Đức Giáo Hoàng Lêô XIV cho rằng bạo lực phải luôn là biện pháp cuối cùng và bác bỏ tuyên bố sai sự thật của Tổng thống Trump rằng ngài ủng hộ việc Iran sở hữu vũ khí hạt nhân.

Tổng thống Trump đã nhiều lần tuyên bố ông không muốn thấy một vị giáo hoàng có quan điểm rằng Iran nên sở hữu vũ khí hạt nhân, mặc dù Đức Giáo Hoàng chưa bao giờ tán thành quan điểm đó và luôn lên tiếng phản đối vũ khí hạt nhân.

Đức Giáo Hoàng Lêô XIV nói vào ngày 5 tháng 5: “Tôi đã nói điều này ngay từ giây phút đầu tiên được bầu chọn, và giờ đây chúng ta sắp kỷ niệm ngày này. Tôi đã nói, ‘Bình an cho anh chị em’, và sứ mệnh của Giáo hội là rao giảng Tin Mừng, rao giảng hòa bình. Nếu ai đó muốn chỉ trích tôi vì đã rao giảng Tin Mừng, hãy làm điều đó một cách trung thực.”

“Giáo hội đã lên tiếng phản đối mọi loại vũ khí hạt nhân trong nhiều năm nay, vì vậy điều đó là không thể nghi ngờ. Và vì vậy, tôi chỉ hy vọng được lắng nghe vì giá trị của lời Chúa”, Đức Giáo Hoàng Lêô nói với báo chí bên ngoài biệt thự Castel Gandolfo trước khi trở về Rôma sau một ngày lưu lại đó, hai ngày trước cuộc gặp dự kiến với Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio.

Ngày 4 tháng 5, trên chương trình The Hugh Hewitt Show, Tổng thống Trump nói: “Giáo hoàng muốn nói về việc Iran có thể sở hữu vũ khí hạt nhân. Tôi không nghĩ điều đó tốt chút nào. Tôi nghĩ ông ấy đang gây nguy hiểm cho rất nhiều người Công Giáo và nhiều người khác, nhưng tôi đoán là tùy ý Giáo hoàng quyết định, ông ấy nghĩ việc Iran sở hữu vũ khí hạt nhân là hoàn toàn ổn.”

“Tôi không muốn một vị Giáo hoàng cho rằng việc Iran sở hữu vũ khí hạt nhân là điều chấp nhận được”, Tổng thống Trump viết vào ngày 12 tháng 4.

Đức Lêô chưa bao giờ nói rằng Iran nên sở hữu vũ khí hạt nhân, và ngài đã lên tiếng phản đối vũ khí hạt nhân một cách rõ ràng:

* “Mong rằng mối đe dọa hạt nhân sẽ không bao giờ chi phối tương lai của nhân loại nữa”, ngài nói trong một thông điệp video ngày 5 tháng 3.

* Tài khoản X của Đức Lêô đã khuyến khích mọi người cầu nguyện “để tiếng bom đạn chấm dứt” vào ngày 8 tháng 3.

* Vào tháng 6 năm 2025, ngài đã kêu gọi một thế giới không còn mối đe dọa hạt nhân khi kêu gọi hòa bình giữa Iran và Israel.

Đức Giáo Hoàng Lêô đã trả lời câu hỏi của phóng viên EWTN về việc liệu tuyên bố của ngài rằng “Chúa không lắng nghe lời cầu nguyện của những kẻ gây chiến” có áp dụng cho tất cả những người cầm vũ khí, kể cả để tự vệ, hay chỉ áp dụng cho những kẻ xâm lược bất công.

Đức Giáo Hoàng Lêô XIV nói rằng tự vệ luôn được cho phép.

“Ngày nay, việc bàn về chiến tranh chính nghĩa là một vấn đề rất phức tạp. Bạn phải phân tích nó ở nhiều cấp độ, nhưng kể từ khi bước vào thời đại hạt nhân, toàn bộ khái niệm về chiến tranh cần phải được đánh giá lại theo các thuật ngữ hiện đại”, Đức Lêô nói.

Ngài nói: “Tôi luôn tin rằng việc đối thoại tốt hơn nhiều so với việc tìm kiếm vũ khí và hỗ trợ ngành công nghiệp vũ khí, vốn thu về hàng tỷ đô la mỗi năm, thay vì ngồi lại bàn bạc các vấn đề của chúng ta và sử dụng tiền để giải quyết các vấn đề nhân đạo, nạn đói trên thế giới, v.v.”

Theo Giáo lý của Giáo Hội Công Giáo, để một cuộc chiến tranh được coi là chính đáng, nó phải được tiến hành để chống lại một điều ác nghiêm trọng, thiệt hại do chiến tranh gây ra không được lớn hơn điều ác mà nó nhằm mục đích loại bỏ, phải có triển vọng thành công nghiêm chỉnh, và tất cả các giải pháp thay thế cho chiến tranh phải đã được thử nghiệm. Quyết định tiến hành chiến tranh phải được đưa ra bởi một cơ quan có thẩm quyền hợp pháp chịu trách nhiệm về thiện ích chung. Tất cả các tiêu chuẩn này phải được đáp ứng để được coi là một cuộc chiến tranh chính nghĩa.

Cuộc gặp với Rubio

Cuộc gặp giữa Đức Giáo Hoàng và Ngoại trưởng Rubio tuần này diễn ra sau một thời kỳ căng thẳng giữa Tòa Thánh và Tổng thống Donald Trump. Vào tháng Tư, Tổng thống Trump đã công khai chỉ trích Đức Giáo Hoàng trên mạng xã hội, gọi ngài là “yếu kém trong việc chống tội phạm và tệ hại trong chính sách đối ngoại” để đáp trả lời kêu gọi hòa bình của Giáo hoàng trong bối cảnh chiến tranh Mỹ-Israel chống Iran. Giáo hoàng nói với các phóng viên rằng ngài “có thể” sẽ bình luận về cuộc gặp với Rubio sau đó.

Ngày 5 tháng 5, Đại sứ Mỹ tại Tòa thánh, Brian Burch, được hỏi về cách thức hàn gắn mối quan hệ giữa Mỹ và Vatican.

“Tôi không chấp nhận ý kiến cho rằng giữa chúng ta tồn tại một sự rạn nứt sâu sắc,” ông Burch nói. “Tôi nghĩ các quốc gia đều có những bất đồng và tôi nghĩ một trong những cách để giải quyết những bất đồng đó, như Tòa Thánh đã nói, là thông qua tình huynh đệ và đối thoại chân thành. Tôi nghĩ vị Ngoại trưởng đến đây với tinh thần đó, để có một cuộc trò chuyện thẳng thắn về chính sách của Hoa Kỳ, để tham gia đối thoại, để hiểu nhau hơn và để cùng nhau giải quyết – nếu có những khác biệt – thì chắc chắn là để cùng nhau thảo luận về điều đó.”

Ông Burch cho biết cuộc họp sẽ tập trung vào “chính sách Trung Đông và những nỗ lực của chúng ta nhằm tạo ra một thế giới hòa bình hơn”, những lĩnh vực “hợp tác sâu rộng, lợi ích chung và, theo nhiều cách, tôi nghĩ, mục tiêu chung”.

Ông Burch nói: “Tôi nghĩ chuyến thăm của ông ấy thể hiện mong muốn sâu sắc của chúng tôi được tham gia vào chính xác những gì Tòa Thánh đã kêu gọi: tình huynh đệ và đối thoại chân thành.”

Lập trường của Giáo hội đối với chiến tranh là phải tránh nó. Giáo hội từ lâu đã coi chiến tranh là một vấn đề đạo đức, với Thánh Augustinô đã viết rất nhiều về vấn đề này vào đầu thế kỷ thứ năm, và các giáo hoàng cũng như các nhà thần học đã bình luận về học thuyết chiến tranh chính nghĩa nói chung và lên tiếng về các cuộc chiến tranh cụ thể trong nhiều thế kỷ.

Các Đức Giáo Hoàng thường đưa ra những phán quyết chung chung, nhưng Đức Giáo Hoàng Bênêđíctô 16 XV đã nói rõ rằng Chiến tranh Thế giới thứ nhất thiếu tính chính đáng về mặt đạo đức do quy mô, thương vong dân thường và thiếu mục tiêu tương xứng. Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô Đệ Nhị cảnh báo rằng Chiến tranh vùng Vịnh không đáp ứng các tiêu chuẩn về chiến tranh chính nghĩa. Và Vatican đã chính thức tuyên bố vào năm 2003 rằng cuộc xâm lược đã vi phạm các tiêu chuẩn về chiến tranh chính nghĩa, đặc biệt là học thuyết chiến tranh phòng ngừa.

Trước đó, Đức Giáo Hoàng Lêô XIV đã lên án chiến tranh. Ngài đã nói:

“Đủ rồi chiến tranh!”

“Chúa không ban phước cho xung đột.”

“Không có lý do nào có thể biện minh cho việc đổ máu người vô tội.”

Trước đó, Đức Giáo Hoàng Lêô XIV cũng đã chỉ ra rằng cuộc chiến tranh Iran không đáp ứng các tiêu chuẩn cốt lõi của một cuộc chiến tranh chính nghĩa, nói rằng ngoại giao chưa được tận dụng hết, thiệt hại đối với dân thường là không tương xứng và không thể chấp nhận được về mặt đạo đức, và cuộc xung đột thiếu một mục tiêu đạo đức rõ ràng, khả thi hướng tới hòa bình.

Trong nhiều bài giảng và tuyên bố công khai, Đức Giáo Hoàng đã cảnh báo chống lại việc viện dẫn Chúa để biện minh cho bạo lực quân sự, và Đức Giáo Hoàng Lêô đã nói rằng cuộc chiến tranh Iran không đáp ứng các tiêu chuẩn cốt lõi của một cuộc chiến tranh chính nghĩa, đặc biệt là:

biện pháp cuối cùng (ngoại giao chưa cạn kiệt). Ngài thúc giục, “Hãy quay lại bàn đàm phán.”

Tính tương xứng (thiệt hại đối với dân thường rất lớn). Ngài dẫn chứng rằng “trẻ em, người già, người bệnh” đang phải gánh chịu hậu quả của chiến tranh và khẳng định rằng các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng dân sự vi phạm luật quốc tế, nhấn mạnh đến thiệt hại không tương xứng.

Các mục tiêu đạo đức rõ ràng và khả thi. Đức Lêô nhấn mạnh rằng hành động quân sự ở Iran đã tạo ra “tình hình hỗn loạn, nguy kịch” và các cuộc đàm phán không rõ ràng và thiếu nhất quán. Ngài nói, “Cuộc chiến này… đang tiếp tục leo thang và không giải quyết được vấn đề gì.”

Các giám mục Công Giáo Hoa Kỳ đã công khai ủng hộ ngài, nhấn mạnh rằng học thuyết chiến tranh chính nghĩa không bao giờ là sự cho phép bạo lực một cách vô điều kiện và cuộc xung đột Iran thiếu một mục tiêu đạo đức rõ ràng. Đức Tổng Giám Mục Washington, DC, Hồng Y Robert McElroy, người có bằng tiến sĩ cả về khoa học chính trị và thần học luân lý, gọi cuộc chiến là “bất hợp pháp về mặt đạo đức”.

Mỹ và Iran đã đạt được thỏa thuận ngừng bắn vào ngày 8 tháng 4, nhưng một thỏa thuận hòa bình dài hạn vẫn chưa được ký kết. Vào ngày 7 tháng 4, Tổng thống Trump đã hứa trên mạng xã hội sẽ tiêu diệt “toàn bộ nền văn minh” của Iran nếu nước này không mở lại eo biển Hormuz.

Trong bài phát biểu trước báo chí ngày 7 tháng 4, Đức Giáo Hoàng gọi những lời đe dọa phá hủy nền văn minh Iran là không thể chấp nhận được và kêu gọi công dân Mỹ hãy cầu xin các quan chức được bầu cử nỗ lực vì hòa bình.

Đức Giáo Hoàng đã nói rằng chiến tranh là một thất bại về mặt đạo đức bắt nguồn từ việc lạm dụng quyền lực và sự thống trị chứ không phải từ đối thoại. Ngài kêu gọi những người “có vũ khí hãy hạ vũ khí xuống” và những người có quyền lực “hãy chọn hòa bình — không phải hòa bình áp đặt bằng vũ lực, mà là thông qua đối thoại”.

Đức Lêô cũng bày tỏ quan điểm của mình về học thuyết chiến tranh chính nghĩa trong một bài đăng ngày 10 tháng 4 trên X, trong đó viết: “Bất cứ ai là môn đệ của Chúa Kitô, Hoàng tử Hòa bình, đều không bao giờ đứng về phía những kẻ từng cầm gươm và ngày nay ném bom.”

Trong thông điệp Phục Sinh nhân ngày Urbi et Orbi, Đức Giáo Hoàng Lêô đã kêu gọi những người thiện chí hãy luôn tìm kiếm hòa bình chứ không phải bạo lực. Ngày 7 tháng 4, ngài một lần nữa kêu gọi mọi người “hãy bác bỏ chiến tranh, đặc biệt là một cuộc chiến mà nhiều người cho là bất công, đang tiếp tục leo thang và không giải quyết được vấn đề gì”, Đức Giáo Hoàng nói. “Chúng ta đang đối mặt với khủng hoảng kinh tế toàn cầu, khủng hoảng năng lượng, tình hình bất ổn nghiêm trọng ở Trung Đông, điều này chỉ làm gia tăng thêm lòng thù hận trên toàn thế giới.”

Trong bài giảng Lễ Phục Sinh, Đức Giáo Hoàng Lêô XIV đã kêu gọi hòa bình trên toàn thế giới, thúc giục các tín hữu Kitô giáo mang niềm hy vọng về sự Phục Sinh đến một thế giới bị tổn thương bởi chiến tranh, bạo lực và bất công.

Source:National Catholic Register