Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Mác-cô.

Khi ấy, các Tông Đồ tụ họp chung quanh Đức Giê-su, và kể lại cho Người biết mọi việc các ông đã làm, và mọi điều các ông đã dạy. 31 Người bảo các ông : “Anh em hãy lánh riêng ra, đến một nơi thanh vắng mà nghỉ ngơi đôi chút.” Quả thế, kẻ lui người tới quá đông, nên các ông cũng chẳng có thì giờ ăn uống nữa. 32 Vậy, thầy trò xuống thuyền đi lánh riêng ra một nơi hoang vắng. 33 Thấy các ngài ra đi, nhiều người hiểu ý, nên từ khắp các thành, họ cùng nhau theo đường bộ chạy đến nơi, trước cả các ngài. 34 Ra khỏi thuyền, Đức Giê-su thấy một đám người rất đông thì chạnh lòng thương, vì họ như bầy chiên không người chăn dắt. Và Người bắt đầu dạy dỗ họ nhiều điều.

Đó là Lời Chúa

 

□ Muối Mặn Đèn Sáng
Matt 5:13-16

Bàn ăn trong tiệm và tại tư gia ngoài khăn trải, thông thường ngay chính giữa còn xuất hiện hai lọ, một tiêu một muối. Khách ngồi vào bàn, tùy khẩu vị, có người nếm thức ăn xong, đưa tay với lấy lọ muối, rắc muối trắng vào chén của mình. Người ăn mặn, rắc nhiều muối hơn. Thử tưởng tượng, không có muối, tô Phở thơm mùi hồi trong tiệm ăn hoặc tô canh “đầu tôm nấu với ruột bầu” tại tư gia sẽ nhạt nhẽo biết bao. Khi đó, khách sẽ ngó ngang ngó ngửa tìm kiếm lọ muối (nếu không thấy trên bàn). Nếu ông chủ hoặc chủ nhà vô tình không để ý, cuối cùng, khách lịch sự hỏi xin người chạy bàn hoặc chủ gia lọ muối, bởi thức ăn…hơi nhạt! Nếu kiếm không ra muối (trường hợp thật xấu), khách coi như buồn tựa bún thiu. Bởi thật thà nhận xét, thức ăn mà không đủ vị mặn thích hợp với khẩu vị của người khách, thì thật là ôi thôi, “đời phồn hoa cũng là đời bỏ đi” (Nguyễn Du).

Thử tưởng tượng, không muối ướp, thịt heo, thịt bò, hoặc thịt nướng BBQ sẽ vô duyên biết bao. Nếu không muối, mùi mỡ thơm thịt nướng vẫn không lấn át, không “lừa gạt”, và không chiến thắng được vị nhạt phèo phèo miếng thịt khi nhai. Nếu được mời tới tư gia, ăn miếng thịt nhạt muối, khách sẽ đoán già đoán non chủ gia dạo này có tí tuổi, hơi đãng trí, quên không ướp muối miếng thịt BBQ. Mà nếu quán ăn bày món thịt chiên, nhưng quên không ướp muối. Ui chu choa, đời vất vả! Khách sẽ không ghé vào quán ăn nữa. Chưa hết người này ra về, có thể ông ta hoặc bà ta sẽ đồn thổi khắp cùng thiên hạ cái tiệm đó, ở đường đó, chủ nhân đó và đầu bếp đó đã bắt đầu lẩm cẩm. Cho nên họ nấu món nào cũng như món nấy, nhạt thếch nước ốc. Thế là xong, tưng bừng khai trương, âm thầm dẹp tiệm. Ô hô! Khi Chúa thương gọi con về!

Ban ngày, mặt trời chiếu sáng, ánh sáng chan hòa khắp nơi. Ban đêm, không ánh sáng mặt trời, người ta phải thắp đèn cầy, hoặc đèn dầu, hoặc đèn điện. Không ánh sáng mặt trời, không ánh sáng đèn cầy, đèn dầu, đèn điện, thế giới tối tăm. Ban tối, gia đình ngồi quây quần bên ánh đèn dầu hoặc dưới ánh đèn điện ăn cơm. Mọi người chia sẻ, lắng nghe từng câu chuyện của từng thành viên trong gia đình bên mâm cơm. Không ánh sáng của đèn dầu hoặc đèn điện, thiên hạ có người dám gắp nhầm, thay vì gắp thịt, lại cầm đũa gắp mắm tôm. Không ánh sáng của đèn giao thông, thiên hạ lái xe, tà tà húc nhau, gãy tay, bể đầu… Ơi cực! Khi đó là què!

Đèn hải đăng đứng cao trên ngọn núi chiếu sáng, trở thành điểm nhắm cho những con thuyền lênh đênh trên sóng biển chèo tới. Nếu đèn hải đăng không cháy sáng nữa, nhiều con tàu lạc hướng, nhiều mạng người lao đao. Vào những ngày đèn điện cúp, cả một khu phố bỗng dưng tối om! Không ánh sáng đèn điện, giờ biết làm gì? Thiên hạ đi ra đi vào, than thở, chờ đợi giây phút đèn điện sáng trở lại.

Hạt muối căn bản và tổng thể là mặn. Là muối là mặn! Muối đồng nghĩa với mặn. Thế mà muối tự dưng không còn mặn nữa. Tại sao vậy? Tại sao muối lại mất đi tính mặn?

Đèn cầy, đèn dầu, đèn điện xuất hiện trên đời để sáng soi. Tại sao đèn lại không cháy sáng nữa? Tại cạn bấc nến? Tại đèn hết dầu? Tại bóng đèn đứt dây? Tại cúp điện? Đèn hải đăng đứng cao trên ngọn đồi sao tự nhiên lại không cháy sáng? Tại sao vậy?

Kitô hữu là muối mặn ướp đời, ướp người! Mỗi người Kitô là một hạt muối! Thế mà tự dưng tôi lại không mặn nữa! Tự dưng tôi trở thành hạt muối nhạt thếch. Vị mặn biến mất trên khuôn mặt và trong tâm hồn! Tại sao vậy?

Kitô hữu là đèn cháy sáng, soi sáng trần gian. Mỗi người Kitô là một ngọn đèn cầy, là một ngọn đèn dầu, là bóng đèn điện, là đèn hải đăng đứng cao trên đỉnh núi. Thế mà tự dưng đèn cầy của tôi tắt lửa! Bỗng dưng đèn dầu của tôi mất ánh sáng! Đèn điện của tôi tắt cái phụp! Đèn hải đăng bỗng dưng tối om! Tại sao vậy!

Lời Nguyện
Lạy Chúa, nếu con đã hết mặn,
xin ướp muối tâm hồn con.
Nếu đèn cầy con tắt lửa,
xin gửi lửa Thánh Linh đốt cháy hồn nguội lạnh.
Nếu đèn con cạn dầu,
xin đổ vào tim con dầu thánh.
Nếu đèn hải đăng hồn con tắt sáng,
xin đổ lửa trời, đốt lại ngọn lửa đèn lương tâm con.□

 

Tiến sĩ Saverio Perugini (*), trong bản tin ngày 5 tháng 2 năm 2026 của National Catholic Register, nhận định rằng: Kể từ khi ChatGPT được phát hành vào tháng 11 năm 2022, các tiêu đề về trí tuệ nhân tạo (AI) đã gây xôn xao dư luận. AI đang được ca ngợi như một phương thuốc vạn năng cho mọi thứ, từ giáo dục thanh thiếu niên đến chữa bệnh ung thư.

Khi áp lực ngày càng tăng để thay đổi căn bản cách chúng ta làm mọi việc, thì sự lo lắng cũng tăng theo. Trong khi một số người lạc quan nhiệt tình về AI và những người khác thấy sự cường điệu này thật khó chịu, thì AI đang ảnh hưởng đến một bộ phận dân số ngày càng tăng, bao gồm cả người Công Giáo.

Theo nhà thần học Công Giáo Henry Karlson, Giáo hội từ lâu đã sử dụng các khoa học dù cảnh báo về việc lạm dụng chúng “trong các lý thuyết không có đủ bằng chứng hoặc trong các trào lưu chóng tàn”. Với suy nghĩ đó, thật đáng để xem xét một cách nghiêm túc về trí tuệ nhân tạo – nó là gì, không phải là gì, nó có thể làm gì và không thể làm gì.

Không có sự đồng thuận về định nghĩa chuẩn của trí tuệ nhân tạo. Tuy nhiên, AI thường được hiểu là lĩnh vực khoa học và kỹ thuật liên quan đến việc xây dựng một dạng trí thông minh cho các hệ thống máy tính (ví dụ: khả năng suy luận, học hỏi và hành động).

Một định nghĩa về AI mà tôi thích là từ cuốn Trí tuệ Nhân tạo của Elaine Rich và Kevin Knight: “Nghiên cứu cách làm cho máy tính thực hiện những việc mà hiện tại con người làm tốt hơn”.

Ví dụ, việc Visa xử lý gần 4 triệu giao dịch mỗi phút không phải là AI, bởi vì máy tính có thể làm điều đó hiệu quả hơn nhiều so với con người. Mặt khác, việc lái xe được coi là AI bởi vì hiện tại, con người lái xe giỏi hơn máy tính. Ranh giới mờ nhạt giữa những gì được và không được coi là trí tuệ nhân tạo (AI) rất rõ ràng: Trong khi việc xử lý hàng triệu giao dịch đó không phải là AI, thì việc phát hiện gian lận trong chúng lại là AI.

Việc AI được công chúng biết đến rộng rãi trong ba năm qua đã làm dấy lên các cuộc thảo luận về những khía cạnh nào trong công việc của chúng ta sẽ bị thay thế bởi nó.

Trong bài phát biểu đầu tiên trước Hồng Y đoàn, Đức Giáo Hoàng Leo XIV nói rằng Giáo hội sẽ giải quyết những rủi ro mà AI gây ra đối với “phẩm giá con người, công lý và lao động”. Cốt lõi của những cuộc thảo luận này là câu hỏi cơ bản về ý nghĩa của việc làm người.

Vào tháng 1 năm 2025, Bộ Giáo lý Đức tin và Bộ Văn hóa và Giáo dục đã cùng ban hành một bản ghi chú giáo lý có tiêu đề Antiqua et Nova (Cổ xưa và Mới mẻ). Tài liệu này có phụ đề là “Ghi chú về mối quan hệ giữa trí tuệ nhân tạo và trí tuệ con người”.

Thường có mối quan hệ nghịch đảo giữa trí tuệ con người và trí tuệ nhân tạo. Những hành động mà con người thực hiện mà không cần suy nghĩ là thách thức đối với máy tính, trong khi những nhiệm vụ nhận thức phức tạp đòi hỏi trí tuệ đáng kể của con người lại thường dễ dàng đối với máy tính.

Ví dụ, chơi một ván cờ xuất sắc đòi hỏi trí tuệ đáng kể của con người. Tuy nhiên, máy tính đã thường xuyên đánh bại các kiện tướng cờ vua trong gần 30 năm qua. Ngược lại, một đứa trẻ sơ sinh có thể nhận ra mẹ mình gần như ngay lập tức khi mẹ bước vào phòng. Nhưng việc lập trình máy tính để nhận dạng các đối tượng cụ thể trong hình ảnh và video — một ứng dụng của trí tuệ nhân tạo được gọi là “thị giác máy tính” — vẫn là một vấn đề khó khăn.

Mặc dù công nghệ trí tuệ nhân tạo đã phát triển với tốc độ chóng mặt trong thập niên qua, nhưng trí tuệ nhân tạo không phải là mới mẻ hay mới lạ.

Thuật ngữ “trí tuệ nhân tạo” được đặt ra vào năm 1956 tại một hội thảo nghiên cứu mùa hè tại Đại học Dartmouth, nơi một nhóm nhỏ các nhà nghiên cứu từ nhiều lĩnh vực khác nhau đã tập hợp để khám phá ý tưởng viết các chương trình có thể dạy máy tính học hỏi và suy luận.

Ngay cả các ứng dụng phổ biến của trí tuệ nhân tạo ngày nay — ô tô tự lái như Tesla và chatbot như ChatGPT — cũng không phải là mới lạ. Vào giữa những năm 1960, Joseph Weizenbaum, một giáo sư tại MIT, đã phát triển ELIZA, một chương trình thực hiện giao tiếp cơ bản giữa con người và máy tính bằng ngôn ngữ tự nhiên.

Weizenbaum cũng đặt câu hỏi về sự khôn ngoan của việc khao khát tạo ra “trí thông minh” trong máy tính — một câu hỏi triết học vẫn còn phù hợp cho đến ngày nay như cách đây 60 năm. Ngược lại, câu hỏi liệu máy tính có thể suy nghĩ hay không “cũng có ý nghĩa như câu hỏi liệu tàu ngầm có thể bơi hay không”, như Edsger Dijkstra đã từng nói trong một cuộc thảo luận có tiêu đề “Máy tính và Xã hội”.

Chúng ta thường bị đánh lừa bởi sự xuất hiện của các hành vi con người trong các hệ thống máy tính. Chatbot ngày nay, mặc dù sử dụng các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM), nhưng không có mô hình ngôn ngữ. Thay vào đó, chúng sở hữu các mô hình thống kê phức tạp về mối tương quan giữa các từ.

Một LLM tạo ra phản hồi cho lời nhắc của người dùng bằng cách lấy chuỗi từ trong lời nhắc và dự đoán từ tiếp theo, sau đó sử dụng chuỗi mở rộng đó để dự đoán từ tiếp theo nữa, và cứ thế tiếp tục. Quá trình dự đoán lặp đi lặp lại này— tương tự như tính năng tự động hoàn thành trong các ứng dụng email như Outlook — được gọi là “trí tuệ nhân tạo tạo sinh [generative AI]” và tạo ra ảo tưởng cho rằng chúng ta đang có một cuộc đối thoại tự nhiên với ChatGPT.

Sự lừa dối này được củng cố bởi những từ ngữ được sử dụng để mô tả các quá trình máy tính này — những từ như đào tạo, học tập và hiểu biết, vốn đề cập đến các hoạt động của con người. Từ “sâu” trong học sâu [deep learning] không đề cập đến chiều sâu của sự hiểu biết — hệ thống không hiểu bất cứ điều gì. Thay vào đó, nó là một thuật ngữ kỹ thuật đề cập đến cấu trúc của mạng thần kinh, chứa nhiều lớp (hay “sâu”).

Tuy nhiên, “trí tuệ nhân tạo” là một thuật ngữ thích hợp để mô tả lĩnh vực này bởi vì AI không phải là trí tuệ tự nhiên; nó là một mô phỏng của trí tuệ tự nhiên. Như Joseph MacRae Mellichamp, giáo sư danh dự về quản lý tại Đại học Alabama, đã nói, “cái ‘nhân tạo’ trong trí tuệ nhân tạo là có thật”, nhưng trí tuệ thì không. (Từ "nhân tạo [artificial]" bắt nguồn từ tiếng Latinh, có nghĩa là "kỹ năng" và "tạo ra".)

Trí tuệ nhân tạo (AI) cũng không phải là phần mềm kỳ diệu sẽ tự nhiên sống dậy, như trong tác phẩm hư cấu Victor Frankenstein của Mary Shelley. AI cũng sẽ không thay thế con người trong một cơn ác mộng tận thế lặp đi lặp lại kiểu Kafka. Nhà toán học Hannah Fry đã nhận xét rằng việc lo lắng về những thảm họa như vậy giống như lo lắng về tình trạng quá tải dân số trên sao Hỏa.

Thuật ngữ khoa học dành cho con người, homo sapiens ("người thông thái"), nhấn mạnh sự thật rằng trí thông minh là nền tảng của con người và gắn bó không thể tách rời với ý nghĩa của việc làm người. Con người được tạo ra theo hình ảnh và họa ảnh Thiên Chúa, và không có tiến bộ nào trong khoa học hay kỹ thuật có thể thay đổi thực tại siêu hình đó. Trí thông minh của con người bao gồm ý thức và ý chí tự do. Hệ thống AI không có tri giác; chúng được tạo ra và điều khiển bởi con người.

Những gì lĩnh vực AI đã đạt được - và đây không phải là một thành tựu khoa học nhỏ - là mô phỏng các khía cạnh riêng biệt của trí thông minh tự nhiên, nhắm vào một tập hợp các nhiệm vụ cụ thể trong các lĩnh vực ứng dụng cụ thể. Điều này được gọi là AI hẹp. Trí tuệ nhân tạo hẹp (Narrow AI) xuất sắc trong các nhiệm vụ đơn giản, tẻ nhạt và có tính lặp lại cao, đặc biệt là khi hậu quả của thất bại thấp.

Trái ngược hoàn toàn với trí tuệ nhân tạo hẹp là khái niệm mơ hồ về trí tuệ nhân tạo tổng quát (AGI), đề cập đến “một hệ thống duy nhất có khả năng hoạt động trên tất cả các lĩnh vực nhận thức và thực hiện bất cứ nhiệm vụ nào trong phạm vi trí tuệ con người”. Hiện tại, AGI vẫn còn là một điều viễn tưởng.

AI là một phần của quá trình phát triển kỹ thuật lâu dài định hình lịch sử loài người và, giống như những tiến bộ trước đó, có thể sẽ mang lại những xáo trộn ngắn hạn. Ở thời điểm này, mức độ ảnh hưởng lâu dài của AI đối với văn hóa và xã hội vẫn chưa rõ ràng. Như trong mọi vấn đề, chúng ta nên tìm đến Giáo hội Mẹ Thiên Chúa để tìm kiếm chân lý và sự khôn ngoan vĩnh cửu.

Khi chúng ta tiếp tục vật lộn với những vấn đề phức tạp xung quanh AI, tôi cầu nguyện: “Lạy Chúa, trái đất tràn đầy hoa trái của công việc Ngài. Xin cho chúng con bám víu vào hy vọng và niềm vui khi đối diện với những điều chưa biết. Mọi sự đều thuộc về Ngài – xin hãy làm những gì Ngài muốn với nó.”

Để biết thêm thông tin về các khái niệm trí tuệ nhân tạo được giới thiệu trong bài viết này, Tiến sĩ Perugini có một khóa học ngắn mang tên "Giải mã trí tuệ nhân tạo từ góc nhìn Công Giáo", được cung cấp miễn phí trong chuỗi khóa học ngắn "Theo đuổi sự khôn ngoan" của Đại học Ave Maria tại trang web thepursuitofwisdom.org.

__________________________

(*) Saverio Perugini, Tiến sĩ, là giáo sư Toán học và Khoa học Máy tính tại Đại học Ave Maria, nơi ông điều hành chương trình khoa học máy tính. Ông đã giảng dạy khoa học máy tính ở bậc đại học và sau đại học hơn 20 năm và thường xuyên giảng dạy các khóa học về trí tuệ nhân tạo và máy học tại Đại học Ave Maria.

 

1. Keith Kellogg cho biết ông rời Tòa Bạch Ốc của Tổng thống Trump để được “tự do nói về” Ukraine.

Keith Kellogg, cựu đặc phái viên của Tổng thống Donald Trump về vấn đề Ukraine và được nhiều người ở Kyiv coi là một trong những tiếng nói ủng hộ Ukraine nhất tại Tòa Bạch Ốc, cho biết công việc của ông về Ukraine vẫn còn rất nhiều việc phải làm sau khi rời chính phủ vào cuối năm 2025.

Một vị tướng ba sao đã nghỉ hưu, được vinh danh cao quý của quân đội Mỹ, đã từ chức vào ngày 31 tháng 12 và kể từ đó gia vào bệnh viện Chính sách America First, một tổ chức tư vấn chính sách ở Washington.

Trong một cuộc phỏng vấn với tờ Kyiv Independent, ông mô tả sự thay đổi này là một cách để tiếp tục tham gia vào các vấn đề Ukraine đồng thời có được tự do hơn để nói thẳng thắn về cuộc chiến.

“Tôi muốn dành nhiều thời gian hơn ở bên ngoài, nơi tôi có thể cởi mở và tự do hơn để nói về Ukraine so với khi ở trong chính phủ,” Kellogg nói.

Là một sĩ quan quân đội chuyên nghiệp, người có quan điểm về Nga được hình thành trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh, Kellogg từ lâu đã ủng hộ đường lối “hòa bình thông qua sức mạnh”.

Thái độ đó đã biến ông thành một nhân vật đáng tin cậy ở Kyiv, nơi việc ông rời khỏi chính quyền đã gây ra lo ngại về hướng đi tương lai của chính sách đối ngoại Hoa Kỳ.

Tại Tòa Bạch Ốc, Kellogg đóng vai trò trung tâm trong một số nỗ lực ngoại giao nhạy cảm. Ông dẫn đầu các cuộc đàm phán về thỏa thuận khoáng sản giữa Mỹ và Ukraine và nhiều lần lên án các cuộc tấn công của Nga vào các thành phố của Ukraine bằng ngôn từ thẳng thắn bất thường đối với một đặc phái viên của Tổng thống Trump.

Những người ủng hộ Ukraine ghi nhận công lao của ông trong việc giúp duy trì sự hợp tác giữa Mỹ và Ukraine trong giai đoạn đầy bất ổn và tranh luận nội bộ ở Washington.

Việc ông rời khỏi chính phủ nhanh chóng làm dấy lên đồn đoán rằng những bất đồng với chính quyền Tổng thống Trump về chính sách đối với Ukraine là nguyên nhân dẫn đến động thái này.

Kellogg bác bỏ hoàn toàn tuyên bố này, cho rằng những thay đổi đó chỉ là quá trình chuyển đổi thông thường gắn liền với quy trình phê chuẩn sau một năm làm việc.

“Tất cả những điều đó đều không đúng sự thật,” ông nói. “Đó là thời điểm để tiến lên và bước tiếp. Hoàn toàn không có cơ sở nào cho bất kỳ sự mâu thuẫn hay mất cân bằng nào cả.”

Phó thư ký báo chí Tòa Bạch Ốc Anna Kelly nói với tờ Kyiv Independent rằng việc cựu đặc phái viên rời nhiệm sở đã được lên kế hoạch từ trước.

“Tướng Keith Kellogg là một người yêu nước Mỹ được kính trọng,” bà nói. “Việc ông ấy rời nhiệm sở đã được lên kế hoạch từ trước, và chính quyền chúc ông ấy mọi điều tốt đẹp.”

Kellogg coi vai trò hiện tại của mình như một sự trở lại với lĩnh vực quen thuộc.

Ban đầu được bổ nhiệm làm đặc phái viên cho cả Ukraine và Nga, Kellogg sau đó được điều chuyển để tập trung hoàn toàn vào Ukraine. Điện Cẩm Linh được tường trình đã phản đối việc ông tham gia các cuộc đàm phán hòa bình, vì cho rằng ông quá công khai ủng hộ Kyiv.

Khi được hỏi liệu Nga có cố gắng ngăn cản ông tham gia vào các cuộc đàm phán hay không, Kellogg đã không phủ nhận hoàn toàn điều đó.

“Tôi không nghĩ người Nga nhất thiết muốn tôi tham gia vào nhóm đó,” ông nói. “Điều đó cũng ổn với tôi. Tôi đã có đủ việc phải làm với nhóm Ukraine và mang kết quả về Tòa Bạch Ốc rồi.”

Hiện đã rời khỏi chính phủ, Kellogg thậm chí còn thẳng thắn hơn về cuộc chiến, cho rằng Nga đã thất bại trong việc đạt được các mục tiêu của mình ở Ukraine và định nghĩa về chiến thắng của nhà độc tài Vladimir Putin không phù hợp với thực tế trên chiến trường.

“Định nghĩa về chiến thắng của Putin không giống với định nghĩa của tôi,” Kellogg nói. “Tôi nghĩ ông ấy đã thất bại. Tôi nghĩ nước Nga đã thất bại.”

Ông nói thêm rằng Điện Cẩm Linh đã đạt đến giai đoạn tìm kiếm “cách tốt nhất có thể” để rút khỏi cuộc chiến, ngay cả khi lực lượng Nga tiếp tục các cuộc tấn công gần như hàng ngày vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Ukraine.

Kellogg cũng cho rằng thời gian đang có lợi cho Kyiv. Mặc dù thừa nhận những khó khăn do mùa đông và các cuộc tấn công kéo dài trên lưới điện, ông nói rằng những tháng tới có thể làm thay đổi cục diện.

Tại Ukraine, Kellogg vẫn là một nhân vật nổi tiếng và thường được người dân hết mực quý mến. Tổng thống Volodymyr Zelenskiy từng công khai nói đùa rằng những chuyến thăm Kyiv của Kellogg dường như bảo vệ thủ đô khỏi các cuộc tấn công trên không của Nga hiệu quả như hệ thống phòng không Patriot.

Kellogg cho biết ông đã đích thân nghe Tổng thống Zelenskiy đưa ra nhận xét đó trong hội nghị YES ở Kyiv vài tháng trước và xác nhận rằng ông biết về sự so sánh này.

Ông cũng cho biết ông dự định sẽ trở lại Ukraine trong tương lai gần, báo hiệu rằng sự gắn bó của ông với đất nước này sẽ tiếp tục bất chấp việc ông rời khỏi chức vụ chính thức.

“ Vâng, chúng tôi sẽ quay lại Ukraine,” Kellogg nói. “Chúng tôi sẽ trở lại đó, đến Kyiv và gặp gỡ người dân. Vì vậy, đúng vậy, điều đó sẽ xảy ra trong thời gian tới.”

Ông nói thêm rằng mục đích của chuyến thăm là để trực tiếp đánh giá tình hình thực tế, đồng thời khẳng định chuyến đi “sẽ diễn ra thật sự” và ông dự định sẽ quay lại.

[Kyiv Independent: Keith Kellogg says he left Trump's White House to be 'free to talk' about Ukraine]

2. Một thân cận hàng đầu của Putin cảnh báo về ‘cuộc chiến tranh hạt nhân thảm khốc’ khi cựu tổng thống tiết lộ thời điểm Nga sẽ sử dụng vũ khí hạt nhân.

Phát ngôn nhân ưa thích của Vladimir Putin về vấn đề hạt nhân đã cảnh báo rằng Nga có thể tung ra kho vũ khí hủy diệt hàng loạt nếu Điện Cẩm Linh tin rằng sự sống còn của đất nước đang bị đe dọa.

Dmitry Medvedev tuyên bố sẽ sử dụng vũ khí hạt nhân nếu “đất nước rơi vào tình thế đó”, trong một lời đe dọa rùng rợn mới được phát sóng trên kênh truyền hình thân Cẩm Linh.

“Vũ khí hạt nhân là thứ vũ khí phi thường và cực kỳ nguy hiểm đối với vận mệnh của toàn nhân loại, nhưng đồng thời, nếu nó liên quan đến vận mệnh của một quốc gia, thì không ai nên nghi ngờ gì cả,” Medvedev nói với TASS.

Cựu tổng thống, hiện là Phó Chủ tịch Hội đồng An ninh Nga, tuyên bố Mạc Tư Khoa không quan tâm đến việc khơi mào một cuộc xung đột toàn cầu vì “người Nga không điên”.

Khi được hỏi liệu Điện Cẩm Linh có thảo luận về việc sử dụng vũ khí hạt nhân ở Ukraine hay không, Medvedev đã né tránh câu hỏi, khẳng định Nga “hành động hoàn toàn phù hợp với học thuyết hạt nhân của mình”, trong đó mọi thứ đã được quy định rõ ràng.

Ông ta nói thêm rằng việc Mạc Tư Khoa chưa dùng đến vũ khí hạt nhân chứng tỏ không có “mối đe dọa nguy hiểm” nào đối với Nga - bất chấp gần bốn năm chiến tranh, thương vong lớn và các cuộc oanh tạc không ngừng nghỉ vào các thành phố của Ukraine.

Những phát ngôn này là diễn biến mới nhất trong chuỗi dài những lời đe dọa hạt nhân từ Medvedev và các nhân vật cao cấp khác của Điện Cẩm Linh, những người đã nhiều lần cố gắng hăm dọa phương Tây bằng những lời cảnh báo về ngày tận thế.

Medvedev cũng cảnh báo rằng thế giới nên lo ngại nếu hiệp ước giảm vũ khí hạt nhân giữa Nga và Mỹ hết hạn mà không có hiệp ước thay thế.

Ông ta nói, nếu điều đó xảy ra, các cường quốc hạt nhân lớn nhất sẽ không còn bị giới hạn nào lần đầu tiên kể từ đầu những năm 1970.

“Tôi không muốn nói rằng điều này ngay lập tức có nghĩa là một thảm họa và một cuộc chiến tranh hạt nhân sẽ bắt đầu, nhưng nó vẫn nên khiến mọi người lo ngại”, Medvedev nói.

Lời cảnh báo hạt nhân được đưa ra khi Medvedev leo thang lời lẽ của mình hơn nữa – lần này nhắm vào Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy với lời đe dọa giết người tàn bạo trước thềm các cuộc đàm phán hòa bình mới.

Lời chỉ trích gay gắt của Medvedev được đưa ra sau vụ tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa Shahed của Nga nhằm vào một chiếc xe buýt chở công nhân mỏ ở vùng Dnipropetrovsk của Ukraine, khiến ít nhất 16 người thiệt mạng.

Kyiv cáo buộc Mạc Tư Khoa cố tình tấn công vào các thợ mỏ, những người đóng vai trò thiết yếu trong việc cung cấp than đá vào mùa đông.

Bộ trưởng Năng lượng Ukraine, Denys Shmyhal, gọi cuộc tấn công là “một cuộc tấn công đầy mưu mô và có chủ đích nhằm vào người lao động trong ngành năng lượng”.

Trước đó cùng ngày, máy bay điều khiển từ xa của Nga đã làm bị thương sáu người tại một bệnh viện phụ sản ở Zaporizhzhia.

Cả hai cuộc tấn công đều diễn ra khi việc giảm bớt các cuộc tấn công đơn phương của Nga - do Tổng thống Donald Trump tuyên bố - sắp hết hạn.

Hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa của Nga đã tấn công các nhà máy điện của Ukraine, khiến hàng triệu người mất điện khi nhiệt độ giảm xuống âm 20 độ C.

Bất chấp sự tàn phá, Medvedev tuyên bố Nga đang thắng thế trong cuộc chiến và nói rằng chiến thắng sẽ đến “sớm thôi”.

“Tôi muốn điều này xảy ra càng sớm càng tốt,” ông nói, trước khi nói thêm rằng mục tiêu là để ngăn ngừa các xung đột trong tương lai.

Tuy nhiên, tuyên bố này đã bị Kyiv và các đồng minh bác bỏ rộng rãi.

Các phái viên từ Nga, Ukraine và Mỹ dự kiến sẽ gặp nhau tại Abu Dhabi trong tuần này sau khi các cuộc đàm phán bị trì hoãn, nhưng Mạc Tư Khoa hầu như không có dấu hiệu nào cho thấy họ sẽ nới lỏng các yêu cầu của mình.

[The Sun: Top Putin crony warns of ‘catastrophic nuclear war’ as ex-president reveals when Russia would unleash weapons]

3. Theo HUR, binh lính Bắc Hàn tại Nga tấn công các cộng đồng dân cư biên giới Ukraine.

Ngày 4 tháng 2, cơ quan tình báo quân sự Ukraine, gọi tắt là HUR cho biết, binh lính Bắc Hàn chiến đấu dưới sự chỉ huy của Nga đang tiến hành các cuộc tấn công ở khu vực biên giới của Ukraine.

Trong một tuyên bố, HUR cho biết, tính đến Tháng Giêng năm 2026, quân đội Bắc Hàn đóng quân tại tỉnh Kursk của Nga, từ đó họ phát động các cuộc tấn công vào các tỉnh biên giới của Ukraine. Kursk giáp với tỉnh Sumy ở phía bắc Ukraine, nơi thường xuyên bị Nga tấn công bằng đường không.

Theo HUR, dưới sự chỉ huy của Nga, binh lính Bắc Hàn bắn pháo nòng và hệ thống hỏa tiễn phóng hàng loạt, gọi tắt là MLRS, tiến hành trinh sát trên không và bằng pháo binh, cũng như điều chỉnh các cuộc tấn công của MLRS.

Theo HUR, các quân nhân đóng quân tại tỉnh Kursk được luân chuyển thường xuyên theo các thỏa thuận giữa Mạc Tư Khoa và Bình Nhưỡng.

Bắc Hàn là đồng minh chủ chốt của Nga trong cuộc xâm lược toàn diện Ukraine, triển khai hàng ngàn binh sĩ tham chiến và cung cấp pháo binh cùng hỏa tiễn đạn đạo.

Lãnh đạo Bắc Hàn Kim Chính Ân và Putin đã ký Hiệp định Đối tác Chiến lược Toàn diện, trong đó bao gồm việc hỗ trợ lẫn nhau trong trường hợp bị tấn công, trước thềm việc Bắc Hàn triển khai quân đội đến Nga vào tháng 6 năm 2024.

Kể từ đó, Bình Nhưỡng đã gửi khoảng 11.000 đến 12.000 binh sĩ đến Nga vào cuối năm 2024 để giúp đẩy lùi bước tiến của Ukraine tại tỉnh Kursk của Nga.

Kể từ khi quân đội Bắc Hàn tham gia vào cuộc xâm lược Ukraine của Nga, khoảng 3.000 binh sĩ được huấn luyện và có kinh nghiệm đã trở về Bắc Hàn, phần lớn trong số họ trở thành huấn luyện viên quân sự và truyền đạt các kỹ năng chiến tranh hiện đại cho quân đội Bắc Hàn, theo HUR cho biết.

“Một mục tiêu quan trọng trong việc Bắc Hàn tham gia chiến tranh là làm chủ công nghệ điều khiển từ xa và tích lũy kinh nghiệm thực chiến trong chiến tranh hiện đại, cường độ cao. Việc thu thập kinh nghiệm chiến đấu với máy bay điều khiển từ xa đã trở thành một trong những mục tiêu chính của Bình Nhưỡng trong việc hỗ trợ cuộc xâm lược của Nga”, HUR cho biết thêm.

Mạc Tư Khoa đã nhiều lần nhấn mạnh vai trò của quân đội Bắc Hàn trong cuộc chiến chống Ukraine, trong khi nhà lãnh đạo Bắc Hàn Kim Chính Ân đã công khai thừa nhận sự tham gia của quân đội nước này về phía Nga.

[Kyiv Independent: North Korean troops in Russia attack Ukrainian border communities, HUR says]

4. Liên Hiệp Âu Châu đồng ý gói cứu trợ 90 tỷ euro cho Ukraine đang thiếu tiền mặt.

Văn phòng chủ tịch Hội đồng Síp hôm thứ Tư cho biết, ngân sách quốc phòng của Ukraine sẽ nhận được một khoản tiền mặt quan trọng sau khi các phái viên Liên Hiệp Âu Châu đồng ý về khoản vay 90 tỷ euro để tài trợ cho việc phòng thủ của Kyiv trước Nga.

“Khoản tài trợ mới này sẽ giúp bảo đảm khả năng phục hồi mạnh mẽ của đất nước trước sự xâm lược của Nga”, Bộ trưởng Tài chính Síp Makis Keravnos cho biết trong một tuyên bố.

Nếu không có khoản vay, Ukraine có nguy cơ cạn kiệt tiền mặt vào tháng Tư, điều này sẽ gây ra hậu quả thảm khốc cho nỗ lực chiến tranh của nước này và có thể làm tê liệt các nỗ lực đàm phán trong các cuộc đàm phán hòa bình do Mỹ hậu thuẫn với Nga.

Các nhà lập pháp Liên Hiệp Âu Châu vẫn còn một số trở ngại cần vượt qua, chẳng hạn như thống nhất các điều kiện mà Ukraine phải đáp ứng để nhận được khoản thanh toán, trước khi Brussels có thể huy động vốn trên thị trường nợ toàn cầu để tài trợ cho khoản vay - được bảo đảm bởi ngân sách 7 năm của Liên Hiệp Âu Châu.

Một điểm gây tranh cãi lớn giữa các nước Liên Hiệp Âu Châu là Ukraine sẽ sử dụng số tiền này như thế nào và ai sẽ được hưởng lợi. Một phần ba số tiền sẽ được dành cho các nhu cầu ngân sách thông thường và phần còn lại dành cho quốc phòng.

Pháp đã dẫn đầu các nỗ lực thuyết phục Ukraine chi tiêu càng nhiều càng tốt số tiền đó cho các công ty quốc phòng của Liên Hiệp Âu Châu, nhận thức rõ rằng người đóng thuế của khối đang phải gánh khoản chi phí hàng năm 3 tỷ euro để trả lãi cho khoản vay.

Tuy nhiên, Đức, Hòa Lan và các quốc gia Scandinavia đã thúc đẩy việc trao cho Ukraine càng nhiều quyền tự chủ càng tốt.

Bản dự thảo thỏa thuận, mà POLITICO đã xem được, sẽ cho phép Ukraine mua các loại vũ khí quan trọng từ các nước thứ ba — bao gồm cả Mỹ và Anh — khi không có sản phẩm tương đương nào có sẵn ở Liên Hiệp Âu Châu hoặc khi có nhu cầu cấp thiết, đồng thời tăng cường sự giám sát của các quốc gia Liên Hiệp Âu Châu đối với những trường hợp ngoại lệ như vậy.

Danh sách các loại vũ khí mà Kyiv có thể mua từ bên ngoài khối bao gồm các hệ thống phòng không và phòng thủ hỏa tiễn, đạn dược cho máy bay chiến đấu và khả năng tấn công tầm xa.

Nếu Anh hoặc các nước thứ ba khác như Nam Hàn, những nước đã ký kết các thỏa thuận an ninh với Liên Hiệp Âu Châu và đã hỗ trợ Ukraine, muốn tham gia vào các thỏa thuận mua sắm ngoài phạm vi đó, họ sẽ phải đóng góp tài chính để giúp trang trải các khoản thanh toán lãi suất cho khoản vay.

Văn bản cũng đề cập rằng khoản đóng góp của các quốc gia ngoài Liên Hiệp Âu Châu — sẽ được thống nhất trong các cuộc đàm phán sắp tới với Ủy ban Âu Châu — nên tỷ lệ thuận với lợi ích mà các công ty quốc phòng của họ có thể thu được từ việc tham gia vào chương trình này.

Canada, quốc gia đã có thỏa thuận tham gia vào chương trình cho vay SAFE trị giá 150 tỷ euro riêng biệt của Liên Hiệp Âu Châu để mua vũ khí, sẽ không phải trả thêm phí để tham gia chương trình của Ukraine, nhưng sẽ phải nêu rõ các sản phẩm mà Kyiv có thể mua.

Giờ đây, sau khi các đại sứ đã đạt được thỏa thuận, Nghị viện Âu Châu phải xem xét những thay đổi mà Hội đồng đã thực hiện đối với văn bản pháp lý trước khi phê duyệt biện pháp này. Nếu mọi việc suôn sẻ, Kyiv sẽ nhận được 45 tỷ euro từ Liên Hiệp Âu Châu trong năm nay theo từng đợt. Số tiền còn lại sẽ được giải ngân vào năm 2027.

Ukraine sẽ chỉ trả lại tiền nếu Mạc Tư Khoa chấm dứt cuộc xâm lược toàn diện và bồi thường chiến tranh. Nếu Nga từ chối, Liên Hiệp Âu Châu sẽ xem xét việc tịch thu các tài sản bị đóng băng của Điện Cẩm Linh đang nằm trong các tổ chức tài chính trên khắp khối.

Mặc dù khoản vay này sẽ giúp lực lượng Ukraine tiếp tục chiến đấu, nhưng số tiền đó sẽ không đáp ứng được toàn bộ nhu cầu tài chính của Kyiv — ngay cả khi có thêm một vòng vay nữa trị giá 8 tỷ đô la từ Quỹ Tiền tệ Quốc tế.

Theo ước tính của chính IMF, Kyiv sẽ cần ít nhất 135 tỷ euro để duy trì các nhu cầu quân sự và ngân sách trong năm nay và năm tới.

Trong khi đó, các quan chức Mỹ và Liên Hiệp Âu Châu đang nỗ lực xây dựng một kế hoạch tái thiết Ukraine nhằm thu hút 800 tỷ đô la từ nguồn vốn công và tư trong vòng 10 năm. Để điều đó xảy ra, trước hết mặt trận phía đông phải chấm dứt xung đột — một khả năng rất xa vời vào thời điểm này.

[Politico: EU agrees €90B lifeline for cash-strapped Ukraine]

5. JD Vance không xin lỗi vì đã lan truyền thông tin nhảm nhí rằng Alex Pretti là kẻ khủng bố nội địa.

Phó Tổng thống JD Vance đã từ chối xin lỗi gia đình của người biểu tình chống ICE quá cố Alex Pretti sau khi ủng hộ tuyên bố ban đầu của Phó Chánh Văn phòng Tòa Bạch Ốc Stephen Miller rằng người y tá phòng chăm sóc đặc biệt này là một kẻ khủng bố nội địa có âm mưu giết hại hàng loạt cảnh sát.

“Vì sao chứ?” Vance phản bác khi được tờ Daily Mail hỏi hôm thứ Ba liệu ông có rút lại lời mô tả đó hay không.

“Nếu xác định được rằng kẻ đã bắn Alex Pretti có hành vi xấu, thì sẽ có rất nhiều hậu quả phát sinh từ đó,” ông nói thêm. “Chúng ta sẽ để điều đó xảy ra. Tôi không nghĩ rằng việc phán xét trước cuộc điều tra là khôn ngoan.”

Vài giờ sau khi Pretti, 37 tuổi, bị một nhân viên Tuần tra Biên giới và một nhân viên Cục Hải quan và Bảo vệ Biên giới bắn chết trong một cuộc giằng co ở Minneapolis vào ngày 24 tháng Giêng, Thượng Nghị Sĩ Chris Murphy của đảng Dân Chủ đơn vị Connecticut đã đăng trên X rằng “ICE phải rời khỏi Minneapolis” và “Quốc hội không nên cấp ngân sách cho phiên bản ICE này”.

“Một sát thủ đã cố gắng ám sát các đặc vụ liên bang,” Miller đáp trả Murphy, “và đây là phản ứng của ông à?”

Vance đã đăng lại bài công kích của Miller từ tài khoản cá nhân của mình, và bài đăng vẫn còn trực tuyến mặc dù video cho thấy Pretti đã bị tước vũ khí trước khi bị bắn và anh ta đang cầm trong tay một điện thoại di động chứ không phải một khẩu súng như mô tả của DHS.

Linh mục Harry Tasto, người đã làm việc với Pretti trong 10 năm khi ngài còn là linh mục tại bệnh viện Cựu chiến binh ở Minneapolis, cho biết anh nổi tiếng vì “lòng tốt” và kêu gọi mọi người đừng “quan tâm đến những lời phỉ báng từ các nhà lãnh đạo quốc gia”.

Ngày 27 tháng Giêng, Tổng thống Trump từ chối xác nhận lời mô tả của Miller về Pretti, nói với các phóng viên khi rời Tòa Bạch Ốc: “Tôi chưa nghe thấy điều đó. Nhưng ông ta không nên mang súng.”

“Tóm lại, tất cả mọi người trong phòng này đều xem đó là một sự việc rất đáng tiếc, được chứ?” tổng thống nói thêm. “Tất cả mọi người, trừ những người ngu ngốc. Rất, rất đáng tiếc… Tôi không thích việc anh ta có súng, tôi không thích việc anh ta có hai băng đạn đầy. Đó là rất nhiều điều tồi tệ.”

Kể từ vụ giết người, Tổng thống Trump đã cử đặc phái viên biên giới Tom Homan đến Minneapolis để cố gắng xoa dịu căng thẳng ở đó, trong khi các đặc vụ đã thực hiện vụ nổ súng đã bị tạm đình chỉ công tác và Bộ Tư pháp đã mở cuộc điều tra xem liệu quyền công dân của Pretti có bị vi phạm hay không.

“Hãy tiến hành điều tra,” Vance nhắc lại hôm thứ Ba. “Hãy tìm hiểu xem, liệu các sĩ quan này có lý do chính đáng để lo sợ Alex Pretti hay không, dựa trên những gì đã xảy ra? Hành vi của họ là hợp pháp hay bất hợp pháp? Hãy để cuộc điều tra xác định những điều đó.”

[Newsweek: JD Vance won’t apologize for spreading claim Alex Pretti was would-be ‘assassin’]

6. Tổng thống Trump tuyên bố Putin đã giữ lời hứa tạm dừng ném bom Ukraine.

Tổng thống Donald Trump khẳng định Vladimir Putin đã giữ lời hứa về việc tạm ngừng các cuộc tấn công vào các thành phố của Ukraine trong một tuần, bất chấp các cuộc oanh tạc hỏa tiễn quy mô lớn của Nga trong suốt tuần qua.

Tổng thống Trump nói với các phóng viên rằng ông và Putin đã đạt được một thỏa thuận và thỏa thuận đó đã hết hạn vào Chúa Nhật.

“Từ Chúa Nhật đến Chúa Nhật, trận mưa đã mở lại và ông ấy đã giáng một đòn mạnh vào họ đêm qua,” ông nói tại Tòa Bạch Ốc hôm thứ Ba. “Ông ấy đã giữ lời hứa… chúng ta sẽ chấp nhận bất cứ điều gì, bởi vì ở đó thực sự rất lạnh.”

Tuy nhiên, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy cho biết thỏa thuận ngừng bắn bắt đầu từ thứ Sáu tuần trước, một ngày sau khi Tổng thống Trump tuyên bố đã đạt được thỏa thuận với Putin về việc không ném bom Ukraine trong một tuần, khi nhiệt độ xuống mức đóng băng.

Việc tạm dừng đàm phán cũng được tường trình có liên quan đến các cuộc đàm phán hòa bình do Mỹ dẫn đầu giữa Ukraine và Nga, vốn đã được nối lại vào thứ Tư tại Abu Dhabi.

“Chúng tôi đang chờ phản ứng của Mỹ đối với các cuộc tấn công của Nga”, Tổng thống Zelenskiy nói trong một tuyên bố tối thứ Ba. “Mỹ đã đề xuất tạm dừng các cuộc tấn công vào các cơ sở năng lượng trong thời gian ngoại giao và thời tiết mùa đông khắc nghiệt. Tổng thống Hoa Kỳ đã đích thân đưa ra yêu cầu này. Nga đã đáp trả bằng cách tung ra một số lượng hỏa tiễn đạn đạo kỷ lục.”

Tổng thống Zelenskiy cũng kêu gọi Quốc hội Mỹ cuối cùng cũng thông qua các biện pháp trừng phạt mới đối với Nga.

Tổng thống Zelenskiy nói: “Quốc hội Mỹ từ lâu đã soạn thảo một dự luật trừng phạt mới, và cần phải có tiến triển. Các đối tác Âu Châu có thể thực hiện những bước đi quyết định liên quan đến thu nhập của các tàu chở dầu Nga trong cuộc chiến này. Nga phải chịu áp lực để họ tiến tới đàm phán hòa bình”.

Tuần trước, Tổng thống Zelenskiy nói với các nhà báo ở Kyiv rằng không có thỏa thuận chính thức nào giữa Nga và Ukraine, nhưng cả hai bên đã đồng ý với đề xuất của Mỹ về việc tạm ngừng các cuộc tấn công vào các cơ sở năng lượng của nhau trong vòng đàm phán trước đó tại Abu Dhabi.

Đề cập đến các nhà lãnh đạo thế giới nói năng ấp úng trước các hành động tàn bạo của Putin, Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk nói trong cuộc họp nội các hôm Thứ Ba, 03 Tháng Hai rằng Jeffrey Epstein tổ chức hoạt động ấu dâm theo chỉ thị của đặc vụ Nga FSB để Nga nắm cán một số nhà lãnh đạo thế giới. “Người Nga đã biến một loạt các nhà lãnh đạo thế giới thành âm binh cho chế độ của Putin. Họ ăn nói ấp a ấp úng, không dứt khoát, tiền hậu bất nhất theo nhịp độ của các áp lực hăm dọa từ Mạc Tư Khoa. Họ hành động trước hết và trên hết là vì lợi ích của nước Nga chứ không phải quốc gia mà họ đang lãnh đạo.”

[Politico: Trump: Putin kept his word on pausing bombing Ukraine]

7. Tổng thống Zelenskiy cho biết các cuộc đàm phán hòa bình giữa Ukraine với Nga và Mỹ sẽ tiếp tục tại Các Tiểu Vương quốc Ả rập thống nhất vào ngày 5 tháng 2, và sắp có cuộc trao đổi tù binh chiến tranh mới.

Nga, Ukraine và Hoa Kỳ đã kết thúc vòng đàm phán ba bên thứ hai tại Abu Dhabi vào ngày 4 tháng 2, và dự kiến sẽ có thêm một vòng đàm phán hòa bình nữa vào ngày 5 tháng 2.

Ngày 4 tháng 2, Tổng thống Volodymyr Zelenskiy cho biết một kết quả 'quan trọng' của các cuộc đàm phán gần đây là thỏa thuận về việc trao đổi tù binh chiến tranh sắp tới.

“Sẽ có một bước tiến quan trọng nữa: chúng tôi kỳ vọng sẽ có cuộc trao đổi tù binh chiến tranh trong tương lai gần. Các tù binh phải được trở về nhà”, Tổng thống Zelenskiy nói sau khi được báo cáo về cuộc thảo luận.

Thông báo này được đưa ra một tuần sau khi Tổng thống Zelenskiy tuyên bố vào ngày 30 Tháng Giêng rằng Nga đã ngừng trao đổi tù binh chiến tranh vì “họ không cảm thấy việc đó mang lại cho họ bất cứ điều gì”.

Rustem Umerov, thư ký Hội đồng An ninh và Quốc phòng Ukraine, mô tả cuộc đàm phán là “có ý nghĩa và hiệu quả”, tập trung vào các bước cụ thể và giải pháp thiết thực để chấm dứt chiến tranh.

Các cuộc gặp tại Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất diễn ra một ngày sau khi Nga phát động cuộc tấn công quy mô lớn nhất nhằm vào Ukraine trong mùa đông này, khi Mạc Tư Khoa nối lại chiến dịch nhằm làm tê liệt lưới điện của nước này.

Mặc dù cuộc thảo luận dự kiến sẽ tập trung vào hai vấn đề gai góc chưa được giải quyết — quy chế của khu vực Donbas và các bảo đảm an ninh hậu chiến cho Ukraine — việc Nga leo thang trở lại các cuộc tấn công đã khiến nhiều người đặt câu hỏi về sự nghiêm chỉnh của Điện Cẩm Linh đối với các cuộc đàm phán hòa bình.

Tổng thống Zelenskiy cáo buộc Nga vi phạm thỏa thuận ngừng bắn năng lượng kéo dài một tuần, có hiệu lực từ ngày 30 tháng Giêng, bằng cách phóng 71 hỏa tiễn và 450 máy bay điều khiển từ xa vào Ukraine trong đêm 3 tháng 2.

Chiến dịch tấn công kéo dài nhiều tuần đã gây thiệt hại nghiêm trọng cho cơ sở hạ tầng năng lượng của Ukraine, khiến nhiều người ở Kyiv và các thành phố khác phải sống trong cảnh mất điện và sưởi ấm giữa nhiệt độ đóng băng, đồng thời gây thêm áp lực lên đất nước đang bị chiến tranh tàn phá trong bối cảnh đàm phán hòa bình.

Theo Tổng thống Zelenskiy, các phái đoàn Ukraine sẽ điều chỉnh lập trường đàm phán của mình để đáp trả các cuộc tấn công đang diễn ra.

“Không nên có bất kỳ phần thưởng nào cho kẻ gây hấn,” ông nhắc lại vào ngày 4 tháng 2. “Nếu có bất kỳ phần thưởng nào cho kẻ gây hấn, Nga cuối cùng sẽ phá vỡ bất kỳ thỏa thuận nào.”

Tổng thống Donald Trump, người đã nỗ lực suốt một năm qua để làm trung gian hòa giải chấm dứt chiến tranh nhưng đến nay vẫn chưa đạt được thỏa thuận hòa bình, đã bác bỏ cáo buộc Putin vi phạm thỏa thuận ngừng bắn, khẳng định thỏa thuận chỉ có hiệu lực đến ngày 1 tháng 2.

Phía Mỹ được đại diện bởi Đặc phái viên Steve Witkoff và cố vấn kiêm con rể của Tổng thống Trump, Jared Kushner, người đã tham gia vòng đàm phán trước đó tại Abu Dhabi vào ngày 23-24 tháng Giêng.

Phái đoàn Ukraine do ông Umerov và ông Kyrylo Budanov, cựu lãnh đạo cơ quan tình báo kiêm chánh văn phòng của Tổng thống Zelenskiy, dẫn đầu.

Ông Umerov cho biết, sau cuộc đàm phán ba bên, các nhóm riêng biệt sẽ tiếp tục thảo luận về các chủ đề riêng biệt, đồng thời nói thêm rằng các nguyên thủ quốc gia sẽ được thông báo thường xuyên về tiến trình.

Theo phát ngôn nhân Dmitry Peskov, Điện Cẩm Linh không có kế hoạch bình luận công khai về kết quả vòng đàm phán đầu tiên vào ngày 4 tháng 2.

Ông Peskov cũng nói rằng “cánh cửa dẫn đến một giải pháp hòa bình vẫn rộng mở”, nhưng Nga sẽ tiếp tục chiến tranh cho đến khi Ukraine đưa ra “các quyết định thích hợp”.

Trước đó, Tổng thống Zelenskiy cho biết các cuộc thảo luận với các thủ đô phương Tây về bảo đảm an ninh đã kết thúc. Kyiv và các đối tác được tường trình đã đồng ý về một kế hoạch đáp trả nhiều cấp độ, trong đó có sự can thiệp quân sự do Âu Châu dẫn đầu và được Mỹ hậu thuẫn trong trường hợp Nga liên tục vi phạm lệnh ngừng bắn.

Liên minh các nước sẵn sàng (Coalition of the Willing), một nhóm các quốc gia do Pháp và Anh dẫn đầu, đã đồng ý triển khai quân đội của mình tại Ukraine sau lệnh ngừng bắn để giúp bảo đảm an ninh trên bộ, trên không và trên biển. Ngược lại, Mạc Tư Khoa đã nhiều lần bác bỏ sự hiện diện của quân đội phương Tây sau chiến tranh như một phần của thỏa thuận tiềm năng.

Một điểm bất đồng khác là số phận của các tỉnh Donetsk và Luhansk bị tạm chiếm một phần, khi Điện Cẩm Linh yêu cầu Ukraine rút quân hoàn toàn khỏi các khu vực này - một điều kiện mà Kyiv đã bác bỏ.

Vòng đàm phán sắp tới ban đầu dự kiến bắt đầu vào ngày 1 tháng 2, nhưng đã bị hoãn lại do chính quyền Tổng thống Trump chuyển sự chú ý sang căng thẳng leo thang với Iran. Ông Kushner và ông Witkoff dự kiến sẽ đến Istanbul sau cuộc đàm phán ở Abu Dhabi để thương lượng một thỏa thuận hạt nhân tiềm năng với các quan chức Iran.

[Kyiv Independent: Ukraine peace talks with Russia, US to continue in UAE Feb. 5, Zelensky says new POW exchange to come soon]

8. Liệu Putin đã sẵn sàng cho hòa bình? Cuộc đàm phán ở Abu Dhabi sẽ cho câu trả lời.

Vòng đàm phán tiếp theo giữa Ukraine và Mỹ, với sự trung gian của chính phủ, bắt đầu hôm nay tại Abu Dhabi.

Tình hình chung vẫn không kém phần ảm đạm đối với Ukraine, khi nước này tiến gần đến kỷ niệm bốn năm ngày Nga gây chiến. Tuy nhiên, có những dấu hiệu cho thấy kết quả của các cuộc đàm phán trực tiếp trong tuần này cuối cùng có thể giải đáp một câu hỏi quan trọng: Liệu Putin có thực sự nghiêm chỉnh?

Trước thềm cuộc đàm phán dự kiến kéo dài hai ngày, Nga đã nối lại cuộc Dù quy mô lớn vào cơ sở hạ tầng bị tàn phá của Ukraine sau một thời gian tạm ngừng ngắn vào cuối tuần. Tấn công các thành phố bao gồm Kyiv, Dnipro, Kharkiv, Sumy và Odessa trong đêm với 450 máy bay điều khiển từ xa và 71 hỏa tiễn, bao gồm cả hỏa tiễn đạn đạo, Nga đã đánh trúng lưới điện và nhà dân của đất nước khi nhiệt độ giảm xuống dưới -20 độ C.

“Phải chấm dứt ảo tưởng rằng Putin có thể đạt được bất cứ điều gì bằng các hành động ném bom, khủng bố và xâm lược của mình”, Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha bức xúc khẩn cầu. “Cả những nỗ lực ngoại giao được dự kiến ở Abu Dhabi tuần này lẫn những lời hứa của ông ta với Hoa Kỳ đều không ngăn cản ông ta tiếp tục khủng bố người dân thường trong mùa đông khắc nghiệt nhất.”

Theo Tổng thống Donald Trump, những lời hứa đó bao gồm việc không tấn công vào Kyiv và các thành phố lớn khác trong suốt một tuần trong thời kỳ “lạnh bất thường”. Nhưng ngay sau khi Tổng thống Trump phát biểu, phát ngôn nhân Điện Cẩm Linh Dmitry Peskov đã cảnh báo rằng thời gian tạm ngừng chỉ kéo dài một cuối tuần.

Đó khó có thể là một khởi đầu thuận lợi cho các cuộc đàm phán, và khiến nhiều chính trị gia Ukraine cho rằng Nga chỉ đang làm cho có lệ để bảo đảm họ không rơi vào thế bất lợi trước một nhà lãnh đạo Mỹ khó đoán – mặc dù người này dường như rất kiên nhẫn với Putin, và ít kiên nhẫn hơn với Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy.

Ngay từ đầu, người Ukraine đã không mấy coi trọng thỏa thuận “ngừng bắn năng lượng” kéo dài một tuần. Cuộc chiến khốc liệt đã dạy họ phải luôn chuẩn bị cho điều tồi tệ nhất.

“Thật không may, mọi thứ đều hoàn toàn có thể dự đoán được,” cố vấn của Tổng thống Zelenskiy, Mykhailo Podolyak, đăng tải hôm thứ Ba. “Đây là hình ảnh của một ‘lệnh ngừng bắn’ của Nga: trong một thời gian ấm lên ngắn ngủi, tích trữ đủ hỏa tiễn và sau đó tấn công vào ban đêm khi nhiệt độ giảm xuống -24 độ C hoặc thấp hơn, nhắm vào dân thường. Nga không thấy bất kỳ lý do nào để ngừng chiến tranh, chấm dứt các hành vi diệt chủng, hoặc tham gia vào ngoại giao. Chỉ có chiến thuật đóng băng quy mô lớn.”

Khó mà phản bác được sự bi quan của ông ấy. Điện Cẩm Linh của Putin có lịch sử lâu dài sử dụng các cuộc đàm phán hòa bình để trì hoãn, che đậy, làm suy yếu đối thủ và tiếp tục chiến tranh. Đó là một phần trong chiến thuật mà nhà lãnh đạo Nga và Ngoại trưởng Sergey Lavrov đã sử dụng hết lần này đến lần khác ở Ukraine, và trong nhiều năm ở Syria.

Tuy nhiên, theo một số nguồn tin từ Ukraine và Mỹ quen thuộc với diễn biến các cuộc đàm phán, có những dấu hiệu cho thấy các cuộc đàm phán hiện tại có thể khả quan hơn so với nhận định chung. Họ cho rằng cả hai bên thực sự đang “mang tính xây dựng” hơn - một tính từ mà, phải thừa nhận, thường bị sử dụng sai.

“Trước đây, các cuộc đàm phán này giống như việc nhổ răng mà không có thuốc tê vậy,” một chuyên gia chính sách đối ngoại của đảng Cộng hòa, người từng cố vấn cho Kyiv, cho biết. Yêu cầu giấu tên để có thể phát biểu tự do, ông nói: “Trước đây, tôi cảm thấy muốn hét lên mỗi khi phải đọc một bản báo cáo khác nói rằng các cuộc thảo luận ‘mang tính xây dựng’. Nhưng bây giờ, tôi nghĩ chúng mang tính xây dựng ở một số khía cạnh. Tôi nhận thấy người Nga đang xem các cuộc đàm phán này nghiêm chỉnh hơn.”

Ông nói rằng một phần thành công này là nhờ vào kỹ năng của những người hiện đang lãnh đạo đội ngũ Ukraine sau sự ra đi của cựu Chánh văn phòng quyền lực của Tổng thống Zelenskiy, Andriy Yermak. Trong số những người thông minh và có năng lực nhất là: người thay thế Yermak đứng đầu Văn phòng Tổng thống và cựu Giám đốc Tổng cục Tình báo Trung ương, Kyrylo Budanov; Thư ký Hội đồng An ninh và Quốc phòng Quốc gia, Rustem Umerov; và Davyd Arakhamia, nhà lãnh đạo phe Dân biểu của đảng Người phục vụ nhân dân cầm quyền của Tổng thống Zelenskiy.

“Tôi nhận thấy kể từ khi Davyd tham gia… đã có sự cải thiện đáng kể trong thái độ của các nhà đàm phán Nga. Tôi nghĩ đó là vì họ tôn trọng các nhà đàm phán này — đặc biệt là Davyd — và vì họ coi họ là những người sống thực tế và sẵn sàng thỏa hiệp,” chuyên gia giải thích. “Tôi lạc quan một cách thận trọng rằng chúng ta có cơ hội hợp lý để chấm dứt cuộc xung đột này vào mùa xuân.”

Một cựu quan chức cao cấp của Ukraine, người cũng được yêu cầu giấu tên khi nói chuyện với POLITICO, tỏ ra ít lạc quan hơn, nhưng ngay cả ông cũng đồng ý rằng đã có sự thay đổi về không khí và giọng điệu từ phía Nga tại bàn đàm phán.

Mô tả nhà lãnh đạo phái đoàn Nga, Cục trưởng Tổng tham mưu Quân đội Nga Igor Kostyukov, và sĩ quan tình báo quân sự Alexander Zorin là những người thực tế, ông nói rằng cả hai đều không thích thuyết giảng dài dòng về “nguyên nhân gốc rễ” của cuộc xung đột — không giống như Lavrov và Putin. “Các sĩ quan tình báo Nga đã làm việc một cách chuyên nghiệp, đi sâu vào các chi tiết thực tế,” cựu quan chức này, người mà văn phòng của Tổng thống Zelenskiy vẫn tham khảo ý kiến, nhận xét.

Ông phỏng đoán rằng sự thay đổi này có thể liên quan đến việc Điện Cẩm Linh nhận thấy Âu Châu đang ngày càng nghiêm chỉnh hơn về vấn đề phòng thủ trên toàn lục địa, đẩy mạnh sản xuất vũ khí và cố gắng giảm bớt sự phụ thuộc vào Mỹ về an ninh tổng thể.

“Một thỏa thuận hòa bình, một chiến tranh chấm dứt, có thể làm giảm bớt động lực của tình hình này — các nhà lãnh đạo Âu Châu sẽ gặp khó khăn hơn nhiều trong việc thuyết phục cử tri chấp nhận những hy sinh cần thiết để chuyển sang chi tiêu quốc phòng cao hơn,” ông nói.

Tất nhiên, sự thay đổi giọng điệu của Nga có thể là một nỗ lực khác nhằm kéo dài thời gian với Tổng thống Trump. “Putin hầu như không có gì để chứng minh cho những tổn thất khổng lồ của cuộc chiến. Chấp nhận một thỏa thuận dàn xếp bây giờ, trong đó ông ta không thể tuyên bố một 'chiến thắng' rõ ràng cho Nga và người dân Nga, sẽ là một vấn đề lớn trong nước”, tướng Mick Ryan, một tướng lĩnh người Úc đã nghỉ hưu, lập luận.

Dù lý do là gì đi nữa, những diễn biến từ Abu Dhabi trong những ngày tới có thể sẽ cho chúng ta biết liệu Putin cuối cùng có thực sự nghiêm chỉnh hay không.

[Politico: Is Putin ready for peace? Abu Dhabi talks will tell.]

9. Nhà lãnh đạo thể thao Liên Hiệp Âu Châu chỉ trích lời kêu gọi của ông trùm túc cầu về việc dỡ bỏ lệnh cấm Nga.

Quan chức thể thao hàng đầu của Liên Hiệp Âu Châu đã chỉ trích gay gắt Chủ tịch FIFA Gianni Infantino vì cho rằng cơ quan quản lý túc cầu thế giới nên dỡ bỏ lệnh cấm Nga tham gia các giải đấu quốc tế.

Hôm thứ Hai, Infantino cho biết Nga, quốc gia bị FIFA cấm thi đấu sau cuộc xâm lược toàn diện Ukraine hồi tháng 2 năm 2022, nên được phép tham gia các giải đấu trở lại, vì lệnh cấm và tẩy chay “tạo ra thêm hận thù”. Ông nói thêm rằng việc có “các cầu thủ nam và nữ đến từ Nga” tham gia các giải đấu túc cầu trên khắp Âu Châu sẽ gửi đi một thông điệp tích cực.

Ủy viên thể thao Âu Châu Glenn Micallef đã lên tiếng phản đối hôm thứ Tư, kêu gọi duy trì lệnh cấm trong một bài đăng trên mạng xã hội với hashtag #YellowCardForFIFA.

“Thể thao không tồn tại trong chân không. Nó phản ánh con người chúng ta và những gì chúng ta chọn để đại diện,” Micallef nói. “Việc để những kẻ gây hấn quay trở lại túc cầu toàn cầu như thể không có chuyện gì xảy ra là phớt lờ những rủi ro an ninh thực sự và nỗi đau sâu sắc do chiến tranh gây ra.”

Những phát ngôn của Infantino cũng đã gây ra phản ứng dữ dội từ Ukraine.

“679 bé gái và bé trai Ukraine sẽ không bao giờ có thể chơi túc cầu nữa — Nga đã giết hại chúng”, Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha viết trên mạng xã hội. “Và Nga vẫn tiếp tục giết hại thêm nhiều người trong khi những kẻ suy đồi đạo đức lại đề nghị dỡ bỏ lệnh cấm, bất chấp việc Nga không chấm dứt chiến tranh”.

Không có gì ngạc nhiên khi Mạc Tư Khoa hoan nghênh đề xuất của Infantino. Phát ngôn viên Điện Cẩm Linh Dmitry Peskov cho biết: “Chúng tôi đã thấy những tuyên bố này [của Infantino], và chúng tôi hoan nghênh chúng. Đã đến lúc cần suy nghĩ về điều này.”

Mỹ sẽ đăng cai World Cup nam mùa hè này cùng với Mexico và Canada. Ngay cả khi lệnh cấm được dỡ bỏ, Nga cũng không thể tham gia vì họ không góp mặt trong vòng loại.

Infantino duy trì mối quan hệ thân thiết với Tổng thống Donald Trump và vào tháng 12 đã trao cho ông giải thưởng Hòa bình FIFA mới được thành lập — được nhiều người coi là một vinh dự mang tính hình thức — sau khi tổng thống Mỹ không được trao giải Nobel Hòa bình.

Giới thể thao đang ngày càng có lập trường mềm mỏng hơn về việc Nga tham gia các giải đấu, với việc Chủ tịch Ủy ban Olympic Quốc tế Kirsty Coventry cho rằng các vận động viên Nga không nên chịu trách nhiệm về hành động của chính phủ họ.

[Politico: EU sports chief slams call by football boss to lift Russia ban]

10. Ukraine bổ nhiệm Oleh Luhovskyi làm nhà lãnh đạo tạm thời Cơ quan Tình báo Đối ngoại.

Ngày 4 tháng 2, Tổng thống Volodymyr Zelenskiy bổ nhiệm Thiếu tướng Oleh Luhovskyi làm nhà lãnh đạo tạm quyền Cơ quan Tình báo Đối ngoại Ukraine.

Động thái này diễn ra một tháng sau khi ông Oleh Ivashchenko, khi đó là nhà lãnh đạo Cơ quan Tình báo Đối ngoại, được bổ nhiệm làm nhà lãnh đạo cơ quan tình báo quân sự của Ukraine như một phần của cuộc cải tổ chính phủ rộng lớn hơn. Ông Ivashchenko kế nhiệm ông Kyrylo Budanov, người được bổ nhiệm làm nhà lãnh đạo Văn phòng Tổng thống mới.

Ông Luhovskyi giữ chức phó trưởng cơ quan tình báo nước ngoài từ tháng 5 năm 2024.

Ông đã tham gia vào các cuộc đàm phán giữa Ukraine và Nga hồi tháng 5 năm ngoái tại Istanbul, đánh dấu cuộc đàm phán đầu tiên nhằm khôi phục tiến trình đàm phán kể từ năm 2022.

[Kyiv Independent: Ukraine appoints Oleh Luhovskyi as interim head of Foreign Intelligence Service]

11. Tổng thư ký NATO Mark Rutte đã sai về vấn đề quốc phòng Âu Châu.

Domènec Ruiz Devesa là nhà nghiên cứu cao cấp tại Trung tâm Quan hệ Quốc tế Barcelona và là cựu thành viên Nghị viện Âu Châu. Emiliano Alessandri là nhà nghiên cứu liên kết tại Viện Quan hệ Quốc tế Áo.

Khi Tổng thư ký NATO Mark Rutte phát biểu trước Nghị viện Âu Châu rằng lục địa này không thể tự vệ nếu thiếu Mỹ, và những ai nghĩ khác thì “cứ tiếp tục mơ đi”, ông không chỉ đơn thuần mô tả sự phụ thuộc quân sự của Âu Châu mà còn biến sự phụ thuộc đó thành một học thuyết chính trị. Ông cũng tự định vị mình không chỉ là nhà lãnh đạo một liên minh gồm những thành viên ngang hàng mà còn là phát ngôn nhân cho sự cam chịu chiến lược của Âu Châu.

Quan điểm của Rutte về quốc phòng Âu Châu tuân theo một logic quen thuộc nhưng ngày càng không thể chấp nhận được: Răn đe hạt nhân đồng nghĩa với sự bảo vệ của Mỹ; sự bảo vệ của Mỹ đồng nghĩa với an ninh Âu Châu; do đó, chủ quyền chiến lược của Âu Châu chỉ là ảo tưởng.

Nhưng chuỗi lập luận này dễ bị lung lay hơn nhiều so với vẻ bề ngoài của nó.

Trước hết, mặc dù sự ổn định chiến lược tổng thể của Âu Châu phụ thuộc vào khả năng răn đe hạt nhân, nhưng hầu hết các thách thức an ninh thực tế trong không gian Euro-Atlantic — từ các hoạt động hỗn hợp đến các kịch bản thông thường hạn chế — đã và sẽ tiếp tục phát triển ở mức độ thấp hơn ngưỡng hạt nhân.

Đây là điều mà chính lập trường răn đe của NATO cũng thừa nhận. Và việc phóng đại khía cạnh hạt nhân có nguy cơ bỏ qua tầm quan trọng quyết định của lực lượng quân sự thông thường, khả năng phục hồi, hậu cần, tình báo phẩm chất cao, phòng không và chiều sâu công nghiệp — những lĩnh vực mà Âu Châu yếu kém do lựa chọn chính trị.

Hơn nữa, cuộc tranh luận về hạt nhân ở Âu Châu không phải là nhị phân. Lục địa này không bị buộc phải lựa chọn giữa việc hoàn toàn phụ thuộc vào sự bảo hộ của Mỹ và hoàn toàn dễ bị tổn thương.

Một cuộc thảo luận nghiêm chỉnh về vai trò của lực lượng răn đe hạt nhân Pháp và Anh trong khuôn khổ Âu Châu — phức tạp về chính trị, nhưng khả thi về mặt chiến lược — không còn là điều cấm kỵ nữa. Và bằng cách chỉ ra chi phí quá cao để phát triển một lực lượng hạt nhân Âu Châu từ đầu, sự bác bỏ toàn diện vai trò chiến lược của Âu Châu trong lĩnh vực hạt nhân của Rutte đã né tránh sự phát triển này thay vì đối mặt với nó.

Hơn nữa, nhà lãnh đạo NATO đang quá vội vàng bác bỏ quan điểm ngày càng được chấp nhận về một “trụ cột Âu Châu” trong NATO. Chắc chắn, giá trị gia tăng của Liên Hiệp Âu Châu hiện được thể hiện rõ nhất qua việc tạo ra một thị trường quốc phòng Âu Châu hội nhập và năng động hơn, điều mà Ủy ban Âu Châu đang tích cực thúc đẩy. Nhưng ông Rutte đang đánh giá thấp năng lực quân sự hiện có của Âu Châu.

Các quốc gia Âu Châu hiện đã cùng nhau sở hữu lực lượng không quân tiên tiến, tàu ngầm đẳng cấp thế giới, sức mạnh hải quân đáng kể, hệ thống hỏa tiễn và phòng không hiện đại, chuyên môn về an ninh mạng, tài sản không gian và một trong những cơ sở công nghiệp quốc phòng lớn nhất thế giới. Và khi nói đến việc bảo vệ Ukraine, các đồng minh Âu Châu - bao gồm cả Pháp - đã tăng cường đáng kể đóng góp tình báo của họ.

Do đó, vấn đề không nằm ở sự khan hiếm mà là sự phân mảnh quốc gia và công nghiệp, cùng với nguy cơ trì trệ công nghệ và đầu tư không đủ vào các yếu tố then chốt như sản xuất vũ khí, khả năng cơ động quân sự, tình báo, giám sát và trinh sát, vệ tinh, tiếp nhiên liệu trên không và các cấu trúc chỉ huy tích hợp.

Như các dự án vệ tinh như Hệ thống Truyền thông Vệ tinh Chính phủ của Liên Hiệp Âu Châu và Hệ thống Vệ tinh IRIS² đã chứng minh, đây là những lĩnh vực có thể được cải thiện trong vòng vài tháng hoặc vài năm chứ không phải hàng thập niên. Nhưng việc nói với người Âu Châu rằng chủ quyền là điều viển vông có thể dễ dàng làm mất đi động lực chính trị cần thiết để khắc phục chúng.

Cuối cùng, thông điệp của Rutte cũng có vẻ không phù hợp với Washington.

Các tổng thống Mỹ từ lâu đã yêu cầu Âu Châu phải chịu trách nhiệm lớn hơn nhiều về quốc phòng của chính mình, và trong nhiệm kỳ thứ hai, Tổng thống Donald Trump đã đưa thông điệp này lên một tầm cao mới, từ chia sẻ gánh nặng sang chuyển gánh nặng. Nhưng việc đồng thời nói với Âu Châu rằng họ phải tự lo cho bản thân, miễn là họ tiếp tục mua vũ khí do Mỹ sản xuất, và rằng họ sẽ không bao giờ thực sự thành công, thì đó không phải là sự rõ ràng về chiến lược, mà là sự mâu thuẫn nhận thức.

Âu Châu không thể tiếp tục phớt lờ thực tế chính trị. Bất kể người ta nghĩ gì về Tổng thống Trump và chính sách gây rối của ông ta, hướng đi trong chính sách đối ngoại của Mỹ là không thể nhầm lẫn: Âu Châu không còn là ưu tiên hàng đầu. Trọng tâm chiến lược của Mỹ hiện nằm ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, và sự thống trị của Mỹ ở bán cầu Tây quan trọng hơn việc bảo vệ Âu Châu.

Trong bối cảnh biến đổi này, việc đặt toàn bộ niềm tin an ninh của Âu Châu vào Mỹ là điều không hợp lý.

Tuy nhiên, điều này không có nghĩa là Âu Châu từ bỏ NATO hay chủ động cắt đứt quan hệ xuyên Đại Tây Dương. Thay vào đó, nó có nghĩa là nhận ra rằng các liên minh giữa các bên bình đẳng sẽ mạnh mẽ hơn những liên minh được xây dựng trên sự phụ thuộc. Một Âu Châu có thể tự dựa vào mình về quân sự, công nghiệp và chính trị sẽ là một đồng minh đáng tin cậy và có giá trị hơn. Và liên minh xuyên Đại Tây Dương kéo dài 80 năm sẽ chỉ bền vững nếu Mỹ và Âu Châu đạt được một thỏa thuận mới.

Vì vậy, khi các đồng minh xuyên Đại Tây Dương đang phải vật lộn với sự liên kết lợi ích và giá trị không còn đơn giản như trước, ông Rutte cần phải thúc đẩy một NATO cân bằng hơn với trụ cột Âu Châu vững mạnh — chứ không phải làm suy yếu nó.

[Politico: Rutte is wrong about European defense]