Theo thông lệ, hàng năm các vị đại sứ trong ngoại giao đoàn có một buổi tiếp kiến để mừng tuổi Đức Thánh Cha. Dịp này, Đức Thánh Cha sẽ đọc một bài diễn văn quan trọng. Bài diễn văn này phản ánh nhận định về tình hình thế giới hiện nay của Tòa Thánh, cũng như lập trường của Tòa Thánh trước các vấn nạn của thế giới. Đức Thánh Cha đã đọc bài diễn văn này vào sáng thứ Hai 13/01/2003 tại Vatican trước sự hiện diện của 178 vị đại sứ.

Khi đề cập đến tình trạng của Giáo Hội Công Giáo tại Nga, Đức Thánh Cha nói: “Tôi chỉ nhắc đến một tình trạng khiến tôi rất đau buồn: đó là số phận của các cộng đồng Công Giáo tại Liên Bang Nga, mà từ nhiều tháng nay phải chứng kiến cảnh các vị mục tử của mình bị cấm cản không được trở về với đoàn chiên của mình vì những lý do hành chính. Tòa Thánh mong đợi nơi chính quyền Nga những quyết định cụ thể nhằm chấm dứt cuộc khủng hoảng đó và phù hợp với những cam kết quốc tế mà chính phủ Nga hiện đại và dân chủ đã ký kết. Các tín hữu Công Giáo Nga muốn sống như các anh chị em khác trên thế giới với cùng tự do và phẩm giá.”.

Bài diễn văn của Đức Thánh Cha đã gây ra các phản ứng trái ngược nhau. Đức Giám Mục Jerzy Mazur, người đã bị trục xuất khỏi Nga hồi tháng 4/2002 mà không có một lời giải thích nào, đã nhận định: “Tôi nghĩ những lời của Đức Thánh Cha đem lại cho chúng ta nhiều hy vọng hơn và tôi hy vọng chính quyền Nga sớm có những quyết định rõ ràng”.

Trong khi đó, người phát ngôn cho 80 triệu thành viên của Giáo Hội Chính Thống tại Nga, linh mục Vsevolod Chaplin bác bỏ những lời của Đức Thánh Cha và cho rằng Đức Thánh Cha đã thổi phồng vấn đề. Trong cuộc phỏng vấn với thông tấn xã Nga Interfax, linh mục Vsevolod Chaplin cho rằng “những người Công Giáo thiểu số được hưởng tự do hoàn toàn để cầu nguyện và thực thi các công việc giáo xứ của họ”.