1. Ukraine tấn công các hệ thống radar và bệ phóng S-400 của Nga tại Crimea bị tạm chiếm, Bộ Tổng tham mưu cho biết.

Trong cuộc họp báo tại trung tâm báo chí Kyiv hôm Thứ Hai, 16 Tháng Ba, phát ngôn nhân Bộ Quốc phòng Ukraine, Chuẩn tướng Oleksii Hromov, cho biết đêm Chúa Nhật 15 tháng 3, Ukraine đã tấn công các hệ thống radar của Nga và một bệ phóng hỏa tiễn phòng không S-400 tại Crimea bị tạm chiếm.

Ông cho biết lực lượng quốc phòng Ukraine đã tấn công các trạm radar 59N6-E “Protivnik” và 73E6 “Parol” gần làng Liubknekhivka ở Crimea bị Nga tạm chiếm.

Radar Protivnik là hệ thống giám sát tầm xa được thiết kế để phát hiện và theo dõi máy bay, hỏa tiễn hành trình và mục tiêu đạn đạo ở độ cao lớn. Hệ thống Parol được sử dụng để xác định máy bay là bạn hay thù trong mạng lưới phòng không của Nga.

Chuẩn tướng Oleksii Hromov cho biết thêm rằng lực lượng nước này cũng đã tấn công một bệ phóng thuộc hệ thống phòng không S-400 “Triumf” gần thị trấn Dalne ở Crimea.

Mức độ thiệt hại vẫn đang được đánh giá.

Ông cũng xác nhận rằng một hệ thống radar Valdai bị lực lượng Ukraine tấn công gần Prymorske ở Crimea bị tạm chiếm vào ngày 10 tháng 3 đã bị hư hại đáng kể. Radar Valdai được thiết kế để phát hiện và chống lại máy bay điều khiển từ xa bay thấp.

Theo Chuẩn tướng Oleksii Hromov, việc tấn công có hệ thống vào các hệ thống phòng không của Nga giúp làm giảm khả năng kiểm soát không phận và bảo vệ các cơ sở quân sự khác của Mạc Tư Khoa.

[Kyiv Independent: Ukraine strikes Russian radar systems, S-400 launcher in occupied Crimea, General Staff says]

2. Ukraine không muốn mất đi sự ủng hộ của Mỹ vì cuộc chiến với Iran: Tổng thống Zelenskiy

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy đã nói với các nhà báo rằng Ukraine không muốn mất đi sự ủng hộ của Mỹ trong cuộc chiến chống Nga do cuộc chiến của Washington với Iran gây ra.

“Chúng tôi không muốn mất đi người Mỹ” trong khi họ “chắc chắn hiện đang bận tâm đến Trung Đông”, nhà lãnh đạo Ukraine nói với giới truyền thông hôm Chúa Nhật, 15 Tháng Ba.

“Chúng tôi thể hiện thiện chí giúp đỡ Hoa Kỳ và các đồng minh của họ ở Trung Đông” bằng cách đề nghị chia sẻ chuyên môn về máy bay điều khiển từ xa của Ukraine, và “chúng tôi thực sự hy vọng rằng, do vấn đề Trung Đông, Hoa Kỳ sẽ không quay lưng lại với vấn đề chiến tranh ở Ukraine”, ông nói thêm.

[Al Jazeera English: Ukraine does not want to lose US backing because of Iran war: Zelenskyy]

3. Netanyahu vẫn còn sống, tung video chế giễu các thuyết âm mưu cho rằng ông đã thiệt mạng

Thủ tướng Benjamin Netanyahu đã đăng tải một video vào sáng Thứ Hai, 16 Tháng Ba, để chế giễu các thuyết âm mưu lan truyền trên mạng xã hội hôm Chúa Nhật, cho rằng ông đã bị giết trong một cuộc tấn công của Iran.

Đoạn video dài một phút cho thấy thủ tướng gọi cà phê tại Sataf, một quán cà phê ở vùng đồi Giêrusalem, trong khi ông trò chuyện với nhân viên cửa hàng và người quay phim của mình.

“Tôi đang chết thèm một ly cà phê,” thủ tướng nói khi gọi món.

“Tôi yêu đất nước mình đến chết đi được, và cả cách họ đang hành xử nữa.”

Đoạn video bằng tiếng Do Thái được đăng tải lên các tài khoản mạng xã hội của Netanyahu với chú thích, “Họ đang nói tôi là cái gì vậy?”

Những tin đồn về tình trạng sức khỏe của Netanyahu bắt đầu lan rộng khi tài khoản @The_Kremlin đăng tải một ảnh chụp màn hình giả mạo, khẳng định đó là một bài đăng đã bị xóa từ tài khoản chính thức của Thủ tướng Israel X.

Ảnh chụp màn hình giả mạo này được tường trình cho thấy Văn phòng Thủ tướng thông báo với công chúng rằng “đang nỗ lực liên lạc” với ông Netanyahu, và khẳng định rằng “những tin đồn lan truyền trên mạng xã hội về tình trạng của Thủ tướng Benjamin Netanyahu là CHƯA ĐƯỢC XÁC NHẬN”.

“Mọi người hãy chú ý. @netanyahu đã CHẾT,” tài khoản mạng xã hội chia sẻ hình ảnh giả mạo viết. “Tài khoản chính thức của Thủ tướng Israel @IsraeliPM vừa xóa bài đăng này.”

Thông tin này đã ngay lập tức bị bác bỏ bởi Grok, chatbot trí tuệ nhân tạo của Elon Musk mà mọi người thường gắn thẻ bên dưới các bài đăng trên X để xác định xem chúng có chính xác hay không.

Các nguồn kiểm chứng thông tin truyền thống khác đều đồng ý rằng ảnh chụp màn hình bài đăng của @IsraeliPM là giả mạo.

Ông Netanyahu cũng nhân cơ hội này để giải đáp một thuyết âm mưu khác, sau khi tin đồn lan truyền trên mạng rằng cuộc họp báo truyền hình của ông tối thứ Năm là do trí tuệ nhân tạo, gọi tắt là AI, tạo ra.

Tin đồn bắt đầu lan rộng sau khi các tài khoản mạng xã hội chống Israel tuyên bố rằng đoạn phim từ cuộc họp báo thoáng qua cho thấy ông ta có sáu ngón tay trên một bàn tay.

Lời cáo buộc này được lan truyền bởi những nhân vật nổi tiếng chống Israel, bao gồm cả người có ảnh hưởng trên mạng xã hội thuộc phe bảo thủ Candace Owens, người thường xuyên tham gia vào các thuyết âm mưu bài Do Thái.

“Bibi Netanyahu đang ở đâu?” cô ấy yêu cầu biết trong một trong số nhiều bài đăng mà cô ấy đã thực hiện về vấn đề này. “Tại sao văn phòng của ông ấy lại phát tán rồi xóa bỏ các video giả mạo về AI liên quan đến ông ấy và tại sao lại có sự hoảng loạn lớn ở Tòa Bạch Ốc?”

Trong một bài đăng khác vài giờ sau đó, bà khẳng định rằng “đang có một âm mưu che đậy liên quan đến sức khỏe của Bibi Netanyahu.”

Các chuyên gia kiểm chứng thông tin đã bác bỏ tuyên bố rằng ông Netanyahu dường như có sáu ngón tay trong đoạn phim, và cho rằng đó là do góc quay camera kỳ lạ. Theo Newsweek, đoạn video lan truyền gây ra tin đồn này có vẻ mờ hơn cả bản phát sóng trực tiếp ban đầu, có khả năng dẫn đến sự nhầm lẫn hơn nữa.

“Các bạn có muốn đếm ngón tay của tôi không?” Netanyahu hỏi trong video mới nhất, giơ từng tay lên trước máy quay, rồi nhấp một ngụm cà phê.

Khi được hỏi liệu ông có thông điệp nào muốn chia sẻ với công chúng, Thủ tướng khuyến khích người dân Israel ra khỏi nhà để hít thở không khí trong lành, nhưng luôn phải ở gần nơi trú ẩn an toàn do mối đe dọa từ các cuộc tấn công hỏa tiễn đạn đạo của Iran và hỏa tiễn từ Li Băng.

“Lập trường của các bạn thật tuyệt vời. Nó tiếp thêm sức mạnh cho tôi, cho chính phủ, cho Lực lượng Phòng vệ Israel, gọi tắt là IDF, cho Mossad,” ông nói với công chúng Israel. “Chúng tôi đang làm những việc mà tôi không thể chia sẻ vào lúc này, nhưng chúng tôi đang làm những việc đó — giáng đòn rất mạnh vào Iran, ngay cả bây giờ, cũng như vào Li Băng.”

Kêu gọi người dân tiếp tục tuân thủ các hướng dẫn do Bộ Chỉ huy Hậu phương ban hành “mọi lúc”, Netanyahu hứa rằng các hạn chế của chính phủ đối với các hoạt động đang được dỡ bỏ càng nhiều càng tốt.

Trong một diễn biến khác Citibank đã phản hồi về “thông tin sai lệch” liên quan đến một vụ tấn công vào ngân hàng này bằng hỏa tiễn gây ra sự ngưng hoạt động của ngân hàng tại Trung Đông. Ngân hàng phủ nhận các báo cáo về việc bất kỳ chi nhánh nào của mình bị thiệt hại.

Việc đóng cửa một số chi nhánh tại Các Tiểu Vương quốc Ả rập thống nhất,, gọi tắt là UAE, chỉ là tạm thời, và ngân hàng đã chọn di tản ba tòa nhà của mình để ưu tiên an toàn, Citibank cho biết thêm. Ngân hàng khẳng định rằng họ vẫn tiếp tục phục vụ khách hàng tại UAE và Bahrain “không bị gián đoạn”. Ngoài ra, tất cả nhân viên tại UAE và Bahrain đều “an toàn và được kiểm kê đầy đủ”.

Ngân hàng cho biết thêm, với “các kế hoạch dự phòng và phục hồi mạnh mẽ”, họ đang bảo đảm hoạt động kinh doanh liên tục đồng thời tiếp tục các biện pháp để giữ an toàn cho nhân viên và gia đình của họ.

Ngân hàng này cho biết họ đã duy trì sự hiện diện liên tục trong khu vực hơn sáu thập niên và có “niềm tin mạnh mẽ vào khả năng phục hồi và sự phát triển của các nền kinh tế khu vực”.

Citi cho biết thêm rằng họ “sẽ không rời khỏi Trung Đông” và bày tỏ sự tin tưởng vào “hiệu quả và sự nhanh nhẹn của giới lãnh đạo UAE trong việc ứng phó với tình hình”.

Kể từ khi Iran bắt đầu cuộc tấn công, hệ thống phòng không của UAE đã đánh chặn 294 hỏa tiễn đạn đạo, 15 hỏa tiễn hành trình và 1.600 máy bay điều khiển từ xa phóng từ Iran. Các cuộc tấn công đã khiến 6 người thiệt mạng và 141 người bị thương.

[Times Of Israel: In video, Netanyahu mocks conspiracy theories about his death]

4. Hai anh em bị điều tra ở Pháp vì nghi ngờ lên kế hoạch tấn công bài Do Thái.

Văn phòng công tố chống khủng bố, gọi tắt là PNAT của Pháp hôm Thứ Hai, 16 Tháng Ba, cho biết hai thanh niên đã bị điều tra chính thức vì lên kế hoạch cho một vụ tấn công “gây chết người và bài Do Thái”.

Theo hãng tin PNAT, các nghi phạm, một sinh viên kỹ thuật 22 tuổi và một người đàn ông thất nghiệp 20 tuổi, là anh em ruột, đã bị bắt giữ vào thứ Ba tuần trước sau khi cảnh sát tìm thấy một khẩu súng bán tự động, một chai axit và một lá cờ ISIS trong xe của họ trong một vụ kiểm tra giao thông gần một nhà tù ở miền bắc nước Pháp. PNAT không cung cấp thêm chi tiết về bản chất của vụ tấn công đã được lên kế hoạch hoặc mục tiêu của nó.

Hai người này đang bị điều tra về tội âm mưu khủng bố và tàng trữ vũ khí liên quan đến hoạt động khủng bố, và đã bị tạm giam trước khi xét xử. Cơ quan chống khủng bố quốc gia, gọi tắt là PNAT không công bố danh tính đầy đủ của các nghi phạm.

Mối lo ngại về các cuộc tấn công nhằm vào cộng đồng người Do Thái trên toàn thế giới đã gia tăng sau các cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào Iran và sự trả đũa sau đó từ Tehran.

Tại Mỹ, một người đàn ông có vũ trang, Ayman Mohamad Ghazali, đã lái xe tải đâm vào một giáo đường Do Thái và một trường mẫu giáo ở khu vực Detroit hôm thứ Năm trước khi tự sát bằng súng. Các nhà chức trách sau đó đã tìm thấy một lượng lớn pháo hoa thương mại và một số bình chứa chất lỏng được tường trình xăng.

Một số người thân của Ghazali được tường trình đã thiệt mạng trong một cuộc không kích của Israel ở Li Băng hồi đầu tháng này trong bối cảnh giao tranh tái bùng phát với Hezbollah. Lực lượng Phòng vệ Israel, gọi tắt là IDF cho biết hôm Chúa Nhật rằng anh trai của Ghazali, người đã thiệt mạng trong cuộc không kích, là một chỉ huy trong nhóm khủng bố được Iran hậu thuẫn.

Trong khi đó tại Âu Châu, một vụ nổ đã gây thiệt hại nhẹ cho một trường học Do Thái ở Amsterdam vào thứ Bảy, và một vụ nổ khác đã gây ra hỏa hoạn tại một giáo đường Do Thái ở Bỉ vào thứ Hai.

Bộ Nội vụ Pháp đã tăng cường an ninh xung quanh các địa điểm thờ phượng của người Do Thái vào đầu tháng 3.

Giới chức Pháp cho biết đã tìm thấy các tài liệu tuyên truyền thánh chiến trên thiết bị kỹ thuật số của các nghi phạm, và một trong hai anh em đã quay video tuyên thệ trung thành với ISIS.

Tình trạng bài Do Thái ở Pháp đã gia tăng mạnh kể từ khi cuộc tấn công của Hamas châm ngòi cho cuộc chiến ở Gaza. Theo Hội đồng Đại diện các Tổ chức Do Thái Pháp, nước này đã ghi nhận 1.570 vụ việc bài Do Thái trong năm 2024, gần gấp bốn lần mức trung bình trước vụ tấn công ngày 7 tháng 10.

Các chính phủ và những người ủng hộ nhân quyền đã ghi nhận sự gia tăng tương tự về chủ nghĩa bài Do Thái, bài Hồi giáo và thành kiến chống người Ả Rập trên toàn thế giới trong cùng thời kỳ đó.

Ủy ban nhân quyền Pháp, CNCDH, cho biết các hành vi bài Do Thái ở Pháp có xu hướng gia tăng sau các chiến dịch quân sự của Israel ở Gaza hoặc Bờ Tây.

[Times Of Israel: Two brothers investigated in France on suspicion of planning antisemitic attack]

5. Na Uy cho rằng Mỹ-Israel dường như không có kế hoạch gì rõ ràng khi cuộc chiến với Iran có vẻ đang leo thang

Hôm Chúa Nhật, 15 Tháng Ba, Thủ tướng Na Uy Jonas Gahr Store cho biết cuộc chiến ở Iran dường như đang leo thang, đồng thời nói thêm rằng kế hoạch của Mỹ và Israel cho chiến dịch quân sự dường như không rõ ràng.

Gahr Store cũng nói rằng sẽ không có vũ khí hạt nhân nào được đặt tại nước ông.

Na Uy kịch liệt chỉ trích các cuộc tấn công “phủ đầu” của Israel vào Iran, quốc gia đã phát động chiến tranh, cho rằng chúng vi phạm luật quốc tế và gọi Israel là một “quốc gia hiếu chiến”.

Nước này cũng cảnh báo rằng cuộc chiến của Mỹ và Israel chống lại Iran đang làm suy yếu sự ổn định khu vực.

Trong khi đó, Cuộc thăm dò mới nhất của Đại học Quinnipiac, được công bố tuần trước, cho thấy 53% cử tri Mỹ phản đối các cuộc tấn công, trong khi 40% ủng hộ chúng.

Thậm chí còn có sự phản đối mạnh mẽ hơn đối với khả năng gửi quân đội Mỹ, với gần 75% số người được khảo sát cho biết họ không ủng hộ việc triển khai lực lượng bộ binh Mỹ đến Iran.

Hầu hết những người được khảo sát cũng lo ngại về những hậu quả rộng lớn hơn của cuộc xung đột, với hơn ba phần tư số người được hỏi cho rằng chiến tranh có thể làm tăng nguy cơ các cuộc tấn công khủng bố bên trong nước Mỹ.

Cuộc thăm dò cũng cho thấy những quan điểm trái chiều về Israel.

Khoảng 44% cho rằng Mỹ quá ủng hộ Israel, trong khi cùng số lượng đó cho rằng mức độ ủng hộ hiện tại là phù hợp.

Tổ chức Di cư Quốc tế, gọi tắt là IOM cho biết tình hình ngày càng xấu đi ở các thành phố của Iran đang “thúc đẩy các mô hình di chuyển ngày càng phức tạp”.

Bản báo cáo cho biết việc phá hủy nhà cửa và các cơ sở cung cấp dịch vụ thiết yếu đang đẩy nhiều người Iran di cư đến các tỉnh phía bắc, nơi họ cho rằng sẽ an toàn hơn.

Cơ quan Liên Hiệp Quốc cho biết người dân đã phải di tản đến hơn 20 tỉnh và các nơi trú ẩn trên khắp Iran đang quá tải.

Theo cơ quan này, người Iran cũng đang chạy trốn sang các nước láng giềng, trong đó có gần 32.000 người sang Afghanistan và gần 4.000 người sang Pakistan, mặc dù các phi trường và hầu hết các cửa khẩu biên giới – đặc biệt là với Iraq – đều đã đóng cửa.

[Al Jazeera English: US-Israel plan seems unclear as war on Iran appears to be escalating: Norway]

6. Larijani cáo buộc ‘băng đảng của Epstein’ đang âm mưu gài bẫy Iran về ‘vụ việc tương tự như ngày 11/9’.

Ali Larijani, thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao của Iran, cho biết: “Tôi nghe nói rằng các thành viên còn lại trong băng đảng của Epstein đã lên kế hoạch tạo ra một vụ việc tương tự như vụ 11/9 và đổ lỗi cho Iran.”

Ông nói: “Iran kiên quyết phản đối các âm mưu khủng bố như vậy và không hề có chiến tranh với người dân Mỹ”.

Cuộc chiến chống Iran trùng hợp với việc công bố một lượng lớn hồ sơ của chính phủ Mỹ, trong đó ghi lại mối quan hệ của kẻ phạm tội tình dục quá cố Jeffrey Epstein với những người giàu có và quyền lực.

Tổng thống Trump, người từng lên án Epstein là một “kẻ biến thái”, đã nhiều lần được chụp ảnh cùng với nhà tài chính này, kẻ đã lạm dụng hàng chục phụ nữ và trẻ em gái trong nhiều năm.

Tehran đã cố gắng nhấn mạnh mối liên hệ giữa Epstein và giới tinh hoa chính trị, kinh doanh và xã hội ở Mỹ để khắc họa hình ảnh những kẻ thù của họ ở Washington là những người kém cỏi về mặt đạo đức.

[Al Jazeera English: Larijani claims ‘Epstein’s gang’ plotting to frame Iran for ‘incident similar to 9/11’]

7. Ngoại trưởng Iran khẳng định Tehran chưa bao giờ tìm kiếm lệnh ngừng bắn hay đàm phán với Mỹ trong thời chiến.

Hôm Thứ Hai, 16 Tháng Ba, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đã phản bác một tuyên bố của Tổng thống Trump, và cho biết Tehran không yêu cầu ngừng bắn cũng không tìm kiếm đàm phán với Washington trong bối cảnh cuộc chiến đang diễn ra với Hoa Kỳ và Israel, bất chấp việc Tổng thống Donald Trump tuyên bố Tehran dường như sẵn sàng đồng ý với các điều khoản không phù hợp với Washington.

“Không, chúng tôi chưa bao giờ yêu cầu ngừng bắn, và chúng tôi cũng chưa bao giờ yêu cầu đàm phán. Chúng tôi sẵn sàng tự vệ cho đến khi nào cần thiết”, Araghchi nói trong một cuộc phỏng vấn với chương trình Face the Nation của đài CBS.

Ông cũng bác bỏ nhận định rằng cuộc xung đột này là một “cuộc chiến diệt vong” đối với Iran, cho rằng đất nước ông “ổn định và đủ mạnh”.

“Chúng tôi chỉ đang bảo vệ người dân của mình khỏi hành động xâm lược này,” ông nói.

Trong cùng cuộc phỏng vấn, Araghchi cho biết kho dự trữ uranium được làm giàu cao của Iran hiện đang bị chôn vùi “dưới đống đổ nát”, sau các cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào các cơ sở hạt nhân của nước này hồi tháng 6 năm ngoái.

Ước tính Iran có khoảng 440 kg uranium làm giàu — được làm giàu đến độ tinh khiết phân hạch 60%, có thể dễ dàng nâng lên mức 90% được coi là cấp độ vũ khí — được tường trình đang được cất giữ sâu dưới lòng đất tại khu phức hợp hạt nhân Isfahan.

“Các cơ sở hạt nhân của chúng tôi đã bị tấn công, và mọi thứ đều nằm dưới đống đổ nát”, Araghchi nói.

Ông thừa nhận rằng vật liệu này có thể được thu hồi, nhưng cho biết Tehran hiện không có kế hoạch làm như vậy.

“Dĩ nhiên, các bạn biết là có khả năng trục vớt chúng, nhưng phải dưới sự giám sát của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế, gọi tắt là IAEA”, ông nói. “Nếu một ngày nào đó chúng ta đi đến kết luận làm điều đó, thì cũng phải dưới sự giám sát của IAA. Nhưng hiện tại, chúng ta không có chương trình nào. Chúng ta không có kế hoạch nào để trục vớt chúng từ dưới đống đổ nát.”

Washington đã yêu cầu Iran từ bỏ kho vũ khí hạt nhân trong các cuộc đàm phán hạt nhân bị gián đoạn do chiến dịch ném bom. Tuần trước, Tổng thống Trump cho biết ông sẽ xem xét việc điều quân bộ binh đến để bảo vệ số vũ khí này trong tương lai.

Ông Araghchi cho rằng vấn đề này có thể trở thành một phần của các cuộc đàm phán trong tương lai, nhưng nói rằng hiện tại, Tehran chưa sẵn sàng đưa vấn đề này ra bàn đàm phán.

“Mọi thứ phụ thuộc vào tương lai,” ông nói. “Nếu trong tương lai chúng ta quyết định tiến hành đàm phán với Mỹ hoặc các bên đối tác khác, thì chúng ta có thể quyết định những gì sẽ được đưa ra bàn đàm phán. Hiện tại, chưa có gì được đưa ra bàn đàm phán cả.”

Ông Araghchi cũng cho biết nhiều quốc gia đã tiếp cận Tehran để đàm phán về việc cho phép các tàu chở dầu khí đi qua eo biển Hormuz một cách an toàn trong bối cảnh Iran đang nỗ lực phong tỏa điểm giao thông chiến lược này.

Ông Araghchi cho biết: “Chúng tôi sẵn sàng thảo luận với các quốc gia muốn bảo đảm an toàn cho tàu thuyền của họ”, mặc dù ông từ chối nêu tên những quốc gia nào đã tiếp cận Iran để được bảo đảm an toàn cho tàu thuyền của họ.

Tờ Financial Times đưa tin Pháp và Ý đã liên hệ với Iran để tìm cách thu xếp hành trình cho tàu của họ.

“Việc này do quân đội chúng tôi quyết định, và họ đã quyết định cho phép một nhóm tàu thuộc các quốc gia khác nhau đi qua một cách an toàn và bảo mật,” ông tiếp tục, lặp lại tuyên bố của các quan chức Iran rằng một số quốc gia được phép cho tàu thuyền đi qua eo biển, đồng thời nói thêm rằng một số quốc gia trong số đó, theo lựa chọn của họ, “không tự mình đi qua vì tình trạng bất an hiện có, vì sự gây hấn của Mỹ.”

Araghchi cũng cho biết eo biển Hormuz vẫn mở, nhưng chỉ dành cho các quốc gia khác ngoài “Mỹ và các đồng minh của Mỹ”.

Ông Araghchi cũng biện minh cho hàng trăm cuộc tấn công của Iran vào các nước láng giềng trong khu vực Vịnh Ba Tư và xa hơn nữa, tuyên bố rằng nước này chỉ tấn công vào các căn cứ của Mỹ đặt tại các quốc gia đó.

“Chúng tôi không tấn công bất kỳ khu dân cư hay mục tiêu dân sự nào,” ông nói. “Có thể đã có thiệt hại ngoài ý muốn ở các khu dân cư, điều này là bình thường trong bất kỳ cuộc chiến nào.”

Máy bay điều khiển từ xa và hỏa tiễn của Iran đã được bắn vào các cơ sở hạ tầng dân sự ở UAE và các đồng minh khác của Mỹ, bao gồm phi trường Dubai, các khách sạn nổi tiếng và trung tâm tài chính.

Araghchi cũng khoe khoang về việc tấn công các văn phòng của Citibank ở Manama và Dubai để trả đũa cuộc tấn công của Mỹ vào một ngân hàng Iran ở Tehran, nơi được dùng để trả lương cho lực lượng an ninh Iran.

Ông cũng đổ lỗi cho Mỹ và Israel về các cuộc tấn công vào các quốc gia Ả Rập, tuyên bố rằng Iran “gần đây đã nhận được thông tin cho thấy Hoa Kỳ và Israel cũng đang tiến hành các cuộc tấn công từ các địa điểm cụ thể nhằm vào các nước Ả Rập.”

Những phát biểu của ông được đưa ra khi Lực lượng Phòng vệ Iran, gọi tắt là IDF cho biết một loạt các cuộc tấn công ở khu vực Hamedan thuộc miền tây Iran đã nhắm vào một số trụ sở thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo và lực lượng bán quân sự Basij.

Lực lượng Phòng vệ Israel, gọi tắt là IDF cho biết họ đang “mở rộng” các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở hạ tầng của chế độ Iran ở miền tây và miền trung Iran, “với mục đích gây thiệt hại trên quy mô lớn và có hệ thống cho khả năng chỉ huy và kiểm soát của chế độ”.

Lực lượng không quân Israel cho biết họ đã tấn công hơn 200 mục tiêu ở miền tây và trung Iran trong ngày hôm qua.

Theo Lực lượng Phòng vệ Iran, gọi tắt là IDF, các mục tiêu bao gồm các trung tâm chỉ huy do binh lính Iran điều khiển, cũng như các hệ thống phòng không và các địa điểm sản xuất và lưu trữ vũ khí.

[Times Of Israel: Iran FM claims Tehran never sought ceasefire or talks with US amid war]

8. Bình luận của Tổng thống Trump đã phá vỡ hình ảnh của Mỹ với tư cách là đối tác an ninh đáng tin cậy.

Tổng thống Trump từng nói Mỹ có thể tiếp tục ném bom đảo Kharg của Iran “chỉ để cho vui”. Nhà phân tích Samir Puri nhận xét rằng liệu những bình luận như vậy có thể phá vỡ hình ảnh của Mỹ như một đối tác an ninh đáng tin cậy đối với các nước vùng Vịnh.

“Khi một cường quốc hoặc siêu cường đưa ra những bảo đảm an ninh, đó không chỉ là về phần cứng” và năng lực quân đội, “mà còn là về ý thức chiến lược thông thường đi kèm, rằng đây là một bên hành động có trách nhiệm”, Puri, giảng viên thỉnh giảng về nghiên cứu chiến tranh tại Đại học King's College Luân Đôn, cho biết.

Ông Puri cho biết, các thành viên khác trong chính quyền Tổng thống Trump cũng đã có những hành động có thể khiến các quốc gia vùng Vịnh đặt câu hỏi liệu Mỹ có phải là đối tác đáng tin cậy, và ổn định lâu dài hay không.

Ông nói thêm: “Xét về sách lược chiến tranh của Mỹ ở Iran, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth dường như đang vô cùng thích thú với việc tàn phá vì mục đích hủy diệt”.

Ông Puri cho biết, mặc dù giữa Iran và các quốc gia Ả Rập luôn tồn tại sự cạnh tranh lâu dài, “nhưng cũng có một khát vọng mãnh liệt về sự ổn định”, và câu hỏi đặt ra giữa các quốc gia vùng Vịnh là liệu Mỹ có thể tiếp tục duy trì sự ổn định trong khu vực hay không.

Đây là một câu hỏi xác đáng, “vì điều này có thể đang làm trầm trọng thêm tình trạng cực đoan hóa của một chế độ thần quyền Iran vốn đã cực đoan, một chế độ vốn đã có những viễn cảnh tận thế về vận mệnh của chính mình, về ý thức tử đạo của riêng mình, mà nhiều trong số đó” họ cảm thấy đã được chứng thực khi Mỹ và Israel tiến hành các cuộc tấn công vào nước họ trong khi vẫn tiếp tục các cuộc đàm phán, Puri nói.

Trong khi đó, Ngoại trưởng Iran đã có cuộc điện đàm với người đồng cấp Pháp, Jean-Noel Barrot, để thảo luận về cuộc chiến do Mỹ và Israel gây ra ở nước ông, vốn đã ảnh hưởng đến toàn bộ khu vực.

Araghchi cho biết “yếu tố duy nhất” đằng sau tình trạng bất ổn gia tăng trong khu vực và eo biển Hormuz là hành động của Mỹ và Israel.

Ông kêu gọi các quốc gia có “đường lối có trách nhiệm” đối với tình hình và tránh những bước đi có thể làm leo thang xung đột hơn nữa.

Ông Araghchi cũng cho biết Iran vẫn quyết tâm bảo vệ chủ quyền và an ninh quốc gia, khẳng định rằng quân đội Tehran chỉ tấn công vào các căn cứ quân sự của “những kẻ xâm lược” và các cuộc tấn công của họ không nên được coi là các cuộc tấn công vào các quốc gia khác trong khu vực.

Ngoại trưởng Iran cũng cho biết hòa bình ở Li Băng sẽ phụ thuộc vào việc chấm dứt các cuộc tấn công của Israel.

[Al Jazeera English: Trump’s comment shatters US image as reliable security partner]

9. Iran bắt giữ 20 người bị cáo buộc là người cung cấp thông tin cho Israel.

Các phương tiện truyền thông Iran dẫn lời tuyên bố của văn phòng công tố tỉnh Tây Azerbaijan, cho biết 20 người đã bị bắt giữ ở tây bắc Iran vì âm mưu hợp tác với Israel.

Họ bị cáo buộc gửi thông tin chi tiết về vị trí các tài sản quân sự và an ninh của Iran cho Israel.

“Một số mạng lưới lính đánh thuê có liên hệ với chế độ Zionist, những kẻ đang hợp tác, bao gồm cả việc cung cấp thông tin chi tiết về các địa điểm quân sự, thực thi pháp luật và an ninh cho kẻ thù Zionist, đã bị triệt phá, và 20 cá nhân đã bị bắt giữ và tạm giam theo lệnh của tòa án”, tuyên bố của công tố viên cho biết.

Tuần trước, hãng tin Reuters đưa tin Israel đã phát động giai đoạn mới trong cuộc tấn công nhằm vào Iran, tấn công vào các trạm kiểm soát an ninh dựa trên thông tin mật báo từ các nguồn tin trên thực địa.

Iran tuyên bố đã tấn công vào lực lượng Mỹ tại căn cứ không quân al-Dhafra của UAE bằng hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa.

Theo một tuyên bố được các hãng thông tấn Iran đăng tải, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo,, gọi tắt là IRGC, cho biết họ đã phóng 10 hỏa tiễn và một số lượng máy bay điều khiển từ xa chưa xác định nhằm vào lực lượng Mỹ tại căn cứ không quân al-Dhafra của Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, gọi tắt là UAE.

IRGC tuyên bố sẽ 'truy đuổi và tiêu diệt' Netanyahu.

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran đã tuyên bố sẽ tấn công vào Thủ tướng Netanyahu khi cuộc chiến với Israel và Mỹ tiếp diễn.

Theo truyền thông Iran, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo, tuyên bố: “Nếu tên tội phạm giết hại trẻ em này còn sống, chúng tôi sẽ tiếp tục truy đuổi và tiêu diệt hắn bằng toàn bộ sức mạnh”.

Phát ngôn nhân của IRGC cho biết hàng chục người được báo cáo thiệt mạng ở Isfahan trong các cuộc tấn công vào các nhà máy và địa điểm quân sự.

Isfahan chỉ là một trong nhiều thành phố đang bị ném bom trên khắp Iran. Hơn 200 thành phố, ngoài thủ đô Tehran, đã trở thành mục tiêu tấn công kể từ khi chiến tranh bắt đầu.

Isfahan là một trong những thành phố đông dân nhất cả nước và là nơi tập trung nhiều khu công nghiệp và quân sự. Cũng như các thành phố khác trên cả nước, các nhà máy và cơ sở hạ tầng ở đây đang trở thành mục tiêu của các cuộc tấn công.

Theo báo cáo, hàng chục người đã thiệt mạng tại đó. Mặc dù Isfahan đóng vai trò công nghiệp và quân sự cực kỳ quan trọng ở Iran, nhưng vấn đề lớn hơn là các khu dân cư cũng đang bị tấn công, một số khu vực bị phá hủy một phần hoặc hoàn toàn.

Vì vậy, tác động lan rộng ra ngoài phạm vi các địa điểm quân sự và công nghiệp. Bệnh viện, trường học, và thậm chí cả các tòa nhà của Hội Hồng Thập Tự trên khắp cả nước đều đang trở thành mục tiêu tấn công. Đây là một tình huống tế nhị, vì phía Iran cũng đang nói về việc trả đũa.

Vài ngày trước, Mỹ cũng đã tấn công đảo Kharg, một trong những điểm nghẽn chiến lược quan trọng nhất đối với xuất khẩu dầu mỏ của nước này. Cuộc tấn công này đánh dấu một bước leo thang nữa, khi cả hai bên đều tăng cường lời lẽ công kích lẫn nhau.

[Al Jazeera English: Iran arrests 20 people accused of being informants to Israel]

10. Vụ tấn công của Nga vào nhà máy thủy điện ở Ukraine khiến dầu tràn vào sông Dniester, đe dọa nguồn cung cấp nước của Moldova.

Moldova đã ban bố cảnh báo môi trường 15 ngày tại lưu vực sông Dniester (Nistru) sau khi ô nhiễm dầu liên quan đến cuộc tấn công của Nga vào nhà máy thủy điện Novodnistrovsk của Ukraine đe dọa nguồn cung cấp nước của nước này.

“Vụ tấn công của Nga vào nhà máy thủy điện Novodnistrovsk của Ukraine đã làm tràn dầu xuống sông Nistru, đe dọa nguồn cung cấp nước của Moldova”, Tổng thống Maia Sandu cho biết vào ngày 15 tháng 3, đồng thời nói thêm rằng chính quyền đã ban bố cảnh báo môi trường và đang thực hiện các biện pháp để bảo vệ người dân.

Các phân tích của chính phủ cho thấy nồng độ các sản phẩm dầu mỏ và hydrocarbon thơm trong nước vượt quá giới hạn an toàn cho phép, dẫn đến việc phải thực hiện các biện pháp khẩn cấp.

Các quan chức cho biết chính quyền sẽ lắp đặt thêm các rào chắn ngăn chặn tại hồ chứa Dubasari để ngăn ngừa sự lan rộng của chất gây ô nhiễm và sẽ lập danh sách các giếng nước có thể được sử dụng làm nguồn thay thế nếu cần thiết.

Chính phủ cũng cảnh báo rằng các hạn chế về khai thác và sử dụng nước có thể được áp đặt ở những khu vực có mức độ ô nhiễm vẫn còn cao.

Thủ tướng Alexandru Munteanu cho biết “mục tiêu hàng đầu của chính phủ là bảo vệ sức khỏe cộng đồng”, đồng thời kêu gọi người dân chỉ nên dựa vào thông tin chính thức khi chính quyền theo dõi tình hình và phối hợp với các đội quốc tế được triển khai thông qua Cơ chế Bảo vệ Dân sự của Liên Hiệp Âu Châu.

Cuộc chiến của Nga chống lại Ukraine ảnh hưởng đến các quốc gia lân cận, bao gồm cả Moldova, nơi máy bay điều khiển từ xa của Nga đã xâm phạm không phận của nước này.

Ngày 14 tháng 3, một máy bay điều khiển từ xa tấn công kiểu Shahed của Nga đã xâm phạm không phận Moldova trong một cuộc tấn công quy mô lớn vào Ukraine đêm trước đó, Bộ Ngoại giao nước này cho biết, gọi vụ việc là “vi phạm chủ quyền nghiêm trọng”.

Trong khi đó, cảnh sát Moldova cho biết, vào ngày 6 tháng 2, một máy bay điều khiển từ xa kiểu Gerbera do Nga sử dụng trong cuộc chiến chống Ukraine đã được phát hiện trên lãnh thổ Moldova.

Đối tượng này được tìm thấy ở làng Sofia thuộc quận Drochia, gần biên giới Ukraine, sau đó cảnh sát đã phong tỏa khu vực và cử các chuyên gia giải quyết chất nổ đến để tiến hành kiểm tra.

Lực lượng Nga xâm lược Transnistria, một khu vực ở phía đông Moldova mà Mạc Tư Khoa và các lực lượng ủy nhiệm của họ giành quyền kiểm soát vào đầu những năm 1990 sau khi Liên Xô tan rã. Khu vực này giáp với tỉnh Odesa của Ukraine và được quốc tế công nhận là một phần của Moldova.

[Kyiv Independent: Russian strike on Ukraine hydropower plant spills oil into Dniester River, threatening Moldova's water supply]

11. Quân đội Mỹ từ chối bình luận về tuyên bố của Iran rằng họ đã sử dụng lãnh thổ UAE cho cuộc tấn công Kharg.

Như chúng tôi đã đưa tin, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cho biết Mỹ đã tấn công các đảo Kharg và Abu Musa từ hai địa điểm ở UAE – Ras al-Khaimah và một địa điểm mà ông mô tả là “rất gần Dubai”.

Ông gọi động thái này là nguy hiểm và nói rằng Iran “sẽ cố gắng cẩn thận để không tấn công bất kỳ khu vực dân cư nào” ở đó.

Theo hãng tin AP, Bộ Chỉ huy Trung ương Mỹ từ chối bình luận về tuyên bố của Araghchi.

Trong khi đó, một cố vấn ngoại giao của tổng thống UAE cho biết trên mạng xã hội rằng nước này có quyền tự vệ nhưng “vẫn ưu tiên lý trí và logic, và tiếp tục kiềm chế”.

Trong hai tuần qua, Iran đã phóng hàng trăm hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa vào các nước láng giềng vùng Vịnh trong cuộc chiến, tuyên bố mục tiêu là các tài sản của Mỹ, ngay cả khi có báo cáo về các vụ tấn công hoặc nỗ lực tấn công nhắm vào các mục tiêu dân sự như phi trường và mỏ dầu.

Trong khi đó, các hình ảnh vệ tinh cho thấy các tàu chở dầu tiếp tục bốc dầu tại đảo Kharg của Iran.

Một tàu chở dầu đã được nhìn thấy đang bốc dầu tại đảo Kharg của Iran, hai ngày sau khi Mỹ tấn công các cơ sở quân sự ở đó.

Nền tảng theo dõi tàu TankerTrackers cho biết có thêm bảy tàu chở dầu nữa được phát hiện tại khu vực neo đậu.

Theo hình ảnh vệ tinh, năm chiếc đã được nạp dầu nhiên liệu, trong khi hai chiếc khác đang chờ để nạp.

Hiện chưa rõ các tàu chở dầu này thuộc sở hữu của ai.

[Al Jazeera English: US military declines to comment on Iranian claim it used UAE territory for Kharg attack]

12. Người Iran giao tiếp với thế giới như thế nào bất chấp việc bị cắt internet?

Theo Netblocks, công ty giám sát kết nối mạng, hôm thứ Sáu cho biết, sự việc mất mạng internet mới nhất của Iran đã kéo dài hơn 14 ngày.

Ông Isik Mater, trưởng bộ phận nghiên cứu của Netblocks, nói với AFP rằng bản chất của việc mất điện cho thấy “đây là biện pháp do chính phủ áp đặt” chứ không phải là hậu quả của các cuộc không kích của Mỹ và Israel.

“Đây là một hành động phong tỏa có chủ đích do chính quyền áp đặt nhằm ngăn chặn dòng chảy thông tin và phòng ngừa các ý kiến bất đồng chính kiến tiếp theo”, Raha Bahreini, nhà nghiên cứu về Iran tại Tổ chức Ân xá Quốc tế, cho biết.

Một nữ luật sư khoảng 30 tuổi đến từ Tehran nói với hãng tin AFP rằng cô “hoàn toàn không có quyền tiếp cận thông tin”.

“Trong số 10 người tôi quen biết, chỉ có một người có thể truy cập internet, và đó là con số khá lạc quan rồi. Điều này đang khiến mọi người phát điên”, cô ấy nói.

“Người dân ở Âu Châu hay Mỹ có thể tưởng tượng được việc không có internet dù chỉ một ngày không? Chúng tôi đã không có internet được 15 ngày rồi.”

Người phụ nữ cho biết việc truy cập internet đòi hỏi cô phải “mạo hiểm đến tính mạng” và đến nhà một người bạn có “nhiều VPN, và chúng có thể hoạt động hôm nay nhưng không hoạt động ngày mai. Chỉ những người có Starlink mới có thể kết nối được.”

Cô ấy cho biết, VPN có giá từ khoảng 35 đô la đến 140 đô la.

“Mấy ngày nay tôi chỉ liên lạc được với gia đình ở nước ngoài được không quá hai lần.”

Dưới đây là một số cách thức thông tin vẫn đang được lưu chuyển vào và ra khỏi Iran.

Đài phát thanh sóng ngắn

Đài phát thanh phi lợi nhuận Radio Zamaneh có trụ sở tại Amsterdam đã bắt đầu phát sóng trên sóng ngắn trong các cuộc biểu tình hồi tháng Giêng, phát chương trình tin tức tiếng Farsi hàng đêm từ 11 giờ đêm theo giờ Tehran.

“Chính quyền rất khó có thể gây nhiễu sóng ngắn vì đây là sóng truyền đi xa,” giám đốc điều hành Rieneke van Santen nói với AFP.

“Mọi người chỉ cần nghe trên một chiếc radio nhỏ gọn, đơn giản và siêu rẻ… Đó là một trong những giải pháp dự phòng khẩn cấp điển hình.”

Nhiều người có quan hệ với Iran vẫn nhận được các cuộc gọi điện thoại cố định từ bên trong - điều này “khá đáng ngạc nhiên” trong bối cảnh mất điện, theo Mahsa Alimardani thuộc tổ chức nhân quyền toàn cầu Witness.

Bà ấy nói thêm rằng, vì lo sợ chính quyền nghe lén, mọi người thường tránh nói thẳng về các chủ đề chính trị.

Ông Bahreini của Tổ chức Ân xá Quốc tế cho biết: “Không thể trao đổi về những vấn đề nhạy cảm thông qua những cuộc gọi điện thoại ngắn ngủi này.”

Các loại thẻ gọi điện quốc tế trả trước cần thiết rất đắt tiền và thường không cung cấp đủ số phút gọi như ghi trên thẻ.

“Bạn mua thẻ điện thoại dùng được 60 phút, nhưng chỉ sau tám phút là hết hạn rồi,” van Santen nói.

“Thực ra chỉ là những cuộc điện thoại từ các thành viên gia đình nói rằng, sau vụ đánh bom, chúng tôi vẫn còn sống.”

VPN hoặc các dịch vụ internet khác

Mạng riêng ảo, gọi tắt là VPN — các dịch vụ được sử dụng rộng rãi để mã hóa lưu lượng truy cập internet — không thể tạo kết nối internet ở những nơi không có kết nối nào.

Nhưng ngay cả ở mức khoảng một phần trăm so với mức thông thường, khả năng kết nối của Iran “vẫn là một con số lớn xét về mặt tuyệt đối”, ông Mater của Netblocks cho biết.

Những người Iran bị nghi ngờ sử dụng VPN kể từ khi chiến tranh bắt đầu đã nhận được tin nhắn cảnh báo, tự xưng là từ chính quyền.

Trước chiến tranh, hàng triệu người đã tìm đến công ty Psiphon có trụ sở tại Toronto, chuyên tạo ra các công cụ chuyên dụng có khả năng vượt trội hơn so với các VPN “có sẵn” thông thường.

Bằng cách cung cấp các kỹ thuật bao gồm ngụy trang dữ liệu người dùng dưới dạng các loại lưu lượng truy cập internet khác nhau, Psiphon “có khả năng né tránh sự phát hiện thành công hơn”, giám đốc dữ liệu và phân tích Keith McManamen nói với AFP.

Trước đợt cắt internet gần đây nhất, Iran có tới sáu triệu người dùng truy cập internet mỗi ngày, nhưng hiện nay số lượng kết nối chỉ còn dưới 100.000.

Hiện tại, chỉ những người dùng am hiểu công nghệ nhất mới có thể truy cập vào mạng lưới của Psiphon.

Tuy nhiên, “tình hình vô cùng năng động. Chúng ta đang chứng kiến những thay đổi không chỉ từng ngày mà còn từng giờ”, McManamen cho biết.

Một dịch vụ tương tự, Lantern có trụ sở tại Mỹ, cũng được sử dụng rộng rãi.

Phát sóng vệ tinh

Được tạo ra bởi tổ chức phi lợi nhuận NetFreedom Pioneers có trụ sở tại Mỹ, Toosheh là một công nghệ “phát sóng tập tin” sử dụng thiết bị truyền hình vệ tinh gia đình để phát dữ liệu được mã hóa đến người dân ở Iran.

Người dùng ghi lại chương trình từ kênh truyền hình vệ tinh Toosheh vào một chiếc USB cắm vào đầu thu kỹ thuật số, sau đó họ có thể giải mã bằng một ứng dụng đặc biệt được cài đặt trên điện thoại hoặc máy tính của mình.

Từ lần tải xuống ban đầu đó, dữ liệu có thể được sao chép và chia sẻ giữa nhiều gia cư.

Nhóm này ước tính sẽ có khoảng ba triệu người dùng hoạt động tại Iran vào năm 2025, với “hàng ngàn đến hàng trăm ngàn người dùng... kể từ khi (internet) bị cắt vào tháng Giêng”, giám đốc dự án của nhóm, Emilia James, nói với AFP.

Bà ấy nói thêm rằng, vì mọi người theo dõi tín hiệu phát sóng nên chính phủ không thể theo dõi họ được.

Starlink

Dịch vụ internet vệ tinh Starlink thuộc sở hữu của Elon Musk đã được sử dụng trong các cuộc biểu tình năm nay để phát sóng thông tin trong bối cảnh chính phủ cố gắng gây nhiễu tín hiệu của nó.

Theo Alimardani, với giá khoảng 2.000 Mỹ Kim trên thị trường chợ đen của Iran, các thiết bị đầu cuối này rất đắt đỏ và hiếm có ở các vùng nghèo khó, nơi chịu nhiều áp lực đàn áp nhất từ chính phủ.

Tổ chức Ân xá Quốc tế đã nhận được báo cáo về “các cuộc đột kích vào nhà... bắt giữ những người sở hữu thiết bị Starlink”, Bahreini cho biết.

Bà cho biết thêm, hình phạt dành cho những người bị bắt quả tang liên lạc với thế giới bên ngoài dao động từ án tù đến án tử hình.

Starlink không phản hồi yêu cầu bình luận của AFP về việc sử dụng dịch vụ này tại Iran.

[Times Of Israel: How Iranians are communicating with the world despite internet blackout]