Christine Rousselle, trong bản tin ngày 20/01/2026 của Aleteia, cho hay:Một tuyên bố ngày 17 tháng 1 từ các Thượng phụ và Lãnh đạo các Giáo hội ở Giêrusalem mô tả chủ nghĩa Phục quốc Do Thái Kitô giáo [Christian Zionism] là một “hệ tư tưởng gây hại” đang làm tổn thương các Kitô hữu ở Trung Đông.
Theo tuyên bố ngày 17 tháng 1 từ các Thượng phụ và Lãnh đạo các Giáo hội ở Giêrusalem, ảnh hưởng của chủ nghĩa Phục quốc Do Thái Kitô giáo ở Đất Thánh đang khiến cuộc sống của các Kitô hữu sinh sống trong khu vực trở nên khó khăn hơn.
Tuyên bố cho biết: “Các Thượng phụ và Lãnh đạo các Giáo hội ở Đất Thánh khẳng định trước các tín hữu và trước toàn thế giới rằng đàn chiên của Chúa Kitô trên vùng đất này được giao phó cho các Giáo hội Tông đồ, những Giáo hội đã thực hiện sứ mệnh thiêng liêng của mình qua nhiều thế kỷ với lòng tận tụy kiên định”.
Các Thượng phụ và Lãnh đạo các Giáo hội ở Giêrusalem là một nhóm các nhà lãnh đạo Kitô giáo thuộc nhiều giáo phái khác nhau, bao gồm cả Hồng Y Pierbattista Pizzaballa.
Đức Hồng Y Pizzaballa là Thượng phụ Latinh của Giêrusalem, người đứng đầu các tín hữu Công Giáo nghi lễ Latinh ở Đất Thánh. Các thành viên khác bao gồm đại diện từ nhiều giáo phái Chính thống giáo, Tông đồ Armenia, Công Giáo không thuộc Latinh, Anh giáo và Tin Lành.
Tuyên bố viết tiếp: "Các hoạt động gần đây do các cá nhân địa phương thực hiện nhằm thúc đẩy các hệ tư tưởng gây hại, chẳng hạn như chủ nghĩa Phục quốc Do Thái Kitô giáo, đã đánh lừa công chúng, gieo rắc sự nhầm lẫn và làm tổn hại đến sự thống nhất của giáo đoàn chúng ta."
Nhà thờ Mộ Thánh ở Giêrusalem là nơi các tín hữu Kitô giáo tin rằng Chúa Giêsu Kitô đã bị đóng đinh và phục sinh.
Các Thượng phụ và Người đứng đầu các Giáo hội cho biết: "Những hành động này đã nhận được sự ủng hộ từ một số nhân vật chính trị ở Israel và các nơi khác, những người tìm cách thúc đẩy một chương trình nghị sự chính trị có thể gây hại cho sự hiện diện của Kitô giáo ở Đất Thánh và khu vực Trung Đông rộng lớn hơn".
Chủ nghĩa Phục quốc Do Thái Kitô giáo là gì?
Chủ nghĩa Phục quốc Do Thái Kitô giáo là một hệ tư tưởng ủng hộ việc người Do Thái trở về Israel để hoàn thành điều được xem là lời tiên tri trong Kinh Thánh về sự Tái Lâm của Chúa Kitô. Thông thường, những người theo chủ nghĩa Phục quốc Do Thái Kitô giáo là thành viên của các nhà thờ Kitô giáo Tin Lành, không do các Thượng phụ và Người đứng đầu các Giáo hội ở Giêrusalem lãnh đạo.
Trích dẫn Kinh Thánh, các Thượng phụ và Người đứng đầu các Giáo hội ở Giêrusalem nhắc nhở các tín hữu Kitô giáo rằng "chúng ta, dù nhiều, nhưng là một thân thể trong Chúa Kitô, và mỗi người là chi thể của nhau."
Tuyên bố cho biết, việc tuyên bố bất cứ thẩm quyền nào bên ngoài sự hiệp thông này "là làm tổn thương sự hiệp nhất của các tín hữu và gây gánh nặng cho sứ mệnh mục vụ được giao phó cho các nhà thờ lịch sử trên chính vùng đất nơi Chúa chúng ta đã sống, giảng dạy, chịu khổ và sống lại từ cõi chết."
Tuyên bố cho biết, những người theo chủ nghĩa Phục quốc Do Thái Kitô giáo đã "được chào đón ở cấp chính thức cả trong nước và quốc tế," điều mà các Thượng phụ và Người đứng đầu các Giáo hội thấy đáng lo ngại.
"Những hành động như vậy cấu thành sự can thiệp vào đời sống nội bộ của các nhà thờ và coi thường trách nhiệm mục vụ được giao cho các Thượng phụ và Người đứng đầu các Giáo hội ở Giêrusalem," tuyên bố cho biết.
Đại sứ Mỹ tại Israel phản hồi về những lo ngại của các thượng phụ Thánh Địa về “Chủ nghĩa Phục quốc Do Thái Kitô giáo”
Tạp chí Crux trong bản tin ngày 21 tháng 1 năm 2026, cho hay: Đại sứ Mỹ tại Israel đã phản hồi bức thư gần đây từ các thượng phụ của các Giáo hội ở Thánh Địa vào thứ Ba, một động thái rất bất thường của một đại diện ngoại giao trong các vấn đề tôn giáo trong khu vực nơi ông đại diện cho chính phủ của mình.
Đại sứ Mike Huckabee – một tín hữu Tin Lành tận tâm và là mục sư được phong chức của Giáo hội Baptist miền Nam, được bổ nhiệm làm đại sứ Mỹ tại Israel vào tháng 4 năm ngoái – đã đưa ra tuyên bố của mình thông qua mạng xã hội, nói rằng ông tôn trọng các thượng phụ và các nhà lãnh đạo của các Giáo hội phụng vụ truyền thống nhưng không tin rằng họ nên đại diện cho tất cả các Kitô hữu mọi nơi.
Huckabee nói: “Tôi yêu quý anh chị em trong Chúa từ các ggia1o hội truyền thống, theo nghi lễ và tôn trọng quan điểm của họ, nhưng tôi không cảm thấy bất cứ giáo phái nào của đức tin Kitô giáo nên tuyên bố độc quyền đại diện cho các tín hữu Kitô giáo trên toàn thế giới.”
Huckabee cũng đưa ra một lập luận minh nhiên có tính thần học để bảo vệ chủ nghĩa Phục quốc Do Thái Ki-tô giáo, tự mô tả mình là người theo chủ nghĩa này và bày tỏ sự ngạc nhiên trước ý niệm bất cứ tín hữu Ki-tô giáo nào có thể khác thế.
“Chủ nghĩa Phục quốc Do Thái Ki-tô giáo” là một khái niệm chủ yếu của phái Tin Lành ở Hoa Kỳ, có xu hướng đánh đồng – ngay cả khi không xác định – nhà nước Israel hiện đại với dân tộc được Chúa chọn, mặc dù nhà nước Israel đã bác bỏ rõ ràng khái niệm này trong các văn kiện thành lập của mình.
Về mặt thần học, chủ nghĩa Phục quốc Do Thái Ki-tô giáo thường bắt nguồn từ “chủ nghĩa phân kỳ [dispensationalism]” – một sơ đồ cánh chung tiền Tin Lành thế kỷ 19 – trong đó lịch sử, bao gồm cả lịch sử cứu rỗi, được chia thành nhiều thời đại (hoặc thời kỳ) khác nhau, trong đó Chúa có những cách tương tác khác nhau với dân Người và những điều khoản khác nhau cho bản chất và cách thức ứng xử trong mối quan hệ của Người.
Huckabee nói: “Những thuật ngữ như ‘Chủ nghĩa Phục quốc Do Thái Ki-tô giáo’ thường xuyên được sử dụng một cách miệt thị để hạ thấp những tín hữu của các giáo hội tự do, vố có hàng triệu người trên khắp hành tinh”.
Huckabee cho hay: “Ki-tô hữu là những người theo Chúa Kitô, còn người theo chủ nghĩa Phục quốc Do Thái chỉ đơn giản chấp nhận rằng người Do Thái có quyền sống trên vùng đất quê hương cổ xưa, bản địa và Kinh Thánh của họ”.
Ông bảo: “Tôi khó hiểu tại sao mỗi người tự nhận mình là ‘Ki-tô hữu’ lại không phải là người theo chủ nghĩa Phục quốc Do Thái”.
Ông nói thêm: “Đó không phải là sự cam kết với một chính phủ hay chính sách đặc thù nào, mà là với sự mặc khải trong Kinh Thánh đã được ban cho Áp-ra-ham, I-sa-ác và Gia-cóp.” Vì vai trò của một đại sứ chính là thúc đẩy các chính sách của chính phủ mình tại quốc gia mà ông được bổ nhiệm, những phát ngôn của Huckabee đã khiến các nhà quan sát đặt câu hỏi liệu tuyên bố của đại sứ có đại diện cho lập trường chính thức của chính phủ Hoa Kỳ hay không, và đặt câu hỏi về mức độ ảnh hưởng của các cam kết tôn giáo cá nhân của Huckabee đến hoạt động ngoại giao của ông.