Từ ngày 12 đến 16.03.2007 vừa qua, khoảng 30 vị Giám đốc Ðại Chủng Viện (ÐCV) trên khắp nước Ðức đã về tham dự tuần lễ hội thảo về những thách đố hiện nay trong vấn đề đào tạo các Linh mục, với chủ đề: "Công việc và cuộc sống các Linh mục trong những cơ cấu Mục Vụ mới. Thích ứng với những thay đổi mới bằng tinh thần Mục vụ!"

Trong ngày kết thúc, ba vị Giám đốc ÐCV: Lm Georg Bätzing (Gp. Trier), Lm Franz Josef Baur (Gp. München) và Lm Andreas Tapken (Gp. Münster) đã đại diện trình bày trước các báo chí kết quả của tuần hội thảo như sau:

Trước hết, một điểm chung các ngài đưa ra là số các tuyển sinh xin vào các Ðại Chủng Viện đã có dấu chỉ thay đổi khả quan rõ rệt. Lm Baur cho hay: „Từ hai năm nay, số tuyển sinh xin gia nhập Chủng Viện München có phần tăng". Còn Lm Bätzing cũng cho biết là số tân Linh mục đã tăng dần. Nếu năm 2004 chỉ có hai vị được truyền chức, thì trong năm 2005 số tân Linh mục tăng lên sáu vị và năm 2006 là mười vị. Tuy nhiên, trong 15 năm vừa qua số Linh mục tại chức trong các giáo phận Ðức lại giảm: từ 19.000 vị xuống còn 16.000 vị. Riêng giáo phận Trier, giảm từ 930 xuống còn 753 vị.

Vì số Linh mục giảm thiểu và thêm vào đó vấn đề tài chánh quá thiếu hụt, nên tất cả các giáo phận ở Ðức, dù muốn hay không, đều phải sửa đổi lại toàn bộ cơ cấu tổ chức, như: hai hay ba giáo hạt gộp lại thành một, và từ ba đến năm giáo xứ nhập thành một giáo xứ do một Linh mục làm quản xứ.

Do đó, việc đào tạo các chủng sinh trong các ÐCV cũng phải có những thay đổi thích hợp, hầu các Linh mục tương lai chuẩn bị tinh thần để có thể thích ứng được với các thay đổi cần thiết đó trong các cơ cấu tổ chức của giáo phận.

Theo tất cả các Cha Giám đốc các ÐCV, thì dù số Linh mục trong các giáo phận sút giảm rõ rệt, nhưng không vì thế mà ÐCV mở cửa đón nhận bất cứ tuyển sinh nào đến gõ cửa ÐCV. Lm Bätzing (Gp. Trier) cho hay là hơn một nửa tuyển sinh đã bị từ chối; còn Lm Tapken (Gp. Münster) cho hay là ngài đã từ chối 60 đến 70% trong số các tuyển sinh đến gõ cửa ÐCV của ngài. Lý do được các Lm Giám Ðốc đưa ra rất đa dạng; tóm tắt là các tuyển sinh không hội đủ các điều kiện cần thiết cho đời sống Linh mục, như : chưa đủ trưởng thành về nhân bản, hoặc còn thiếu tinh thần Kitô giáo trong cuộc sống xã hội, hoặc các tuyển sinh quá cao tuổi; dĩ nhiên, khả năng trí tuệ cũng như khả năng phán đoán của các tuyển sinh đóng một vai trò quan trọng không thể thiếu. Lm Baur ghi nhận là lý lịch của các tuyển sinh, kể cả các người xuất thân từ những gia đình công giáo hay từ những đoàn thể thanh niên công giáo, „rất đa dạng"; và các vị Giám Ðốc cho rằng điều đó không nhất thiết là một điều tiêu cực. Trái lại theo Lm Tapken,"tình trạng đó còn nói lên một điều gì phong phú". Tuy nhiên, tất cả các vị Giám Ðốc đều lưu ý một điều là : „Khi một thanh niên 19 tuổi, sinh trưởng trong một gia đình công giáo và vừa đậu tú tài xong, nay có ý định muốn làm Linh mục, thì không nhất thiết là sẽ nhận được sự ủng hộ của gia đình".

Lớp chuẩn bị tiền Ðại Chủng Viện

Hiện nay ÐCV của ba giáo phận Freiburg, Münster và Trier đã tổ chức cho các tuyển sinh một lớp học Tiền Chủng Viện, để họ có thời giờ chuẩn bị tinh thần trước khi chính thức bước vào ÐCV. Trong thời gian Tiền Chủng Viện này, các tuyển sinh được trau dồi về các giá trị thiêng liêng, cũng như các giá trị nhân bản qua việc thực tập cụ thể trong các trung tâm từ thiện.

Như vậy, những thay đổi trong việc huấn luyện không chỉ giới hạn trong phương diện học thần học mà cả trong những khóa học thực tập Mục vụ. Và theo Lm Bätzing, thời gian thực tập này "sẽ kéo dài 22 tháng, chứ không chỉ 17 tháng như thời gian thực tập hiện nay trong các giáo xứ". Và trong thời gian Ðại Chủng Viện, "chúng ta phải củng cố nơi các chủng sinh Ơn Kêu Gọi của họ, chứ không chỉ trau dồi phương pháp học và phép giáo huấn mà thôi. Theo các Lm Giám Ðốc, chỉ những Linh mục hội đủ những khả năng tinh thần tương ứng mới có thể thành công được trước những thách đố tương lai đang chờ đợi họ qua các cơ cấu tổ chức Mục vụ mới trong các giáo phận. Dĩ nhiên, theo Lm Tapken: "việc thích ứng với những thay đổi bằng tinh thần Mục Vụ ở đây không có nghĩa như một loại nước tương" được tưới lên các thay đổi về cơ cấu tổ chức. Nhưng là nhìn thẳng vào thực tế, coi đó như những thử thách của Thiên Chúa đặt ra cho Giáo Hội và chấp nhận như là diễn tiến trong công cuộc huấn luyện đời sống thiêng liêng.

Các kiểu Linh mục mới

Lm Tapken cho hay rằng tuần hội thảo, các Bề Trên ÐCV đã nhận định là trong tương lai sẽ có ba kiểu mẫu Linh mục cùng đồng hiện hữu bên nhau và cùng hợp tác làm việc với nhau:

1. Các Linh mục điều hành. Ðây là những vị đóng vai trò tổ chức và điều hành một giáo xứ rộng lớn do nhiều giáo xứ hợp lại. Các vị phải có đầu óc tổ chức, chỉ huy và lèo lái mọi hoạt động trong giáo xứ. Dĩ nhiên, người ta không được phép so sánh vai trò các vị Linh mục đó với vai trò một giám đốc trong lãnh vực kinh tế, thương mại hay thể thao. Nhưng như lời Lm Tapken: „điều hành hay điều khiển trong lãnh vực tôn giáo luôn luôn phải được hiểu là sự điều hành tinh thần, tức khả năng đồng hành với các đoàn thể, các cộng đoàn giáo xứ và những tình huống của các tâm hồn theo nghĩa thiêng liêng và tinh thần.

2. Các Linh mục phụ trách Mục vụ. Ðây là các vị trực tiếp giao dịch với các thành phần trong cộng đoàn giáo xứ. Ở đây, người ta cũng phải nhận thức rõ ràng là không phải tất cả mọi Linh mục đều có thể làm Quản Xứ, nhưng „chỉ" là cộng tác viên trong công tác Mục vụ mà thôi; tương tự như: không phải mọi thầy giáo đều có thể làm hiệu trưởng trường được.

3. Các Linh mục truyền giáo. Ðây là những vị có được những đặc sủng đặc biệt cho những sứ mệnh đặc biệt.

Sau cùng các Linh mục Giám Ðốc cũng nhấn mạnh rằng các giáo phận cần phải tổ chức các cơ cấu thế nào để các Linh mục đang chịu trách nhiệm điều hành công tác Mục vụ trong các cộng đoàn giáo xứ không bị lạc lõng và quá mỏi mệt đến kiệt lực và trở nên bệnh tật. Vì một cộng đoàn giáo xứ chỉ sống động khi vị Linh mục Quản Xứ khỏe mạnh cả hai mặt tinh thần và thể lý.

Ðể đạt được điều đó đó, chính các Linh mục cũng phải biết sống và làm việc liên đới với nhau, biết giúp đỡ nhau trong tinh thần huynh đệ chân thành, nhưng nhất là đời sống thiêng liêng cá nhân cần luôn được sưởi ấm bằng sự cầu nguyện và một cuộc sống kết hiệp với Thiên Chúa.

(Theo tuần báo Paulinus của giáo phận Trier, số 12, phát hành ngày 25.03.2007)