Thái độ của Tòa Thánh về vấn đề mang thai hộ: Luôn bảo vệ phụ nữ và trẻ em
Phái đoàn thường trực Tòa Thánh tại Liên Hợp Quốc nhấn mạnh những rủi ro của việc trấn lột trong lĩnh vực mang thai hộ, mô tả đây là một lĩnh vực mà “công nghệ và đời thực đã vượt xa luật pháp và đạo đức”.
(Tin Vatican)
Chống lại bạo lực và bóc lột liên quan đến việc mang thai hộ và tăng cường bảo vệ phẩm giá của phụ nữ và trẻ em.
Đây là thông điệp trọng tâm của một tuyên bố do Phái đoàn thường trực của Tòa Thánh tại Liên Hợp Quốc đưa ra nhân dịp một sự kiện bên lề của Ủy ban về Tình trạng Phụ nữ lần thứ 70, với chủ đề “Bảo vệ Phụ nữ và Trẻ em: Chống lại Bạo lực và Bóc lột trong việc Mang thai hộ”.
Một cuộc tranh luận tại Ủy ban về Tình trạng Phụ nữ
Tuyên bố trước hết bày tỏ sự cảm kích đối với các đối tác của sáng kiến này - Chính phủ Ý, Thổ Nhĩ Kỳ và Paraguay - và thu hút sự chú ý đến một vấn đề được mô tả là “cấp bách”, trong đó “công nghệ và thực tế đã vượt xa luật pháp và đạo đức”.
Mặc dù thừa nhận rằng nhiều người coi việc mang thai hộ là “một giải pháp nhân đạo cho những người mong muốn được làm cha mẹ”, bản ghi chú nhấn mạnh rằng “toàn bộ bối cảnh phải được xem xét” khi xác định liệu hình thức này có phù hợp với “sự tôn trọng phẩm giá và quyền của phụ nữ và trẻ em” hay không.
Áp lực kinh tế và nguy cơ bị trấn lột
Một trong những mối lo ngại được nêu ra là khía cạnh kinh tế của hiện tượng này. Nhiều phụ nữ đồng ý trở thành người mang thai hộ viện dẫn “nhu cầu kinh tế là lý do chính” của họ. Do đó, bản ghi chú lưu ý rằng không có gì đáng ngạc nhiên khi “những câu chuyện về người giàu và nổi tiếng thuê người mang thai hộ rất phổ biến, trong khi những câu chuyện về phụ nữ giàu có làm người mang thai hộ lại rất hiếm”.
Nhu cầu về trẻ em được sinh ra thông qua hình thức này, tài liệu tiếp tục, “đã vượt quá nguồn cung”, trong khi các biện pháp như “bảo trợ xã hội, giáo dục và cơ hội kinh tế” - có thể làm giảm nguy cơ bị trấn lột - có thể khiến nhiều phụ nữ “từ chối tham gia vào những thỏa thuận như vậy”.
Vì lý do này, bản ghi chú đặt câu hỏi liệu “ngành công nghiệp mang thai hộ có thể tồn tại nếu nghèo đói được xóa bỏ” hay không.
Bản ghi chú cũng nhấn mạnh rằng ở những nơi cho phép các thỏa thuận thương mại, những người mang thai hộ tiềm năng có thể thấy mình trong “một cuộc cạnh tranh bất chính để giành lấy quyền của các bậc cha mẹ đặt hàng”. Ngay cả ở những quốc gia cấm mang thai hộ thương mại, việc bồi thường chi phí hoặc những “món quà” được cho là đôi khi có thể “che đậy các khoản thanh toán”.
Trong một số trường hợp, văn bản cho biết thêm, những phụ nữ vốn không muốn tham gia vào các thỏa thuận như vậy có thể bị “ép buộc hoặc thậm chí bị gia đình lôi kéo”, trong khi những người sống trong nghèo khó có khả năng chi trả cho việc “tư vấn pháp lý hoặc y tế độc lập”.
Quyền của trẻ em
Tuyên bố cũng đề cập đến các trường hợp cụ thể trong đó “hơn chục trẻ sơ sinh” được phát hiện đang được chăm sóc bởi người giữ trẻ trong các nhà thuê, trong khi các bậc cha mẹ đặt hàng vẫn tiếp tục thuê thêm người mang thai hộ.
Việc biến trẻ em thành hàng hóa, bản ghi chú nói thêm, cũng có thể giao thoa với định kiến, ví dụ, trong các trường hợp chẩn đoán khuyết tật trước khi sinh. Trong những tình huống như vậy, đứa trẻ có nguy cơ bị đối xử như “một ‘sản phẩm’ khiếm khuyết hoặc một vấn đề cần được giải quyết” thay vì được chào đón như một món quà.
Bản ghi chú nêu rõ thái độ này trái ngược với một xã hội công bằng, nơi trẻ em có thể lớn lên và phát triển. Trên thực tế, trẻ em có những quyền và lợi ích cần được tôn trọng, bắt đầu từ “quyền đạo đức được sinh ra từ một hành động yêu thương”.
Theo Công ước về Quyền trẻ em - được mô tả là “văn kiện nhân quyền được phê chuẩn rộng rãi nhất” - trẻ em cũng có “quyền được biết và được cha mẹ chăm sóc”.
Bản ghi chú nhận xét rằng việc quyền này không phải lúc nào cũng được thực hiện đầy đủ “không nên được dùng để biện minh cho một hành vi cố tình vi phạm các quyền đó”.
Quan điểm của Tòa Thánh
Trong khi thừa nhận “mong muốn có con rất thực tế và dễ hiểu”, tuyên bố khẳng định rằng những mối quan ngại này không thể được giải quyết đơn giản chỉ bằng quy định.
Trong bối cảnh này, tuyên bố hoan nghênh quyết định của Hội nghị La Hay về Luật Quốc tế Tư nhân không tiếp tục, ít nhất là hiện tại, nghiên cứu thêm về một công ước liên quan đến quyền làm cha mẹ hợp pháp trong trường hợp mang thai hộ.
Văn bản kết luận bằng cách nhắc lại tuyên bố gần đây của Giáo hoàng Lêô XIV, người nói rằng “bằng cách biến việc mang thai hộ thành một dịch vụ có thể thương lượng, [mang thai hộ] vi phạm phẩm giá của cả đứa trẻ, bị hạ thấp thành một ‘sản phẩm’, và của người mẹ, bóc lột thân thể và quá trình sinh sản của bà, và làm sai lệch sứ mệnh quan hệ ban đầu của gia đình.”
Văn bản cũng trích dẫn lời của Giáo hoàng Phanxicô, người nói rằng “một đứa trẻ luôn là một món quà và không bao giờ là cơ sở của một hợp đồng thương mại.”
Trước những cân nhắc này, Phái đoàn Thường trực của Tòa Thánh bày tỏ hy vọng rằng cuộc thảo luận được khởi xướng trong Ủy ban sẽ khuyến khích những bước tiến xa hơn “hướng tới chấm dứt việc thực tiễn này dưới mọi hình thức và ở mọi cấp độ,” với mục đích bảo vệ phụ nữ và trẻ em “khỏi sự bóc lột và bạo lực.”
Phái đoàn thường trực Tòa Thánh tại Liên Hợp Quốc nhấn mạnh những rủi ro của việc trấn lột trong lĩnh vực mang thai hộ, mô tả đây là một lĩnh vực mà “công nghệ và đời thực đã vượt xa luật pháp và đạo đức”.
(Tin Vatican)
Chống lại bạo lực và bóc lột liên quan đến việc mang thai hộ và tăng cường bảo vệ phẩm giá của phụ nữ và trẻ em.
Đây là thông điệp trọng tâm của một tuyên bố do Phái đoàn thường trực của Tòa Thánh tại Liên Hợp Quốc đưa ra nhân dịp một sự kiện bên lề của Ủy ban về Tình trạng Phụ nữ lần thứ 70, với chủ đề “Bảo vệ Phụ nữ và Trẻ em: Chống lại Bạo lực và Bóc lột trong việc Mang thai hộ”.
Một cuộc tranh luận tại Ủy ban về Tình trạng Phụ nữ
Tuyên bố trước hết bày tỏ sự cảm kích đối với các đối tác của sáng kiến này - Chính phủ Ý, Thổ Nhĩ Kỳ và Paraguay - và thu hút sự chú ý đến một vấn đề được mô tả là “cấp bách”, trong đó “công nghệ và thực tế đã vượt xa luật pháp và đạo đức”.
Mặc dù thừa nhận rằng nhiều người coi việc mang thai hộ là “một giải pháp nhân đạo cho những người mong muốn được làm cha mẹ”, bản ghi chú nhấn mạnh rằng “toàn bộ bối cảnh phải được xem xét” khi xác định liệu hình thức này có phù hợp với “sự tôn trọng phẩm giá và quyền của phụ nữ và trẻ em” hay không.
Áp lực kinh tế và nguy cơ bị trấn lột
Một trong những mối lo ngại được nêu ra là khía cạnh kinh tế của hiện tượng này. Nhiều phụ nữ đồng ý trở thành người mang thai hộ viện dẫn “nhu cầu kinh tế là lý do chính” của họ. Do đó, bản ghi chú lưu ý rằng không có gì đáng ngạc nhiên khi “những câu chuyện về người giàu và nổi tiếng thuê người mang thai hộ rất phổ biến, trong khi những câu chuyện về phụ nữ giàu có làm người mang thai hộ lại rất hiếm”.
Nhu cầu về trẻ em được sinh ra thông qua hình thức này, tài liệu tiếp tục, “đã vượt quá nguồn cung”, trong khi các biện pháp như “bảo trợ xã hội, giáo dục và cơ hội kinh tế” - có thể làm giảm nguy cơ bị trấn lột - có thể khiến nhiều phụ nữ “từ chối tham gia vào những thỏa thuận như vậy”.
Vì lý do này, bản ghi chú đặt câu hỏi liệu “ngành công nghiệp mang thai hộ có thể tồn tại nếu nghèo đói được xóa bỏ” hay không.
Bản ghi chú cũng nhấn mạnh rằng ở những nơi cho phép các thỏa thuận thương mại, những người mang thai hộ tiềm năng có thể thấy mình trong “một cuộc cạnh tranh bất chính để giành lấy quyền của các bậc cha mẹ đặt hàng”. Ngay cả ở những quốc gia cấm mang thai hộ thương mại, việc bồi thường chi phí hoặc những “món quà” được cho là đôi khi có thể “che đậy các khoản thanh toán”.
Trong một số trường hợp, văn bản cho biết thêm, những phụ nữ vốn không muốn tham gia vào các thỏa thuận như vậy có thể bị “ép buộc hoặc thậm chí bị gia đình lôi kéo”, trong khi những người sống trong nghèo khó có khả năng chi trả cho việc “tư vấn pháp lý hoặc y tế độc lập”.
Quyền của trẻ em
Tuyên bố cũng đề cập đến các trường hợp cụ thể trong đó “hơn chục trẻ sơ sinh” được phát hiện đang được chăm sóc bởi người giữ trẻ trong các nhà thuê, trong khi các bậc cha mẹ đặt hàng vẫn tiếp tục thuê thêm người mang thai hộ.
Việc biến trẻ em thành hàng hóa, bản ghi chú nói thêm, cũng có thể giao thoa với định kiến, ví dụ, trong các trường hợp chẩn đoán khuyết tật trước khi sinh. Trong những tình huống như vậy, đứa trẻ có nguy cơ bị đối xử như “một ‘sản phẩm’ khiếm khuyết hoặc một vấn đề cần được giải quyết” thay vì được chào đón như một món quà.
Bản ghi chú nêu rõ thái độ này trái ngược với một xã hội công bằng, nơi trẻ em có thể lớn lên và phát triển. Trên thực tế, trẻ em có những quyền và lợi ích cần được tôn trọng, bắt đầu từ “quyền đạo đức được sinh ra từ một hành động yêu thương”.
Theo Công ước về Quyền trẻ em - được mô tả là “văn kiện nhân quyền được phê chuẩn rộng rãi nhất” - trẻ em cũng có “quyền được biết và được cha mẹ chăm sóc”.
Bản ghi chú nhận xét rằng việc quyền này không phải lúc nào cũng được thực hiện đầy đủ “không nên được dùng để biện minh cho một hành vi cố tình vi phạm các quyền đó”.
Quan điểm của Tòa Thánh
Trong khi thừa nhận “mong muốn có con rất thực tế và dễ hiểu”, tuyên bố khẳng định rằng những mối quan ngại này không thể được giải quyết đơn giản chỉ bằng quy định.
Trong bối cảnh này, tuyên bố hoan nghênh quyết định của Hội nghị La Hay về Luật Quốc tế Tư nhân không tiếp tục, ít nhất là hiện tại, nghiên cứu thêm về một công ước liên quan đến quyền làm cha mẹ hợp pháp trong trường hợp mang thai hộ.
Văn bản kết luận bằng cách nhắc lại tuyên bố gần đây của Giáo hoàng Lêô XIV, người nói rằng “bằng cách biến việc mang thai hộ thành một dịch vụ có thể thương lượng, [mang thai hộ] vi phạm phẩm giá của cả đứa trẻ, bị hạ thấp thành một ‘sản phẩm’, và của người mẹ, bóc lột thân thể và quá trình sinh sản của bà, và làm sai lệch sứ mệnh quan hệ ban đầu của gia đình.”
Văn bản cũng trích dẫn lời của Giáo hoàng Phanxicô, người nói rằng “một đứa trẻ luôn là một món quà và không bao giờ là cơ sở của một hợp đồng thương mại.”
Trước những cân nhắc này, Phái đoàn Thường trực của Tòa Thánh bày tỏ hy vọng rằng cuộc thảo luận được khởi xướng trong Ủy ban sẽ khuyến khích những bước tiến xa hơn “hướng tới chấm dứt việc thực tiễn này dưới mọi hình thức và ở mọi cấp độ,” với mục đích bảo vệ phụ nữ và trẻ em “khỏi sự bóc lột và bạo lực.”