Lời giới thiệu: ĐHY JOSE SARAIVA MARTINS sinh ngày 6 tháng giêng năm 1932 tại GAGOS, Bồ Bào Nha. Ngài đã được bổ nhiệm làm Tổng Trưởng Bộ Phong Thánh ngày 30 tháng 5 năm 1998, và đã được Đức Gioan Phaolô II phong tước Hồng Y ngày 21 tháng 2 năm 2001. Sau đây là cuộc phỏng vấn ngài về những vấn đề thời sự trong giáo hội, do hãng Truyền Hình ITV thực hiện ngày mùng 5 tháng 2 nầy. Kính mời quý vị và các bạn theo dõi cuộc phỏng vấn:
Hỏi: Thưa ĐHY, ngài là tổng truởng bộ phong thánh từ năm 1998 đến nay. Xin được hỏi ngài yêu thích những vị thánh nào và tại sao?
Đáp: Tất cả các vị thánh đều đã bắt chước Chúa Kitô trong nếp sống của họ; các thánh được đồng hoá với Chúa Kitô trong những hoàn cảnh hết sức khác nhau và trong mỗi giai đoạn lịch sử khác nhau. Như thế, tất cả các ngài là những guơng mẫu cho chúng ta noi theo, để biết đáp trả lại sức tác động của ân sủng, được thể hiện trong những cách thức khác nhau, qua mỗi vị thánh. Việc cá nhân thích riêng một vị thánh nào đó, phải lưu ý đến yếu tố chung nầy. Nói như thế, không có nghĩa là loại bỏ sự kiện một người có thể có lòng mộ mến riêng đối với vài vị thánh. Riêng tôi, thì tôi có lòng mộ mến thánh Giuse, thánh Antôn Padua, và hai thánh trẻ chăn chiên tại Fatima là thánh Giacinta và thánh Francisco. Đối với thánh Giuse, tôi được danh dự mang tên ngài. Trong tiếng Bồ Đào Nha, Giuse đuợc gọi là “Jose”. Vị thánh thứ hai mà tôi thích, thánh Antôn Padua, sinh tại Lisbon, Bồ Đào Nha và đã qua đời tại Padua, Italia. Ngài đã được Giáo Hội công bố là “Thánh Tiến Sĩ của Tin Mừng”. Tôi ngưỡng mộ ngài, vì tư tưởng thâm sâu, lòng nhiệt thành tông đồ và tinh thần hăng say truyền giáo; tinh thầm hăng say nầy đã thôi thúc ngài đến rao giảng Phúc Âm tại Morocco. Đối với hai thánh trẻ chăn chiên tại Fatima, tôi luôn cảm phục trước đức tin không lay chuyển và sức mạnh tinh thần của hai thánh trẻ nầy, mặc dù vẫn còn thơ trẻ.
Hỏi: Thưa Đức Hồng Y, đâu là những án phong thánh mà ngài cho là có tầm quan trọng đặc biệt?
Đáp: Những án phong chân phuớc và phong thánh hiện đang được cứu xét là nhiều hơn con số 2000 vụ, từ nhiều quốc gia nhiều đại lục khác nhau. Xét về tầm quan trọng phổ quát cho toàn thể Giáo Hội, tôi có thể nhắc đến án phong thánh cho Chân Phuớc giáo hoàng Gioan XXIII, án phong thánh cho hai thánh trẻ của Fatima là Giacinta và Francisco, án phong thánh cho Juan Diego và án phong chân phước cho Mẹ Teresa Calcutta; vào ngày 19 tháng 10 năm 2003, Mẹ Têrêsa Calcutta sẽ được phong chân phước.
Hỏi: Có vài việc phong chân phước và phong thánh đã gây ra những tranh luận. Đức Hồng Y nghĩ thế nào về những tranh luận công khai nầy?
Đáp: Sự việc một vị thánh không được tất cả mọi người đón nhận là dấu chỉ cho chúng ta biết rằng vị thánh đó đã sống thật cuộc sống của mình, không phải theo cách thức của thời đại, nhưng theo cách phù hợp với Đức Tin. Chúa Giêsu Kitô là đấng đầu tiên đã tạo ra, và còn tiếp tục tạo ra, những tranh luận. Vì thế không phải là việc đáng lấy làm lạ, khi cuộc sống của những kẻ theo Chúa đôi khi gây ra những phản ứng tranh luận như vậy; ý nghĩa của sự kiện (gây ra tranh luận) là các vị thánh theo Chúa, là những kẻ không “đúng theo quan điểm chính trị”. Tôi có lẽ cũng nên thêm rằng vài cuộc tranh luận liên quan đến vị thánh nầy hay vị thánh khác phát sinh từ sự giải thích sai lầm về đời sống và việc làm của vị thánh đó, do bởi việc đưa cuộc sống và việc làm của vị thánh đó ra khỏi khung cảnh lịch sử trong đó vị thánh đã sống và làm việc....
Hỏi: ĐHY nghĩ thế nào về những nguồn tin nói rằng Mẹ Têrêsa đã có nhiều thị kiến về Chúa Giêsu trong cuộc đời của Mẹ?
Đáp: Dựa trên những hồ sơ mà Bộ phong thánh đã nhận được, thì không có những lần “hiện ra” nầy. Phải, Mẹ Têrêsa có những “đàm thọai nội tâm”, được hiểu như là một sự thông hiệp với Thiên Chúa; sự hiệp thông nầy, không được diễn tả ra bằng lời nói, nhưng được khắc ghi trong tâm hồn Mẹ và khuyến khích Mẹ khiêm tốn vâng phục theo thánh ý Chúa. Nói cho cùng, thì sự thánh thiện không dựa trên những hiện tượng như thế, nhưng dựa trên việc thi hành những nhân đức cách liên tục và anh hùng.
Hỏi: Thưa Đức Hồng Y, Đức Giáo Hoàng Piô XII sẽ được phong thánh hay không?
Đáp: Án phong thánh cho ngài đang tiến triển, nhưng hồ sơ để chúng tôi nghiên cứu, thì chưa nộp về cho Bộ chúng tôi.
Hỏi: Thưa Đức Hồng Y, ngài là người Bồ Đào Nha. Con đường tu đức như được Đức Mẹ Fatima đề ra, có ảnh huởng như thế nào trên đời sống ngài?
Đáp: Sứ điệp Fatima đã ăn rễ sâu vào trong dân chúng Bồ Đào Nha, nhưng đây cũng là một sứ điệp có tính cách phổ quát. Mẹ Maria yêu cầu hãy cầu nguyện, làm việc hy sinh đền tội, và một cách đặc biệt lần chuỗi Mân Côi. Đây là điều các vị giáo hoàng đã nhấn mạnh đến nhiều lần, kể cả Đức Gioan Phaolô II mới đây nữa. Đối với người công giáo Bồ Đào Nha, Fatima là một điểm quy chiếu quan trọng. Những lần Đức Mẹ hiện ra năm 1917, và sứ điệp của Mẹ, đã ảnh hưởng sâu đậm trên sinh hoạt tôn giáo, trên mọi cuộc sống tại đất nước Bồ Đào Nha của tôi. Như thế, linh đạo Fatima không thể nào không ảnh huởng sâu xa trên tôi. Từ khi tôi còn bé, mẹ tôi đã dạy tôi sống tin tưởng vào Đức Mẹ, và đặc biệt tin tưởng vào “Bà Trắng” (tức Đức Mẹ Fatima), Đấng đã hiện ra cho ba trẻ chăn chiên; mẹ tôi đã dạy tôi yêu mến Đức Mẹ, khẩn cầu Đức Mẹ với Đức Tin.
Quý vị và các bạn thân mến, bài phỏng vấn ĐHY Jose Saraiva Martins, Tổng Trưởng Bộ Phong Thánh, còn phần thứ hai nữa, trong đó ĐHY sẽ trả lời cho những câu hỏi về ý nghĩa của lời tiên tri nói về Nước Nga trở lại, về việc giáo dục công giáo, về Đức Thánh Cha và giáo triều Roma hiện nay.
Hỏi: Thưa ĐHY, ngài là tổng truởng bộ phong thánh từ năm 1998 đến nay. Xin được hỏi ngài yêu thích những vị thánh nào và tại sao?
Đáp: Tất cả các vị thánh đều đã bắt chước Chúa Kitô trong nếp sống của họ; các thánh được đồng hoá với Chúa Kitô trong những hoàn cảnh hết sức khác nhau và trong mỗi giai đoạn lịch sử khác nhau. Như thế, tất cả các ngài là những guơng mẫu cho chúng ta noi theo, để biết đáp trả lại sức tác động của ân sủng, được thể hiện trong những cách thức khác nhau, qua mỗi vị thánh. Việc cá nhân thích riêng một vị thánh nào đó, phải lưu ý đến yếu tố chung nầy. Nói như thế, không có nghĩa là loại bỏ sự kiện một người có thể có lòng mộ mến riêng đối với vài vị thánh. Riêng tôi, thì tôi có lòng mộ mến thánh Giuse, thánh Antôn Padua, và hai thánh trẻ chăn chiên tại Fatima là thánh Giacinta và thánh Francisco. Đối với thánh Giuse, tôi được danh dự mang tên ngài. Trong tiếng Bồ Đào Nha, Giuse đuợc gọi là “Jose”. Vị thánh thứ hai mà tôi thích, thánh Antôn Padua, sinh tại Lisbon, Bồ Đào Nha và đã qua đời tại Padua, Italia. Ngài đã được Giáo Hội công bố là “Thánh Tiến Sĩ của Tin Mừng”. Tôi ngưỡng mộ ngài, vì tư tưởng thâm sâu, lòng nhiệt thành tông đồ và tinh thần hăng say truyền giáo; tinh thầm hăng say nầy đã thôi thúc ngài đến rao giảng Phúc Âm tại Morocco. Đối với hai thánh trẻ chăn chiên tại Fatima, tôi luôn cảm phục trước đức tin không lay chuyển và sức mạnh tinh thần của hai thánh trẻ nầy, mặc dù vẫn còn thơ trẻ.
Hỏi: Thưa Đức Hồng Y, đâu là những án phong thánh mà ngài cho là có tầm quan trọng đặc biệt?
Đáp: Những án phong chân phuớc và phong thánh hiện đang được cứu xét là nhiều hơn con số 2000 vụ, từ nhiều quốc gia nhiều đại lục khác nhau. Xét về tầm quan trọng phổ quát cho toàn thể Giáo Hội, tôi có thể nhắc đến án phong thánh cho Chân Phuớc giáo hoàng Gioan XXIII, án phong thánh cho hai thánh trẻ của Fatima là Giacinta và Francisco, án phong thánh cho Juan Diego và án phong chân phước cho Mẹ Teresa Calcutta; vào ngày 19 tháng 10 năm 2003, Mẹ Têrêsa Calcutta sẽ được phong chân phước.
Hỏi: Có vài việc phong chân phước và phong thánh đã gây ra những tranh luận. Đức Hồng Y nghĩ thế nào về những tranh luận công khai nầy?
Đáp: Sự việc một vị thánh không được tất cả mọi người đón nhận là dấu chỉ cho chúng ta biết rằng vị thánh đó đã sống thật cuộc sống của mình, không phải theo cách thức của thời đại, nhưng theo cách phù hợp với Đức Tin. Chúa Giêsu Kitô là đấng đầu tiên đã tạo ra, và còn tiếp tục tạo ra, những tranh luận. Vì thế không phải là việc đáng lấy làm lạ, khi cuộc sống của những kẻ theo Chúa đôi khi gây ra những phản ứng tranh luận như vậy; ý nghĩa của sự kiện (gây ra tranh luận) là các vị thánh theo Chúa, là những kẻ không “đúng theo quan điểm chính trị”. Tôi có lẽ cũng nên thêm rằng vài cuộc tranh luận liên quan đến vị thánh nầy hay vị thánh khác phát sinh từ sự giải thích sai lầm về đời sống và việc làm của vị thánh đó, do bởi việc đưa cuộc sống và việc làm của vị thánh đó ra khỏi khung cảnh lịch sử trong đó vị thánh đã sống và làm việc....
Hỏi: ĐHY nghĩ thế nào về những nguồn tin nói rằng Mẹ Têrêsa đã có nhiều thị kiến về Chúa Giêsu trong cuộc đời của Mẹ?
Đáp: Dựa trên những hồ sơ mà Bộ phong thánh đã nhận được, thì không có những lần “hiện ra” nầy. Phải, Mẹ Têrêsa có những “đàm thọai nội tâm”, được hiểu như là một sự thông hiệp với Thiên Chúa; sự hiệp thông nầy, không được diễn tả ra bằng lời nói, nhưng được khắc ghi trong tâm hồn Mẹ và khuyến khích Mẹ khiêm tốn vâng phục theo thánh ý Chúa. Nói cho cùng, thì sự thánh thiện không dựa trên những hiện tượng như thế, nhưng dựa trên việc thi hành những nhân đức cách liên tục và anh hùng.
Hỏi: Thưa Đức Hồng Y, Đức Giáo Hoàng Piô XII sẽ được phong thánh hay không?
Đáp: Án phong thánh cho ngài đang tiến triển, nhưng hồ sơ để chúng tôi nghiên cứu, thì chưa nộp về cho Bộ chúng tôi.
Hỏi: Thưa Đức Hồng Y, ngài là người Bồ Đào Nha. Con đường tu đức như được Đức Mẹ Fatima đề ra, có ảnh huởng như thế nào trên đời sống ngài?
Đáp: Sứ điệp Fatima đã ăn rễ sâu vào trong dân chúng Bồ Đào Nha, nhưng đây cũng là một sứ điệp có tính cách phổ quát. Mẹ Maria yêu cầu hãy cầu nguyện, làm việc hy sinh đền tội, và một cách đặc biệt lần chuỗi Mân Côi. Đây là điều các vị giáo hoàng đã nhấn mạnh đến nhiều lần, kể cả Đức Gioan Phaolô II mới đây nữa. Đối với người công giáo Bồ Đào Nha, Fatima là một điểm quy chiếu quan trọng. Những lần Đức Mẹ hiện ra năm 1917, và sứ điệp của Mẹ, đã ảnh hưởng sâu đậm trên sinh hoạt tôn giáo, trên mọi cuộc sống tại đất nước Bồ Đào Nha của tôi. Như thế, linh đạo Fatima không thể nào không ảnh huởng sâu xa trên tôi. Từ khi tôi còn bé, mẹ tôi đã dạy tôi sống tin tưởng vào Đức Mẹ, và đặc biệt tin tưởng vào “Bà Trắng” (tức Đức Mẹ Fatima), Đấng đã hiện ra cho ba trẻ chăn chiên; mẹ tôi đã dạy tôi yêu mến Đức Mẹ, khẩn cầu Đức Mẹ với Đức Tin.
Quý vị và các bạn thân mến, bài phỏng vấn ĐHY Jose Saraiva Martins, Tổng Trưởng Bộ Phong Thánh, còn phần thứ hai nữa, trong đó ĐHY sẽ trả lời cho những câu hỏi về ý nghĩa của lời tiên tri nói về Nước Nga trở lại, về việc giáo dục công giáo, về Đức Thánh Cha và giáo triều Roma hiện nay.