Theresa Civantos Barber, trong bản tin của Aleteia ngày 28/01/2026, tường trình rằng: Tuyên bố của Đức Giáo Hoàng Leo XIV nhân Ngày Tưởng niệm Nạn nhân Holocaust và những lời ngắn gọn của ngài với các phóng viên đã củng cố thông điệp của tuyên bố mang tính bước ngoặt năm 1965 của Giáo hội.
Tám mươi mốt năm trước, lực lượng Đồng minh đã giải phóng trại tập trung và trại hủy diệt Auschwitz-Birkenau của Đức Quốc xã. Chỉ riêng tại trại đó, hơn một triệu người đã bị sát hại, phần lớn là người Do Thái.
Năm 2005, Liên Hợp Quốc đã chọn ngày 27 tháng 1 — kỷ niệm ngày giải phóng Auschwitz-Birkenau — là Ngày Tưởng niệm Nạn nhân Holocaust Quốc tế, thời điểm để tưởng nhớ sáu triệu nạn nhân Do Thái của Holocaust và hàng triệu nạn nhân khác của sự đàn áp của Đức Quốc xã.
Năm 2026 là kỷ niệm 25 năm ngày thành lập Ngày Tưởng niệm Nạn diệt chủng Quốc tế.
Đức Giáo Hoàng Leo XIV đã kỷ niệm ngày này bằng một dòng tweet trên tài khoản Pontifex của ngài:
Nhân Ngày Tưởng niệm Nạn diệt chủng, tôi muốn nhắc lại rằng Giáo hội vẫn trung thành với lập trường kiên định của Tuyên bố #NostraAetate chống lại mọi hình thức bài Do Thái. Giáo hội bác bỏ mọi sự phân biệt đối xử hoặc quấy rối dựa trên dân tộc, ngôn ngữ, quốc tịch hoặc tôn giáo.
Ngài đề cập đến Nostra Aetate, một tuyên bố mang tính bước ngoặt năm 1965 từ Công đồng Vatican II, đề cập đến mối quan hệ của Giáo Hội Công Giáo với các tôn giáo không phải Kitô giáo. Tài liệu này thúc đẩy đối thoại liên tôn, bác bỏ chủ nghĩa bài Do Thái và khẳng định rằng Giáo hội tôn trọng chân lý và sự thánh thiện trong các tín ngưỡng khác.
Vào buổi tối của Ngày Tưởng niệm, Đức Thánh Cha đã nhắc lại lời kêu gọi này.
Khi rời khỏi Castel Gandoflo sau một ngày làm việc thường lệ xa Vatican, ngài đã được các phóng viên hỏi về tình hình ở Trung Đông. Ngài nói: “Tôi chỉ muốn nói rằng chúng ta phải cầu nguyện hết lòng cho hòa bình”.
Các phóng viên đã đề cập đến việc tàu USS Abraham Lincoln và ba tàu chiến hộ tống đến Trung Đông, trong bối cảnh căng thẳng giữa Mỹ và Iran đang leo thang, giữa các cuộc biểu tình ở Iran.
Ngài nói: “Chúng ta, những người nhỏ bé, có thể lên tiếng và luôn tìm kiếm đối thoại chứ không phải bạo lực để giải quyết những vấn đề này, đặc biệt vào ngày tưởng niệm thảm họa Holocaust này.”
Ngài nhấn mạnh: “Chúng ta đấu tranh chống lại mọi hình thức bài Do Thái”.
CẬP NHẬT:
Chúng tôi xin bổ sung những lời Đức Giáo Hoàng Leo đã nói vào cuối buổi tiếp kiến chung ngày 28 tháng 1:
Hôm qua là Ngày Tưởng niệm Quốc tế dành cho tất cả các nạn nhân của thảm họa Holocaust, đã cướp đi sinh mạng của hàng triệu người Do Thái và nhiều người khác. Nhân dịp tưởng niệm đau thương hàng năm này, tôi cầu xin Đấng Toàn năng ban cho tôi món quà là một thế giới không có bài Do Thái và không có định kiến, áp bức và bức hại bất cứ con người nào. Tôi nhắc lại lời kêu gọi của mình tới cộng đồng các quốc gia hãy luôn cảnh giác. Nguyện xin cho nỗi kinh hoàng của nạn diệt chủng không bao giờ tái diễn đối với bất cứ dân tộc nào và một xã hội được xây dựng trên nền tảng tôn trọng lẫn nhau và lợi ích chung.
Mối liên hệ thiêng liêng
Lời của Đức Giáo Hoàng củng cố thông điệp của văn kiện Công đồng Vatican II, trong đó có đoạn viết:
Khi thánh công đồng tìm hiểu mầu nhiệm của Giáo Hội, nó ghi nhớ mối liên hệ thiêng liêng gắn kết dân Giao Ước Mới với dòng dõi Áp-ra-ham.
Như vậy, Giáo Hội của Chúa Kitô thừa nhận rằng, theo ý định cứu độ của Thiên Chúa, khởi đầu của đức tin và sự tuyển chọn của Giáo Hội đã được tìm thấy ngay giữa các Tổ Phụ, Mô-sê và các tiên tri…
Giáo Hội luôn ghi nhớ lời của Thánh Tông đồ về bà con thân thuộc của ngài: “thuộc về họ địa vị con cái, vinh quang, giao ước, luật pháp, sự thờ phượng và lời hứa; thuộc về họ là các tổ phụ và từ họ mà có Đấng Kitô theo xác thịt” (Rm 9:4-5), Con của Đức Trinh Nữ Maria. Giáo hội cũng nhắc lại rằng các Tông đồ, trụ cột và chỗ dựa chính của Giáo hội, cũng như hầu hết các môn đệ đầu tiên rao giảng Tin Mừng của Chúa Kitô cho thế giới, đều xuất thân từ dân tộc Do Thái…
Vì di sản tinh thần chung giữa Kitô hữu và Do Thái là rất lớn, nên Thánh công đồng này muốn thúc đẩy và khuyến khích sự hiểu biết và tôn trọng lẫn nhau, vốn là kết quả trên hết của việc nghiên cứu Kinh Thánh và thần học cũng như các cuộc đối thoại huynh đệ…
Hơn nữa, trong việc bác bỏ mọi sự bách hại chống lại bất cứ người nào, Giáo hội, ghi nhớ di sản mà mình chia sẻ với người Do Thái và không bị thúc đẩy bởi lý do chính trị mà bởi tình yêu thiêng liêng của Tin Mừng, lên án sự thù hận, bách hại, biểu hiện bài Do Thái, nhắm vào người Do Thái bất cứ lúc nào và bởi bất cứ ai…
Chúng ta không thể thực sự cầu nguyện với Thiên Chúa, Cha của muôn loài, nếu chúng ta từ chối đối xử một cách huynh đệ với bất cứ người nào, vì họ được tạo dựng theo hình ảnh của Thiên Chúa. Mối quan hệ của con người với Đức Chúa Cha và mối quan hệ của con người với anh em mình gắn bó chặt chẽ đến nỗi Kinh Thánh nói rằng: "Ai không yêu thương thì không biết Đức Chúa Trời" (1 Ga 4:8).