1. Theo các điệp viên Latvia, máy bay điều khiển từ xa là nguyên nhân gây ra 3/4 thương vong trong chiến tranh Ukraine.
Theo một báo cáo mới của một cơ quan tình báo quan trọng của Latvia, máy bay điều khiển từ xa là nguyên nhân gây ra từ 70 đến 80% số người bị thương hoặc thiệt mạng ở cả hai phía trong cuộc chiến tại Ukraine.
“Điều này khiến cuộc chiến trở nên năng động hơn ở cấp độ chiến thuật, nhưng làm giảm cơ hội cho bất kỳ bên nào đạt được bước đột phá chiến lược”, Bộ trưởng Quốc phòng Andris Sprūds cho biết như trên hôm Thứ Hai, 26 Tháng Giêng, khi công bố báo cáo của Cục Bảo vệ Hiến pháp Latvia, gọi tắt là SAB.
Do đó, các tác giả kết luận rằng sự hỗ trợ quân sự và chính trị từ phương Tây là yếu tố quyết định đến kết quả của cuộc chiến.
Báo cáo cũng nêu bật kế hoạch của Nga xây dựng một nhà máy sản xuất máy bay điều khiển từ xa ở nước láng giềng Belarus với công suất lên tới 100.000 chiếc mỗi năm.
Chiến tranh bằng máy bay điều khiển từ xa đóng vai trò quan trọng trong việc giúp lực lượng Ukraine đẩy lùi cuộc xâm lược của Nga vào tháng 2 năm 2022. Tuy nhiên, kể từ cuối năm 2024, chiến tranh bằng máy bay điều khiển từ xa đã chuyển sang có lợi cho Nga, khi Mạc Tư Khoa thích nghi với công nghệ mới, theo Hội đồng Đại Tây Dương.
Truyền thông Nga đưa tin Bộ Quốc phòng nước này tháng này đã phát động chiến dịch tuyển dụng tại các trường đại học Nga, tìm kiếm sinh viên có kỹ năng máy tính và công nghệ để tăng cường lực lượng hệ thống điều khiển từ xa.
Báo cáo của Latvia cũng đề cập đến các vụ xâm nhập bằng máy bay điều khiển từ xa gây rối xung quanh cơ sở hạ tầng trọng yếu ở Âu Châu năm ngoái, kết luận rằng - bất kể Mạc Tư Khoa có đứng sau các vụ tấn công đó hay không - chúng đều mang lại lợi ích cho Nga.
[Politico: Drones caused 3 out of every 4 Ukraine war casualties, Latvian spies say]
2. Tổng thống Zelenskiy: 50.000 thương vong mỗi tháng của Nga sẽ làm sụp đổ cỗ máy chiến tranh của Mạc Tư Khoa.
Ukraine cần gây tổn thất khoảng 50.000 binh sĩ Nga mỗi tháng trên lãnh thổ Ukraine. Tổng thống Volodymyr Zelenskiy cho rằng đây là mức thương vong mà Nga khó có thể bù đắp được.
Chỉ riêng trong tháng 12 năm 2025, lực lượng Ukraine đã tiêu diệt 35.000 quân Nga. Trong suốt mười năm chiến tranh ở Afghanistan, quân đội Liên Xô đã mất số binh lính bằng một nửa so với số binh lính mà Nga mất chỉ trong một tháng của cuộc chiến này.
“Đây là mức độ tối ưu mà ở đó Nga sẽ bắt đầu cân nhắc nghiêm chỉnh những gì họ đang làm và những gì họ đang chiến đấu vì”, tổng thống Ukraine tuyên bố.
Một mức độ mà Mạc Tư Khoa không thể bù đắp được.
Tổng thống Zelenskiy cho rằng việc đạt được mục tiêu này chủ yếu có thể thực hiện được thông qua các loại máy bay điều khiển từ xa khác nhau, phân tích kỹ lưỡng, bài học kinh nghiệm từ các chiến dịch quân sự, và trình độ huấn luyện và phối hợp cao giữa các đơn vị.
Ông nói thêm rằng, việc bảo đảm những tổn thất như vậy đối với binh lính Nga là trách nhiệm của Bộ Quốc phòng Ukraine, quân đội và tất cả các lực lượng quốc phòng và an ninh.
Máy bay điều khiển từ xa, độ sâu và sự phá hủy hậu cần của Nga.
Tổng thống cho rằng kinh nghiệm của các đơn vị máy bay điều khiển từ xa hiệu quả nhất của Ukraine cần được nhân rộng cho toàn bộ quân đội. Đồng thời, ông nhấn mạnh rằng việc gây tổn thất cho kẻ thù không thể là mục tiêu duy nhất của việc phát triển máy bay điều khiển từ xa và công nghệ.
Tổng thống Zelenskiy nhấn mạnh: “Điều tối quan trọng là phải mở rộng quyền kiểm soát chiến trường sâu hơn nữa, vượt ra ngoài tiền tuyến, để phá hủy hệ thống hậu cần của Nga, các đơn vị vận hành máy bay điều khiển từ xa, và nói chung là năng lực xâm lược của kẻ thù”.
Máy bay đánh chặn chống lại Shaheds: cuộc chạy đua công nghệ tiếp tục
Theo Tổng thống Zelenskiy, việc tăng cường khả năng phòng thủ chống lại máy bay điều khiển từ xa Shahed của Nga, các loại UAV tấn công khác và UAV trinh sát cũng rất cần thiết. Ukraine cần thêm nhiều hệ thống đánh chặn.
“Sự phát triển của các hỏa tiễn đánh chặn của chúng ta phải theo kịp những thay đổi trong máy bay điều khiển từ xa tấn công của Nga. Ukraine phải duy trì vị thế dẫn đầu và chiến thắng trong mọi chu kỳ phát triển công nghệ”, tổng thống nói.
[Kyiv Independent: Zelenskyy: 50,000 Russian losses a month would break Moscow’s war machine]
3. Các nhà đàm phán Nga đã nới lỏng lập trường cứng rắn trong các cuộc đàm phán riêng, các quan chức Mỹ cho biết. Phía Ukraine kêu gọi thận trọng.
Theo hai nguồn tin thân cận với vấn đề này, các quan chức Mỹ dẫn đầu cuộc đàm phán tin chắc rằng các nhà đàm phán Nga đã có thái độ thực dụng hơn trong các cuộc đàm phán kín so với những tuyên bố cứng rắn công khai của Mạc Tư Khoa.
Điện Cẩm Linh luôn sử dụng các tuyên bố công khai trước và sau mỗi vòng đàm phán để nhắc lại — và đôi khi leo thang — các yêu cầu tối đa của mình đối với Ukraine, bao gồm cả những nhượng bộ về lãnh thổ và chính trị.
“Họ thường đưa ra những yêu cầu tối đa của mình, rồi sau đó cho phép các nhóm đàm phán riêng của họ làm việc một cách linh hoạt,” một quan chức Mỹ nhận định.
“Đó là chuyện đã xảy ra từ lâu rồi.”
Một quan chức Ukraine quen thuộc với các cuộc đàm phán đang diễn ra nói với tờ Kyiv Independent rằng nhóm đàm phán của Mỹ đánh giá các cuộc đàm phán “theo một cách rất cụ thể”, và cho biết thêm rằng ngay cả sự lịch sự cơ bản cũng được coi là một chỉ số quan trọng.
“Nếu mọi người đều lịch sự, đó được xem là một dấu hiệu tích cực,” nguồn tin cho biết.
Áp lực dư luận, những mưu đồ riêng tư
Chiến lược của Nga lại một lần nữa được thể hiện rõ sau chuyến thăm Mạc Tư Khoa của phái viên Mỹ vào ngày 22 tháng Giêng.
Sau các cuộc gặp, trợ lý Điện Cẩm Linh Yuri Ushakov nói rằng “không có ích gì khi hy vọng” vào một giải pháp cho cuộc chiến của Nga với Ukraine trừ khi Kyiv tuân thủ các yêu sách lãnh thổ tối đa của Mạc Tư Khoa.
Các quan chức Nga khác cũng đã đưa ra những tuyên bố tương tự trước công chúng, đôi khi còn sử dụng ngôn từ cứng rắn hơn.
Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov, người gần đây bị gạt ra khỏi các cuộc đàm phán, đã nhiều lần yêu cầu Tổng thống Volodymyr Zelenskiy từ chức và tái khẳng định lời kêu gọi “phi phát xít hóa” và “phi quân sự hóa” Ukraine.
Quan chức Mỹ mô tả những phát ngôn đó là một phần của chiến lược nhằm củng cố lập trường trước công chúng hơn là phản ánh nội dung thực chất của các cuộc đàm phán.
“Tôi thường bỏ qua hầu hết các tuyên bố công khai từ các nhà lãnh đạo,” một quan chức cao cấp của Mỹ nói với các nhà báo.
“Tổng thống Putin đã nói rõ ràng rằng ông ấy muốn thấy một giải pháp ngoại giao cho thỏa thuận này. Chúng ta muốn tin vào lời nói của ông ấy.”
Alexandra Filippenko, một chuyên gia về quan hệ Mỹ-Nga, nói với tờ Kyiv Independent rằng phía Mỹ “có xu hướng bị đánh lừa” khi đàm phán với Putin, một cựu sĩ quan KGB.
Bà nhắc đến hội nghị thượng đỉnh năm 2001, khi Tổng thống George W. Bush nói rằng ông đã nhìn “vào mắt” Putin và cảm nhận được sự chân thành của ông ta - một khoảnh khắc sau này trở thành biểu tượng cho sự đánh giá sai lầm của phương Tây về ý định của ông ta.
Quan chức Mỹ nói với một nhóm nhà báo rằng họ nhận thấy sự cải thiện về mặt giao tiếp và các chủ đề được thảo luận trong cuộc đàm phán ba bên kéo dài hai ngày giữa Ukraine, Nga và Hoa Kỳ được tổ chức tại Abu Dhabi vào ngày 23-24 tháng Giêng.
“Không khí trong phòng thực sự vượt quá sự mong đợi của chúng tôi.”
Vị quan chức cho biết, các đoàn thậm chí còn cùng nhau ăn trưa vào ngày thứ hai, tiếp tục các cuộc thảo luận không chính thức, và nói thêm rằng “mọi người trông gần như là bạn bè”.
Theo phát ngôn nhân chính phủ, các quan chức từ UAE tham gia thảo luận cũng đánh giá bầu không khí tại các cuộc đàm phán là “tích cực và mang tính xây dựng”.
Phái đoàn Ukraine bao gồm Thư ký Hội đồng An ninh và Quốc phòng Quốc gia Rustem Umerov và Trưởng Văn phòng Tổng thống Kyrylo Budanov, cùng một số quan chức khác.
Đại diện Nga tham dự sự kiện gồm các quan chức cao cấp của Bộ Quốc phòng, đứng đầu là Đô đốc Igor Kostyukov, nhà lãnh đạo tình báo quân sự.
Về phía Mỹ, Đặc phái viên Steve Witkoff và Jared Kushner, cố vấn kiêm con rể của Tổng thống Trump, nằm trong số những người có mặt.
Một nguồn tin từ Văn phòng Tổng thống cho biết, trong phái đoàn Mỹ, Kushner đang nổi lên như một nhân vật chiếm ưu thế, nắm giữ ảnh hưởng lớn hơn trong các cuộc đàm phán.
Bất chấp bầu không khí được quan chức Mỹ mô tả, các cuộc đàm phán diễn ra song song với một cuộc tấn công bằng hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa quy mô lớn của Nga nhằm vào các mục tiêu dân sự của Ukraine, bao gồm cả cơ sở hạ tầng năng lượng, được phát động ngay sau khi ngày đầu tiên kết thúc.
Quan chức Mỹ không coi cuộc tấn công là tín hiệu coi thường tiến trình hòa bình của Tổng thống Trump, mô tả cuộc chiến hiện tại là “tàn bạo”.
“ Đó là lý do tại sao việc chúng ta dành thời gian và công sức để cố gắng xây dựng lại những cây cầu nơi chúng đã bị phá hủy lại vô cùng quan trọng”, vị quan chức này nói.
[Kyiv Independent: Russian negotiators soften hardline stance in private, US officials say. Ukrainians urge caution]
4. Ông Rutte, lãnh đạo NATO, cảnh báo rằng Âu Châu không thể tự vệ nếu thiếu sự hỗ trợ của Mỹ.
Tổng thư ký NATO Mark Rutte hôm thứ Hai cho biết Âu Châu không thể tự bảo vệ mình nếu thiếu Mỹ, chỉ vài ngày sau khi những lời đe dọa liên tục của Ông Donald Trump về việc chiếm Greenland đẩy liên minh đến bờ vực sụp đổ.
“Nếu ai đó ở đây nghĩ rằng Liên minh Âu Châu hay toàn bộ Âu Châu có thể tự bảo vệ mình mà không cần Mỹ, thì cứ tiếp tục mơ đi,” ông nói với các nhà lập pháp trong ủy ban quốc phòng và đối ngoại của Nghị viện Âu Châu. “Các bạn không thể.”
Ông Rutte cho rằng “trụ cột Âu Châu [của NATO] là một từ ngữ sáo rỗng”, lập luận rằng một đội quân Âu Châu sẽ tạo ra “rất nhiều sự trùng lặp” trong liên minh. Hơn nữa, ông nói thêm rằng Putin “sẽ rất thích điều đó”.
Ông Rutte tiếp tục khẳng định Liên Hiệp Âu Châu nên cho phép Ukraine sử dụng một phần trong khoản vay 90 tỷ euro sắp tới của khối dành cho Kyiv để mua vũ khí từ Hoa Kỳ, bất chấp việc một số nước thành viên như Pháp muốn sử dụng số tiền đó để mua vũ khí từ các nhà cung cấp quân sự của chính khối.
Những phát ngôn này là một phần của xu hướng rộng hơn, trong đó ông Rutte nhấn mạnh rằng Âu Châu phải giữ các kênh liên lạc mở với Hoa Kỳ, và rằng tổng thống Mỹ vẫn trung thành với liên minh. Ông nói rằng Washington vẫn có “cam kết tuyệt đối” đối với phòng thủ tập thể của liên minh. “Hoa Kỳ cần NATO.”
Ông cũng ghi nhận công lao của Tổng thống Trump trong việc thuyết phục tất cả các nước NATO tăng chi tiêu quốc phòng lên ít nhất 2% GDP tính đến năm ngoái.
“Các bạn có thực sự nghĩ rằng Tây Ban Nha, Ý, Bỉ và Canada sẽ quyết định tăng tỷ lệ lạm phát từ 1,5% lên 2%… nếu không có Tổng thống Trump không? Chắc chắn là không,” Rutte nói.
Ông nói thêm rằng, nếu không có Mỹ, việc bảo vệ Âu Châu sẽ tốn một khoản tiền khổng lồ.
“Đối với Âu Châu, nếu các bạn thực sự muốn tự mình làm mọi việc… hãy quên chuyện đó đi, đừng mơ rằng mình có thể đạt được mục tiêu với 5%,” ông Rutte nói, đề cập đến cam kết của các đồng minh NATO về việc tăng chi tiêu quốc phòng lên 5% GDP vào năm 2035. Ông lập luận rằng “con số đó sẽ là 10%,” và sẽ tốn “hàng tỷ tỷ euro” để thay thế khả năng răn đe hạt nhân của Mỹ.
Những lời khẳng định của tổng thư ký rằng Tổng thống Trump cam kết với NATO được đưa ra sau nhiều tuần tổng thống Mỹ đe dọa rằng ông có thể dùng vũ lực chiếm Greenland và sẽ áp đặt thêm thuế quan đối với các nước Âu Châu vì đã triển khai một số lượng quân đội hạn chế đến vùng lãnh thổ tự trị của Đan Mạch.
Tuần trước, Tổng thống Trump cuối cùng đã loại trừ việc sử dụng vũ lực và đảo ngược quyết định về thuế quan sau khi đưa ra một thỏa thuận mà ông cho rằng sẽ giúp Mỹ kiểm soát nhiều hơn hòn đảo khổng lồ ở Bắc Cực — mặc dù cả Đan Mạch và Greenland đều khẳng định họ sẽ không thỏa hiệp về chủ quyền.
Ông Rutte, người mà Tổng thống Trump cho là đã giúp dàn xếp thỏa thuận được tường trình đã đạt được, thừa nhận ông “không có thẩm quyền đàm phán” thay mặt cho Đan Mạch. Ông cũng bác bỏ ý kiến cho rằng các cuộc đàm phán về Greenland có liên quan đến việc bảo đảm an ninh cho Ukraine dưới thời Mỹ.
Cựu thủ tướng Hòa Lan, người nắm quyền lâu năm, cho rằng Liên Hiệp Âu Châu cũng không nên loại trừ các công ty vũ khí của Mỹ khỏi khoản vay 90 tỷ euro dành cho Ukraine.
Ông Rutte nói với các nhà lập pháp: “Gói cho vay này… sẽ tạo ra sự khác biệt lớn đối với an ninh của Ukraine. Nhưng ở đây tôi thực sự muốn khẩn thiết kêu gọi các vị bảo đảm tính linh hoạt trong cách thức chi tiêu các khoản tiền này và không nên quá khắt khe với các điều kiện ‘mua hàng từ Liên Hiệp Âu Châu’”.
Theo đề xuất được công bố trong tháng này, Ủy ban Âu Châu cho biết hai phần ba số tiền đó sẽ được dành cho chi tiêu quân sự của Ukraine, trong đó các nhà sản xuất vũ khí của Liên Hiệp Âu Châu được ưu tiên làm nhà cung cấp.
Do đó, Kyiv chỉ có thể sử dụng khoản vay để mua vũ khí không thuộc Âu Châu nếu họ có “nhu cầu cấp thiết về một sản phẩm và không có lựa chọn thay thế nào khác”, và nếu họ đã nhận được sự chấp thuận từ cơ quan điều hành Liên Hiệp Âu Châu và các thủ đô của khối.
Điều đó xảy ra sau khi Pháp, được sự hậu thuẫn của Hy Lạp và Síp, vận động hành lang để ngăn chặn các quốc gia ngoài Liên Hiệp Âu Châu như Mỹ giành được các hợp đồng được tài trợ bằng số tiền đó - một động thái bị các quốc gia như Đức và Hòa Lan phản đối.
Ông Rutte cảnh báo rằng việc hạn chế khả năng ra quyết định chi tiêu của Kyiv sẽ cản trở các nỗ lực quân sự của nước này.
“ Âu Châu hiện đang xây dựng ngành công nghiệp quốc phòng của mình… nhưng hiện tại không thể cung cấp… gần như đủ những gì Ukraine cần để tự vệ,” ông nói. “Vì vậy, khi triển khai khoản vay này, tôi khuyến khích các bạn hãy luôn đặt nhu cầu của Ukraine lên hàng đầu.”
Tuần trước, Nghị viện đã đồng ý đẩy nhanh tiến độ khoản vay, dự kiến kéo dài đến năm 2027, trong khi các thủ đô của Liên Hiệp Âu Châu đang đàm phán để đạt được thỏa hiệp về đề xuất pháp lý.
[Politico: Europe can’t defend itself without the US, NATO’s Rutte warns]
5. Các bảo đảm an ninh cho Ukraine không được công khai. Cựu đại sứ Ukraine tại Mỹ cho rằng đó là vì chúng không có thật.
Các bảo đảm an ninh của Mỹ chỉ là “con hổ giấy, sẽ không làm Putin sợ hãi”.
Ông Oleh Shamshur, cựu đại sứ Ukraine tại Mỹ, cho rằng các bảo đảm an ninh được xây dựng cho đến nay thiếu hiệu lực thực sự và không thể kiềm chế Nga. Vì lý do này, chúng không được công bố rộng rãi, theo UkrInform đưa tin.
Không có bằng chứng nào cho thấy Nga muốn chấm dứt chiến tranh ở Ukraine. Các cuộc giao tranh vẫn tiếp diễn trên chiến tuyến, và Mạc Tư Khoa vẫn tiến hành các cuộc tấn công vào Ukraine, giết hại dân thường mỗi ngày bất chấp các cuộc “đàm phán hòa bình”.
Shamshur nói thêm rằng ông không bị thuyết phục bởi “những vấn đề mà hiện tại được tường trình đã đạt được sự đồng thuận 100%”.
Những lời cam kết trên giấy tờ “sẽ không làm Putin sợ hãi”
“Những lời bảo đảm đó không thuyết phục được đa số người Ukraine vì tất cả chỉ tồn tại trên giấy tờ. Đó chỉ là hổ giấy, sẽ không làm Putin sợ hãi”, Shamshur nói.
Việc thế giới không biết những cam kết này sẽ được ký kết dưới hình thức cuối cùng như thế nào không phải là ngẫu nhiên.
“Tôi tin rằng lý do chúng ta không nghe thấy gì chính là vì đây là những lời bảo đảm mà chúng ta đã biết, nhưng chúng không phải là những lời bảo đảm thực sự,” ông ấy nhận định.
Ông Shamshur nhấn mạnh rằng phái đoàn Ukraine phải truyền đạt rõ ràng điều này trong các cuộc đàm phán, “để các đối tác của chúng ta hiểu được giá trị thực sự của những bảo đảm này.”
Mọi thứ vẫn đang được quyết định ở tiền tuyến.
Bình luận về vòng đàm phán ba bên tiếp theo dự kiến diễn ra vào ngày 1 tháng 2, ông Shamshur cho rằng “mỗi bên đang theo đuổi mục tiêu riêng của mình” thông qua các cuộc đàm phán:
Đối với Đặc phái viên Mỹ Steve Vitkoff, và rộng hơn là Tổng thống Donald Trump, điều quan trọng là phải chứng tỏ rằng đang có những tiến triển trong việc thực hiện kế hoạch hòa bình của Tổng thống Trump.
Về phía Nga, mục tiêu có lẽ là tránh làm phật lòng Tổng thống Trump, vì vậy họ thực hiện các “động thái” chiến thuật.
Về phía Ukraine, điều này nhằm chứng minh rằng họ đang nỗ lực thực hiện các biện pháp.
Theo Shamshur, điều này “tạo ra vẻ ngoài của các cuộc đàm phán” bởi vì những gì đang được thảo luận là “những nhiệm vụ không hề cấp bách so với những vấn đề trước mắt trên thực địa.”
“Nói cách khác, khó có thể mong đợi điều gì đáng kể sẽ xảy ra từ việc này,” ông khẳng định.
Shamshur nói thêm rằng “mọi thứ đều được quyết định trên chiến tuyến”, và nếu có áp lực gia tăng đối với Nga và bộ máy quân sự của nước này, thì người ta “có thể kỳ vọng ít nhất là sự tiến triển tối thiểu trong lập trường của Nga”.
[Kyiv Independent: US security guarantees are “paper tiger that won’t frighten Putin,” he adds.]
6. Hỏa tiễn Iran không thể phóng đi trên mặt trận Ukraine.
Iran đã tặng hàng trăm hỏa tiễn cho Nga để hỗ trợ cuộc chiến chống Ukraine. Cho đến nay, chúng vẫn thường xuyên gặp sự việc không thể phóng.
Ngày 26 tháng Giêng, cơ quan tình báo Ukraine thông báo với tờ Kyiv Independent rằng trong số hơn 350 hỏa tiễn Fath-360 mà Iran đã cung cấp cho Nga, không có quả nào rơi xuống Ukraine.
Những hỏa tiễn Fath đang nằm im lìm đó trái ngược với việc Nga sử dụng hỏa tiễn đạn đạo của Bắc Hàn, vốn bị nhiều người cho là kém phẩm chất nhưng được tường trình đã được cải tiến nhờ sự hỗ trợ của Nga. Sự thờ ơ dường như của Nga đối với các hỏa tiễn Fath do Iran cung cấp có thể được xem như một lời chỉ trích ngầm đối với chương trình hỏa tiễn mà Iran đã đầu tư rất nhiều.
Xe tăng Shahed do Iran thiết kế đã chứng tỏ là trụ cột trong cuộc chiến ở Ukraine, nhưng hiện nay Nga đang tự sản xuất phần lớn nguồn cung cấp xe tăng này thay vì mua từ Iran, quốc gia hiện đang đàn áp dã man các cuộc biểu tình chống lại chế độ hiện tại.
[Kyiv Independent: Iranian missiles fail to take off on Ukrainian front]
7. Hung Gia Lợi và Slovakia tuyên bố sẽ kiện Liên Hiệp Âu Châu về lệnh cấm nhập khẩu khí đốt từ Nga.
Hôm nay, các Ngoại trưởng của Hung Gia Lợi và Slovakia tuyên bố sẽ kiện Liên minh Âu Châu về kế hoạch cấm hoàn toàn nhập khẩu khí đốt từ Nga ngay khi luật này chính thức có hiệu lực.
Ngoại trưởng Hung Gia Lợi Péter Szijjártó viết trên tờ X hôm thứ Hai rằng nước này sẽ sử dụng “mọi biện pháp pháp lý” để hủy bỏ lệnh cấm, đồng thời cho biết lệnh cấm này “đi ngược lại lợi ích quốc gia và sẽ làm tăng đáng kể chi phí năng lượng cho các gia đình Hung Gia Lợi”.
Vào tháng 12, các nhà lập pháp và lãnh đạo Liên Hiệp Âu Châu đã đồng ý chấm dứt hoàn toàn việc mua khí đốt từ các nhà xuất khẩu Nga vào cuối năm 2027, và lệnh cấm tương tự đối với dầu thô có thể sẽ được ban hành vào cuối năm nay.
Các nhà lãnh đạo đã thông qua luật này vào thứ Hai, nhưng Hung Gia Lợi và Slovakia - hai quốc gia phụ thuộc rất nhiều vào nhiên liệu hóa thạch của Nga - đã bỏ phiếu chống lại biện pháp này, cho rằng nó sẽ khiến giá năng lượng tăng vọt.
Hung Gia Lợi cho biết sẽ khởi kiện Liên Hiệp Âu Châu ngay sau khi luật được chính thức thông qua, dự kiến vào đầu tháng Hai. Ông Szijjártó đã nhiều lần đe dọa kiện Liên Hiệp Âu Châu nhưng đây là lần đầu tiên ông đưa ra một mốc thời gian cụ thể.
Ông chỉ trích việc Liên Hiệp Âu Châu sử dụng “mánh khóe pháp lý” để thông qua luật bằng cách trình bày nó như một biện pháp thương mại thay vì một biện pháp trừng phạt, vốn đòi hỏi sự đồng ý tuyệt đối.
Ngoại trưởng Slovakia Juraj Blanár cho biết trong một tuyên bố rằng Slovakia cũng sẽ kiện khối này, nhưng không nêu rõ ngày cụ thể.
Ông nói: “Chúng ta không thể chấp nhận những giải pháp không phản ánh đúng năng lực thực tế và hoàn cảnh cụ thể của từng quốc gia”.
[Politico: Hungary, Slovakia vow to sue EU over Russian gas ban]
8. Nga tấn công 256 cơ sở năng lượng ở Ukraine, nhưng phe cực hữu Áo tuyên bố “không viện trợ mùa đông”.
Đảng Tự do cực hữu của Áo, gọi tắt là FPÖ đã chỉ trích quyết định của chính phủ về việc cung cấp viện trợ mùa đông cho Kyiv, bất chấp 256 cuộc tấn công của Nga vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Ukraine kể từ đầu mùa đông. Trước đó, chính phủ Áo đã phân bổ 3 triệu euro viện trợ nhân đạo cho Ukraine, theo OTS đưa tin.
Thiệt hại mà Ukraine phải gánh chịu do hành động gây hấn của Nga ước tính lên tới 800 tỷ đô la. Trong khi đó, các cuộc tấn công có hệ thống vào cơ sở hạ tầng năng lượng đã khiến hàng triệu người dân không có điện, sưởi ấm và nước sinh hoạt trong điều kiện nhiệt độ giảm xuống -15°C (hoặc 5°F), cùng lúc đó máy bay điều khiển từ xa và hỏa tiễn của Nga vẫn tiếp tục tấn công suốt ngày đêm.
Hiện chưa có dấu hiệu nào cho thấy Nga có ý định chấm dứt hành động gây hấn của mình, khi giao tranh trên chiến tuyến vẫn tiếp diễn song song với các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa và hỏa tiễn.
Trong khi đó, các nhà phân tích lưu ý rằng các cuộc tấn công của Nga vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Ukraine không chỉ theo đuổi các mục tiêu quân sự mà còn cả các mục tiêu chính trị, nhằm kích động một làn sóng di cư cưỡng bức mới đến các nước Âu Châu.
Tổng thư ký kiêm thành viên Hội đồng Quốc gia của đảng FPÖ, Michael Schnedlitz, đã mô tả Ukraine là một “hố sâu không đáy” mà theo ông, “liên minh cầm quyền thất bại gồm ÖVP, SPÖ và NEOS đang đổ hàng tỷ đô la một cách thiếu thận trọng”.
“Tất cả các khoản thanh toán cho Ukraine phải được dừng lại. Không được phép chuyển thêm một euro nào nữa”, Schnedlitz nói.
Đảng cực hữu này cũng kêu gọi Ngoại trưởng Beate Meinl-Reisinger từ chức. Đồng thời, theo các cuộc thăm dò dư luận do UkrInform thực hiện, FPÖ hiện đang nắm giữ tỷ lệ ủng hộ cao nhất tại Áo, khoảng 36%.
“Một nghĩa vụ nhân đạo”: Ngoại trưởng Áo trả lời.
Ngoại trưởng Beate Meinl-Reisinger đã công khai đáp trả những lời chỉ trích từ phe cực hữu, tuyên bố trong một bài đăng trên X rằng hỗ trợ Ukraine là nghĩa vụ nhân đạo của Áo.
“Từ khi nào sự suy thoái đạo đức hoàn toàn trở thành một khái niệm chính trị?”, Meinl-Reisinger viết.
Bà ấy nói thêm, hiện tại, hàng triệu người ở Ukraine đang không có điện và hệ thống sưởi ấm trong điều kiện nhiệt độ dưới 0 độ C.
“Dĩ nhiên, Áo, theo truyền thống lâu đời của mình, luôn giúp đỡ những người gặp khó khăn, đặc biệt là ở khu vực lân cận, trong khả năng và ngân sách cho phép,” bà tuyên bố.
Bà cũng nhấn mạnh rằng việc hỗ trợ Ukraine là rất quan trọng để ngăn chặn các cuộc khủng hoảng di cư.
“ Bất cứ ai thực sự muốn chống lại nạn di cư một cách hiệu quả cũng phải giải quyết những nguyên nhân buộc người dân phải bỏ nhà cửa chạy trốn”, Ngoại trưởng nói.
Trước đó, bà Meinl-Reisinger cho rằng bất kỳ nền hòa bình nào ở Ukraine chỉ có thể khả thi nếu bảo đảm chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ và khả năng tự vệ của đất nước.
[Kyiv Independent: Russian attacks 256 energy sites in Ukraine, but Austria’s far right says “no winter aid”]
9. Những gì đã được thảo luận ở Abu Dhabi
Theo quan chức Mỹ, giảm leo thang là chủ đề trọng tâm của các cuộc đàm phán ở Abu Dhabi. Các cuộc thảo luận tập trung vào các bước cần thiết để bảo đảm rằng, nếu chiến tranh kết thúc, nó sẽ không tái diễn.
Một quan chức khác của Mỹ cho biết cuộc gặp này đáng chú ý vì phái đoàn Nga và Ukraine đã lâu không có cuộc gặp trực tiếp nào.
“Thật tuyệt khi được chứng kiến cả hai bên tương tác với nhau,” vị quan chức này cho biết.
Không đạt được thỏa thuận nào về vấn đề nhạy cảm nhất — lãnh thổ. Nga tiếp tục yêu cầu lực lượng Ukraine rút khỏi Donbas, và ràng buộc bất kỳ thỏa thuận nào với điều kiện đó.
Tỉnh Luhansk gần như hoàn toàn nằm dưới sự kiểm soát của Nga, trong khi lực lượng Ukraine vẫn nắm giữ khoảng 6.600 km vuông (2.550 dặm vuông) thuộc tỉnh Donetsk, bao gồm cả Sloviansk và Kramatorsk.
Kyiv đã loại trừ khả năng rút quân, đồng thời ra tín hiệu rằng họ có thể xem xét thiết lập một khu vực phi quân sự. Các quan chức Mỹ cũng đã đưa ra ý tưởng về một khu kinh tế tự do ở một số khu vực trong vùng.
Quan chức Mỹ cho biết vấn đề này dự kiến sẽ được đưa ra thảo luận lại trong các vòng đàm phán sau.
Cả hai quan chức Mỹ đều xác nhận rằng một thỏa thuận ngừng bắn đã được thảo luận như một bước khả thi hướng tới việc tổ chức trưng cầu dân ý về các vấn đề lãnh thổ. Tổng thống Zelenskiy đã nhiều lần khẳng định rằng bất kỳ quyết định nào về lãnh thổ cũng phải do chính người dân Ukraine đưa ra thông qua bầu cử hoặc trưng cầu dân ý.
Theo hai quan chức Mỹ, quyền kiểm soát nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia nổi lên như một điểm tranh chấp lớn khác.
“Chúng tôi vẫn chưa thống nhất được khuôn khổ cuối cùng về cách thức giám sát và vận hành nhà máy đó”, một quan chức Mỹ cho biết.
Nga đã chiếm giữ nhà máy này vào năm 2022. Trước cuộc xâm lược toàn diện, nhà máy này sản xuất khoảng 20% lượng điện của Ukraine và vẫn là cơ sở điện hạt nhân lớn nhất Âu Châu.
Theo khuôn khổ được Mỹ hậu thuẫn thảo luận trong các cuộc đàm phán, nhà máy sẽ do Ukraine, Mỹ và Nga cùng vận hành. Kyiv lo ngại rằng thỏa thuận như vậy sẽ hợp pháp hóa sự xâm lược của Nga.
Quan chức Mỹ cho biết nhà máy “sẽ được chia sẻ trên cơ sở công bằng” và Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế sẽ đóng một vai trò trong đó.
Một nguồn tin từ Văn phòng Tổng thống cho biết Mạc Tư Khoa đã chuyển từ việc thúc đẩy một thỏa thuận 50-50 với Hoa Kỳ sang thảo luận về một khuôn khổ 50-50 trực tiếp với Ukraine liên quan đến nhà máy Zaporizhzhia.
Nguồn tin cho biết thêm rằng đây có thể là tiến triển mà các quan chức Mỹ đã đề cập đến.
Vòng đàm phán tiếp theo dự kiến diễn ra vào ngày 1 tháng 2.
Những vấn đề khó khăn nhất — yêu cầu của Nga về việc Ukraine rút quân khỏi một phần Donbas và giành quyền kiểm soát nhà máy điện hạt nhân — dự kiến sẽ chi phối chương trình nghị sự.
Một quan chức Mỹ cho biết Washington hy vọng sẽ thúc đẩy tiến trình này “đến giai đoạn kết thúc cuối cùng”, mặc dù Mạc Tư Khoa vẫn chưa ra tín hiệu sẵn sàng chấp nhận bất kỳ đề xuất nào.
Tổng thống Zelenskiy cho biết ông đang chờ xem liệu Nga có sẵn sàng tiến tới hòa bình hay không.
[Kyiv Independent: What was discussed in Abu Dahbi]
10. WhatsApp sẽ phải đối mặt với sự giám sát chặt chẽ hơn khi Liên Hiệp Âu Châu quyết định đây là một nền tảng trực tuyến lớn.
Ứng dụng WhatsApp của Meta sẽ phải đối mặt với sự giám sát chặt chẽ hơn từ Brussels sau khi Liên Hiệp Âu Châu quyết định dịch vụ này thuộc phạm vi điều chỉnh nghiêm ngặt đối với các nền tảng trực tuyến lớn nhất.
Quyết định được công bố hôm thứ Hai về việc xếp WhatsApp Channels vào nhóm các nền tảng trực tuyến phổ biến — cùng với Facebook, Instagram, X và TikTok — có nghĩa là ứng dụng này giờ đây sẽ phải chịu trách nhiệm về cách thức giải quyết các rủi ro hệ thống đối với người dùng.
Các nền tảng không đáp ứng các yêu cầu pháp lý có thể bị phạt tới 6% doanh thu hàng năm toàn cầu theo Đạo luật Dịch vụ Kỹ thuật số của Liên Hiệp Âu Châu.
Phán quyết này cũng được đưa ra trong bối cảnh các quốc gia như Pháp đang tích cực thảo luận về việc hạn chế các nền tảng mạng xã hội dành cho trẻ em.
Quyết định này tập trung đặc biệt vào các Kênh WhatsApp, nơi quản trị viên có thể phát thông báo đến các nhóm người dùng trong một bảng tin, điều này làm cho tính năng này khác biệt so với tính năng nhắn tin thông thường. Dịch vụ nhắn tin riêng tư của WhatsApp được loại trừ rõ ràng.
WhatsApp đã biết trước quyết định này từ tháng 8, khi họ báo cáo rằng Channels có khoảng 51,7 triệu người dùng tại Liên Hiệp Âu Châu. Con số này vượt qua ngưỡng của Liên Hiệp Âu Châu đối với các Nền tảng Trực tuyến Quy mô Rất Lớn (Very Large Online Platforms) với hơn 45 triệu người dùng tại Liên Hiệp Âu Châu.
Meta hiện có bốn tháng để đánh giá và giảm thiểu các rủi ro mang tính hệ thống trên nền tảng của mình. Những rủi ro đó bao gồm việc lan truyền nội dung bất hợp pháp, cũng như các mối đe dọa đối với diễn ngôn dân sự, bầu cử, các quyền cơ bản và sức khỏe.
“Các kênh WhatsApp tiếp tục phát triển ở Âu Châu và trên toàn cầu. Khi quá trình mở rộng này tiếp diễn, chúng tôi vẫn cam kết phát triển các biện pháp an toàn và bảo mật của mình trong khu vực, bảo đảm chúng phù hợp với các kỳ vọng của cơ quan quản lý và trách nhiệm liên tục của chúng tôi đối với người dùng,” phát ngôn viên của WhatsApp, Joshua Breckman, cho biết trong một tuyên bố.
[Politico: WhatsApp to face fresh scrutiny as EU decides it’s a big online platform]
11. Âu Châu thông qua kế hoạch mới nhằm “loại bỏ dần” khí đốt tự nhiên của Nga.
Hội đồng Âu Châu có kế hoạch mới nhằm chấm dứt sự phụ thuộc liên tục vào khí đốt tự nhiên của Nga – vào năm tới.
Liên minh Âu Châu vừa thông qua kế hoạch mới, trong đó cấm khí thiên nhiên hóa lỏng vào đầu năm 2027 và khí thiên nhiên vận chuyển qua đường ống vào mùa thu cùng năm.
Khối Âu Châu vẫn là khách hàng lớn nhất mua cả khí đốt tự nhiên qua đường ống và khí đốt tự nhiên hóa lỏng từ Nga, bất chấp những lời kêu gọi rộng rãi về việc cắt đứt quan hệ kinh tế với Mạc Tư Khoa.
Hôm nay, các Ngoại trưởng của Hung Gia Lợi và Slovakia tuyên bố sẽ kiện Liên minh Âu Châu về kế hoạch cấm hoàn toàn nhập khẩu khí đốt từ Nga ngay khi luật này chính thức có hiệu lực.
Ngoại trưởng Hung Gia Lợi Péter Szijjártó viết trên tờ X hôm thứ Hai rằng nước này sẽ sử dụng “mọi biện pháp pháp lý” để hủy bỏ lệnh cấm, đồng thời cho biết lệnh cấm này “đi ngược lại lợi ích quốc gia và sẽ làm tăng đáng kể chi phí năng lượng cho các gia đình Hung Gia Lợi”.
[Kyiv Independent: Europe approves new plan to 'phase out' Russian natural gas]