Vatican: Vào trung tuần tháng Ba tới đây, Đương kim Giáo Hoàng Gioan Phaolô II sẽ là vị Giáo Hoàng thứ ba cai quản lâu nhất trong lịch sử Giáo Hội Công Giáo, sẽ mở ra một mốc lịch sử mới chứng thực cho nỗ lực và sự quyết tâm của vị Giáo Hoàng khi sức khoẻ đã về chiều.

Việc tính toán đến thời gian cho một triều đại Giáo Hoàng xem ra lắm lúc có nhiều phức tạp, nhưng từ ngày 17/3/2004 trở đi Đức Gioan Phaolô II sẽ vượt qua Đức Giáo Hoàng Leo XIII là vị đã cai quản Giáo Hội Công Giáo trong 25 năm và 5 tháng cách đây 1 thế kỷ.

Như thế, chỉ còn vị Giáo Hoàng Piô IX là vị Giáo Hoàng đứng hàng thứ 2. Theo truyền thống, Thánh Phêrô vẫn là vị Giáo Hoàng trong triều đại lâu nhất trong lịch sử, mặc dầu các sử gia đã không chắn chắn được năm tháng mà Thánh Phêrô đã cầm đầu Giáo Hội.

Đức Thánh Cha năm nay đã 83 tuổi bị suy nhược vì thần kinh, viên khớp và những ảnh hưởng qua nhiều lần giải phẫu. Đến nay thật sự hiển nhiên là Ngài đã bị giới hạn trong việc di chuyển, phát âm và phải chịu đựng, không một ai còn thấy Ngài đứng lên hoặc bước đi nữa. Hiển nhiên Đức Thánh Cha đã bỏ ra bên lề những tư tưởng đến việc từ nhiệm, thế nhưng Ngài vẫn tiếp tục trong các chương trình nghị sự hằng ngày qua các buổi tiếp kiến chung cũng như riêng.

Trong những tháng ngày qua, Đức Thánh Cha trông có vẻ khỏe mạnh và nói rõ ràng hơn là dịp cử hành mừng Ngân Khánh 25 năm triều Giáo Hoàng vào hồi tháng 10. Vào ngày 17 tháng 2 khi Đại Học Opole tại Balan đến Roma trao bằng tiến sĩ danh dự cho Đức Giáo Hoàng, gặp lại những người đồng hương Đức Gioan Phaolô đã mở nụ cười tươi như hoa chưa từng được chứng kiến trong tuổi 83 của Giáo Hoàng. Hẳn nhiên Đức Giáo Hoàng sẽ không cử hành cái gì đặc biệt cho ngày vượt mốc lịch sử vào tháng Ba tới, cùng lắm là Ngài sẽ đưa ra những suy tư cho một thời đã qua. Giả như Đức Thánh Cha có suy tư đến chặng đường thời gian hơn 25 năm, ngài sẽ bị đánh động bởi một sự kiện đơn giản là: chẳng còn những khuôn mặt quen thuộc trong Giáo Triều cách đây 25 năm.

Sự thật đúng như thế, vị lãnh đạo Giáo Hội Công Giáo vẫn là một nhưng các cộng sự viên của Ngài đã đến rồi lại đi. Đức Giáo Hoàng đã giả từ các cộng sự viên của Ngài khi đến tuổi về hưu một số khác Ngài đã từ biệt đến chủ sự lễ an táng.

Trong số 21 vị lãnh đạo trong các Bộ và các Hội Đồng khi Đức Gioan Phaolô II được chọn làm Giáo Hoàng vào năm 1978, chỉ còn lại có 5 vị đã về hưu vào thời gian khá lâu, số còn lại 16 vị đã được Chúa gọi về. Phần lớn các Bộ và các Hội Đồng Giáo Hoàng đã thay đổi Tổng Trưởng hay Chủ Tịch 3 tới 4 lần dưới triều Giáo Hoàng này.

Những vị giáo sĩ đã được Đức Giáo Hoàng bổ nhiệm vào thời gian đầu, nay chỉ còn lại Đức Hồng Y Joseph Ratzinger còn giữ nhiệm vụ Tổng Trưởng Bộ Giáo Lý Đức Tin và kiêm Niên Trưởng Hồng Y Đoàn, nhưng Đức Hồng Y cũng nhiều lần nói là Ngài sẽ về hưu. Giờ chỉ còn lại duy nhất một vị làm việc ngay từ buổi đầu khi Đức Gioan Phaolô được lên ngôi đó là Đức Tổng Giám Mục Stanislaw Dziwisz, vị thư ký riêng của Đức Thánh Cha cùng tháp tùng với Ngài từ Ba Lan. Là một Đức Ông trẻ, vị thư ký đã phải làm việc cật lực mới hầu sánh kịp cho nhũng công việc của Đức Giáo Hoàng. Ngày nay, Đức Tổng Dziwisz theo sát Đức Giáo Hoàng trong các buổi tiếp kiến, gặp gỡ, tông du và có nhiệm vụ đẩy xe lăn cho Đức Thánh Cha từ phòng này qua phòng khác và Ngài cũng bảo đảm sao để những khách viếng thăm không quấy rầy và làm Đức Thánh Cha mệt.

Đối với giáo sĩ làm việc tại Giáo Triều Roma với mức tuổi trung bình là 68 tuổi, nói như thế thì Đức Giáo Hoàng là vị cao niên hơn nhiều. Các giáo sĩ trong Giáo Triều thường về hưu khi đến tuổi 75 và hiện thời chỉ còn duy nhất 2 vị 76 tuổi đã quá tuổi về hưu là Đức Hồng Y Angelo Sodano- Quốc Vụ Khanh Tòa Thánh và Đức Hồng Y người Đức Joseph Ratzinger- Tổng Trưởng Bộ Giáo Lý Đức Tin.

Mặc dầu cũng còn những tung tin lẩm cẩm lặt vặt nói đến “triều đại đã kết thúc” tại Vatican, thế nhưng “tre già thì măng mọc” Đức Giáo Hoàng vẫn tiếp tục bổ nhiệm những thay đổi quan trọng trong một vài năm tháng vừa qua, mà những vị giáo sĩ trẻ tuổi đã nắm giữ những chức vụ quan trọng.

Vào tháng Hai, Đức Thánh Cha đã bổ nhiệm Đức Tổng Giám Mục Nikola Eterovic, vị giáo sĩ mới 53 tuổi người Croat lên làm Tổng Thư Ký Thượng Hội Đồng Giám Mục Thế Giới. Vào cuối năm 2003, Đức Giáo Hoàng bổ nhiệm Tổng Giám Mục Stanislaw Rylko, 58 tuổi người Ba Lan lên làm Chủ Tịch Hội Đồng Giáo Hoàng đặc trách Giáo Dân.

Nói chung trong số 28 vị đứng hàng đầu trong Giáo Triều Roma, thì 16 vị đã được bổ nhiệm trong thời gian 5 năm qua và chỉ còn 5 vị giữ chức vụ trong hơn 10 năm.

Những chuyển biến thay đổi nhiều tại các văn phòng Vatican thường là ở chức vụ trung bình nghĩa là chức vụ số 2 hay số 3 là những vị giữ chức vụ mà các công việc phải được hoàn thành. Các giáo sĩ trong những nhiệm vụ như thế sau này thường được công nhận tuyên dương và được bổ nhiệm thăng tiến trong các chức vụ tương lai. Trong số 45 vị giáo sĩ tại các Bộ và Hội Đồng với những chức vụ như thế, thì chỉ trong vòng 18 tháng qua đã được thay đổi hơn một nửa.

Một trong những việc bổ nhiệm mới phải kể đến Đức Tổng Giám Mục Michael J. Miller, 57 tuổi Giáo Sĩ Dòng Basiliô từ chức vụ chủ tịch Đại Học Hoa Kỳ đã được Đức Thánh Cha bổ nhiệm làm nhân vật số 2 trong Bộ Giáo Dục Công Giáo tại Giáo Triều Roma. Một bổ nhiệm khác cũng được chú ý tới đó là Giám Mục Renato Boccardo, 52 tuổi người Ý được bổ nhiệm làm Tổng Thư Ký Hội Đồng Giáo Hoàng về Truyền Thông Xã Hội.

Đức Tổng Giám Mục John P. Foley, người Hoa Kỳ lên làm Chủ Tịch Hội Đồng Giáo Hoàng về Truyền Thông Xã Hội từ năm 1984 chỉ cách một vài năm sau Đức Hồng Y Ratzinger. Một vị giáo sĩ khác nữa vẫn còn trong chức vụ từ thập niên 80 đó là Đức Hồng Y người Pháp Paul Poupard, Chủ Tịch Hội Đồng Giáo Hoàng về Văn Hoá.

Những hình ảnh của đương kim Giáo Hoàng Gioan Phaolô II trong những năm đầu đã dần dần mai một thì những vị hồng y đã bầu Ngài lên làm Giáo Hoàng cũng thế. Nếu ngày nay để ngồi kể lại cuộc bầu Giáo Hoàng Gioan Phaolô II thì Ngài chỉ có thể nói chuyện được với 16 vị Hồng Y đã từng có mặt trong Cơ Mật Viện vào năm 1978.

Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II không hề ghi lại những tiến trình thời gian của Ngài, nhưng sự thử thách cuối cùng xem ai là vị Giáo Hoàng lâu nhất thì đó cũng là sự giải trí được ưa chuộng trong giới báo chí. Nếu để tính xem bao lâu Đức Gioan Phaolô II sẽ là vị cai quản lâu nhất trong triều đại Giáo Hoàng đứng sau Thánh Phêrô vượt qua Đức Piô IX, thì ngày ấy sẽ là tháng 5 năm 2010, lúc ấy Đức Thánh Cha đã mừng sinh nhật thượng thọ 90 tuổi được 2 tuần. Nếu Chúa để bằng an, thời gian đến đó không còn xa bao lâu!