sẽ được công bố khi thông điệp Magnifica humanitas được trình bày vào ngày 25 tháng 5.

---

Source:Catholic Herald

Vatican to present Pope Leo XIV’s first encyclical on May 25

 

Theo các nguồn tin, Bộ Phụng vụ và Kỷ luật các Bí tích đã sửa sai và nhắc nhở hai giám mục người Á Căn Đình rằng các tín hữu vẫn giữ quyền rước Thánh Thể quỳ gối và bằng lưỡi, sau khi các biện pháp địa phương được tường trình không khuyến khích hoặc hạn chế những thực hành lâu đời này.

Theo các báo cáo trên các phương tiện truyền thông Công Giáo Á Căn Đình, trong đó có tờ El Wanderer, các quan chức Vatican đã có cuộc thảo luận với Đức Tổng Giám Mục Marcelo Colombo của Mendoza, Chủ tịch Hội đồng Giám mục Á Căn Đình, và Đức Cha Gabriel Barba của San Luis. Bộ Phụng Tự và Kỷ Luật Bí Tích được tường trình đã nhấn mạnh rằng “các tín hữu có quyền tự do rước lễ theo các phương thức do Giáo hội thiết lập, và quyền tự do này không thể bị hạn chế”.

Sự can thiệp này diễn ra sau nhiều tháng tranh cãi ở Á Căn Đình. Vào tháng 9 năm 2025, Đức Tổng Giám Mục Colombo đã công khai tuyên bố rằng “ở Á Căn Đình, việc rước lễ được thực hiện khi đứng”, viện dẫn các quy định đã được hội đồng giám mục phê chuẩn, trong đó quy định đứng là tư thế thông thường, kèm theo cúi đầu. Trong một sự việc tại Vương cung thánh đường San Francisco ở Mendoza, một tu sĩ dòng Phanxicô được tường trình đã hét lên “Đứng dậy!” với những người rước lễ đang cố gắng quỳ gối, ít nhất một người được tường trình đã bị từ chối rước lễ khi đang quỳ và được yêu cầu nhận bằng tay. Hành động này bị coi là tai tiếng đối với những người Công Giáo gắn bó với các thực hành sùng kính truyền thống, một số người trong số họ lo sợ rằng các giáo sĩ cấp tiến đang tìm cách giảm thiểu sự tôn kính đối với các bí tích theo cách làm suy yếu niềm tin siêu nhiên.

Tại Giáo phận San Luis, Đức Cha Barba đã ban hành hướng dẫn rước lễ vào tháng 6 năm 2025 khuyến khích việc rước Mình Thánh bằng tay. Sau đó, ngài hướng dẫn các ứng viên cho chức vụ thừa tác viên ngoại thường của Thánh Thể chỉ được cho rước Mình Thánh Chúa bằng tay để đóng vai trò là “người hướng dẫn” về thực hành này. Trước đây, giáo phận này nổi tiếng với nền văn hóa Thánh Thể truyền thống hơn dưới thời cố Giám mục Juan Rodolfo Laise, một người bảo vệ nổi bật việc rước Mình Thánh Chúa bằng lưỡi.

Tòa Thánh luôn nhất quán khẳng định quyền của các tín hữu trong vấn đề này. Thông tư Redemptionis Sacramentum năm 2004 của Bộ Phụng vụ nêu rõ: “Mỗi tín hữu luôn có quyền rước Thánh Thể bằng lưỡi”. Thông tư cũng tuyên bố thêm: “Không được phép từ chối ban Thánh Thể cho bất kỳ tín hữu nào của Chúa Kitô chỉ vì lý do người đó muốn rước Thánh Thể khi quỳ hoặc đứng”.

Những khẳng định này dựa trên các quy phạm trước đó, bao gồm cả Sắc lệnh Memoriale Domini năm 1969, cho phép rước lễ bằng tay như một đặc ân trong khi vẫn giữ nguyên thực hành truyền thống như một quy phạm trong luật phổ quát. Nhiều người Công Giáo truyền thống coi việc quỳ gối và rước lễ bằng lưỡi là những hành động tôn kính và thờ phượng sâu sắc đối với sự hiện diện thực sự của Chúa Kitô trong Bí tích Thánh Thể, phù hợp với lòng đạo đức Công Giáo qua nhiều thế kỷ và gương mẫu của các thánh.

Các trường hợp ở Á Căn Đình đã nêu bật những câu hỏi rộng hơn về thẩm quyền của các hội đồng giám mục và các giáo phận riêng lẻ trong việc thiết lập các quy phạm địa phương dường như hạn chế các quyền được bảo vệ rõ ràng bởi luật phổ quát của Giáo hội. Các nhà phê bình lập luận rằng những biện pháp như vậy phản ánh một mô hình ở một số bộ phận của Giáo hội, nơi mà sự ưa thích đối với một số thực hành hậu Công đồng được nâng lên thành nghĩa vụ, gạt bỏ những tín hữu gắn bó với các biểu hiện truyền thống của lòng sùng kính Thánh Thể.

Sự can thiệp của Bộ Phụng vụ nhấn mạnh những hạn chế của các hội đồng giám mục. Mặc dù các cơ quan này có thể ban hành các hướng dẫn với sự công nhận của Tòa Thánh, nhưng họ không thể bãi bỏ các quyền được bảo đảm cho các tín hữu trong luật phụng vụ phổ quát, cũng như không thể biến các tư thế được khuyến nghị thành các tư thế bắt buộc, loại trừ các lựa chọn hợp pháp.

Vụ việc xảy ra trong bối cảnh các cuộc tranh luận toàn cầu đang diễn ra về sự thống nhất phụng vụ, lòng tôn kính đối với Thánh Thể và sự cân bằng thích hợp giữa việc thích ứng với địa phương và di sản chung của Giáo hội. Nhiều người Công Giáo gắn bó với Thánh lễ Latinh truyền thống và các hình thức đạo đức cổ điển từ lâu đã cho biết họ cảm thấy bị áp lực hoặc không được chào đón khi tìm cách rước lễ theo cách truyền thống.

Đức Tổng Giám Mục Colombo đã bảo vệ các quy định của tổng giáo phận mình bằng cách viện dẫn ấn bản Sách lễ Rôma của Á Căn Đình và các quyết định của hội nghị. Tuy nhiên, phản hồi được tường trình của Vatican khẳng định lại rằng các chỉ thị địa phương không thể vượt qua quyền tự do cơ bản được khẳng định trong Redemptionis Sacramentum.

Những diễn biến ở Mendoza và San Luis đã thu hút sự chú ý của các tín hữu Công Giáo trên toàn thế giới, những người quan tâm đến việc gìn giữ lòng tôn kính Thánh Thể. Chúng minh họa cho sự căng thẳng dai dẳng giữa quyền lực trung ương ở Rôma và một số cách thức thực hiện cải cách phụng vụ tại địa phương, hơn sáu thập niên sau Công đồng Vatican II.

---

Source:Catholic Herald

Argentine bishops corrected over right to receive Communion on the tongue

 

1. Tổng thống Zelenskiy cho biết Ukraine đã giải phóng 590 km vuông lãnh thổ trong năm nay, “buộc Nga phải hướng tới con đường ngoại giao”.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy tuyên bố ngày 22 tháng 5 rằng Ukraine đã giải phóng 590 km vuông lãnh thổ khỏi sự xâm lược của Nga kể từ đầu năm.

“Chúng tôi tiếp tục gia tăng tốc độ loại bỏ nhân sự người Nga, và cùng với các biện pháp trừng phạt dưới mọi hình thức, điều này đang buộc Nga phải hướng tới con đường ngoại giao”, Tổng thống Zelenskiy nói trong diễn từ gởi quốc dân đồng bào tối Thứ Sáu, 22 Tháng Năm, sau cuộc điện đàm với các đồng minh Âu Châu.

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron, Thủ tướng Anh Keir Starmer và Thủ tướng Đức Friedrich Merz, những người thuộc nhóm E3, đã có cuộc điện đàm với Tổng thống Zelenskiy.

“Tôi rất biết ơn sự đánh giá cao của họ về lập trường của chúng tôi và những thành tựu của các chiến binh Ukraine. Thực tế, vị thế của Ukraine hiện nay mạnh mẽ hơn so với những năm trước. Từ đầu năm đến nay, 590 km vuông lãnh thổ của chúng ta đã được giải phóng và đưa vào tầm kiểm soát. Xu hướng này chắc chắn không có lợi cho bên xâm lược”, Tổng thống Zelenskiy nói.

Lãnh đạo Ukraine cho biết ông đã chia sẻ thông tin tình báo mà Ukraine thu thập được về các kế hoạch chính trị và quân sự của Nga với Macron, Starmer và Merz.

Ukraine cũng đang nỗ lực để bảo đảm cho Âu Châu một ghế trong bàn đàm phán hòa bình giữa Kyiv và Mạc Tư Khoa.

“Ukraine luôn nỗ lực để bảo đảm Âu Châu có một ghế trong bàn đàm phán và bảo đảm tiếng nói của Âu Châu được xem xét đến.”

Trong khi Ukraine tiếp tục thúc đẩy các biện pháp ngoại giao, Tổng thống Zelenskiy lưu ý rằng Kyiv đang chờ phản hồi từ Mỹ “về các hình thức khả thi và lịch trình gặp gỡ”.

Bất chấp những nỗ lực thúc đẩy ngoại giao liên tục, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio ngày 22 tháng 5 thừa nhận rằng các cuộc đàm phán hòa bình do Mỹ làm trung gian giữa Ukraine và Nga đã không “mang lại kết quả khả quan” và thực tế là đang bị tạm dừng.

“Nếu chúng tôi thấy có cơ hội để tổ chức các cuộc đàm phán mang tính xây dựng, chứ không phải phản tác dụng, và có khả năng mang lại kết quả tốt đẹp, chúng tôi sẵn sàng đóng vai trò đó”, Rubio nói sau cuộc họp các Ngoại trưởng NATO tại Helsingborg, Thụy Điển.

Rubio không đóng vai trò lãnh đạo trong các cuộc đàm phán hòa bình Ukraine như người ta mong đợi từ một ngoại trưởng. Thay vào đó, chính người bạn thân và bạn chơi golf của tổng thống, Steve Witkoff, cùng con rể của ông, Jared Kushner, mới là những người dẫn đầu. Nhưng cả Witkoff lẫn Kushner đều không có kinh nghiệm ngoại giao sâu rộng hay kiến thức lịch sử cần thiết cho những cuộc đàm phán như vậy. Người ta e rằng cả hai nhà tài phiệt địa ốc này đều nhắm chủ yếu đến các cơ hội kinh doanh với Nga bây giờ và sau này hơn là việc chấm dứt chiến sự đang gây thương vong cho hàng chục ngàn người ở cả hai bên.

[Kyiv Independent: Ukraine liberated 590 square kilometers of territory this year, 'forcing Russia toward diplomacy,' Zelensky says]

2. Cơ quan tình báo Mỹ cho biết Ukraine đã giành lại lãnh thổ sau khi cắt đứt việc sử dụng trái phép hệ thống Starlink của Nga.

Một báo cáo đánh giá tình báo quốc phòng mới được giải mật của Mỹ tiết lộ rằng việc Ukraine vô hiệu hóa hàng ngàn thiết bị đầu cuối Starlink bất hợp pháp của Nga đã làm gián đoạn hệ thống chỉ huy và kiểm soát của Mạc Tư Khoa, góp phần vào bước tiến của Kyiv hồi đầu năm nay.

Những phát hiện này, được Bloomberg đưa tin đầu tiên vào hôm Thứ Sáu, 22 Tháng Năm, cho thấy mức độ mà lực lượng Nga đã dựa vào các thiết bị đầu cuối vệ tinh thương mại được buôn lậu để hỗ trợ các hoạt động trên chiến trường.

Sự gián đoạn này đã làm suy yếu khả năng phối hợp trên tiền tuyến của Nga và giúp lực lượng Ukraine giành lại gần 400 km vuông lãnh thổ.

Sự phụ thuộc của Nga

Trong nhiều tháng, lực lượng Nga đã sử dụng các mạng lưới chợ đen để mua các thiết bị đầu cuối Starlink và triển khai chúng dọc theo tiền tuyến. Hệ thống này đã giúp giải quyết những thiếu sót lâu nay trong liên lạc, cho phép phối hợp các hoạt động di chuyển của quân đội, hoạt động của máy bay điều khiển từ xa và tấn công pháo binh.

Vào tháng Hai, các nhóm của Ukraine, phối hợp với SpaceX, đã áp đặt các hạn chế về mặt địa lý, vô hiệu hóa các trạm đầu cuối được cấp phép hoạt động trong khu vực chiến sự.

Theo tình báo Mỹ, tác động đến các hoạt động của Nga là tức thì và làm giảm khả năng phối hợp trinh sát của Nga.

Tác động tổng hợp

Báo cáo lưu ý rằng sự gián đoạn của hệ thống Starling trùng hợp với việc lực lượng Nga hạn chế sử dụng điện tín Telegram.

Các đơn vị Nga đã dựa vào Telegram như một phương án thay thế không chính thức cho các hệ thống liên lạc quân sự. Việc mất đồng thời kết nối Starlink và quyền truy cập vào các nền tảng nhắn tin đã làm suy giảm hơn nữa khả năng phối hợp trên mặt đất.

Chính phủ Ukraine cho biết sẽ sử dụng hệ thống cảnh báo công cộng để thông báo phút mặc niệm toàn quốc hàng ngày vào lúc 9 giờ sáng. Hôm thứ Sáu, Thủ tướng Yuliia Svyrydenko cho biết hệ thống này cũng sẽ được sử dụng trong chiến dịch “Thắp nến” hàng năm để tưởng niệm các nạn nhân của nạn đói Holodomor năm 1932-1933.

Các nguồn tin quân sự Ukraine cho biết có sự hỗn loạn trong các đơn vị Nga trong giai đoạn này, bao gồm cả sự gián đoạn trong cấu trúc chỉ huy.

Các quan chức Ukraine chỉ ra kế hoạch rộng hơn.

Các quan chức Ukraine cho biết sự gián đoạn của hệ thống Starlink là một trong số nhiều yếu tố ảnh hưởng đến kết quả chiến trường.

Trước đó, Tổng thống Volodymyr Zelenskiy cho biết các hoạt động ở miền nam Ukraine đã bắt đầu trước khi có những thay đổi về quyền truy cập Starlink.

Tổng thống Zelenskiy cho biết: “Chiến dịch ở phía nam... bắt đầu một tháng trước khi quyết định liên quan đến Starlink được đưa ra.”

Bộ trưởng Chuyển đổi số Mykhailo Fedorov cho biết các hạn chế đối với các thiết bị đầu cuối Starlink, cùng với việc sử dụng máy bay điều khiển từ xa tấn công tầm trung, đã góp phần làm thay đổi cục diện theo hướng có lợi cho Ukraine.

[Newsweek: US Intelligence Says Ukraine Regained Territory After Cutting Off Russia’s Illegal Starlink Use]

3. Hành động quân sự của Mỹ chống lại Cuba có thể diễn ra như thế nào?

Cuba đã cáo buộc Hoa Kỳ dựng lên một “vụ việc gian dối” để biện minh cho hành động quân sự chống lại chính phủ cộng sản ở Havana, trong khi Tổng thống Trump từ chối loại trừ khả năng Hoa Kỳ tiến hành các hoạt động quân sự.

Ngoại trưởng Cuba Bruno Rodríguez tuyên bố rằng Mỹ đang tìm cớ để “tiến hành cuộc xâm lược quân sự trong tương lai”, và Cuba đã sẵn sàng tự vệ. Tuyên bố này được đưa ra ngay sau khi hãng tin Axios đưa tin Cuba đã mua hơn 300 máy bay điều khiển từ xa quân sự và bắt đầu lên kế hoạch tấn công vào căn cứ Guantánamo Bay của Mỹ ở phía đông nam Cuba, cũng như các cơ sở lớn của Mỹ ở Florida.

Bản báo cáo, trích dẫn thông tin tình báo mật, cho biết thông tin này có thể trở thành cơ sở để Mỹ tiến hành hành động quân sự chống lại Havana.

Đại sứ quán Havana tại Mỹ cáo buộc các đối thủ của chính phủ Cuba ở Washington đang “bịa đặt” lý do cho cuộc can thiệp vũ trang, mặc dù không trực tiếp đề cập đến việc mua máy bay điều khiển từ xa tấn công.

Một số nhà quan sát đặt câu hỏi về thời điểm rò rỉ thông tin tình báo, chỉ ra những kế hoạch mà Ngũ Giác Đài đã lập ra vào đầu những năm 1960 để củng cố sự ủng hộ cho sự can thiệp quân sự của Mỹ vào Cuba, bao gồm cả việc xem xét cách dàn dựng các cuộc tấn công mà sau đó sẽ đổ lỗi cho Havana. Những kế hoạch này chưa bao giờ được Tổng thống John F. Kennedy lúc bấy giờ phê duyệt và chỉ được công khai nhiều thập niên sau đó.

Tuần trước, truyền thông Mỹ đưa tin Mỹ có kế hoạch truy tố hình sự cựu lãnh đạo Cuba Raúl Castro về vụ bắn rơi hai máy bay cách đây 30 năm, khiến các chuyên gia suy đoán chính phủ Mỹ có thể đang cố gắng tạo ra cơ sở pháp lý cho việc can thiệp quân sự vào Cuba.

Quan hệ giữa hai nước đã xấu đi trong nhiều thập niên, nhưng chính quyền Trump đã gia tăng áp lực kinh tế và ngoại giao lên hòn đảo này kể từ tháng Giêng.

Mỹ đã cắt đứt nguồn cung nhiên liệu nhập khẩu thiết yếu của Cuba đồng thời siết chặt nền kinh tế mong manh của hòn đảo bằng các lệnh trừng phạt mới nhằm làm suy yếu các nguồn thu ngoại tệ của chế độ. Tình trạng mất điện đã lan rộng khắp Havana tới 22 giờ mỗi ngày, rác thải chất đống trên đường phố và các dịch vụ y tế gặp khó khăn khi ngành du lịch của hòn đảo bị đình trệ.

Các quan chức dưới thời Tổng thống Trump đã gọi Cuba là một “quốc gia thất bại” và cho rằng chính phủ nước này có thể sụp đổ ngay cả không cần một cuộc xâm lược của Mỹ. Các quan chức Mỹ cho biết hiện chưa có kế hoạch xâm lược Cuba trong thời gian tới.

Nhưng Tổng thống Trump cũng ám chỉ rằng hàng ngàn binh sĩ Mỹ, hàng chục máy bay chiến đấu và kho vũ khí khổng lồ trên chiếc Hàng Không Mẫu Hạm lớn nhất thế giới có thể tiến sát bờ biển Cuba và buộc các quan chức phải “đầu hàng” sau khi Mỹ kết thúc cuộc chiến chống Iran. Cuba đã lên án những phát ngôn này là “mối đe dọa rõ ràng và trực tiếp về hành động gây hấn quân sự”.

Brian Fonseca, giám đốc Viện Chính sách Công Jack D. Gordon thuộc Đại học Quốc tế Florida, nói với Newsweek rằng Mỹ đang gửi một thông điệp tới chính phủ Cuba, công chúng Mỹ và cộng đồng quốc tế rằng họ ít nhất đang bắt đầu đưa ra lý do để can thiệp quân sự vào hòn đảo này, ngay cả khi chưa rõ liệu Tòa Bạch Ốc có thực hiện những lời đe dọa của mình hay không.

Việc truy tố Castro có thể sẽ tập trung vào vụ quân đội Cuba bắn hạ hai máy bay dân sự do một nhóm lưu vong chống Castro điều khiển vào đầu năm 1996, khiến bốn người thiệt mạng.

Chính phủ Cuba lúc đó tuyên bố các máy bay đang ở trong không phận Cuba, trong khi Mỹ khẳng định các máy bay đang ở trong không phận quốc tế. Một cuộc điều tra sau đó của các cơ quan hàng không Liên Hiệp Quốc kết luận các máy bay nằm ngoài phạm vi quyền tài phán của Havana nhưng thừa nhận nhóm “Anh em Cứu quốc” vận hành các máy bay này trước đó đã vi phạm không phận Cuba.

Khi quá trình chuẩn bị cho việc truy tố được công khai, CIA xác nhận rằng giám đốc của cơ quan này, John Ratcliffe, đã đến Havana để gặp gỡ các quan chức cao cấp của Cuba. Bản cáo trạng được công bố vào thứ Tư.

Trước khi quân đội Mỹ tiến vào Venezuela để bắt giữ nhà lãnh đạo lúc bấy giờ là Nicolás Maduro, cựu tổng thống và một loạt các quan chức cao cấp của ông đã bị truy tố tại tòa án liên bang Mỹ. Sau đó, quân đội Mỹ đã đưa Maduro đến New York để đối mặt với các cáo buộc khủng bố ma túy và buôn bán ma túy. Ông đã tuyên bố không nhận tội.

CIA được phép tiến hành các hoạt động bí mật ở Venezuela trước khi lực lượng Mỹ tiến vào Caracas, và Ratcliffe là một trong những người đầu tiên đến thăm thành phố sau khi Maduro bị lật đổ.

“Rất có thể chuỗi hành động này sẽ lặp lại kịch bản đã từng được sử dụng ở Venezuela để tạo tiền đề cho sự leo thang căng thẳng ở Cuba”, Connor Pfeiffer, cố vấn cho Quốc hội về chính sách đối ngoại và tình báo ở Tây bán cầu tại Tổ chức Hành động vì Bảo vệ Dân chủ, một nhóm hoạt động và vận động hành lang, cho biết.

Tuy nhiên, có một số điểm khác biệt quan trọng giữa Venezuela và Cuba sẽ ảnh hưởng đến kế hoạch quân sự của Mỹ về cách thức tiến hành các chiến dịch.

Không giống như ở Caracas, Havana không bị cai trị bởi một nhân vật duy nhất, có quyền lực tối cao. Một mạng lưới các quan chức cao cấp điều hành chế độ ở thủ đô, khiến cho một chiến dịch kiểu Venezuela nhằm bắt cóc ông Castro 94 tuổi hoặc Tổng thống đương nhiệm Miguel Díaz-Canel trở nên khả thi, nhưng lại ít hiệu quả hơn việc công bố đoạn phim quay cảnh Maduro mặc bộ đồ thể thao bị dẫn giải.

Địa lý cũng khác biệt. Các quan chức Venezuela đã chứng kiến quân đội Mỹ tập trung gần chục tàu chiến, bao gồm cả Hàng Không Mẫu Hạm Gerald R. Ford, các phi đội máy bay chiến đấu và hơn 15.000 binh sĩ gần bờ biển của họ.

Nhưng Cuba chỉ cách Florida 90 dặm. Tiểu bang này là nơi đặt rất nhiều cơ sở quân sự của Mỹ, bao gồm trụ sở của Bộ Tư lệnh miền Nam Hoa Kỳ, chịu trách nhiệm giám sát các hoạt động của Mỹ ở Mỹ Latinh và Caribe, và Bộ Tư lệnh Trung ương Hoa Kỳ, chịu trách nhiệm về các hoạt động quân sự của Mỹ ở Trung Đông.

Mặc dù điều này đặt các căn cứ quân sự quan trọng ở vị trí gần Cuba, nhưng nó cũng có nghĩa là Mỹ sẽ không cần phải triển khai một số lượng lớn tàu chiến và Hàng Không Mẫu Hạm ra nước ngoài để tấn công, không giống như trường hợp Venezuela và Iran.

Tuy nhiên, theo Fonseca nói với Newsweek, Mỹ có thể vẫn cần điều động máy bay và nhân sự đến miền nam Florida để chuẩn bị cho một cuộc tấn công vào Cuba, và cho đến nay vẫn chưa có dấu hiệu nào cho thấy điều này sẽ xảy ra.

[Newsweek: What Could US Military Action Against Cuba Look Like?]

4. Iran ‘đã chuẩn bị’ cho các cuộc tấn công mới của Mỹ.

“Với những bài học kinh nghiệm và kiến thức thu được, việc quay trở lại chiến tranh sẽ mang đến nhiều bất ngờ hơn nữa”, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi phát biểu vào tối Thứ Năm, 21 Tháng Năm.

Araghchi nói Iran “sẵn sàng đối đầu với bất kỳ hành động gây hấn quân sự nào”.

Theo hãng thông tấn nhà nước IRNA, đề xuất mới nhất của Tehran bao gồm việc công nhận quyền làm giàu uranium của Iran. Mohammad Bagher Ghalibaf, Chủ tịch Quốc Hội Iran đã thông báo điều này với các nhà lập pháp Iran hôm thứ Ba.

Ông Ghalibaf cho biết, Mỹ cũng cam kết dỡ bỏ lệnh phong tỏa các cảng của Iran, điều mà Washington đã tuyên bố hồi tháng trước nhằm cạnh tranh với sự kiểm soát của Iran đối với eo biển. Lệnh phong tỏa của Mỹ không được dỡ bỏ cùng với thỏa thuận ngừng bắn, và quân đội Mỹ đã từ chối cho 89 tàu vào các cảng của Iran, Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ, đơn vị giám sát quân đội Mỹ ở Trung Đông, cho biết hôm thứ Ba.

Theo đề xuất này, Mỹ cũng sẽ bồi thường thiệt hại do các cuộc tấn công vào Iran gây ra, truyền thông Iran đưa tin. Đề xuất mới nhất của Iran trong các cuộc đàm phán cũng bao gồm việc chấm dứt cuộc chiến của Israel chống lại nhóm phiến quân Hezbollah do Iran hậu thuẫn ở Li Băng và dỡ bỏ các lệnh trừng phạt đối với Tehran.

Tổng thống Trump đã bác bỏ tất cả các phiên bản thỏa thuận cho đến nay và nhắc lại hôm thứ Hai rằng Mỹ sẽ không chấp nhận việc Iran tiếp cận vũ khí hạt nhân - điều này có nghĩa là Tổng thống Trump có thể một lần nữa đe dọa hành động quân sự.

Iran từ lâu đã tuyên bố chỉ có chương trình hạt nhân hòa bình để sản xuất điện cho dân thường, nhưng các chuyên gia quốc tế cho rằng nước này đã làm giàu uranium gần đến mức độ dùng để chế tạo vũ khí, vượt xa mức cần thiết cho các chương trình hạt nhân phi quân sự.

[Newsweek: Iran 'Is Prepared' For New US Attacks]

5. Tulsi Gabbard từ chức giám đốc tình báo quốc gia.

Tulsi Gabbard, một người từ lâu đã chỉ trích sự can thiệp của nước ngoài và đôi khi bất đồng với những quan điểm cứng rắn hơn của chính quyền, đã từ chức Giám đốc Tình báo Quốc gia của Tổng thống Trump, theo thư từ chức mà bà đã chia sẻ trên X.

Trong thư, Gabbard cho biết bà sẽ từ chức để hỗ trợ chồng mình trong quá trình điều trị ung thư xương. Ngày làm việc cuối cùng của bà sẽ là ngày 30 tháng 6.

Việc bà Gabbard từ chức diễn ra sau khi Mỹ phát động chiến dịch quân sự chung chống lại Iran cùng với Israel, điều này đã thử thách quan điểm của bà trong một chính quyền hiếu chiến bất ngờ.

“Mặc dù chúng ta đã đạt được những tiến bộ đáng kể tại Cục Tình Báo Quốc Gia - thúc đẩy tính minh bạch chưa từng có và khôi phục sự liêm chính cho cộng đồng tình báo - tôi nhận thấy vẫn còn nhiều việc quan trọng cần phải làm,” bà viết.

Tổng thống Trump đã xác nhận việc bà Gabbard rời nhiệm trên trang Truth Social, đồng thời ca ngợi bà đã làm “rất tốt” trong khoảng 15 tháng giữ chức vụ đứng đầu văn phòng điều phối tình báo hàng đầu của quốc gia.

Phó giám đốc của Gabbard, Aaron Lukas, sẽ đảm nhiệm chức vụ giám đốc tạm quyền sau khi bà rời nhiệm sở vào tháng tới, Tổng thống Trump xác nhận. Lukas từng làm việc tại CIA và cũng cộng tác với Richard Grenell khi ông này giữ chức giám đốc tình báo quốc gia tạm quyền trong nhiệm kỳ đầu tiên của Tổng thống Trump.

Trong suốt thời gian là thành viên Đảng Dân chủ tại Hạ viện, Gabbard thường xuyên chỉ trích giới an ninh quốc gia của Mỹ. Bà ủng hộ chiến dịch tranh cử năm 2024 của Tổng thống Trump một phần vì ông cam kết sẽ giữ cho đất nước không tham gia vào các cuộc chiến tranh nước ngoài tốn kém.

Nhưng chính sách đối ngoại nhiệm kỳ thứ hai của Tổng thống Trump nhanh chóng tỏ ra mạnh mẽ hơn nhiều so với nhiệm kỳ đầu tiên, và quan điểm của Gabbard trong chính quyền của ông đã có vẻ không chắc chắn trong nhiều tháng.

Bà ấy không phải là nhân vật chủ chốt trong ba chiến dịch quân sự lớn mà Tổng thống Trump đã phát động kể từ khi trở lại nắm quyền.

Bà ấy không có mặt cùng Tổng thống Trump ở Mar-a-Lago khi Mỹ và Israel tấn công Iran vào cuối tháng Hai, và bà ấy cũng không tham gia vào các cuộc họp báo ban đầu trước Quốc hội về quyết định tấn công.

Khi chính quyền Trump phát động cuộc đột kích quân sự bất ngờ để bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicholas Maduro vào đầu tháng Giêng, bà đang ở quê nhà Hawaii. Và bà cũng không có mặt tại Camp David khi Tổng thống Trump quyết định ném bom ba địa điểm hạt nhân của Iran vào mùa hè năm ngoái.

Trong giai đoạn đầu nhiệm kỳ thứ hai của Tổng thống Trump, quan điểm của Gabbard đôi khi mâu thuẫn với một chính quyền có phần cứng rắn hơn.

Tháng 6 năm ngoái, bà đã đăng tải một video cảnh báo về thảm họa hạt nhân, điều này không được Tổng thống Trump đón nhận tích cực, và ông đã cân nhắc việc sa thải bà ngay sau đó. Theo các báo cáo, Tổng thống Trump đã xem xét việc sa thải Gabbard một lần nữa vào tháng 4 sau khi bà không mạnh mẽ ủng hộ cuộc chiến ở Iran trong phiên điều trần trước Quốc hội, nhưng ông đã được thuyết phục từ bỏ ý định này.

Trong một chính quyền coi trọng lòng trung thành hơn tất cả mọi thứ, bà không bao giờ có thể hoàn toàn xua tan những lo ngại rằng bà không hoàn toàn đồng tình với các quyết định quân sự của Tổng thống Trump. Những rắc rối của bà càng trầm trọng hơn vào tháng 3 năm nay khi một trong những trợ lý hàng đầu của bà, Joe Kent, từ chức để phản đối chiến tranh và đặt câu hỏi liệu Iran có thực sự gây ra mối đe dọa cận kề nào đối với Mỹ hay không.

Chỉ vài ngày sau, các nhà lập pháp thuộc ủy ban tình báo Thượng viện và Hạ viện đã chất vấn Gabbard về việc liệu bà có đứng về phía Kent hay không. Mặc dù Gabbard đã tránh làm suy yếu những lý lẽ mà chính quyền Trump đưa ra để biện minh cho việc gây chiến với Iran trong các phiên điều trần, bà cũng không tán thành lập trường của họ.

Trong phiên điều trần tại Thượng viện, Gabbard mở đầu lời khai của mình bằng một lời cảnh báo bất thường: Bà không có mặt ở đó để chia sẻ “quan điểm hoặc ý kiến cá nhân” của mình với Quốc hội.

Gabbard là người mới nhất trong một loạt các quan chức nội các của Tổng thống Trump từ chức trong những tháng gần đây. Bộ trưởng An ninh Nội địa Kristi Noem đã bị cách chức vào tháng 3, trong khi Tổng thống Trump đã sa thải Bộ trưởng Tư pháp Pam Bondi vào tháng trước. Bộ trưởng Lao động Lori Chavez-DeRemer cũng đã từ chức vào tháng 4.

Chủ tịch Ủy ban Tình báo Thượng viện Tom Cotton, đảng Cộng hòa, đơn vị Arkansas, đã cảm ơn bà Gabbard vì những đóng góp của bà trong một tuyên bố hôm thứ Sáu. Ông nói: “Tôi chúc bà những điều tốt đẹp nhất khi bà hỗ trợ chồng mình, ông Abe, trong cuộc chiến chống lại căn bệnh ung thư”.

Phó Chủ tịch Ủy ban Tình báo Thượng viện Mark Warner của Đảng Dân chủ, đơn vị Virginia phát biểu với các phóng viên tại một sự kiện hôm thứ Sáu rằng mặc dù ông “có những bất đồng lớn” với Gabbard, ông vẫn chúc bà và chồng bà mọi điều tốt đẹp.

Ông cũng chỉ trích vai trò của Gabbard trong việc tịch thu thiết bị bầu cử ở Puerto Rico và Georgia hồi đầu năm nay.

“ Điều quan trọng là vị trí này, hơn bao giờ hết, cần phải do một chuyên gia tình báo giàu kinh nghiệm nắm giữ, người hiểu rõ phạm vi công việc của mình, người biết rằng giám đốc tình báo quốc gia nên tập trung vào tình báo nước ngoài chứ không phải can thiệp vào việc gây ảnh hưởng đến bầu cử trong nước”, Warner nói.

Thượng Nghị Sĩ Adam Schiff của Đảng Dân chủ đơn vị California, người từng là lãnh đạo phe Dân chủ trong Ủy ban Tình báo Hạ viện khi còn là đại biểu, đã bày tỏ sự ủng hộ đối với Gabbard trong một tuyên bố hôm thứ Sáu, nhưng không ngần ngại chỉ trích thành tích của bà trên cương vị Giám đốc Tình báo Quốc gia.

“Mặc dù hoàn cảnh dẫn đến sự ra đi của bà ấy đáng được chúng ta cảm thông, nhưng hãy nói rõ: Đóng góp tích cực duy nhất của Tulsi Gabbard đối với an ninh quốc gia của chúng ta chính là việc bà ấy từ chức.”

“Chúng ta phải hiểu rõ rằng nhiệm kỳ của bà ấy — được đánh dấu bằng sự tận tâm với cá nhân tổng thống chứ không phải với an ninh quốc gia — chỉ là một ngoại lệ tồi tệ tại Cục Tình Báo Quốc Gia chứ không phải là trạng thái bình thường mới,” ông nói thêm.

[Politico: Tulsi Gabbard resigns as director of national intelligence]

6. Iran hứa hẹn sẽ “gây thêm nhiều bất ngờ” cho Mỹ nếu các cuộc tấn công tiếp tục diễn ra.

Iran tuyên bố họ còn “nhiều bất ngờ hơn nữa” dành cho Mỹ nếu các cuộc tấn công của Mỹ vào nước này tiếp tục, và khả năng xung đột tái bùng phát vẫn hiện hữu bất chấp việc Mỹ ám chỉ những tiến triển hướng tới một thỏa thuận hòa bình.

Tổng thống Trump hôm thứ Hai cho biết ông đã hoãn cuộc tấn công dự kiến của Mỹ vào Iran sau khi các nhà lãnh đạo Qatar, Ả Rập Xê Út và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất thuyết phục ông rằng các điều khoản chấp nhận được để chấm dứt hơn 11 tuần chiến tranh ở Trung Đông có thể sắp đạt được.

Những phát ngôn của Tổng thống Trump được đưa ra khi Iran cho biết Pakistan, quốc gia đóng vai trò trung gian hòa giải giữa Washington và Tehran, đã chuyển một đề xuất hòa bình mới cho các nhà đàm phán của Mỹ.

Sau đó, vào thứ Ba, Tổng thống Trump nói với các phóng viên rằng ông chỉ còn “một giờ nữa” là ra lệnh tấn công nhưng đã tạm dừng các cuộc tấn công mới để cho phép các cuộc đàm phán về một thỏa thuận tiếp tục diễn ra.

Việc quay trở lại chiến tranh công khai sẽ phá vỡ thỏa thuận ngừng bắn mong manh đã được thiết lập từ đầu tháng Tư, mặc dù các cuộc tấn công chớp nhoáng đã diễn ra rải rác trong thời gian ngừng bắn.

Tuần trước, Tổng thống Trump nói rằng thỏa thuận ngừng bắn đang “trong tình trạng nguy kịch”, chỉ vài ngày sau khi Mỹ tuyên bố đã tấn công các địa điểm quân sự để đáp trả việc Iran phóng hỏa tiễn, máy bay điều khiển từ xa và tàu nhỏ khi ba tàu chiến Mỹ đi qua eo biển Hormuz.

Bất chấp áp lực từ Mỹ, Iran vẫn duy trì thế kiểm soát chặt chẽ eo biển này - nơi thường vận chuyển một phần năm lượng dầu khí của thế giới - và chỉ cho phép các tàu được nước này phê duyệt đi qua tuyến đường thủy chiến lược này kể từ khi Mỹ và Israel phát động các cuộc tấn công đầu tiên vào Iran vào ngày 28 tháng 2.

Hàng ngàn thủy thủ đã bị mắc kẹt, không thể di chuyển qua khu vực này, trong khi giá nhiên liệu trên toàn cầu biến động mạnh. Khi chiến tranh kéo dài và Iran dường như không có động thái gì, tỷ lệ ủng hộ chính quyền Trump đã giảm mạnh, gây thêm áp lực lên chính phủ trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11.

Dữ liệu vận chuyển cho thấy hai tàu chở dầu của Trung Quốc đã rời eo biển vào thứ Tư, hãng tin Reuters đưa tin, trong khi Phó tổng thống Mỹ James David Vance cho biết vài giờ trước đó rằng các cuộc đàm phán đang ở “tình trạng khá tốt”.

Nhưng “đôi khi không hoàn toàn rõ ràng lập trường đàm phán của đội là gì,” Vance nói thêm.

Tuy nhiên, Vance cho biết Mỹ vẫn “sẵn sàng chiến đấu” và sẵn sàng nối lại các cuộc tấn công quân sự vào Iran.

Tổng thống Trump nói Iran “rất muốn” ký một thỏa thuận, nhưng trả lời phỏng vấn tạp chí Fortune hôm thứ Hai rằng các điều kiện bằng văn bản cho một thỏa thuận “không liên quan” đến các điều khoản đã được thảo luận trong các cuộc đàm phán. Ông đã nhiều lần đe dọa tấn công quân sự quy mô lớn trước khi rút lại lời đe dọa, viện dẫn những tiến triển trong đàm phán.

[Newsweek: Iran Promises ‘Many More Surprises’ For US If Strikes Resume]

7. Diễn biến lịch sử: Cáo trạng của Bộ Tư pháp Hoa Kỳ đối với cựu lãnh đạo cộng sản Cuba Raúl Castro

Trong một diễn biến lịch sử, quyền Bộ Trưởng Tư Pháp Hoa Kỳ Todd Blanche đã có một cuộc họp báo tại Florida hôm 20 Tháng Năm, 2026 để chính thức truy tố nhà độc tài Raúl Castro của Đảng Cộng sản Cuba.

Xin kính mời quý vị và anh chị em theo dõi bản dịch sang Việt Ngữ toàn văn tuyên bố của ông Todd Blanche qua phần trình bày của Kim Thúy.

Cảm ơn. Cảm ơn. Cảm ơn. Cảm ơn. Cảm ơn rất nhiều. Thật tuyệt vời khi được ở đây, tại tiểu bang Florida tuyệt vời này.

Hôm nay, chúng tôi công bố bản cáo trạng, buộc tội Raúl Castro và một số người khác âm mưu giết hại công dân Hoa Kỳ. Ông Castro và những người khác cũng bị buộc thêm các tội danh khác, bao gồm phá hủy máy bay và bốn tội danh giết người riêng biệt. Bản cáo trạng được bồi thẩm đoàn tại khu vực Miami này đưa ra vào ngày 23 tháng 4 năm 2026 và được công bố hôm nay. Trong gần 30 năm, gia đình của bốn người Mỹ bị sát hại đã chờ đợi công lý.

Đây là một câu chuyện quá quen thuộc. Vào ngày 24 tháng 2 năm 1996, hai máy bay dân sự do tổ chức Huynh Đệ Giải Cứu điều hành đã bị máy bay quân sự của Cuba bắn rơi trên vùng biển quốc tế. Bốn người đã thiệt mạng: đó là Carlos Costa, Armando Alejandre Jr., Mario de la Peña và Pablo Morales. Họ là những thường dân không vũ trang và đang thực hiện các nhiệm vụ nhân đạo nhằm cấp cứu và bảo vệ những người chạy trốn khỏi sự áp bức ở eo biển Florida.

Theo cáo trạng, Raúl Castro và năm bị cáo khác đã tham gia vào một âm mưu dẫn đến việc máy bay quân sự Cuba bắn hỏa tiễn vào các máy bay dân sự và giết chết bốn người Mỹ. Đó là những cáo buộc được đưa ra bởi bồi thẩm đoàn liên bang. Thông điệp của tôi hôm nay rất rõ ràng. Hoa Kỳ và Tổng thống Trump không và sẽ không bao giờ quên công dân của mình.

Tôi muốn nói rằng chúng ta cũng không quên những gia đình, người thân yêu và bạn bè đã phải gánh chịu nỗi đau buồn và mất mát suốt 30 năm qua. Lần đầu tiên sau gần 70 năm, các lãnh đạo cao cấp của chế độ Cuba đã bị truy tố tại quốc gia này, tại Hoa Kỳ, vì các hành vi bạo lực dẫn đến cái chết của công dân Mỹ. Không thể cho phép các quốc gia và các nhà lãnh đạo của họ tấn công vào người Mỹ, giết hại họ mà không phải chịu trách nhiệm.

Tổng thống Trump cam kết khôi phục một nguyên tắc rất đơn giản nhưng quan trọng. Nếu các ngươi giết hại người Mỹ, chúng tôi sẽ truy bắt các ngươi bất kể các ngươi là ai, bất kể chức danh các ngươi nắm giữ. Và trong trường hợp này, bất kể thời gian đã trôi qua bao lâu.

Tôi muốn gửi lời cảm ơn, và tất cả mọi người trong phòng này cũng nên cảm ơn FBI, các công tố viên và các đặc vụ đã làm việc trong vụ việc này. Điều đó bao gồm cả cộng đồng tình báo và các đối tác thực thi pháp luật liên bang và tiểu bang của chúng ta. Họ đã làm việc rất tốt, vì vậy xin cảm ơn.

Có lý do tại sao tôi, Thượng Nghị Sĩ và các nhà lãnh đạo khác lại ở đây chứ không phải ở Washington, DC để công bố bản cáo trạng này. Cộng đồng ở đây, tất cả các bạn, hiểu rõ lịch sử chế độ Cuba hơn bất kỳ ai ở Mỹ. Nhiều gia đình ở đây biết cái giá phải trả cho sự áp bức. Tôi đã nghe nhiều câu chuyện trong tuần qua và những tháng qua. Câu chuyện nào cũng đau lòng. Họ biết rằng nỗi đau do chế độ gây ra không chỉ dừng lại ở bờ biển của hòn đảo.

Và bản cáo trạng ngày hôm nay, dù không thể làm sống lại những nạn nhân đã bị sát hại, nhưng nó thể hiện một thông điệp. Chính phủ Hoa Kỳ không quên những người vô tội đã bị bắn hạ trên bầu trời. Và như trong mọi vụ án hình sự, các bị cáo được coi là vô tội cho đến khi bị bồi thẩm đoàn kết tội. Nhưng hôm nay, Bộ Tư pháp đã có một bước tiến quan trọng và đưa ra bản cáo trạng này.

Tôi rất vinh dự được đứng trên bục này cùng với ông Jason Reding Quiñones, Công tố viên Hoa Kỳ, ở bên phải tôi. Chris Raia, Phó Giám đốc FBI.

Các bạn sẽ được vỗ tay tán thưởng Jason trong 20 giây nữa. Chris Raia, Phó Giám đốc FBI và James Uthmeier, Bộ trưởng Tư pháp của tiểu bang tuyệt vời này. Và Thượng Nghị Sĩ Hoa Kỳ tuyệt vời của các bạn cũng có mặt ở đây. Bà ấy rất bận rộn ở Washington DC nhưng không bỏ lỡ sự kiện này. Vì vậy, cảm ơn bà Thượng Nghị Sĩ Moody đã đến đây.

Tôi muốn cảm ơn Jason vì sự lãnh đạo của anh tại Florida. Anh ta đã làm rất tốt công việc của mình và tôi cũng muốn đề nghị anh thay thế tôi trên bục phát biểu để nói vài lời. Cảm ơn Jason rất nhiều.

8. Cuba nói gì về sự kiện năm 1996?

Về phần mình, chính phủ Cuba đã lên án động thái của Mỹ và thách thức luận điệu xoay quanh sự kiện năm 1996, vốn là trọng tâm của vấn đề.

“Chính phủ Hoa Kỳ thiếu tính hợp pháp và thẩm quyền để thực hiện hành động này,” chính phủ Cuba cho biết trong một tuyên bố được Phái đoàn Cuba tại Liên Hiệp Quốc chuyển cho Newsweek.

“Đây là một hành động khiêu khích chính trị đáng khinh bỉ và ô nhục, dựa trên sự thao túng bất lương về vụ việc dẫn đến việc bắn rơi hai máy bay do tổ chức khủng bố 'Anh em Giải cứu' có trụ sở tại Miami điều hành trên không phận Cuba vào tháng 2 năm 1996, trong đó việc tổ chức này nhiều lần vi phạm không phận Cuba vì mục đích thù địch là điều hiển nhiên mà công chúng đều biết”, tuyên bố cho biết.

Tổ chức Brothers to the Rescue do nhà bất đồng chính kiến người Cuba José Basulto lãnh đạo. Ông ta tự nhận mình là một điệp viên CIA tham gia vào nhiều vụ phá hoại chống lại chính phủ Cuba. Bộ Tư pháp Hoa Kỳ cáo buộc chính phủ Cuba đã thâm nhập vào tổ chức này và cố tình huấn luyện quân đội bắn hạ hai máy bay, dẫn đến cái chết của bốn người.

Trong tuyên bố đáp trả hành động pháp lý của Mỹ, chính phủ Cuba cũng tái khẳng định “cam kết hòa bình và quyết tâm không lay chuyển trong việc thực thi quyền tự vệ bất khả xâm phạm, như được Hiến chương Liên Hiệp Quốc công nhận”.

“ Nhân dân Cuba tái khẳng định quyết tâm không lay chuyển để bảo vệ Tổ quốc và Cách mạng Xã hội chủ nghĩa, và với sức mạnh và sự kiên định tối đa, bày tỏ sự ủng hộ vô điều kiện và không lay chuyển đối với Đại tướng Raúl Castro Ruz, Lãnh đạo Cách mạng Cuba”, tuyên bố cho biết.

Mặc dù các chuyến bay trinh sát của Mỹ đã tăng cường trên không phận Cuba, nhưng phần lớn sự leo thang chỉ giới hạn ở các động thái kinh tế, pháp lý và chính trị, chứ chưa sử dụng đến sức mạnh quân sự thực sự.

Gedan lập luận rằng bản cáo trạng có thể có tác dụng mạnh mẽ hơn như một chiến thuật gây áp lực để thúc đẩy Cuba hướng tới một lập trường đàm phán dễ dàng hơn.

“Việc nghỉ hưu của Raúl đã trở nên kém thoải mái hơn đáng kể,” Gedan nói. “Điều đó không có nghĩa là một cuộc xâm lược sắp xảy ra. Tổng thống Trump đang bận rộn với nhiều vấn đề ở Trung Đông, và những người ủng hộ ông ấy không hề mong muốn thêm những cuộc phiêu lưu quân sự nào nữa.”

“Nhưng mối đe dọa này rất đáng tin cậy,” ông nói thêm, “và nó có thể mang lại cho các nhà đàm phán Mỹ nhiều đòn bẩy hơn khi họ thúc đẩy các cải cách kinh tế để mở cửa hòn đảo cho đầu tư lớn hơn từ Mỹ.”

Và nếu đó là mục tiêu cuối cùng, thì việc chỉ theo đuổi Castro sẽ không giúp ích gì nhiều cho việc đạt được mục tiêu đó, lập luận của Richard Feinberg, giáo sư kinh tế chính trị quốc tế tại Đại học California, San Diego, người từng giữ nhiều chức vụ tại Tòa Bạch Ốc, Bộ Ngoại giao và Bộ Tài chính.

“Không có kịch bản Venezuela nào có thể áp dụng cho Cuba,” Feinberg nói với Newsweek. “Ngay cả khi quân đội Mỹ có thể bắt cóc Raúl Castro, điều đó vô cùng khó khăn, thì cũng không giúp giải quyết đáng kể cuộc khủng hoảng ngày càng trầm trọng. Trái ngược với quan niệm sai lầm rằng Cuba bị cai trị bởi một gia đình, trên thực tế, chính thể chế Đảng Cộng sản Cuba và bộ máy quân sự, an ninh liên kết mới là lực lượng cai trị Cuba.”

“Tôi hiểu bản cáo trạng chống lại Raúl Castro chủ yếu nhắm vào cộng đồng người Mỹ gốc Cuba lưu vong, những người đã tìm cách trả thù gia đình Castro trong hơn 60 năm qua.”

[Newsweek: What Cuba Says About The 1996 Incident]

9. Lần đầu tiên Lithuania phát cảnh báo trên không do nghi ngờ có mối đe dọa từ máy bay điều khiển từ xa của Belarus.

Bộ Quốc phòng Lithuania cho biết, vào ngày 20 tháng 5, một cảnh báo trên không đã được ban hành trên một số khu vực của Lithuania sau khi phát hiện một vật thể bay điều khiển từ xa đang tiếp cận nước này từ Belarus.

Vụ việc đánh dấu lần đầu tiên Lithuania kích hoạt cảnh báo trên không liên quan đến nghi ngờ xâm phạm không phận, và lực lượng tuần tra không phận Baltic của NATO đã điều động một máy bay chiến đấu để đáp trả.

Hoạt động của máy bay điều khiển từ xa đã được ghi nhận gần biên giới Belarus ở phía đông Lithuania, nhưng cảnh báo sau đó đã được mở rộng đến thủ đô Vilnius và khu vực xung quanh, đài truyền hình Lithuania LRT đưa tin.

Máy bay điều khiển từ xa đã vượt qua biên giới Lithuania vào khoảng 09:40 giờ địa phương, và mất liên lạc radar vào khoảng 11:00. Vị trí và nguồn gốc chính xác của nó vẫn chưa được xác định.

Cư dân tại các khu vực bị ảnh hưởng đã nhận được cảnh báo khẩn cấp, hướng dẫn họ tìm nơi trú ẩn.

Theo báo cáo của LRT, quân đội Lithuania cảnh báo người dân: “Cảnh báo trên không! Hãy lập tức đến nơi trú ẩn hoặc nơi an toàn.”

Hoạt động tại phi trường Vilnius đã tạm thời bị đình chỉ trong thời gian báo động.

Hãng thông tấn Delfi của Estonia đưa tin rằng Tổng thống Lithuania Gitanas Nauseda, Thủ tướng Inga Ruginiene và Chủ tịch Quốc hội Jozas Olekas đang ở trong hầm trú ẩn vào thời điểm xảy ra mối đe dọa.

Zygimantas Pavilionis, một chính trị gia người Lithuania, cho biết cuộc họp của Ủy ban Đối ngoại quốc hội được tổ chức trong một nơi trú ẩn.

Trung tâm Quản lý Khủng hoảng Quốc gia Lithuania cũng đã chỉ thị các trường học và trung tâm giữ trẻ phải di chuyển trẻ em đến nơi trú ẩn.

Vụ việc xảy ra trong bối cảnh cuộc tập trận vũ khí hạt nhân chung giữa Belarus và Nga, bắt đầu từ ngày 18 tháng 5.

[Kyiv Independent: Lithuania sounds air alarm for first time due to suspected drone threat from Belarus]

10. Trong bối cảnh Tổng thống Trump tiếp tục tự mâu thuẫn và Iran ngày càng mạnh dạn, nỗ lực quan trọng nhằm chấm dứt chương trình hạt nhân của chế độ này đang bị thất bại.

Tổng thống Trump và Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đã có một cuộc điện đàm căng thẳng về tiến trình hòa bình với Iran. Sau đó, hôm Thứ Năm, 21 Tháng Năm, tờ Times Of Israel đã có một bài bình luận nẩy lửa nhan đề “With Trump conflicted and Iran emboldened, vital bid to end regime’s nuclear drive is being botched”, nghĩa là “Trong bối cảnh Trump tiếp tục tự mâu thuẫn và Iran ngày càng mạnh dạn, nỗ lực quan trọng nhằm chấm dứt chương trình hạt nhân của chế độ này đang bị thất bại.”

Xin kính mời quý vị và anh chị em theo dõi bản dịch sang Việt Ngữ qua phần trình bày của Kim Thúy. Xin lưu ý với quý vị và anh chị em đây là quan điểm của người Do Thái, chúng tôi chỉ dịch ra cho rộng đường dư luận, để chúng ta biết người Do Thái nghĩ ra sao. Rất nhiều điểm trong bài này chúng tôi không đồng ý. Xin nói lại một lần nữa nhé: đây là quan điểm của người Do Thái, rất nhiều điểm trong bài này chúng tôi không đồng ý.

Tổng thống Trump đã nhiều lần tự mâu thuẫn với chính mình về tiến trình cuộc chiến tranh với Iran.

Ông ấy nói rằng Mỹ đã thắng cuộc chiến, chỉ là chưa thắng đủ mà thôi.

Ông ấy nói rằng chế độ Iran đã thay đổi, được thay thế bởi một tầng lớp lãnh đạo ít cực đoan hơn và rất lý trí, nhưng cũng nói thêm rằng nếu tầng lớp lãnh đạo hiện tại có được vũ khí hạt nhân, họ sẽ phá hủy Israel và khu vực, tạo ra một “thảm họa hạt nhân”.

Ông ấy khẳng định rằng phải ngăn chặn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân và chỉ trích phó tổng thống của mình vì đã đề xuất một thỏa thuận theo đó Iran chỉ bị cấm làm giàu uranium trong 20 năm, rồi sau đó lại nói rằng giới hạn 20 năm đối với việc làm giàu là đủ.

Ông ta đã nhiều lần đặt ra các thời hạn chót cho việc Iran đầu hàng, hoặc chấp nhận các điều khoản của Mỹ, hoặc đưa ra các điều khoản hợp lý hơn, và cảnh báo bằng nhiều lời lẽ hoa mỹ rằng nếu không, chiến sự sẽ tiếp diễn và Iran sẽ bị hủy diệt. “Cả một nền văn minh sẽ chết đêm nay, không bao giờ có thể được hồi sinh nữa”, ông ta tuyên bố hồi tháng trước, trong lời đe dọa sâu rộng nhất như vậy. Sau đó, ông ta liên tục hủy bỏ các thời hạn chót đó.

Trong bối cảnh hỗn loạn và mâu thuẫn như vậy, đơn giản là không thể biết chiến tranh sẽ tiếp diễn như thế nào, hoặc liệu có tiếp diễn hay không. Theo lời Tổng thống Trump tuyên bố hôm thứ Ba, ông ấy hoặc chỉ còn một giờ nữa là đưa ra quyết định nối lại các cuộc không kích vào thứ Hai, nhưng quyết định hoãn lại.

Theo quan điểm của phần lớn cộng đồng quốc tế — và điều đó bao gồm cả phần lớn công chúng Mỹ — thế giới sẽ tốt đẹp hơn nhiều nếu Mỹ và Israel không tấn công Iran vào ngày 28 tháng 2, bởi vì chế độ này đã có thể tận dụng quyền kiểm soát eo biển Hormuz để gây rối loạn nguồn cung năng lượng toàn cầu. Bất kỳ kế hoạch chiến lược nào có năng lực đều sẽ nhận ra mối nguy hiểm này trước khi các cuộc không kích đầu tiên được tiến hành và lên kế hoạch phù hợp.

Theo quan điểm của phần lớn cộng đồng quốc tế, điều cấp thiết hiện nay là đạt được một thỏa hiệp nào đó với chế độ hiện tại để cho phép mở cửa trở lại eo biển một cách ổn định. Nhưng dĩ nhiên, chừng nào chế độ này còn nắm quyền, sẽ không thể có bất kỳ sự bảo đảm đáng tin cậy nào về sự ổn định.

Tệ hơn nữa, mục tiêu cốt yếu mà Mỹ và Israel hướng tới khi gây chiến — là bảo đảm rằng chế độ này không có con đường nào để sở hữu vũ khí hạt nhân — đã không đạt được. Ngược lại là đàng khác.

Iran vẫn duy trì kho dự trữ khoảng 440 kg uranium được làm giàu đến mức gần cấp độ chế tạo vũ khí hạt nhân (60%). Như Tổng thống Trump thừa nhận hôm thứ Sáu, nước này đã từ chối cho phép khai quật kho dự trữ đó từ các cơ sở hạt nhân ngầm bị tàn phá bởi bom đạn và vận chuyển ra ngoài. Đó chính là con đường rõ ràng nhất để Iran sở hữu kho vũ khí hạt nhân.

Hơn nữa, nước này thậm chí còn không bị gây áp lực nghiêm trọng để từ bỏ 10 tấn uranium được làm giàu ở mức độ thấp hơn, một số loại trong đó chỉ cần vài tuần để nâng lên cấp độ chế tạo vũ khí.

Trái ngược với việc tất cả các cơ sở làm giàu uranium của Iran bị xóa sổ, theo cách nói ưa thích của Tổng thống Trump, IAEA, cơ quan giám sát vũ khí hạt nhân của Liên Hiệp Quốc, đã cảnh báo vào tháng 3 rằng Iran có một cơ sở làm giàu uranium mới tại khu phức hợp hạt nhân Isfahan, mà vị trí và tình trạng chính xác vẫn chưa được biết. Viện Nghiên cứu An ninh Quốc gia Israel tuần này đã nêu bật tiến trình của Iran trong việc khôi phục khả năng làm giàu uranium thông qua việc “phục hồi khu vực Fordow” và “đẩy nhanh tiến độ xây dựng 'Núi Pickaxe',” phía nam Natanz.

Hiện tại, chế độ này đang công khai chế giễu Tổng thống Trump, hả hê trước khả năng đối đầu thành công với quân đội Mỹ và Israel, và đe dọa sẽ mở rộng mục tiêu nếu bị tấn công lần nữa, đồng thời lách luật trong các cuộc đàm phán giữa lúc nhận thức được rằng Tổng thống Trump đang chịu áp lực ngày càng tăng trong nước để đạt được thỏa thuận mở lại eo biển Hormuz. Nhưng Tehran không ngủ quên trên chiến thắng. Họ cũng đang khôi phục năng lực hỏa tiễn và học hỏi mọi thứ có thể từ điểm yếu trước ưu thế trên không của Mỹ và Israel, để đối phó tốt hơn với các cuộc tấn công trong tương lai.

Dù Tổng thống Trump có muốn tin điều gì đi chăng nữa, thì chế độ này, có thể nói, còn cực đoan hơn cả thời Ali Khamenei, và chắc chắn là có động lực mạnh mẽ hơn để thúc đẩy chương trình vũ khí hạt nhân của mình — là vũ khí tối thượng, và là công cụ răn đe tối thượng.

Eli Levite, cựu phó chủ tịch Ủy ban Năng lượng Nguyên tử Israel, cho rằng trong một cuộc phỏng vấn trên kênh Channel 12 tuần này, giải pháp ít tồi tệ nhất hiện nay là Mỹ nên thúc đẩy một thỏa thuận tạm thời với chế độ Iran để mở lại eo biển Hormuz và ngăn chặn Iran tiến hành bất kỳ hoạt động phát triển hạt nhân nào nữa, được hỗ trợ bởi một cơ chế thanh tra hiệu quả hơn nhiều.

Nghe có vẻ như đó là lựa chọn tồi tệ nhất, và cho thấy sự chuẩn bị kém cỏi đến mức nào cho việc sử dụng vũ lực cần thiết để chống lại một chế độ có ý định diệt chủng. Điều cốt yếu là chế độ của các giáo chủ Hồi giáo phải bị lật đổ – vì lợi ích của người dân Iran, Israel, khu vực và phần còn lại của thế giới tự do. Mối lo ngại ngày càng tăng là một cơ hội hiếm hoi để làm điều đó đã và đang bị bỏ lỡ.

Có vẻ như Israel đã bị sốc trước quyết định vào phút chót của Tổng thống Trump về việc hủy bỏ kế hoạch nối lại các cuộc không kích. Và cũng có vẻ như, tính đến thời điểm viết bài này, Israel tin rằng tổng thống Mỹ vẫn có thể đảo ngược quyết định đó và tiếp tục chiến tranh.

Trong khi đó, Thủ tướng Benjamin Netanyahu dường như đang nỗ lực ngăn chặn cuộc bầu cử tiềm năng do các đảng cực đoan Do Thái Giáo Chính thống yêu cầu vào tháng 9, đến thời điểm muộn nhất có thể là ngày 27 tháng 10, rõ ràng là với hy vọng, trong số các mục tiêu khác, rằng một nhiệm kỳ tối đa có thể giúp ông đạt được nhiều thành công hơn trong các cuộc chiến chống lại Iran, lực lượng Hezbollah đang hồi sinh và nguy hiểm, và Hamas đang được củng cố.

Tuy nhiên, để xoa dịu các đảng phái cực đoan Chính thống, thủ tướng vẫn tiếp tục nỗ lực thúc đẩy một đạo luật củng cố việc miễn trừ quân dịch vô lý một cách trắng trợn đang được áp dụng hiện nay đối với người Haredi, cùng với một dự luật khác, sẽ kéo dài thời gian quân dịch bắt buộc của những người Israel khác từ 32 tháng lên 36 tháng.

Chạy đua với thời gian bầu cử, liên minh cầm quyền cũng đang nhanh chóng thông qua đủ loại luật phản dân chủ và phân biệt đối xử — tìm cách hình sự hóa các hoạt động tôn giáo không thuộc Chính thống tại Bức tường phía Tây, áp đặt kiểm soát đối với các phương tiện truyền thông độc lập, tước bỏ tính độc lập và quyền hạn của Bộ Trưởng Tư Pháp, cản trở việc mở các cuộc điều tra hình sự đối với thủ tướng và các quan chức cao cấp khác… Danh sách này còn dài một cách đáng sợ.

Trong khi đó, phe đối lập, vốn đã tỏ ra không thể tập trung hiệu quả vào việc ông Netanyahu khuyến khích một cách phi lý việc người Do Thái cực đoan không phục vụ đất nước, kể từ ngày 7 tháng 10, vẫn tỏ ra thiếu hiệu quả và chia rẽ. Họ không thể nêu bật một cách hiệu quả việc chính phủ dung túng cho chủ nghĩa khủng bố Do Thái đang gia tăng ở Bờ Tây, là điều mà tên Itamar Ben Gvir đáng khinh bỉ đã công khai khuyến khích trong những năm qua, kẻ hàng ngày gây hại và làm ô nhục quốc gia chúng ta với tư cách là bộ trưởng an ninh quốc gia.

Đảng này đã không thể tận dụng được sự phẫn nộ của công chúng trước việc Netanyahu từ chối cho phép tiến hành cuộc điều tra độc lập cần thiết về những thất bại thảm hại xung quanh cuộc xâm lược và thảm sát của Hamas ngày 7 tháng 10 năm 2023. Thậm chí, họ còn bị Netanyahu gây áp lực đến mức phải loại trừ trước đảng Ra'am chủ yếu là người Ả Rập khỏi danh sách đối tác liên minh tiềm năng — một đối tác mà chính Netanyahu từng tìm cách chiêu mộ trong quá khứ.

Việc dùng vũ lực chống lại chế độ ở Iran là hoàn toàn chính đáng; nó còn là điều thiết yếu. Việc không lập kế hoạch chiến lược — đánh giá thấp chế độ cực kỳ xảo quyệt ở eo biển Hormuz; đặt cược vào người Kurd, hay vào Mahmoud Ahmadinejad, kẻ phủ nhận Holocaust và thù ghét Israel?!? — là điều không thể tha thứ.

Việc ông Netanyahu nỗ lực tránh biến bế tắc thành thất bại hoàn toàn trong những tuần và tháng tới là điều thiết yếu. Việc làm suy yếu Israel hơn nữa từ bên trong trước khi chúng ta tiến hành bầu cử, làm suy yếu nền dân chủ và làm sâu sắc thêm sự bất bình đẳng và chia rẽ, là điều không thể tha thứ.

[Times Of Israel: With Trump conflicted and Iran emboldened, vital bid to end regime’s nuclear drive is being botched]

11. Theo kết quả cuộc khảo sát mới của Quinnipiac, tỷ lệ ủng hộ Tổng thống Trump đạt mức thấp nhất trong nhiệm kỳ thứ hai.

Theo một cuộc khảo sát do Đại học Quinnipiac công bố hôm Thứ Năm, 21 Tháng Năm, tỷ lệ ủng hộ của Tổng thống Trump đã giảm xuống mức thấp nhất trong nhiệm kỳ thứ hai của ông.

Gần đây, Tổng thống Trump liên tục nhận được tỷ lệ ủng hộ thấp kỷ lục hoặc gần kỷ lục từ các khối cử tri quan trọng, bao gồm cả thế hệ tân thiên niên kỷ và cử tri độc lập, điều này có thể làm trầm trọng thêm những khó khăn cho Tòa Bạch Ốc và đảng Cộng hòa trong bối cảnh công chúng lo ngại về chi phí sinh hoạt và cuộc chiến với Iran trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11.

Trong một email gửi cho Newsweek hôm thứ Tư, khi được hỏi về cuộc thăm dò dư luận mới, phát ngôn nhân Tòa Bạch Ốc Davis Ingle cho biết: “Cuộc thăm dò cuối cùng là vào ngày 5 tháng 11 năm 2024, khi gần 80 triệu người Mỹ đã đồng ý bầu chọn Tổng thống Trump để thực hiện chương trình nghị sự được lòng dân và hợp lý của ông. Không có vị Tổng thống nào trong lịch sử đạt được nhiều thành tựu hơn cho người dân Mỹ hơn Tổng thống Trump, người đang làm việc không mệt mỏi để tạo việc làm, kiềm chế lạm phát, tăng khả năng chi trả nhà ở và hơn thế nữa. Tổng thống đã đạt được những tiến bộ lịch sử không chỉ ở Mỹ mà còn trên toàn thế giới, và đây mới chỉ là sự khởi đầu khi chương trình nghị sự của ông tiếp tục được thực hiện.”

Theo kết quả cuộc thăm dò, tỷ lệ ủng hộ của Tổng thống Trump là 34%, và tỷ lệ phản đối là 58%. Số còn lại không có ý kiến rõ rệt. Người tiến hành thăm dò ý kiến cho biết tỷ lệ ủng hộ của ông đã giảm 4% so với cuộc khảo sát được thực hiện vào tháng trước, trong khi tỷ lệ phản đối tăng 3%. Cuộc khảo sát hôm thứ Năm đánh dấu tỷ lệ ủng hộ thấp nhất mà tổng thống nhận được trong nhiệm kỳ thứ hai của mình theo kết quả thăm dò của đơn vị này.

Theo khảo sát, 80% đảng viên Cộng hòa tán thành công việc của tổng thống so với 12% không tán thành. Chỉ có 2% đảng viên Dân chủ tán thành hiệu quả công việc của Tổng thống Trump so với 97% không tán thành. Tổng thống cũng nhận được tỷ lệ ủng hộ dưới 30% trong số những người độc lập, với 26% tán thành so với 64% không tán thành.

Cuộc thăm dò ý kiến được thực hiện trên 1.106 cử tri đã ghi danh và tự nhận mình là cử tri trên toàn quốc từ ngày 14 đến ngày 18 tháng 5, với sai số là 3,7%.

Cuộc thăm dò này được thực hiện ngay sau những chiến thắng quan trọng trong các cuộc bầu cử sơ bộ của các ứng viên được Tổng thống Trump ủng hộ.

Giáo sư Robert Y. Shapiro của Đại học Columbia nói với Newsweek qua email hôm thứ Năm rằng, “Những chiến thắng trong vòng bầu cử sơ bộ phản ánh tầm ảnh hưởng và sự ủng hộ của cử tri cốt lõi của Tổng thống Trump, những người có tỷ lệ ủng hộ rất cao và tạo nên sự khác biệt. Nhưng tỷ lệ ủng hộ của ông ấy trong số cử tri còn lại thì rất thấp, và điều này có thể hoàn toàn quyết định kết quả cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ sắp tới. Mặc dù còn quá sớm để nói, nhưng điều này hoàn toàn có thể kéo dài sau đó, ảnh hưởng đến triển vọng của đảng Cộng hòa trong chiến dịch tranh cử tổng thống tiếp theo, và vị trí của Tổng thống Trump trong lịch sử tổng thống.”

Theo cuộc thăm dò, tỷ lệ ủng hộ của Tổng thống Trump về kinh tế là 33%, trong khi tỷ lệ không ủng hộ là 64%. Đây là tỷ lệ ủng hộ thấp nhất mà tổng thống nhận được về kinh tế trong cả hai nhiệm kỳ, theo ghi nhận của đơn vị thăm dò dư luận.

Nhà phân tích thăm dò dư luận Tim Malloy của Đại học Quinnipiac cho biết trong cuộc thăm dò hôm thứ Tư: “Vấn đề then chốt có lẽ đã giúp Tổng thống Trump thắng cử hai nhiệm kỳ liên tiếp giờ đây lại khiến cử tri mất thiện cảm và sự nhiệt tình của đảng Cộng hòa đối với cách ông điều hành nền kinh tế bị rạn nứt.”

Tỷ lệ ủng hộ tổng thể và tình hình kinh tế giảm xuống mức thấp nhất trong bối cảnh người Mỹ bày tỏ lo ngại về giá xăng dầu giữa cuộc chiến với Iran.

Theo AAA, giá xăng thường trung bình hiện tại là 4,555 đô la, tăng so với mức trung bình 4,533 đô la của ngày hôm qua và cao hơn mức trung bình 4,511 đô la của tuần trước.

Theo một cuộc khảo sát của YouGov/The Economist được công bố hôm thứ Ba, tỷ lệ ủng hộ tổng thống là 37% so với tỷ lệ không ủng hộ là 57%.

Cuộc khảo sát được thực hiện với 1.549 người trưởng thành tại Mỹ từ ngày 15 đến ngày 18 tháng 5 và có sai số là 3,3 phần trăm.

Một cuộc khảo sát của AP-NORC cho thấy tỷ lệ ủng hộ Tổng thống Trump là 37% so với tỷ lệ phản đối là 62%. Về kinh tế, tỷ lệ ủng hộ của ông theo khảo sát này là 33% so với tỷ lệ phản đối là 67%. Cuộc khảo sát được tiến hành từ ngày 14 đến ngày 18 tháng 5 với 1.117 người trưởng thành tham gia, và có sai số là 3,8%.

[Newsweek: Trump Approval Hits Second-Term Low, New Quinnipiac Poll Shows]

 

1. Lukashenko tuyên bố sẵn sàng gặp Tổng thống Zelenskiy “ở bất cứ đâu” tại Ukraine hoặc Belarus.

Lãnh đạo Belarus Alexander Lukashenko cho biết ông sẵn sàng tổ chức các cuộc đàm phán trực tiếp với Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy “bất cứ lúc nào” tại Ukraine hoặc Belarus. Nhà độc tài Belarus đã đưa ra lập trường trên hôm Thứ Sáu, 22 Tháng Năm.

Theo những bình luận được hãng thông tấn nhà nước Belarus Belta đăng tải, Lukashenko cho biết Belarus không có ý định can thiệp trực tiếp vào cuộc xâm lược Ukraine của Nga trừ khi lãnh thổ Belarus bị tấn công.

“Chúng tôi sẽ không can thiệp vào cuộc chiến ở Ukraine”, Lukashenko nói. “Điều này là không cần thiết, cả về mặt dân sự lẫn quân sự.”

Đồng thời, ông cho biết Minsk vẫn sẵn sàng đối thoại với Kyiv bất chấp cuộc chiến đang diễn ra và quan hệ ngoại giao đóng băng giữa hai nước.

“Nếu ông ấy muốn nói chuyện, tham khảo ý kiến hay bất cứ điều gì khác, chúng tôi đều sẵn sàng”, Lukashenko nói, đề cập đến Tổng thống Zelenskiy.

“Tôi sẵn sàng gặp ông ấy bất cứ lúc nào, ở Ukraine hay Belarus, và thảo luận về các vấn đề trong quan hệ Belarus-Ukraine.”

Ông Lukashenko cũng đặt câu hỏi tại sao Belarus tiếp tục duy trì đối thoại với các nước phương Tây trong khi liên lạc với Ukraine vẫn bị hạn chế.

“Không hiểu sao, chúng ta có những vấn đề cần thảo luận với người Mỹ, người Đức, người Ba Lan, người Lithuania và người Latvia, nhưng lại không có vấn đề nào với Ukraine”, ông nói.

Belarus đã cho phép quân đội Nga sử dụng lãnh thổ của mình làm căn cứ trong giai đoạn đầu của cuộc xâm lược toàn diện Ukraine của Mạc Tư Khoa vào tháng 2 năm 2022, bao gồm cả trong cuộc tấn công thất bại của Nga nhằm vào Kyiv. Kể từ đó, Minsk vẫn là một trong những đồng minh thân cận nhất của Nga trong khi chính thức phủ nhận kế hoạch tham gia trực tiếp vào cuộc chiến.

Trong khi đó, Cơ quan An ninh Ukraine, gọi tắt là SBU và các đơn vị khác thuộc Lực lượng Quốc phòng đã triển khai các biện pháp an ninh tăng cường tại các khu vực phía bắc giáp biên giới với Nga và Belarus.

Bộ Tổng tham mưu mô tả chiến dịch này là “chưa từng có” về quy mô, viện dẫn số lượng nhân lực và nguồn lực được triển khai dọc biên giới.

Tiếp đó, Bộ Quốc phòng Belarus hôm thứ Hai tuyên bố đã tiến hành các cuộc tập trận có sự tham gia của Nga, bao gồm các cuộc diễn tập liên quan đến các đơn vị được giao nhiệm vụ sử dụng vũ khí hạt nhân và các hoạt động hỗ trợ.

Hôm thứ Sáu, Tổng thống Zelenskiy thông báo rằng tình báo Ukraine có bằng chứng cho thấy Nga đang cố gắng lôi kéo Belarus tham gia trực tiếp hơn vào cuộc chiến.

Theo ông, Nga đang xem xét các kế hoạch tác chiến liên quan đến việc triển khai lực lượng từ lãnh thổ Belarus về phía trục Chernihiv-Kyiv.

Ông cho biết Kyiv đã xác định được các cuộc liên lạc giữa các quan chức Nga và Tổng thống Belarus Alexander Lukashenko liên quan đến các hành động quân sự mới có thể xảy ra.

Tổng thống Zelenskiy nói: “Chúng tôi đang chuẩn bị các biện pháp đối phó cho mọi kịch bản có thể xảy ra nếu người Nga thực sự quyết định mở rộng hành động gây hấn của họ”.

[Kyiv Post: Lukashenko Says He Is Ready to Meet Zelensky ‘Anywhere’ in Ukraine or Belarus]

2. Theo các báo cáo truyền thông, Ukraine đã tấn công các nhà máy lọc dầu của Nga hơn 150 lần kể từ khi chiến tranh bắt đầu.

Theo dữ liệu do hãng truyền thông Vot Tak có trụ sở tại Ba Lan tổng hợp, quân đội Ukraine đã tấn công các nhà máy lọc dầu của Nga 158 lần kể từ khi Nga phát động cuộc xâm lược toàn diện ở Ukraine từ ngày 24/2/2022.

Những phát hiện này, được công bố vào ngày 21 tháng 5, xuất hiện trong bối cảnh Kyiv tiếp tục gia tăng tần suất các cuộc tấn công vào các cơ sở dầu mỏ của Nga nhằm làm suy yếu khả năng tiếp tục tiến hành chiến tranh của Mạc Tư Khoa. Kyiv coi các cơ sở năng lượng là mục tiêu quân sự hợp lệ, vì các địa điểm năng lượng này cung cấp nhiên liệu và nguồn tài chính cho cỗ máy chiến tranh của Điện Cẩm Linh.

Theo Vot Tak, quân đội Ukraine, thông qua sự kết hợp giữa các cuộc tấn công bằng hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa được phát động trong suốt cuộc chiến tranh toàn diện, đã tấn công ít nhất 24 trong số 33 nhà máy lọc dầu của Nga có khả năng chế biến hơn 1 triệu tấn dầu mỗi năm. Con số này bao gồm tất cả các nhà máy lọc dầu lớn nằm trong khu vực Âu Châu của Nga.

Những số liệu mới nhất được công bố sau hàng loạt vụ tấn công của Ukraine vào các nhà máy lọc dầu trong những ngày gần đây. Tổng thống Volodymyr Zelenskiy xác nhận lực lượng Ukraine đã tấn công nhà máy lọc dầu Syzran của Rosneft vào đêm 21 tháng 5. Một ngày trước đó, Ukraine đã tấn công một trong những nhà máy lọc dầu lớn nhất của Nga gần thị trấn Kstovo, tỉnh Nizhny Novgorod, theo thông báo của Bộ Tổng tham mưu Ukraine - đánh dấu vụ tấn công thứ hai được báo cáo vào địa điểm này trong vòng một tuần.

Vot Tak lưu ý rằng vụ tấn công vào nhà máy lọc dầu Syzran đánh dấu vụ việc thứ 11 tương tự, sau các nhà máy lọc dầu Ryazan và Saratov, mỗi nhà máy đều đã bị tấn công 15 lần.

Ukraine bắt đầu tiến hành các cuộc tấn công thường xuyên vào các nhà máy lọc dầu của Nga từ năm 2023, và các cuộc tấn công này ngày càng gia tăng cả về quy mô và tần suất. Trong 5 tháng đầu năm 2026, Kyiv đã ghi nhận 32 cuộc tấn công, gần như vượt qua tổng số cuộc tấn công vào các nhà máy lọc dầu được ghi nhận trong năm 2024 là 34, theo nguồn tin này.

Một trong những cuộc tấn công đáng chú ý nhất của Ukraine vào một nhà máy lọc dầu diễn ra vào ngày 17 tháng 5, khi máy bay điều khiển từ xa tấn công Nhà máy lọc dầu Mạc Tư Khoa trong một cuộc tấn công quy mô lớn vào thủ đô của Nga. Cuộc tấn công đã buộc nhà máy lọc dầu phải tạm thời ngừng hoạt động chế biến, theo Reuters đưa tin.

Theo dữ liệu do Bloomberg tổng hợp, các cuộc tấn công của Ukraine vào cơ sở hạ tầng dầu mỏ của Nga đã đạt mức cao nhất trong bốn tháng vào tháng Tư, với ít nhất 21 vụ tấn công được ghi nhận nhằm vào các nhà máy lọc dầu, đường ống dẫn dầu và các tài sản dầu khí trên biển.

[Kyiv Independent: Ukraine has struck Russian oil refineries over 150 times since start of war, media reports]

3. Ukraine phát động chiến dịch an ninh quy mô lớn gần biên giới Belarus.

Theo thông báo của Bộ Tổng tham mưu, Cơ quan An ninh Ukraine, gọi tắt là SBU và các đơn vị khác thuộc Lực lượng Quốc phòng đã tăng cường các biện pháp an ninh tại các khu vực phía bắc giáp biên giới Nga và Belarus.

Theo một tuyên bố của Bộ Tổng tham mưu được công bố hôm Thứ Sáu, 22 Tháng Năm, các biện pháp này được đưa ra theo quyết định của Tổng thống Volodymyr Zelenskiy.

Bộ Tổng tham mưu mô tả chiến dịch này là “chưa từng có” về quy mô, viện dẫn số lượng nhân lực và nguồn lực được triển khai dọc biên giới.

Các biện pháp này được điều phối bởi Trung tâm Chống khủng bố của SBU và có sự tham gia của Cảnh sát Quốc gia, Quân đội Ukraine, Vệ binh Quốc gia và Cục Biên phòng Nhà nước.

“Các biện pháp này sẽ đóng vai trò răn đe hiệu quả đối với bất kỳ hành động hoặc chiến dịch gây hấn nào của kẻ thù và đồng minh của chúng,” tuyên bố cho biết.

Các hoạt động bao gồm năm khu vực phía bắc.

Các biện pháp an ninh tăng cường đang được triển khai tại các vùng Chernihiv, Kyiv, Zhytomyr, Volyn và Rivne.

Theo Bộ Tổng tham mưu, chiến dịch này bao gồm các hoạt động phản gián và chống phá hoại nhằm ngăn chặn sự xâm nhập của địch.

Giới chức cho biết các biện pháp này cũng nhằm chống lại hành vi phá hoại, thu thập thông tin tình báo và các hành động thù địch khác của các thế lực có liên hệ với Nga hoặc Belarus.

Lực lượng an ninh sẽ tăng cường kiểm tra người dân và lục soát các khu vực xung quanh để tìm kiếm các vật phẩm bị cấm.

SBU cũng cho biết các hạn chế tạm thời về di chuyển và tiếp cận có thể được áp dụng tại một số khu dân cư trong suốt chiến dịch.

Người dân đã được cảnh báo rằng sẽ có các cuộc kiểm tra giấy tờ và phương tiện trong thời gian này.

Giới chức trách kêu gọi người dân mang theo giấy tờ tùy thân, tuân thủ quy định giờ giới nghiêm và làm theo hướng dẫn của lực lượng thực thi pháp luật.

Các biện pháp này đang được thực hiện theo thiết quân luật và phù hợp với luật pháp Ukraine.

Lo ngại về mối đe dọa từ Belarus

Tiếp đó, Bộ Quốc phòng Belarus hôm thứ Hai tuyên bố đã tiến hành các cuộc tập trận có sự tham gia của Nga, bao gồm các cuộc diễn tập liên quan đến các đơn vị được giao nhiệm vụ sử dụng vũ khí hạt nhân và các hoạt động hỗ trợ.

Hôm thứ Sáu, Tổng thống Zelenskiy thông báo rằng tình báo Ukraine có bằng chứng cho thấy Nga đang cố gắng lôi kéo Belarus tham gia trực tiếp hơn vào cuộc chiến.

Theo ông, Nga đang xem xét các kế hoạch tác chiến liên quan đến việc triển khai lực lượng từ lãnh thổ Belarus hướng tới trục Chernihiv-Kyiv.

Ông cho biết Kyiv đã xác định được các cuộc liên lạc giữa các quan chức Nga và Tổng thống Belarus Alexander Lukashenko liên quan đến các hành động quân sự mới có thể xảy ra.

Tổng thống Zelenskiy nói: “Chúng tôi đang chuẩn bị các biện pháp đối phó cho mọi kịch bản có thể xảy ra nếu người Nga thực sự quyết định mở rộng hành động gây hấn của họ”.

[Kyiv Post: Ukraine Launches Major Security Operation Near Belarus Border]

4. Một cuộc tấn công Cuba có thể diễn ra như thế nào?

Trước một cuộc tấn công hay xâm lược, quân đội sẽ tăng cường giám sát khu vực mà họ dự định tấn công, xác định vị trí cất giữ hoặc triển khai các tài sản quan trọng và nguy hiểm nhất về mặt chiến lược.

Điều này bao gồm các hệ thống phòng không có thể tấn công vào máy bay Mỹ đang thực hiện các hoạt động quân sự, cũng như các kho chứa đầy đạn dược, hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa.

Theo CNN đưa tin hồi đầu tháng 5, Mỹ đã tăng cường các hoạt động thu thập thông tin tình báo gần Cuba.

Một quan chức cao cấp giấu tên của Mỹ nói với Axios rằng Cuba đã tìm cách mua thêm máy bay điều khiển từ xa và thiết bị quân sự từ Nga trong tháng qua. Havana được tường trình đã dành nhiều năm để tích trữ các loại máy bay điều khiển từ xa khác nhau từ Nga và Iran, cả hai nước đều đã sử dụng rộng rãi máy bay điều khiển từ xa trong chiến đấu kể từ năm 2022.

Nhưng quân đội Cuba không được trang bị tốt như quân đội Venezuela vào cuối năm 2025, phần lớn gồm các thiết bị cũ kỹ từ thời Liên Xô. Theo các chuyên gia, hầu hết các hệ thống phòng không của nước này là hỏa tiễn tầm ngắn hoặc hỏa tiễn vác vai, chứ không phải các hệ thống hỏa tiễn đất đối không tiên tiến, cỡ lớn.

Ông Fonseca cho biết, khó có thể hình dung các cuộc tấn công tầm xa ban đầu của Mỹ sẽ nhắm vào mục tiêu nào trên đảo, ngoài các phi trường dành cho lực lượng không quân ít ỏi của Cuba. Theo Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế, gọi tắt là ISIS, một viện nghiên cứu quốc phòng của Anh, Cuba hiện chỉ có tổng cộng tám máy bay chiến đấu đang hoạt động, tất cả đều do Liên Xô sản xuất.

Tuy nhiên, theo ông Pfeiffer, Mỹ có thể ưu tiên tập trung vào các cơ sở tình báo ở Cuba có liên hệ với Trung Quốc và Nga.

Năm 2014, các quan chức Nga tuyên bố sẽ mở lại căn cứ tình báo điện tử Lourdes thời Liên Xô gần Havana, vốn đã bị đóng cửa năm 2001. Năm 2023, các nhà báo điều tra Nga đưa tin rằng nhiều con cái của các sĩ quan tình báo Nga đã theo học tại các trường ở Cuba, cha mẹ chúng có kiến thức chuyên môn về chiến tranh điện tử, đóng giả làm nhà ngoại giao.

Theo báo cáo của tờ Wall Street Journal năm 2023, các quan chức Trung Quốc và Cuba đã đồng ý rằng Bắc Kinh sẽ xây dựng một trạm do thám điện tử trên đảo để thu thập thông tin tình báo tín hiệu, gọi tắt là SIGINT từ các căn cứ quân sự phía đông nam của Mỹ. SIGINT có thể bao gồm các tín hiệu vô tuyến, tín hiệu phát ra từ các hệ thống radar quân sự phát hiện các mối đe dọa đang đến, các cuộc gọi điện thoại và các loại liên lạc quân sự khác.

Tuần trước, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth phát biểu tại một phiên điều trần trước Quốc hội rằng Mỹ “từ lâu đã lo ngại việc một đối thủ nước ngoài sử dụng địa điểm như vậy gần bờ biển của chúng ta là điều hết sức nguy hiểm.”

Tuy nhiên, theo ông Fonseca, việc tấn công các địa điểm này sẽ tiềm ẩn rủi ro bị Bắc Kinh hoặc Mạc Tư Khoa trả đũa, và việc phá hủy các cơ sở gián điệp sẽ làm mất đi cơ hội thu thập thông tin nội bộ về công nghệ của Trung Quốc hoặc Nga.

Ông Fonseca nói thêm rằng, lực lượng quân sự Mỹ có thể được triển khai tại Cuba nếu chính phủ Cuba sụp đổ, nhằm giúp phân phối viện trợ nhân đạo thay vì giao tranh với quân đội Cuba hoặc bắt giữ các nhà lãnh đạo Havana.

Quân đội Mỹ đã nhiều lần được triển khai đến khu vực Mỹ Latinh và Caribe để hỗ trợ các nỗ lực cứu trợ. Hàng ngàn binh sĩ đã ở lại Panama để cung cấp viện trợ nhân đạo sau khi khoảng 27.000 quân đổ bộ vào nước này và bắt giữ nhà độc tài Manuel Noriega năm 1989.

Tuy nhiên, Mỹ cũng có thể phải đối mặt với sự phản kháng từ người dân Cuba, bất chấp các cuộc biểu tình nổ ra trên đảo do tình trạng thiếu nhiên liệu, theo Stephen Wilkinson, giảng viên cao cấp về chính trị và quan hệ quốc tế tại Đại học Buckingham.

Ông Wilkinson nói: “Mỹ nên hết sức thận trọng khi cố gắng đưa quân đến đó.”

[Newsweek: How Could an Attack against Cuba Go?]

5. Raúl Castro đã giúp Cuba cộng sản chống lại Hoa Kỳ như thế nào?

Bản cáo trạng liên bang của Mỹ đối với Raúl Castro về những cáo buộc từ nhiều thập niên trước cho thấy chiến lược dài hạn mà Washington đã theo đuổi nhằm vào cựu tổng thống Cuba, người cùng với người anh trai quá cố Fidel, luôn là cái gai trong mắt các chính quyền Mỹ liên tiếp.

“Nếu Fidel là cha đẻ của dân tộc, thì Raúl là người chú,” Helen Yaffe, người đồng dẫn chương trình podcast Cuba Analysis, nói với Newsweek hôm Thứ Sáu, 22 Tháng Năm.

Bộ Tư pháp Mỹ hôm thứ Tư tuyên bố truy tố hình sự đối với Raúl Castro, 94 tuổi, về cáo buộc ông ra lệnh bắn hạ hai máy bay dân sự của nhóm Huynh Đệ Giải Cứu người Cuba-Mỹ vào năm 1996, trong đó ba người Mỹ nằm trong số bốn người thiệt mạng trong vụ tấn công do hai máy bay chiến đấu MiG của Cuba thực hiện trên không phận quốc tế.

Havana gọi những cáo buộc này là sự leo thang của chính quyền Trump với ý định thay đổi chế độ, đồng thời khẳng định chúng xuyên tạc các sự kiện lịch sử.

Tổng thống Cuba lúc bấy giờ, Raul Castro, được nhìn thấy đứng cạnh cháu trai kiêm vệ sĩ của mình, Raúl Rodriguez Castro, tại cuộc diễn hành Ngày Quốc tế Lao động ở Quảng trường Cách mạng tại Havana vào ngày 1 tháng 5 năm 2017.

Bản cáo trạng là động thái mới nhất của Mỹ nhằm gây áp lực lên Castro.

Castro và anh trai của ông sinh ra ở Birán, phía đông Cuba. Fidel trở thành gương mặt chính trị và tư tưởng của phong trào cách mạng, trong khi Raúl đóng vai trò quân sự và tổ chức nhiều hơn.

Cả hai đều tham gia cuộc tấn công vào doanh trại Moncada năm 1953 trong một cuộc nổi dậy chống lại chế độ độc tài của Fulgencio Batista, sau đó họ bị bắt và lưu đày sang Mexico.

Năm 1956, họ trở về Cuba trên con tàu Granma và trong hai năm tiếp theo đã xây dựng được sự ủng hộ của quần chúng thông qua chiến tranh du kích, tiến vào Havana vào ngày 1 Tháng Giêng năm 1959, sau khi quân đội của Batista sụp đổ.

Castro từng giữ chức Bộ trưởng Bộ Quân đội Cuba trong suốt thời gian anh trai ông làm tổng thống. Ông lên nắm quyền lãnh đạo nhà nước vào năm 2006 khi sức khỏe của anh trai ông suy yếu, và giữ chức vụ này cho đến năm 2018, trước khi chuyển giao quyền lực cho Miguel Díaz-Canel.

Mặc dù đã từ chức tổng thống và thôi giữ chức bí thư đảng Cộng sản Cuba vào năm 2019, Castro vẫn là một trong những nhân vật quyền lực nhất trong chính trường Cuba.

“Ông ấy vẫn còn rất nhiều uy tín về mặt đạo đức và chính trị,” Yaffe, giáo sư Kinh tế Chính trị Mỹ Latinh tại Đại học Glasgow ở Scotland, cho biết.

Bà cho rằng việc Raúl cùng Díaz-Canel tham gia các cuộc biểu tình phản đối việc Mỹ tăng cường cấm vận hồi tháng Giêng là một điều đáng chú ý.

“Ông ấy vẫn giữ được uy quyền đáng kinh ngạc của thế hệ kỳ cựu trong cuộc cách mạng,” bà nói. “Raúl luôn khá nghiêm khắc trong việc phân công trách nhiệm và không giống như Fidel Castro, ông ấy có giờ làm việc cố định nhưng những quyết định quan trọng chắc chắn sẽ được tham khảo ý kiến của ông ấy.”

Những chiếc xe hơi Mỹ trên đường phố Cuba từ những năm 1950 là lời nhắc nhở về lệnh cấm vận kéo dài hàng thập niên của Mỹ nhắm vào chế độ Castro sau cuộc cách mạng năm 1959.

Trong suốt 67 năm qua, Washington đã thất bại trong việc đưa hòn đảo này trở lại phạm vi ảnh hưởng của mình. Điều này bắt nguồn từ cuộc xâm lược Vịnh Con Heo năm 1961, các lệnh trừng phạt được áp đặt vào năm sau đó, và cả giai đoạn tan băng ngoại giao năm 2015 dưới thời Barack Obama, khi các phái đoàn ngoại giao được mở lại dưới thời tổng thống Raúl Castro.

“Các chính quyền Mỹ đã không hiểu được sự cam kết sâu sắc của người dân Cuba, những người rất ý thức về cam kết lịch sử đối với chủ quyền và công bằng xã hội”, Yaffe nói, nhấn mạnh rằng Raúl là một nhân vật tiêu biểu cho tinh thần này.

“Đó là cây cầu nối liền cuộc đấu tranh giành độc lập, do anh hùng dân tộc José Martí lãnh đạo từ cuối thế kỷ 19, với phong trào cách mạng những năm 1950 và sau đó là quyết định áp dụng chủ nghĩa xã hội.”

[Newsweek: How Raúl Castro Helped Communist Cuba Resist the US]

6. Chủ tịch Quốc hội Iran cảnh báo về khả năng leo thang chiến tranh, nói rằng “chúng ta đang trong một cuộc chiến ý chí”.

Chủ tịch Quốc hội Iran, Mohammad Bagher Qalibaf, hôm thứ Tư đã cảnh báo người dân Iran về khả năng phải đối mặt với các cuộc tấn công mới và nói rằng “chúng ta đang trong một cuộc chiến ý chí”.

Trong một bài phát biểu được ghi âm và công bố bởi hãng thông tấn bán chính thức Tasnim, Qalibaf nói: “Những động thái công khai và bí mật của kẻ thù cho thấy rằng, bên cạnh áp lực kinh tế và chính trị, chúng không từ bỏ các mục tiêu quân sự của mình và đang tìm kiếm một vòng phiêu lưu và chiến tranh mới.”

Ông nói rằng Iran “phải tăng cường khả năng sẵn sàng đáp trả quyết liệt và hiệu quả trước các cuộc tấn công tiềm tàng và nâng cao khả năng phục hồi kinh tế”, đồng thời nhấn mạnh Iran phải “tước đoạt hy vọng đầu hàng của kẻ thù”.

Trong nỗ lực trấn an dư luận, Qalibaf cho biết quân đội đã được tăng cường đáng kể trong những tuần gần đây.

Ông nói: “Quân đội hùng mạnh của chúng ta đã tận dụng tối đa thời gian ngừng bắn để xây dựng lại năng lực quân sự… và chắc chắn họ sẽ hối tiếc về bất kỳ hành động gây hấn nào mới chống lại Iran”.

Ông Qalibaf cũng thừa nhận áp lực kinh tế ngày càng gia tăng và giá cả hàng hóa thiết yếu leo thang, đồng thời tuyên bố thành lập một cơ chế giám sát quốc hội mới để giải quyết các thách thức kinh tế, bao gồm một ủy ban đặc biệt gồm các ủy ban và cơ quan giám sát quan trọng để theo dõi chuỗi cung ứng và lạm phát.

Ông Qalibaf kết luận bằng cách coi giai đoạn hiện tại như một thử thách lớn hơn đối với sức chịu đựng của quốc gia.

“Chúng ta đang trong một cuộc chiến ý chí,” ông nói. “Ai thắng trong cuộc chiến này sẽ viết nên lịch sử Iran và quyết định tương lai của đất nước.”

[CBSNews: Iran parliament speaker warns of possible escalation in war, says “we are in a war of wills”]

7. Mỹ đang “tạm dừng” thương vụ bán vũ khí trị giá 14 tỷ Mỹ Kim cho Đài Loan vì xung đột với Iran, theo lời quyền Bộ trưởng Hải quân.

Quyền Bộ trưởng Hải quân Mỹ cho biết việc bán vũ khí cho Đài Loan đã bị “tạm dừng” để bảo đảm quân đội Mỹ có đủ đạn dược cho các hoạt động ở Iran.

Khi được hỏi tại một phiên điều trần của Quốc hội về việc thương vụ mua vũ khí trị giá 14 tỷ đô la của Đài Loan bị đình trệ, Quyền Bộ trưởng Hùng Cao, người Mỹ gốc Việt, cho biết rằng “hiện tại chúng tôi đang tạm dừng để bảo đảm có đủ đạn dược cần thiết cho chiến dịch Epic Fury — và chúng tôi hiện có rất nhiều”.

“Nhưng chúng tôi chỉ đang bảo đảm rằng mình có đủ mọi thứ, sau đó việc bán vũ khí cho nước ngoài sẽ tiếp tục khi chính quyền thấy cần thiết.”

Bộ Ngoại giao và Ngũ Giác Đài chưa đưa ra phản hồi ngay lập tức về yêu cầu bình luận liên quan đến phát biểu của ông Cao.

Tổng thống Trump chưa cam kết sẽ hoàn tất thương vụ bán đất này, làm dấy lên lo ngại về cam kết của ông đối với việc ủng hộ Đài Loan, vùng lãnh thổ mà Trung Quốc tuyên bố là thuộc chủ quyền của mình.

[CBSNews: U.S. “doing a pause” in $14 billion arms sale to Taiwan over Iran war, Navy's acting secretary says]

8. Tổng thống Trump đối mặt với thất bại lớn đầu tiên trong cuộc chiến chống Iran.

Tổng thống Trump đang đối mặt với thất bại chính trị đầu tiên trong cuộc chiến với Iran.

Các cuộc bỏ phiếu tại Hạ viện và Thượng viện trong tuần này nhằm chấm dứt hiệu quả chiến dịch quân sự có thể mang lại cho đảng Dân chủ một chiến thắng hiếm hoi và báo hiệu sự phản đối ngày càng tăng đối với cuộc chiến, ngay cả trong nội bộ đảng Cộng hòa.

Những sự rời bỏ đảng của Tổng thống Trump — bao gồm hai Dân biểu đảng Cộng hòa mà Tổng thống Trump đã giúp đánh bại trong các cuộc bầu cử sơ bộ những ngày gần đây — đã mang lại cho đảng Dân chủ một chiến thắng bước đầu vào hôm Thứ Ba, 19 Tháng Năm, tại Thượng viện và có thể tạo tiền đề cho một chiến thắng lớn hơn nữa vào thứ Năm tại Hạ viện. Các nhà lập pháp đã lên kế hoạch bỏ phiếu về dự luật này vào thứ Tư nhưng một số sự rời bỏ đảng và vắng mặt đã buộc họ phải hoãn lại.

Sau gần ba tháng chiến tranh với Iran, Tổng thống Trump cuối cùng có thể phải đối mặt với một thất bại lớn trong cuộc xung đột, đó là thất bại chính trị ở Washington chứ không phải một trận thua quân sự trên chiến trường. Mặc dù phần lớn mang tính biểu tượng, nhưng với khả năng tổng thống phủ quyết, những lá phiếu này sẽ gây ra một sự bẽ mặt kinh hoàng cho tổng thống.

“Câu chuyện hôm nay là động lực đang ngày càng lớn mạnh để các thành viên đảng Cộng hòa nói rằng, ‘Các ông không thể tiến hành cuộc chiến này nếu không có chúng tôi’”, Thượng Nghị Sĩ Tim Kaine đảng Dân Chủ đơn vị Virginia, một trong những người tổ chức dự luật, cho biết.

Sự bất mãn trong nội bộ đảng Cộng hòa ngày càng gia tăng khi chính quyền liên tục bỏ qua các thời hạn pháp lý để chấm dứt chiến tranh và giá xăng tăng vọt kéo theo sự ủng hộ dành cho đảng Cộng hòa giảm sút trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.

Cuộc bỏ phiếu đầu tiên tại Thượng viện sẽ buộc cơ quan này phải tiếp tục tranh luận về dự luật. Nhưng một cuộc bỏ phiếu thậm chí còn quan trọng hơn đang chờ đợi ở Hạ viện, nơi dự luật có thể được thông qua với sự ủng hộ của liên minh các đảng viên Dân chủ và một số ít đảng viên Cộng hòa.

Kết quả kiểm phiếu cuối cùng vẫn có thể thay đổi tại Hạ viện với sự chia rẽ sít sao và trong một năm bầu cử đầy cam go. Các Thượng Nghị Sĩ đảng Cộng hòa dự kiến sẽ cố gắng ngăn chặn nỗ lực cuối cùng này vì đảng Dân chủ đã tận dụng sự vắng mặt của các thành viên đảng Cộng hòa hôm thứ Ba để thúc đẩy dự luật. Và cả hai viện đều chưa tập hợp đủ sự ủng hộ để lật ngược quyền phủ quyết của Tổng thống Trump, điều gần như chắc chắn sẽ xảy ra nếu bất kỳ dự luật nào được trình lên ông.

Nhưng đảng Dân chủ cho rằng sự gia tăng ổn định về sự ủng hộ đối với việc hạn chế quyền lực chiến tranh — trải qua tám cuộc bỏ phiếu tại Thượng viện và ba cuộc tại Hạ viện — phản ánh sự bất mãn của công chúng đối với cuộc chiến. Một cuộc thăm dò của New York Times và Siena được thực hiện từ ngày 11 đến ngày 15 tháng 5 cho thấy 64% người Mỹ coi các cuộc tấn công vào Iran là một quyết định sai lầm, chỉ có 30% ủng hộ nó.

Thượng Nghị Sĩ Gary Peters, đảng Dân chủ, đơn vị Michigan, cho biết: “Mỗi lá phiếu của chúng ta đều có xu hướng nhận được thêm một chút ủng hộ. Đại đa số người dân Mỹ không ủng hộ chiến tranh, vì vậy bất kỳ ai bỏ phiếu theo hướng khác đều không phù hợp với quan điểm của người dân Mỹ.”

Cuộc bỏ phiếu hôm thứ Năm diễn ra sau cuộc bỏ phiếu kết thúc với tỷ số hòa vào tuần trước, bất chấp sự ủng hộ từ ba Dân biểu Cộng hòa tại Hạ viện — các Dân biểu Tom Barrett của Michigan, Brian Fitzpatrick của Pennsylvania và Thomas Massie của Kentucky. Đó là số lượng Dân biểu Cộng hòa bỏ phiếu chống nhiều nhất kể từ khi cuộc chiến bắt đầu.

Một Dân biểu Dân chủ còn lại, ông Jared Golden của bang Maine, cho biết ông dự định sẽ ủng hộ biện pháp trao quyền chiến tranh “trong sạch” trong tuần này.

Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson dự kiến sẽ phản đối dự luật này, nhưng kết quả cuối cùng có thể phụ thuộc vào việc có bao nhiêu Dân biểu tham dự.

Massie, người đã trở thành một trong những nhà phê bình gay gắt nhất của đảng Cộng hòa đối với Tổng thống Trump, đã thất bại trong cuộc bầu cử tái nhiệm hôm thứ Ba trước cựu đặc nhiệm Hải quân Ed Gallrein trong cuộc bầu cử sơ bộ ở Kentucky. Gallrein tranh cử với sự ủng hộ của Tổng thống Trump, và Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth đã vận động tranh cử cho ông trong tuần này, một động thái chính trị bất thường đối với một nhà lãnh đạo Ngũ Giác Đài.

Tại Thượng viện, bốn Thượng Nghị Sĩ đảng Cộng hòa đã bỏ phiếu kiềm chế cuộc chiến chính trị, trong đó có Thượng Nghị Sĩ Bill Cassidy, người đã thua thảm hại trong cuộc bầu cử sơ bộ cuối tuần trước trước một đối thủ được Tổng thống Trump hậu thuẫn. Cassidy trở thành mục tiêu cơn thịnh nộ của Tổng thống Trump sau khi ông bỏ phiếu kết tội Tổng thống Trump sau khi ông bị luận tội sau cuộc nổi dậy tại Điện Capitol ngày 6 tháng Giêng.

Các nhà phê bình đã tận dụng sự vắng mặt của các thành viên đảng Cộng hòa để giành chiến thắng trong cuộc bỏ phiếu đầu tiên tại Thượng viện hôm thứ Ba. Các lãnh đạo đảng Cộng hòa có thể sẽ thúc đẩy việc gác lại dự luật về quyền lực chiến tranh khi họ có đủ số thành viên tham dự. Nhưng trớ trêu thay, một trong những Thượng Nghị Sĩ đảng Cộng hòa vắng mặt mà lá phiếu của ông sẽ rất cần thiết lại là Thượng Nghị Sĩ John Cornyn (đảng Cộng hòa - Texas), người đã chịu một đòn chính trị lớn hôm thứ Ba khi Tổng thống Trump ủng hộ đối thủ của ông trong cuộc bầu cử sơ bộ.

“Nếu nhìn vào tình hình hiện tại, tôi cho rằng tâm trạng khá tồi tệ,” Thượng Nghị Sĩ Lisa Murkowski đảng Cộng hòa, đơn vị Alaska nói về mối quan hệ giữa Thượng viện và tổng thống, và là một trong bốn Thượng Nghị Sĩ đảng Cộng hòa bất đồng quan điểm về vấn đề Iran. “Có lẽ ông ấy không nghĩ mình cần chúng tôi. Nhưng tôi không biết, lần cuối tôi kiểm tra, các đạo luật không tự nhiên xuất hiện trước bàn làm việc của ông ấy để ký. Kinh phí cũng không tự nhiên đến.”

Các Thượng Nghị Sĩ đảng Cộng hòa ủng hộ chiến tranh phần lớn đã bác bỏ kết quả cuộc bỏ phiếu mới nhất.

Lãnh đạo phe đa số John Thune nói, “Tôi không nghĩ bạn có thể suy diễn quá nhiều từ điều đó,” vì sự vắng mặt của các Thượng Nghị Sĩ. Thượng Nghị Sĩ Rick Scott Đảng Cộng Hòa, đơn vị Florida, thành viên Ủy ban Quân sự Thượng viện, gọi nỗ lực này là “lãng phí thời gian.”

Tuy nhiên, ông Kaine cho biết các lãnh đạo Thượng viện có thể sẽ không đưa ra quyết định cuối cùng cho đến sau kỳ nghỉ lễ. Điều đó cho phép các nhà lập pháp Dân chủ có một tuần để quảng bá những tiến triển của họ cho cử tri và cố gắng gây áp lực lên các đồng nghiệp Cộng hòa để ủng hộ kế hoạch này.

“Họ sẽ nghe rất nhiều ý kiến từ người dân khi ở nhà về giá xăng và chiến tranh,” Kaine nói. “Điều này chỉ đang dần dẫn đến việc nhiều thành viên đảng Cộng hòa sẵn sàng nói, 'Này, thưa ngài Tổng thống, ngài không nên làm điều này mà không có sự đồng ý của chúng tôi.'“

[Politico: Trump faces first big loss on Iran war]

9. Kế hoạch mới của Rutte nhằm giữ Tổng thống Trump ở lại NATO: Mua nhiều hàng hóa hơn từ Mỹ.

Mark Rutte có một kế hoạch mới để ngăn Ông Donald Trump quay lưng lại với NATO: Hứa hẹn các thỏa thuận quốc phòng mới có lợi cho Mỹ.

Sản xuất quốc phòng sẽ là một trong những chủ đề ưu tiên khi các Ngoại trưởng NATO họp tại thành phố Helsingborg ở miền nam Thụy Điển vào thứ Sáu.

Ba nhà ngoại giao cao cấp của NATO cho biết, trong những tuần gần đây, nhà lãnh đạo NATO đã dẫn đầu một chiến dịch nhằm tăng mạnh sản lượng và các thỏa thuận quốc phòng, trong nỗ lực hết sức để hội nghị thượng đỉnh các nhà lãnh đạo liên minh tại Ankara vào tháng 7 thành công. Họ cho biết, điều này nhằm mục đích khắc phục sự thiếu hụt thực sự của Âu Châu, đồng thời đưa ra lập luận kinh tế thuyết phục đối với Tổng thống Trump.

“Tôi nghĩ thật tốt khi ông Rutte nhấn mạnh điều này ở Ankara để chúng ta có thể có các tiêu chuẩn chung, khả năng tương tác tốt hơn và sản xuất nhiều hơn với giá rẻ hơn”, Ngoại trưởng Thụy Điển Maria Malmer Stenergard nói với POLITICO. “Chúng ta cần tiếp tục giao thương và tiếp tục sản xuất vũ khí cùng nhau, và Mỹ có một số khả năng độc đáo”, bà nói thêm.

Một trong những nhà ngoại giao cho biết kế hoạch của Rutte cũng là “tin tốt cho Mỹ”.

Tuy nhiên, bất kỳ nỗ lực nào nhằm đưa liên minh này tham gia sâu rộng vào các thỏa thuận quốc phòng đều có khả năng gây ra xung đột với Liên Hiệp Âu Châu, vốn đã công bố các đề xuất pháp lý và các khoản vay trị giá hàng tỷ đô la để ưu tiên phát triển ngành công nghiệp quốc phòng của riêng khối.

Chiến lược mới phản ánh khó khăn mà ông Rutte phải đối mặt trong việc tìm kiếm một chủ đề thống nhất cho một liên minh vốn đang căng thẳng. Tháng này, Tổng thống Trump đã khiến Đức và Ba Lan bất ngờ với tuyên bố cắt giảm quân số. Các đồng minh cũng đang chật vật để thống nhất các phương thức mới nhằm tăng cường viện trợ cho Ukraine và chia rẽ về việc liệu NATO có thể đóng vai trò gì trong việc mở lại eo biển Hormuz hay không.

Bà Gerlinde Niehus, một cựu quan chức lâu năm của NATO, cho rằng việc tập trung vào ngành công nghiệp “hoàn toàn hợp lý để đánh lạc hướng dư luận khỏi những bất đồng ở những lĩnh vực khác”.

Thỏa thuận hay không thỏa thuận

Trọng tâm chiến lược của Rutte là đưa ra những cam kết và bằng chứng thực tế về chi tiêu quốc phòng tại cuộc đàm phán ở Ankara.

Trước công chúng, ông Rutte đã nhiều lần nêu vấn đề này và thuyết phục ngành công nghiệp tăng cường sản xuất — bất kể họ có hợp đồng đã ký kết hay không.

“Các công ty thương mại có mặt ở đó để bảo đảm rằng ở những nơi có cơ hội kinh doanh, bạn phải nắm bắt lấy nó — hiện nay đang có một cơ hội kinh doanh khổng lồ,” ông nói ở Thụy Điển hôm thứ Năm. “Các bạn sẽ thấy ở Ankara… đây là một vấn đề chính cần được thảo luận.”

Một nhà ngoại giao cao cấp khác của NATO cho biết, trong các cuộc gặp riêng, ông Rutte đã thúc giục các đồng minh Âu Châu mang bằng chứng về việc gia tăng sản lượng và các hợp đồng công nghiệp đến hội nghị thượng đỉnh tháng 7. “Ông Rutte đã nói với các đồng minh rằng, bất cứ dự án nào các bạn đang thực hiện, hãy mang đến Ankara”, nguồn tin này cho biết.

Điều đó bao gồm việc khuyến khích các liên doanh với các công ty quốc phòng của Mỹ và tăng cường bán vũ khí cho Mỹ, theo hai nhà ngoại giao cao cấp của NATO. Việc thúc đẩy sản xuất cũng có thể sẽ là “một phần rất lớn” trong tuyên bố của hội nghị thượng đỉnh, nhà ngoại giao cao cấp thứ hai cho biết.

Theo một nguồn tin thân cận, tuyên bố này sẽ được đưa ra cùng với các thỏa thuận mà NATO chưa chính thức công bố, trong đó có quyết định thay thế phi đội máy bay Boeing 707 AWACS đã cũ bằng máy bay trinh sát GlobalEye của Saab.

Ngoài ra, tại hội nghị thượng đỉnh, liên minh sẽ trình bày bản sửa đổi Khung hợp tác công nghiệp NATO năm 2013, quy định mối quan hệ của liên minh với các công ty quốc phòng, trong đó có thể bao gồm các đề xuất như tích hợp các công ty khởi nghiệp vào các cuộc tập trận toàn NATO.

Tuy nhiên, việc thực hiện kế hoạch của Rutte nhằm lấy lòng Tổng thống Trump sẽ không dễ dàng vì nhà lãnh đạo NATO có rất ít công cụ để thực sự tác động đến sản xuất công nghiệp, theo Becca Wasser, chuyên gia về quốc phòng tại Bloomberg Economics.

Bà cho biết, việc mua sắm vũ khí nằm dưới sự kiểm soát của từng quốc gia, trong khi liên minh chỉ có thể làm được rất ít ngoài việc gửi “tín hiệu cầu”. Nhưng điều đó không hiệu quả đối với các công ty quốc phòng nhỏ hơn, những công ty không thể đầu tư vào dây chuyền sản xuất nếu không có hợp đồng.

Bà cho biết, bất kỳ đề cập nào về liên doanh cũng có thể không thành công, vì những thỏa thuận như vậy thường bị trì hoãn do thủ tục cấp phép chậm ở Âu Châu và sự e ngại của Mỹ trong việc từ bỏ quyền kiểm soát công nghệ và sở hữu trí tuệ.

Bất kỳ áp lực nào đối với các đồng minh Âu Châu nhằm mua nhiều hơn từ Mỹ cũng có khả năng làm rạn nứt mối quan hệ với Liên Hiệp Âu Châu. Brussels đã nỗ lực hết sức để ưu tiên các công ty quốc phòng Âu Châu trong các chương trình mà họ tài trợ.

Một nhà ngoại giao Liên Hiệp Âu Châu cho biết: “Mỹ không thực sự đáng tin cậy và quyền tự chủ chiến lược của Âu Châu đang ngày càng được thúc đẩy”, đồng thời nói thêm rằng “Chúng ta sẽ chi rất nhiều cho quốc phòng”, vì vậy các công ty trong khối cũng sẽ được hưởng lợi.

[Politico: Rutte’s new plan to keep Trump in NATO: Buy more from the US]

10. Iran bỏ tù cựu thủ môn đội tuyển túc cầu quốc gia vì bài đăng chống lại ông Khamenei.

Vợ của cựu thủ môn đội tuyển túc cầu nam quốc gia Iran cho biết hôm thứ Ba rằng nước này đã bỏ tù anh sau khi anh đăng tải một bài viết chỉ trích gay gắt lãnh đạo tối cao lúc bấy giờ là Ali Khamenei.

Hãng thông tấn Mizan thuộc ngành tư pháp Iran xác nhận Mohammad Rashid Mazaheri đã bị bắt giữ, nhưng cho biết ông bị bắt sau khi cố gắng vượt biên trái phép.

Mazaheri đã có một vài lần khoác áo đội tuyển quốc gia và có tên trong đội hình Iran tham dự World Cup 2018 tại Nga, nhưng phần lớn sự nghiệp quốc tế của anh đều diễn ra dưới cái bóng của thủ môn số 1 không thể tranh cãi của Iran trong những năm gần đây, Alireza Beiranvand.

Vào tháng Hai, Mazaheri, người cũng từng là thủ môn cho các đội bóng hàng đầu trong nước, đã đăng một bài viết trên Instagram (sau đó đã bị xóa) trong đó anh mô tả Khamenei chỉ là “một chương đen tối và thoáng qua” trong lịch sử Iran. Bài đăng này được đưa ra sau các cuộc biểu tình rầm rộ hồi tháng Giêng nhưng trước khi bắt đầu cuộc chiến tranh Mỹ-Israel chống lại Iran, trong đó Ali Khamenei bị giết ngay ngày đầu tiên.

Trang tin tức tiếng Ba Tư IranWire, có trụ sở bên ngoài Iran, cho biết nhà của Mazaheri đã bị khám xét vào ngày 25 tháng 2.

Vợ ông, bà Maryam Abdollahi, đã viết trên Instagram rằng chồng bà đang bị giam giữ “trong điều kiện biệt giam vô cùng khắc nghiệt” tại Urmia, tây bắc Iran.

“Rashid luôn đứng lên bảo vệ những gì anh ta tin là đúng, và giờ đây anh ta đang phải trả giá cho lòng dũng cảm đó bằng việc bị giam giữ trong phòng biệt giam”, bà nói.

[CBSNews: Iran jails ex-national soccer team goalkeeper after anti-Khamenei post, says wife]

11. Lực lượng đặc nhiệm mới của Ngũ Giác Đài đang gấp rút đưa các công cụ trí tuệ nhân tạo mạnh mẽ vào các mạng lưới nhạy cảm nhất của Mỹ.

Theo ba nguồn tin am hiểu về vấn đề này, bộ phận tác chiến mạng của Ngũ Giác Đài đang thành lập một lực lượng đặc nhiệm để đẩy nhanh việc áp dụng các công cụ trí tuệ nhân tạo tiên tiến với khả năng tấn công mạng mạnh mẽ.

Sáng kiến từ Bộ Tư lệnh Không gian mạng Hoa Kỳ — là điều chưa từng được báo cáo trước đây — nhấn mạnh mối lo ngại của Ngũ Giác Đài về sự xuất hiện đột ngột của các mô hình trí tuệ nhân tạo do khu vực tư nhân xây dựng, có khả năng phát hiện ra các lỗ hổng bảo mật trong hệ thống kỹ thuật số nhanh hơn cả những hacker giỏi nhất thế giới.

Theo một email nội bộ được hai người am hiểu về nỗ lực này tiết lộ với POLITICO, Tướng Joshua Rudd, nhà lãnh đạo kép của Cơ quan An ninh Quốc gia và Bộ Tư lệnh Không gian mạng, đã thông báo về việc thành lập lực lượng đặc nhiệm này cho nhân viên cách đây hai tuần.

Những người này, cũng như những người khác trong báo cáo này, được giữ kín danh tính vì họ không được phép phát ngôn công khai về nỗ lực nhạy cảm này.

Theo email, lực lượng đặc nhiệm sẽ bao gồm các thành viên của Bộ Tư lệnh Không gian mạng và NSA, và sẽ nghiên cứu cách Ngũ Giác Đài có thể triển khai an toàn các mô hình AI hàng đầu trong mọi khía cạnh nhiệm vụ của mình, hai nguồn tin cho biết. Điều này bao gồm việc đánh giá cách các mô hình AI do các gã khổng lồ công nghệ ở Thung lũng Silicon xây dựng có thể được sử dụng trên các hệ thống “cao cấp” chứa một số bí mật nhạy cảm nhất của cộng đồng tình báo.

Phát ngôn nhân của Bộ Tư lệnh Không gian mạng, Cơ quan An ninh Quốc gia và Ngũ Giác Đài không trả lời yêu cầu bình luận.

Việc thành lập lực lượng đặc nhiệm này diễn ra một tháng sau khi gã khổng lồ trí tuệ nhân tạo Anthropic tuyên bố rằng mô hình mới nhất của họ, Claude Mythos, giỏi đến mức có thể tìm kiếm và khai thác các lỗ hổng an ninh mạng, do đó chỉ được chia sẻ với một nhóm nhỏ các chuyên gia an ninh mạng đáng tin cậy. Anthropic cảnh báo vào thời điểm đó rằng hậu quả đối với nền kinh tế, an ninh công cộng và an ninh quốc gia có thể “nghiêm trọng” nếu công cụ này rơi vào tay kẻ xấu.

Các công ty AI hàng đầu khác, bao gồm cả OpenAI, đã tuyên bố họ có các mô hình với kỹ năng tấn công mạng tiên tiến tương tự và đã khởi động các sáng kiến riêng để hạn chế quyền truy cập. Các quan chức của tổ chức này dự đoán rằng các mô hình tương đương sẽ được phổ biến rộng rãi trong vòng 6 đến 24 tháng tới, có khả năng cho phép các hacker trình độ thấp gây ra sự gián đoạn kỹ thuật số trên quy mô lớn.

Mối lo ngại về sự bùng nổ của các mô hình trí tuệ nhân tạo tiên tiến đã thúc đẩy Tòa Bạch Ốc nỗ lực gấp rút soạn thảo một sắc lệnh hành pháp yêu cầu các phòng thí nghiệm trí tuệ nhân tạo hàng đầu như Anthropic, OpenAI và Google phải đệ trình các mô hình của họ để được kiểm nghiệm cấp liên bang trước khi công bố rộng rãi. Điều này đánh dấu một sự thay đổi lớn đối với chính quyền Trump, vốn trước đây chủ trương không can thiệp vào việc điều chỉnh trí tuệ nhân tạo.

Nhóm đặc nhiệm này không liên quan trực tiếp đến Sắc lệnh hành pháp sắp ban hành, mặc dù cả Bộ Tư lệnh Không gian mạng và NSA đều được kỳ vọng sẽ đóng vai trò trung tâm trong bất kỳ nỗ lực nào liên quan đến an ninh mạng.

Thông qua Trung tâm An ninh AI mới thành lập, NSA hiện đang hợp tác với Bộ Thương mại để nghiên cứu khả năng tấn công mạng của các mô hình AI tiên tiến mới - công việc này có thể được mở rộng và hệ thống hóa trong Sắc lệnh hành pháp mới.

“Chính phủ nói chung đang dựa vào chuyên môn công nghệ của NSA để tìm câu trả lời cho câu hỏi, ‘làm thế nào để thực hiện việc này một cách an toàn?’” người đầu tiên trong hai người cho biết.

Trước đó, POLITICO đã đưa tin rằng bất kỳ chế độ kiểm tra an ninh liên bang tiềm năng nào cũng sẽ bảo đảm cộng đồng tình báo Mỹ có thể hiểu được khả năng của các mẫu máy mới này trước khi các đối thủ nước ngoài như Nga và Trung Quốc tiếp cận được chúng.

Cơ quan An ninh Quốc gia, gọi tắt là NSA chịu trách nhiệm chặn bắt thông tin liên lạc nước ngoài và bảo vệ an ninh của chính phủ Mỹ, trong khi Bộ Tư lệnh Không gian mạng (Cyber Command) có nhiệm vụ chống lại các cuộc tấn công kỹ thuật số vào hệ thống của Bộ Quốc phòng và hỗ trợ các hoạt động quân sự.

Theo hai nguồn tin, trong email của mình, Rudd cho biết lực lượng đặc nhiệm sẽ huy động chuyên gia từ Trung tâm An ninh Trí tuệ Nhân tạo của NSA, và đã chỉ định một chỉ huy từ Bộ Tư lệnh Mạng để lãnh đạo lực lượng này. Cả hai đều từ chối nêu tên vị chỉ huy vì lý do an ninh.

Hiện chưa rõ quy mô của lực lượng đặc nhiệm này lớn đến mức nào hoặc sẽ hoạt động trong bao lâu. Lực lượng Đặc nhiệm Quốc gia về An ninh mạng, đơn vị tác chiến của Bộ Tư lệnh An ninh mạng, được tổ chức thành sáu lực lượng đặc nhiệm liên hợp kể từ năm 2024, và trong lịch sử đã hỗ trợ công việc của Bộ Tư lệnh An ninh mạng về an ninh bầu cử, các cuộc tấn công bằng mã độc tống tiền và các mối đe dọa mạng khác.

Một cựu quan chức cao cấp về an ninh quốc gia, giấu tên vì sợ bị trả thù, cho biết việc thành lập lực lượng đặc nhiệm cho thấy Rudd cảm thấy cả Bộ Tư lệnh Không gian mạng và NSA cần phải hành động nhanh hơn để triển khai các công cụ trí tuệ nhân tạo tiên tiến trên toàn mạng lưới của họ. Người này nói thêm rằng việc giao vai trò lãnh đạo cho một chỉ huy tại Bộ Tư lệnh Không gian mạng cho thấy bộ tư lệnh tác chiến “nắm quyền kiểm soát nhiều hơn, với NSA hỗ trợ”.

Tuy nhiên, nguồn tin cho biết thêm, phần lớn năng lực kỹ thuật của lực lượng đặc nhiệm có thể sẽ đến từ NSA. Cơ quan tình báo tín hiệu khổng lồ này sở hữu những tài năng khoa học và máy tính hàng đầu trong chính phủ Mỹ, trong khi Bộ Tư lệnh Không gian mạng từ lâu đã phải đối mặt với các vấn đề quản lý nhân tài.

Đầu tháng này, Ngũ Giác Đài thông báo đã ký kết thỏa thuận với bảy công ty công nghệ, bao gồm OpenAI và Google, để bắt đầu sử dụng các mô hình trí tuệ nhân tạo của họ trên các mạng lưới mật.

Anthropic đang vướng vào một cuộc chiến pháp lý với Ngũ Giác Đài, làm phức tạp thêm việc triển khai rộng rãi Mythos trên toàn chính phủ liên bang. Vào tháng 3, Bộ Quốc phòng đã có bước đi chưa từng có tiền lệ khi chỉ định Anthropic là một rủi ro trong chuỗi cung ứng, sau khi công ty này tìm cách hạn chế việc sử dụng các công cụ của mình trong chiến tranh tự động và các hoạt động giám sát quy mô lớn.

Một quan chức của Anthropic trước đó đã nói với POLITICO rằng công ty sẵn sàng cho phép chính phủ Mỹ sử dụng Mythos trong các hoạt động tấn công mạng. Đó là điều mà Ngũ Giác Đài có thể sẽ xem xét — và nó có thể tạo áp lực trong Bộ Quốc phòng để dỡ bỏ cảnh báo rủi ro chuỗi cung ứng đối với Anthropic.

Trung tướng Charles Moore, cựu phó chỉ huy Bộ Tư lệnh Không gian mạng, nói với POLITICO rằng ông “biết” về kế hoạch thành lập lực lượng đặc nhiệm về trí tuệ nhân tạo của Bộ Tư lệnh Không gian mạng, và cho rằng đó “không chỉ là một ý tưởng hay mà còn là một điều cần thiết.”

“Các công cụ AI đang nhanh chóng trở nên thiết yếu để phát hiện các mối đe dọa, ưu tiên các lỗ hổng, đẩy nhanh quá trình ra quyết định và tiến hành các hoạt động tấn công và phòng thủ mạng nhanh hơn đối thủ của chúng ta,” Moore nói. “Lực lượng đặc nhiệm có thể giúp tích hợp AI vào các hoạt động, huấn luyện, tình báo và phòng thủ mạng, đồng thời bảo đảm Hoa Kỳ duy trì ưu thế phân tích so với đối thủ.”

Hợp tác với khu vực tư nhân để tăng cường năng lực tấn công mạng quốc gia là trọng tâm trong chiến lược an ninh mạng mới của chính quyền Trump, được công bố vào tháng 3. Trong đó, Tòa Bạch Ốc kêu gọi các cơ quan liên bang áp dụng “các giải pháp an ninh mạng dựa trên trí tuệ nhân tạo” để bảo vệ mạng lưới chính phủ. Chiến lược này cũng cho biết chính quyền Trump sẽ “giải phóng khu vực tư nhân” để giúp “mở rộng năng lực quốc gia” cả về tấn công và phòng thủ mạng.

[Politico: New Pentagon task force races to bring powerful AI tools to America’s most sensitive networks]

 

1. Đức Giáo Hoàng Lêô XIV dự định thực hiện chuyến thăm chính thức cấp nhà nước đầu tiên tới Pháp sau 18 năm.

Tòa Thánh xác nhận Đức Giáo Hoàng Lêô XIV sẽ đến thăm Pháp từ ngày 25 đến 28 tháng 9, đây sẽ là chuyến thăm cấp nhà nước chính thức đầu tiên của Đức Giáo Hoàng tới nước này trong vòng 18 năm.

Chuyến thăm được ông Matteo Bruni, giám đốc Văn phòng Báo chí Tòa Thánh, thông báo vào ngày 16 tháng 5. Vatican cho biết chuyến đi được thực hiện theo lời mời từ nguyên thủ quốc gia Pháp, các nhà chức trách giáo hội của nước này và tổng giám đốc UNESCO.

Trong chuyến tông du, Đức Giáo Hoàng Lêô dự kiến sẽ đến thăm trụ sở UNESCO tại Paris. Tòa Thánh vẫn chưa công bố lịch trình đầy đủ.

Chuyến đi này sẽ đánh dấu lần đầu tiên một Giáo hoàng đến thăm Pháp trong một chuyến thăm cấp nhà nước chính thức kể từ khi Đức Giáo Hoàng Bênêđíctô 16 đến thăm Paris và Lộ Đức vào năm 2008. Đức Thánh Cha Phanxicô đã có những chuyến thăm ngắn hơn đến Strasbourg vào năm 2014, Marseille vào năm 2023 và Ajaccio, Corsica, vào tháng 12 năm 2024, nhưng không thực hiện một chuyến thăm cấp nhà nước chính thức nào đến Pháp.

Đức Hồng Y Jean-Marc Aveline của Marseille, Chủ tịch Hội đồng Giám mục Pháp, hoan nghênh thông báo này, nói rằng: “Đức Giáo Hoàng Lêô XIV sắp đến Pháp: đó là một niềm vui lớn, nhưng cũng là một trách nhiệm lớn.” Các giám mục Pháp đã ra mắt một trang web để chia sẻ thông tin chi tiết về chuyến thăm trong khi công tác chuẩn bị vẫn đang tiếp diễn.

Đầu tháng này, hội đồng giám mục Pháp cho biết dự kiến sẽ có chuyến thăm vào tháng 9 nhưng không nêu rõ ngày cụ thể. Các điểm đến tiềm năng được các lãnh đạo Giáo hội Pháp thảo luận bao gồm Paris và đền thờ Đức Mẹ Lộ Đức, mặc dù những địa điểm này vẫn chưa được Vatican chính thức xác nhận.

Tại Lộ Đức, Đức Cha Jean-Marc Micas của Tarbes và Lourdes cho biết một chương trình sơ bộ đã được xây dựng với hội đồng giám mục Pháp và Tổng giáo phận Paris. Ngài cho biết các kế hoạch đang được thảo luận bao gồm một Thánh lễ trọng thể tại thánh đường và một cuộc rước đuốc, mặc dù ngài nhấn mạnh rằng vẫn cần sự xác nhận của Vatican.

Tại Paris, Đức Giáo Hoàng Lêô cũng dự kiến sẽ đến thăm Nhà thờ Đức Bà Notre-Dame và Học viện Bernardins, mặc dù lịch trình các chuyến thăm này vẫn chưa được xác nhận chính thức. Đức Giáo Hoàng Bênêđíctô 16 đã đến thăm Học viện Bernardins trong chuyến đi Pháp năm 2008, khi ngài có bài phát biểu trước các nhân vật trong đời sống văn hóa và chính trị.

Thông báo của Vatican được đưa ra chỉ hơn một tháng sau cuộc gặp giữa Đức Giáo Hoàng Lêô và Tổng thống Emmanuel Macron vào ngày 10 tháng 4, cuộc gặp đầu tiên của hai người kể từ khi Đức Giáo Hoàng được bầu chọn. Vatican News lưu ý rằng Tổng thống Macron trước đây đã được Đức Giáo Hoàng Phanxicô tiếp kiến vào các năm 2018, 2021 và 2022, và đã gặp lại ông ở Marseille, tại hội nghị thượng đỉnh G7 ở Ý và ở Ajaccio.

Chuyến thăm Pháp sẽ là chuyến tông du quốc tế lần thứ năm của Đức Giáo Hoàng Lêô.

Thông tin chi tiết hơn về chuyến thăm tháng 9 dự kiến sẽ được Tòa Thánh công bố trong thời gian tới.

---

Source:Catholic Herald

Pope Leo XIV plans first official papal state visit to France in 18 years

2. Tòa thánh sẽ công bố thông điệp đầu tiên của Đức Giáo Hoàng Lêô XIV vào ngày 25 tháng 5.

Đức Giáo Hoàng Lêô XIV sẽ công bố thông điệp đầu tiên của ngài, Magnifica humanitas, vào ngày 25 tháng 5, đề cập đến việc bảo vệ phẩm giá con người trong thời đại trí tuệ nhân tạo.

Tòa Thánh cho biết thông điệp sẽ được trình bày lúc 11 giờ 30 phút sáng tại Hội trường Thượng Hội đồng. Đức Giáo Hoàng Lêô sẽ có bài phát biểu tại buổi trình bày, khác với hình thức thường lệ là các văn kiện quan trọng được trình bày bởi các quan chức Vatican và các chuyên gia được mời từ Văn phòng Báo chí Tòa Thánh.

Văn kiện này được Đức Giáo Hoàng ký vào ngày 15 tháng 5, kỷ niệm 135 năm ngày ban hành thông điệp Rerum novarum hay Tân Sự năm 1891 của Đức Giáo Hoàng Lêô XIII, một văn bản nền tảng của giáo huấn xã hội Công Giáo hiện đại. Ngày này được tường trình nhằm nhấn mạnh ý định của Đức Giáo Hoàng Lêô XIV trong việc đặt trí tuệ nhân tạo vào bối cảnh suy tư rộng lớn hơn của Giáo hội về lao động, công lý, phẩm giá con người và lợi ích chung.

Tên gọi Magnifica humanitas có nghĩa là “nhân loại vĩ đại”. Theo thông báo của Vatican được các phương tiện truyền thông Công Giáo và quốc tế đưa tin, thông điệp này sẽ tập trung vào con người trong thời đại mà trí tuệ nhân tạo đang ngày càng định hình lại công việc, giao tiếp, giáo dục, chính trị và chiến tranh.

Các diễn giả tham gia buổi thuyết trình sẽ bao gồm Đức Hồng Y Víctor Manuel Fernández, Bộ trưởng Bộ Giáo lý Đức tin, và Đức Hồng Y Michael Czerny, Bộ trưởng Bộ Phát triển Nhân bản Toàn diện. Đức Hồng Y Pietro Parolin, Quốc Vụ Khanh Tòa Thánh, sẽ có bài phát biểu bế mạc.

Các diễn giả được mời sẽ bao gồm Giáo sư Anna Rowlands của Đại học Durham, một học giả về thần học chính trị và giáo lý xã hội Công Giáo; Christopher Olah, đồng sáng lập Anthropic và là chuyên gia về khả năng giải thích của trí tuệ nhân tạo; và Tiến sĩ Léocadie Lushombo của Trường Thần học Dòng Tên tại Đại học Santa Clara.

Sự hiện diện của Olah, một trong những nhân vật nổi tiếng nhất trong nghiên cứu về an toàn và khả năng giải thích của trí tuệ nhân tạo, cho thấy tầm quan trọng mà Vatican dành cho cả khía cạnh kỹ thuật lẫn đạo đức của cuộc tranh luận. Hãng tin AP đưa tin rằng Đức Giáo Hoàng Lêô đã coi trí tuệ nhân tạo là một ưu tiên trong triều đại của mình và bày tỏ lo ngại về việc sử dụng nó trong chiến tranh cũng như sự cần thiết phải giám sát cách thức triển khai công nghệ này.

Thông điệp này dự kiến sẽ tiếp tục sự tham gia ngày càng tăng của Giáo hội vào lĩnh vực trí tuệ nhân tạo, sau nhiều lời cảnh báo của Đức Giáo Hoàng Phanxicô về những rủi ro khi biến con người thành những điểm dữ liệu và cho phép các hệ thống công nghệ làm gia tăng bất bình đẳng, giám sát hoặc chiến tranh tự động.

Bằng việc ký văn kiện này vào ngày kỷ niệm thông điệp Rerum novarum, Giáo hoàng Lêô XIV dường như đang vẽ ra một sự tương đồng rõ ràng giữa cuộc Cách mạng Công nghiệp, vốn đã đặt ra những câu hỏi cấp bách về lao động và công bằng xã hội trong thế kỷ 19, và cuộc cách mạng công nghệ hiện đang được thúc đẩy bởi trí tuệ nhân tạo.

Thông tin chi tiết hơn về nội dung của thông điệp sẽ được công bố khi thông điệp Magnifica humanitas được trình bày vào ngày 25 tháng 5.

---

Source:Catholic Herald

Vatican to present Pope Leo XIV’s first encyclical on May 25

3. Các giám mục Á Căn Đình bị khiển trách về quyền được rước lễ bằng lưỡi.

Theo các nguồn tin, Bộ Phụng vụ và Kỷ luật các Bí tích đã sửa sai và nhắc nhở hai giám mục người Á Căn Đình rằng các tín hữu vẫn giữ quyền rước Thánh Thể quỳ gối và bằng lưỡi, sau khi các biện pháp địa phương được tường trình không khuyến khích hoặc hạn chế những thực hành lâu đời này.

Theo các báo cáo trên các phương tiện truyền thông Công Giáo Á Căn Đình, trong đó có tờ El Wanderer, các quan chức Vatican đã có cuộc thảo luận với Đức Tổng Giám Mục Marcelo Colombo của Mendoza, Chủ tịch Hội đồng Giám mục Á Căn Đình, và Đức Cha Gabriel Barba của San Luis. Bộ Phụng Tự và Kỷ Luật Bí Tích được tường trình đã nhấn mạnh rằng “các tín hữu có quyền tự do rước lễ theo các phương thức do Giáo hội thiết lập, và quyền tự do này không thể bị hạn chế”.

Sự can thiệp này diễn ra sau nhiều tháng tranh cãi ở Á Căn Đình. Vào tháng 9 năm 2025, Đức Tổng Giám Mục Colombo đã công khai tuyên bố rằng “ở Á Căn Đình, việc rước lễ được thực hiện khi đứng”, viện dẫn các quy định đã được hội đồng giám mục phê chuẩn, trong đó quy định đứng là tư thế thông thường, kèm theo cúi đầu. Trong một sự việc tại Vương cung thánh đường San Francisco ở Mendoza, một tu sĩ dòng Phanxicô được tường trình đã hét lên “Đứng dậy!” với những người rước lễ đang cố gắng quỳ gối, ít nhất một người được tường trình đã bị từ chối rước lễ khi đang quỳ và được yêu cầu nhận bằng tay. Hành động này bị coi là tai tiếng đối với những người Công Giáo gắn bó với các thực hành sùng kính truyền thống, một số người trong số họ lo sợ rằng các giáo sĩ cấp tiến đang tìm cách giảm thiểu sự tôn kính đối với các bí tích theo cách làm suy yếu niềm tin siêu nhiên.

Tại Giáo phận San Luis, Đức Cha Barba đã ban hành hướng dẫn rước lễ vào tháng 6 năm 2025 khuyến khích việc rước Mình Thánh bằng tay. Sau đó, ngài hướng dẫn các ứng viên cho chức vụ thừa tác viên ngoại thường của Thánh Thể chỉ được cho rước Mình Thánh Chúa bằng tay để đóng vai trò là “người hướng dẫn” về thực hành này. Trước đây, giáo phận này nổi tiếng với nền văn hóa Thánh Thể truyền thống hơn dưới thời cố Giám mục Juan Rodolfo Laise, một người bảo vệ nổi bật việc rước Mình Thánh Chúa bằng lưỡi.

Tòa Thánh luôn nhất quán khẳng định quyền của các tín hữu trong vấn đề này. Thông tư Redemptionis Sacramentum năm 2004 của Bộ Phụng vụ nêu rõ: “Mỗi tín hữu luôn có quyền rước Thánh Thể bằng lưỡi”. Thông tư cũng tuyên bố thêm: “Không được phép từ chối ban Thánh Thể cho bất kỳ tín hữu nào của Chúa Kitô chỉ vì lý do người đó muốn rước Thánh Thể khi quỳ hoặc đứng”.

Những khẳng định này dựa trên các quy phạm trước đó, bao gồm cả Sắc lệnh Memoriale Domini năm 1969, cho phép rước lễ bằng tay như một đặc ân trong khi vẫn giữ nguyên thực hành truyền thống như một quy phạm trong luật phổ quát. Nhiều người Công Giáo truyền thống coi việc quỳ gối và rước lễ bằng lưỡi là những hành động tôn kính và thờ phượng sâu sắc đối với sự hiện diện thực sự của Chúa Kitô trong Bí tích Thánh Thể, phù hợp với lòng đạo đức Công Giáo qua nhiều thế kỷ và gương mẫu của các thánh.

Các trường hợp ở Á Căn Đình đã nêu bật những câu hỏi rộng hơn về thẩm quyền của các hội đồng giám mục và các giáo phận riêng lẻ trong việc thiết lập các quy phạm địa phương dường như hạn chế các quyền được bảo vệ rõ ràng bởi luật phổ quát của Giáo hội. Các nhà phê bình lập luận rằng những biện pháp như vậy phản ánh một mô hình ở một số bộ phận của Giáo hội, nơi mà sự ưa thích đối với một số thực hành hậu Công đồng được nâng lên thành nghĩa vụ, gạt bỏ những tín hữu gắn bó với các biểu hiện truyền thống của lòng sùng kính Thánh Thể.

Sự can thiệp của Bộ Phụng vụ nhấn mạnh những hạn chế của các hội đồng giám mục. Mặc dù các cơ quan này có thể ban hành các hướng dẫn với sự công nhận của Tòa Thánh, nhưng họ không thể bãi bỏ các quyền được bảo đảm cho các tín hữu trong luật phụng vụ phổ quát, cũng như không thể biến các tư thế được khuyến nghị thành các tư thế bắt buộc, loại trừ các lựa chọn hợp pháp.

Vụ việc xảy ra trong bối cảnh các cuộc tranh luận toàn cầu đang diễn ra về sự thống nhất phụng vụ, lòng tôn kính đối với Thánh Thể và sự cân bằng thích hợp giữa việc thích ứng với địa phương và di sản chung của Giáo hội. Nhiều người Công Giáo gắn bó với Thánh lễ Latinh truyền thống và các hình thức đạo đức cổ điển từ lâu đã cho biết họ cảm thấy bị áp lực hoặc không được chào đón khi tìm cách rước lễ theo cách truyền thống.

Đức Tổng Giám Mục Colombo đã bảo vệ các quy định của tổng giáo phận mình bằng cách viện dẫn ấn bản Sách lễ Rôma của Á Căn Đình và các quyết định của hội nghị. Tuy nhiên, phản hồi được tường trình của Vatican khẳng định lại rằng các chỉ thị địa phương không thể vượt qua quyền tự do cơ bản được khẳng định trong Redemptionis Sacramentum.

Những diễn biến ở Mendoza và San Luis đã thu hút sự chú ý của các tín hữu Công Giáo trên toàn thế giới, những người quan tâm đến việc gìn giữ lòng tôn kính Thánh Thể. Chúng minh họa cho sự căng thẳng dai dẳng giữa quyền lực trung ương ở Rôma và một số cách thức thực hiện cải cách phụng vụ tại địa phương, hơn sáu thập niên sau Công đồng Vatican II.

---

Source:Catholic Herald

Argentine bishops corrected over right to receive Communion on the tongue