Một trong những nhân vật công chúng nổi bật nhất của Giáo hội Hoa Kỳ cho rằng việc đưa ra quyết định cuối cùng về việc một cuộc chiến cụ thể có chính nghĩa hay không không phải là vai trò của các nhà lãnh đạo Giáo hội.
Ken Oliver-Méndez, trong bản tin EWTNNews ngày 28 tháng 4 năm 2026, nhận định rằng: Trong khi nhiều vị giám mục hàng đầu của Hoa Kỳ đã giữ lập trường cho rằng cuộc chiến của Hoa Kỳ với Iran không đáp ứng các tiêu chuẩn chiến tranh chính nghĩa cổ điển của Giáo hội, thì ý kiến về vấn đề này không phải là nhất trí.
Thực vậy, trong những ngày gần đây, một trong những giám mục nổi bật nhất trong dư luận nước này, Giám mục Robert Barron của Winona-Rochester, Minnesota, đã lập luận rằng ngay cả việc đưa ra quyết định cuối cùng về việc một cuộc chiến cụ thể là chính nghĩa hay bất chính cũng không phải là vai trò của các nhà lãnh đạo Giáo hội.
“Vai trò của Giáo hội,” Barron viết trong một bài đăng trên X vào ngày 20 tháng 4, “là kêu gọi hòa bình và thúc giục rằng bất cứ cuộc xung đột nào cũng phải được giới hạn nghiêm ngặt bởi các ràng buộc đạo đức của các tiêu chuẩn chiến tranh chính nghĩa,” được nêu trong Sách Giáo lý của Giáo Hội Công Giáo (số 2309).
Tuy nhiên, ngài nói tiếp, “việc đánh giá xem một cuộc chiến cụ thể là chính nghĩa hay bất chính không phải là vai trò của Giáo hội.” Để củng cố lập luận của mình, Barron đã trích dẫn giáo lý “chiến tranh chính nghĩa” rõ ràng của Sách giáo lý (số 2309) dạy rằng “việc đánh giá các điều kiện này về tính hợp pháp đạo đức thuộc về phán đoán thận trọng của những người có trách nhiệm đối với lợi ích chung.”
“Vậy, liệu cuộc chiến đang được đề cập có thực sự là giải pháp cuối cùng?” ĐC Barron đặt câu hỏi, viện dẫn các tiêu chuẩn về chiến tranh chính nghĩa: “Liệu có thực sự có sự cân bằng giữa lợi ích đạt được và sự tàn phá do chiến tranh gây ra? Liệu những người tham chiến và thường dân có được phân biệt đúng đắn trong quá trình tiến hành xung đột? Các bên tham chiến có ý định đúng đắn không? Liệu có hy vọng thành công hợp lý nào không? Việc đặt ra những câu hỏi đó — thậm chí là việc nhấn mạnh tầm quan trọng về mặt đạo đức của chúng — thuộc về Giáo hội, nhưng việc trả lời chúng thuộc về chính quyền dân sự,” ngài kết luận.
Trong khi đó, các giáo sĩ khác có ảnh hưởng đáng kể trong công chúng, chẳng hạn như linh mục Gerald Murray thuộc Tổng giáo phận New York, một cựu tuyên úy Hải quân Hoa Kỳ, khẳng định dứt khoát rằng hành động quân sự của Hoa Kỳ chống lại Iran đủ điều kiện là một cuộc chiến tranh chính nghĩa.
Trong một bài đánh giá sâu rộng về tình hình dưới ánh sáng của giáo lý chiến tranh chính nghĩa, Murray đã viết trên tờ The Free Press rằng “tính chính nghĩa của cuộc tấn công của Hoa Kỳ vào Iran được xác nhận bởi sự thừa nhận của chế độ Iran.” Murray dẫn lời nhà đàm phán người Mỹ Steve Witkoff, người tiết lộ rằng trong những ngày ngay trước khi chiến tranh bùng nổ, “cả hai nhà đàm phán Iran đều nói thẳng với chúng tôi [Witkoff và nhà đàm phán người Mỹ Jared Kushner], không hề xấu hổ, rằng họ kiểm soát 460 kg uranium làm giàu 60% và họ biết rằng lượng uranium đó có thể chế tạo được 11 quả bom hạt nhân, và đó là khởi đầu cho lập trường đàm phán của họ.” Witkoff tiếp tục, các nhà đàm phán Iran nói với phía Mỹ rằng “họ có quyền bất khả xâm phạm để làm giàu tất cả nhiên liệu hạt nhân mà họ sở hữu.”
Một Iran sở hữu vũ khí hạt nhân và tên lửa đạn đạo là mối đe dọa cận kề đối với Hoa Kỳ, Israel và nhiều quốc gia khác,” Murray nói. “Tình trạng làm giàu uranium ở mức độ cao đồng nghĩa với việc Hoa Kỳ và Israel phải đối diện với mối đe dọa cận kề. Ý định rõ ràng của chế độ Iran trong việc chế tạo vũ khí hạt nhân vẫn không thay đổi. Do đó, việc Hoa Kỳ và Israel tấn công Iran để loại bỏ mối đe dọa hạt nhân là điều chính đáng”, Murray khẳng định, gọi hành động quân sự chung này là “một hành động bảo vệ, chứ không phải là hành động gây hấn, theo lý thuyết chiến tranh chính nghĩa”.
Murray cũng chỉ ra rằng các cuộc đàm phán trước cuộc tấn công vào Iran “cho thấy Hoa Kỳ sẵn sàng làm đến mức nào để tránh chiến tranh - bằng chứng cho thấy cuộc tấn công là biện pháp cuối cùng”.
Hơn nữa, cha lưu ý rằng khi Witkoff và Kushner nói với các nhà đàm phán Iran rằng Hoa Kỳ sẽ cung cấp uranium không dùng cho vũ khí cho Iran trong 10 năm nếu nước này ngừng theo đuổi vũ khí hạt nhân, họ đã bị phía Iran bác bỏ.
“Họ đã bác bỏ điều đó, điều này cho chúng tôi biết ngay lúc đó rằng họ không có ý định làm bất cứ điều gì khác ngoài việc duy trì quá trình làm giàu uranium với mục đích chế tạo vũ khí”, Witkoff kể lại.
“Tôi tin rằng đây là một cuộc chiến chính nghĩa chính vì bản chất của mối đe dọa mà một Iran sở hữu vũ khí hạt nhân gây ra cho Hoa Kỳ, Israel và các đồng minh của họ,” Cha Murray nói trong một cuộc phỏng vấn riêng. “Theo tôi, tiêu chuẩn của một cuộc chiến chính nghĩa không yêu cầu chúng ta phải hứng chịu một cuộc tấn công hạt nhân trước khi chúng ta có thể đáp trả để cố gắng phá hủy vũ khí hạt nhân của họ.”
Hoa Kỳ và Israel đã tấn công Iran vào cuối tháng Hai nhưng đã ngừng bắn kể từ ngày 8 tháng Tư, mà Tổng thống Donald Trump đã gia hạn vô thời hạn trong bối cảnh đàm phán. Không bên nào đồng ý với một nền hòa bình lâu dài.
Đức Giáo Hoàng Leo XIV đã chỉ trích cuộc chiến và kêu gọi hòa bình trong khi Quốc vụ khanh Vatican, Hồng Y Pietro Parol, cũng lên tiếng. Đức Giáo Hoàng Leo nói rằng cuộc tấn công “dường như không đáp ứng các điều kiện” của một cuộc chiến tranh chính nghĩa.
Ngày 23 tháng 4, Đức Leo tiếp tục khẳng định lập trường phản đối chiến tranh của mình, nói rằng ngài khuyến khích “tiếp tục đối thoại vì hòa bình” trong bối cảnh các cuộc đàm phán ngừng bắn.
“Với tư cách là một linh mục, tôi không thể ủng hộ chiến tranh, và tôi muốn khuyến khích mọi người nỗ lực hết sức để tìm kiếm những giải pháp xuất phát từ văn hóa hòa bình chứ không phải thù hận”, Đức Thánh Cha nói.