Trong một bài viết vào ngày Chúa Nhật 1-8-2004, ký giả Teresa Watanabe đăng trên Chicago Tribune, đã nói về lớp linh mục trẻ tại Hoa Kỳ hiện nay có rất nhiều vị có khuynh hướng truyền thống và bảo thủ, chính thống. Họ sẽ là thành trì cho đường hướng của Đức Gioan Phaolô II trong những thập niên sắp tới. Bài báo viết như sau:

Thật khó mà có thể làm ngơ khi nhìn thấy linh mục Marcos Gonzalez, người lúc nào cũng mặc áo tu màu đen, một bộ tu phục mà hầu hết các linh mục đã bỏ từ nhiều thập kỷ qua. Nhưng đó không chỉ đơn giản là những bộ tu phục của ngài, mà chúng còn nói lên một thời đại truyền thống và xưa củ của Giáo Hội Công Giáo.

Khi một số linh mục lên tiếng ủng hộ việc độc thân linh mục chỉ là một chọn lựa không thôi, vì lẽ, quan điểm đó nhận được ủng hộ bởi rất nhiều người Công Giáo Hoa Kỳ thời nay, tại một hội nghị dành cho các linh mục ở Los Angeles vào năm ngoái, thì cha Gonzalez lại lên tiếng, la ó phản đối. Trong lúc cố vấn cho những cặp chưa cưới, Ngài luôn khuyên bảo họ hãy nên giữ mình trong sạch, biết hãm xác, để chờ đến lúc cưới hỏi chính thức. Ngài cũng tin rằng phương pháp thụ thai nhân tạo và dục tính đồng giới chính là tội và chống đối việc thụ phong linh mục cho những người phụ nữ.

Ngài cho biết, những quan điểm như vậy là hoàn toàn phù hợp với những giảng dạy của Tòa Thánh Vaticăn, nhưng nó lại trở thành những điều kỳ quặc đối với một số linh mục người Hoa Kỳ và giáo dân. Mặc dầu thế, Cha Gonzalez, một linh mục phó tại nhà thờ thánh Andrew tại thành phố Pasadena, thuộc tiểu bang California, khó mà có thể khôi phục lại một di tích đã mờ nhạt từ trong quá khứ. Ở tuổi 41, Cha đưa ra một cái nhìn thoáng qua về tương lai với tư cách là một thành viên trong số các thế hệ linh mục trẻ tuổi được thụ phong trong suốt 25 năm của triều đại giáo hoàng Gioan Phaolô Đệ Nhị, và cương quyết vâng theo những lời giảng dạy chính thống, nguyên thủy của Đức Thánh Cha.

Khi sức khỏe của vị giáo hoàng 84 tuổi ngày càng yếu đi, thì những linh mục như Cha Gonzalez đã sẳn sàng để bảo vệ và lưu truyền những di sản của vị giáo hoàng. Họ đại diện cho một khuynh hướng chung toàn cầu nhằm hướng về tính chất chính thống, nguyên thủy của Kitô giáp, trái ngược hẳn với một thế hệ linh mục theo khuynh hướng trung dung, tự do được thụ phong trong suốt những năm của thập kỷ 60-là năm xảy ra những cải cách của Công Đồng Chung Vaticăn thứ hai. Ngài nói “Các anh-em linh mục cùng thời với tôi, rất là trung tín với Đức Thánh Cha, không phải theo cách bất đồng với những giảng dạy của Ngài về Giáo Hội.” Sự nổi lên của những vị linh mục trẻ theo khuynh hướng bảo thủ này đã thổi lên một con gió mạnh về những cuộc nghiên cứu, các sách báo và cuộc tranh luận về ảnh hưởng mà họ tạo ra tại một gia có hơn 62 triệu người Công Giáo La Mã này.

Viễn ảnh của khuynh hướng bảo thủ

Linh mục Richard John Neuhaus, chủ tịch của Học Viện về Tôn Giáo và Đời Sống Công Cộng theo khuynh hướng bảo thủ nhận xét rằng: thế hệ các linh mục trẻ mới này sẽ thổi một luồng khí mới vào Giáo Hội với sự nhiệt tình trẻ trung, với “sự tận hiến cơ bản” và với sự thiện chí để lan truyền những giảng dạy của Giáo Hội mà không cần phải lập lờ hay đi nước đôi.

Tuy nhiên, đối với những người khác, thì xem đó như là một trở ngại. Dean Hoge, một nhà xã hội học tại trường Đại Học Công Giáo Hoa Kỳ ở Washington, nhận thấy rằng: xung đột có khả năng xãy ra giữa các vị linh mục trẻ tuổi vốn chú trọng vào quyền bính của Đức Giáo Hoàng và quan điểm của thế hệ tín hữu trẻ tuổi xem họ có quyền đưa ra những chọn lựa về luân lý theo cách của riêng họ. Mặc dầu, những vị linh mục trẻ tuổi bảo thủ vẫn còn rất nhiều năm mới có thể trở thành những ứng viên cho chức giám mục, nhưng họ đang bắt đầu trở thành những vị cha chánh xứ, qua đó những quan điểm chính thống của họ sẽ có thể làm thay đổi những chính sách của giáo xứ. Theo Ông Hoge, các linh mục được thụ phong trong suốt triều đại trị vì của Đức Thánh Cha Gioan Phaolô Đệ Nhị chiếm khoảng 32% trong tổng số 43,600 linh mục Công Giáo tại Hoa Kỳ. Thế nhưng, không phải hầu hết họ theo khuynh hướng chính thống bảo thủ. Tuy nhiên, qua rất nhiều bản thăm dò cho thấy rằng nhìn chung, “những vị linh mục của Đức Thánh Cha Gioan Phaolô Đệ Nhị” thì ít ủng hộ việc xem vấn độc thân linh mục chỉ là một chọn lựa, việc phụ nữ làm linh mục, việc chọn lựa giám mục theo tính cách dân chủ và vai trò lãnh đạo lớn lao của giáo dân, hơn là các đồng nghiệp lớn tuổi của họ. Ông Hoge còn nhận xét thêm rằng, các vị linh mục trẻ tuổi bảo thủ cho thấy các ngài ít khoan nhượng hơn đối với những ai chống lại những giảng dạy của Giáo Hội, và các ngài cũng có khuynh hướng dùng những lời nguyện bằng tiếng La Tinh và những truyền thống khác nhiều hơn để khôi phục lại tính chất cực thánh của phụng vụ, cũng như khơi dậy được tính nhuệ khí và làm các giáo dân hài lòng hơn. Cha Gonzalez, chẳng hạn, vừa mới đây Cha đã khiến cho ba lớp học gồm các học sinh tại nhà thờ Thánh Andrew say mê qua việc cổ võ những đức tính của đời sống tu trì. Với tính thật thà, ngay thẳng và hài hước, mặc dầu, hằng ngày phải bận rộn giao tiếp với những người sống, cũng như những cái chết của giáo dân trong giáo xứ, trả lời những câu hỏi về tình dục với sự thẳng thắng và lòng tự tin, thế nhưng Cha vẫn luôn tuyên bố rằng công việc của Cha chính là công việc tuyệt vời nhất trên thế giới. Cha nói với các học sinh của mình rằng: “Nếu cha có 10 cuộc sống khác nhau, cha sẽ chọn cuộc sống là một vị linh mục.”

Cha Gonzalez trông có vẻ là đang đúc, nặn tính hiện đại lẫn truyền thống theo đúng cách mà cha đeo mắc kiếng quấn quanh hông với bộ áo tu trì xưa cổ. Khác với những vị linh mục lớn tuổi, những người vẫn hay than phiền về những gì họ nhìn thấy như là tính cách độc đoán cứng ngắt và nghiêm khắc của Giáo Hội trước Công Đồng Vaticăn II, Cha nói, những vị linh mục như ngài lớn lên trong một xã hội đầy tính bấp bênh, mơ hồ, và các ngài đã tìm thấy được vẻ đẹp và sự an ủi qua những kỷ luật truyền thống hơn 2,000 năm của Giáo Hội.

Đức tin chính là nền tảng

Ông Hoge và những nhà nghiên cứu khác nói, “việc kiếm tìm một tảng đá vững chắc,” chính là một trong những lý do mà các vị linh mục trẻ tuổi ngày nay chọn khuynh hướng bảo thủ truyền thống. Ông nói, sự lôi cuốn mạnh mẽ đối với Cha Gonzalez chính là sự chối từ việc “lội ngược dòng những học thuyết, giáo lý của Đức Thánh Cha, mà là “trình bày nó theo đường lối mục vụ và bằng tình yêu.” Và trong số những giáo dân, cách tiếp cận của Cha Gonzalez đã làm nhục chí một số người theo khuynh hướng trung dung, tự do, và cũng thời có lôi kéo thêm được nhiều người mến mộ.

Bà Ann Druffel, một giáo dân tại nhà thờ Thánh Andrew từ năm 1955 cho đến nay nói rằng, bà “giật mình và rất lấy làm hài lòng” khi Cha Gonzalez giảng một bài rất hay và tâm huyết chống lại việc phá thai và phương pháp ngừa thai nhân tạo cách đây vài tháng. Về phần mình, Cha Gonzalez nói: “Nếu bạn nói với giáo dân rằng khi họ là những người tội lổi thì họ sẽ phải xuống hỏa ngục, thì có nghĩa là bạn sẽ mất họ. Bạn phải chỉ cho giáo dân thấy được rằng Giáo Hội thực hiện điều mà Giáo Hội dạy. Tôi là một tin sắt đá trong việc chấp nhận những giáo dân nào sẳn long muốn học hỏi, tìm hiểu để giúp họ phát triển thêm về mặt đức tin.”