Cơ quan hiến pháp cao nhất của Pháp đã đưa ra các điều khoản bảo vệ quyền tự do lương tâm cho các tổ chức Công Giáo và dược sĩ, điều này được Tổng Giám mục Laurent Ulrich của Paris hoan nghênh.

Solène Tadié của hãng tin EWTNNews, ngày 25 tháng 8 năm 2026, tường trình như trên. Cô viết tiếp: Việc công bố chính thức luật về quyền được chết của Pháp trên Công báo vào ngày 19 tháng 8 đã mang lại một chiến thắng quan trọng cho tự do tôn giáo và lương tâm.

Các bệnh viện, nhà tế bần và viện dưỡng lão Công Giáo sẽ không bị buộc phải cho phép an tử hoặc tự sát có hỗ trợ trong khuôn viên của họ, và dược sĩ không thể bị buộc phải chuẩn bị hoặc phân phát chất gây chết người.

Chiến thắng về điều khoản lương tâm này, được đảm bảo bằng các bảo lưu diễn giải của Hội đồng Hiến pháp vào ngày 14 tháng 8, đã nhận được ít sự chú ý hơn so với chính đạo luật, được Quốc hội thông qua vào tháng 7, và được chính phủ tiến bộ của Tổng thống Emmanuel Macron bảo vệ mạnh mẽ kể từ năm 2023.

Trong một thông cáo báo chí về phán quyết của mình, hội đồng - cơ quan hiến pháp cao nhất của Pháp - đã nêu rõ rằng sự miễn trừ áp dụng khi việc tổ chức trợ tử có hỗ trợ sẽ "rõ ràng trái ngược" với sứ mệnh hoặc dự án theo luật định của một cơ sở, và chỉ khi sự phản đối đó được ghi chính thức vào điều lệ quản lý hoặc hiến chương đạo đức của cơ sở đó, và chỉ khi các cơ sở khác có thể đáp ứng nhu cầu địa phương.

Đối với dược sĩ, hội đồng đã đưa ra một điều kiện hạn chế [reservation] riêng dựa trên Điều 10 của Tuyên ngôn Nhân quyền năm 1789, phán quyết rằng việc chuẩn bị hoặc phân phát chất gây chết người "có thể xúc phạm" xác tín bản thân.

Theo văn bản ban đầu được thông qua, khi một người nhập viện hoặc sinh sống tại một số cơ sở được quy định, “người đứng đầu cơ sở phải cho phép sự can thiệp của các chuyên gia tham gia vào quy trình” cũng như cho phép bất cứ ai đi cùng người yêu cầu được chết được tiếp cận — không có ngoại lệ nào cho sự phản đối của chính cơ sở đó.

Tổng Giám mục Laurent Ulrich của Paris đã hoan nghênh những điều kiện hạn chế trong thông điệp ngày 19 tháng 8 gửi đến các tín hữu nhân dịp luật được ban hành, gọi chúng là “một cơ hội”. Ngài bày tỏ hy vọng rằng các cơ sở được xây dựng xung quanh việc chăm sóc người bệnh nặng và chuyên môn về chăm sóc giảm nhẹ sẽ “tìm thấy trong những điều kiện hạn chế này sự khích lệ để duy trì đặc điểm riêng của mình, và vẫn là những nơi mà không ai bị giết hại”.

Việc miễn trừ ngày 14 tháng 8 được đưa ra sau khi một số tổ chức Công Giáo và ủng hộ sự sống, bao gồm Quỹ Jérôme Lejeune và Trung tâm Luật và Công lý Châu Âu, một nhóm vận động có trụ sở tại Strasbourg, chính thức đệ trình lên hội đồng, lập luận rằng việc buộc các cơ sở phải tiếp nhận các đội trợ tử lưu động “cấu thành một sự vi phạm rõ ràng quyền tự do của họ”.

Trong khi dự luật vẫn đang được xem xét tại Quốc hội Pháp, Sơ Agnès, một bác sĩ thuộc Dòng Nữ Tu Tiểu Muội của Người Nghèo, vào ngày 3 tháng 3 đã phát biểu thay mặt các hội dòng Công Giáo Pháp điều hành các bệnh viện và viện dưỡng lão trong một cuộc đối thoại tương tác với báo cáo viên đặc biệt của Hội đồng Nhân quyền Liên Hợp Quốc về tự do tôn giáo hoặc tín ngưỡng tại Geneva. Bà nói với báo cáo viên rằng dự luật dự thảo sẽ buộc các hội dòng này phải chấp nhận việc an tử trong cơ sở của họ hoặc đối diện với án tù lên đến hai năm và khoản tiền phạt 30,000 euro, cảnh báo rằng họ có thể bị buộc phải "từ bỏ các điều răn của Chúa" để tiếp tục hoạt động.

Các học giả luật đã lưu ý đến tính chất bất thường của sự đảo ngược này và nhấn mạnh tầm quan trọng của sự vận động từ các tổ chức Công Giáo. Roseline Letteron, một giáo sư luật công, người điều hành blog “Libertés, Libertés chéries”, đã viết rằng hội đồng đã xây dựng điều khoản miễn trừ cho các tổ chức trên cơ sở pháp lý khác với điều khoản dành cho dược sĩ: không phải quyền tự do lương tâm cá nhân mà là quyền thành lập hiệp hội và quyền điều hành doanh nghiệp theo ý muốn, kết hợp với một ý tưởng cũ hơn, được mượn từ luật năm 1959 về trường học tôn giáo, rằng một tổ chức có thể có một “đặc điểm” riêng biệt đáng được bảo vệ.

Các tòa án Pháp trước đây đã bác bỏ các trường hợp miễn trừ tương tự dành cho các tổ chức, đối với các nhân viên đăng ký hộ tịch từ chối thực hiện hôn nhân đồng tính vào năm 2013 và các trưởng khoa bệnh viện phản đối phá thai vào năm 2001. Letteron đã hỏi thẳng liệu hội đồng có “muốn mang lại sự hài lòng mang tính biểu tượng cho nhóm vận động hành lang Công Giáo hay không”, và kết luận rằng “câu trả lời là có”.

Trong khi đó, Giám đốc Trung tâm Luật và Công lý Châu Âu, Grégor Puppinck, gọi quyết định ngày 14 tháng 8 là “một chiến thắng lớn”, và tuyên bố rằng nhóm này sẽ “tiếp tục cuộc đấu tranh này ở các quốc gia khác đã hợp pháp hóa an tử, để đảm bảo quyền tự do của các tổ chức tôn giáo ở đó”.

Phán quyết hiến pháp không ràng buộc các tòa án nước ngoài, nhưng Trung tâm Luật và Công lý Châu Âu — tổ chức đã công bố nghiên cứu luật so sánh riêng của mình về vấn đề này — dự định sẽ tiếp tục đưa ra lập luận tương tự thông qua án lệ của Tòa án Nhân quyền Châu Âu về quyền tự chủ của các tổ chức, cho rằng tự do tôn giáo bảo vệ “cộng đồng và các tổ chức”, chứ không chỉ cá nhân, và rằng “quyền từ chối giết người phải được chấp nhận hoàn toàn” cho cả hai.

Quỹ Jérôme Lejeune, tổ chức đã tập trung đặc biệt vào việc luật thiếu sự bảo vệ cho người khuyết tật trí tuệ — một mối quan ngại mà tổ chức này cho biết họ cũng đã nhiều lần nêu ra với Liên Hợp Quốc — đã gọi phán quyết của hội đồng là “tối thiểu một cách đáng xấu hổ” trong một tuyên bố ngày 14 tháng 8.

“Quỹ Jérôme Lejeune sẽ không bao giờ từ bỏ,” chủ tịch của tổ chức, Jean-Marie Le Méné, nói. “Cuộc chiến còn lâu mới kết thúc.”

Quỹ cho biết họ sẽ theo dõi sát sao khi chính phủ soạn thảo các sắc lệnh thực thi, tiếp tục thúc đẩy yêu cầu bảo vệ người khuyết tật trí tuệ.