Kitgum - “Chúng tôi tuyệt vọng, chúng tôi không thể chịu đựng tình trạng này nữa. Cần phải làm cái gì đó, người dân chúng tôi đang hấp hối”. Đây là tiếng kêu cứu thốt ra từ Cha Josef Gerner, 68 tuổi, Cha Sở truyền giáo của Kitgum (Tổng Giáo phận Gulu, phía Bắc Uganda) qua điện thoại, bày tỏ sự phẩn nộ vì điều kiện sống bi thảm của cư dân các quận ở Acholi, phía Bắc Uganda.
“Khu vực nông thôn thì hoàn bị quấy phá bởi phiến quân LRA (lord’s Resistance Army - đội quân kháng chiến của Chúa) xảy ra cả ngày lẫn đêm và tôi lặp lại là cả ngày lẫn đêm, với sự cướp bóc điên cuồng ở các thôn làng”. Tiếng Cha nói rõ rệt bằng Anh ngữ chuẩn, mặc dù rõ ràng là bị căng thẳng do xúc động, làm cho giọng Cha thường bị ngắt quảng. “Nếu người dân nghèo chúng tôi không chết vì súng đạn - Cha nói tiếp - thì cũng chết vì chết đói, vì trong điều kiện sống như thế này thì làm sao có thể cày cấy trồng trọt trên đồng ruộng, và cũng không nhận được cứu trợ nhân đạo để thoả mãn những nhu cầu thiết yếu của con người”.
Theo quan điểm của Cha Gerner, nhà truyền giáo dòng Comboni gốc Meckenhausen (giáo phận Eichstätt, Đức), đến Uganda lần đầu tiên vào năm 1971 thì “những gì đang xảy ra ở các quận của Gulu, Kitgum và Pader thật là đồi bại, bởi vì nó vi phạm trắng trợn đến nhân quyền và xảy ra trong sự thờ ơ hoàn toàn của cộng đồng quốc tế”. Cha giải thích thêm trong sự chua xót: Quân đội chính phủ “dường như không có bất kỳ cách giải quyết khả thi nào, trong nhiều năm qua, để chống chọi với các cuộc tấn công của phiến quân, thất bại trong việc bảo đảm an toàn cho thường dân đến độ sinh mạng dân lành bị hạ thấp chỉ như là loài giun dế, để người dân bị buộc phải ngủ ngoài trời, phải tiếp tục trải qua cảnh nhục nhã mỗi ngày”.
Những trẻ em được cứu thoát thì phải tìm kiếm nơi ẩn náu hàng đêm ở những hội truyền giáo chúng tôi trong nỗi sợ hãi bị bắt cóc bởi những phiến quân thường được biết đến với tên ‘Olum’ (nghĩa là ‘cỏ’ trong ngôn ngữ Acholi), Cha giải thích thêm. “Một điều bất hạnh nữa là bị bắt cóc và bị ép buộc phải gia nhập vào hoạt động LRA của Joseph Kony”, nhóm phiến quân bắt đầu hoạt động ở Acholi từ cuối thập niên 80. Theo Cha Gerner, đang xảy ra việc thiếu “quyết tâm chính trị” cho một giải pháp của cuộc khủng hoảng và xem như dân tộc thiểu số ở Acholi sẽ bị “xoá bỏ bộ mặt trên quả địa cầu”. Nhà truyền giáo đưa ra lời kêu cứu khẩn thiết từ sự xúc động của con tim đến MISNA để cộng đồng quốc tế thúc giục các bên trong cuộc xung đột mở cuộc đàm phán quốc tế để có thể chấm dứt sự chịu đựng của thường dân.
Cứ như điều đó chưa đủ, còn có những cuộc đột kích bất ngờ vào gia súc của bọn Karimojong, từ những vùng lân cận Karamoja, diễn tả toàn bộ viễn tượng kịch tính hơn. “Đối với chúng tôi mọi ngày đều là Thứ Sáu Tuần Thánh”, Cha Gerner kết luận, kêu gọi lời cầu nguyện trong Tuần Thánh này, tuần mà Giáo hội tưởng niệm Cuộc khổ nạn của Chúa Giêsu Kitô Chúa chúng ta.
“Khu vực nông thôn thì hoàn bị quấy phá bởi phiến quân LRA (lord’s Resistance Army - đội quân kháng chiến của Chúa) xảy ra cả ngày lẫn đêm và tôi lặp lại là cả ngày lẫn đêm, với sự cướp bóc điên cuồng ở các thôn làng”. Tiếng Cha nói rõ rệt bằng Anh ngữ chuẩn, mặc dù rõ ràng là bị căng thẳng do xúc động, làm cho giọng Cha thường bị ngắt quảng. “Nếu người dân nghèo chúng tôi không chết vì súng đạn - Cha nói tiếp - thì cũng chết vì chết đói, vì trong điều kiện sống như thế này thì làm sao có thể cày cấy trồng trọt trên đồng ruộng, và cũng không nhận được cứu trợ nhân đạo để thoả mãn những nhu cầu thiết yếu của con người”.
Theo quan điểm của Cha Gerner, nhà truyền giáo dòng Comboni gốc Meckenhausen (giáo phận Eichstätt, Đức), đến Uganda lần đầu tiên vào năm 1971 thì “những gì đang xảy ra ở các quận của Gulu, Kitgum và Pader thật là đồi bại, bởi vì nó vi phạm trắng trợn đến nhân quyền và xảy ra trong sự thờ ơ hoàn toàn của cộng đồng quốc tế”. Cha giải thích thêm trong sự chua xót: Quân đội chính phủ “dường như không có bất kỳ cách giải quyết khả thi nào, trong nhiều năm qua, để chống chọi với các cuộc tấn công của phiến quân, thất bại trong việc bảo đảm an toàn cho thường dân đến độ sinh mạng dân lành bị hạ thấp chỉ như là loài giun dế, để người dân bị buộc phải ngủ ngoài trời, phải tiếp tục trải qua cảnh nhục nhã mỗi ngày”.
Những trẻ em được cứu thoát thì phải tìm kiếm nơi ẩn náu hàng đêm ở những hội truyền giáo chúng tôi trong nỗi sợ hãi bị bắt cóc bởi những phiến quân thường được biết đến với tên ‘Olum’ (nghĩa là ‘cỏ’ trong ngôn ngữ Acholi), Cha giải thích thêm. “Một điều bất hạnh nữa là bị bắt cóc và bị ép buộc phải gia nhập vào hoạt động LRA của Joseph Kony”, nhóm phiến quân bắt đầu hoạt động ở Acholi từ cuối thập niên 80. Theo Cha Gerner, đang xảy ra việc thiếu “quyết tâm chính trị” cho một giải pháp của cuộc khủng hoảng và xem như dân tộc thiểu số ở Acholi sẽ bị “xoá bỏ bộ mặt trên quả địa cầu”. Nhà truyền giáo đưa ra lời kêu cứu khẩn thiết từ sự xúc động của con tim đến MISNA để cộng đồng quốc tế thúc giục các bên trong cuộc xung đột mở cuộc đàm phán quốc tế để có thể chấm dứt sự chịu đựng của thường dân.
Cứ như điều đó chưa đủ, còn có những cuộc đột kích bất ngờ vào gia súc của bọn Karimojong, từ những vùng lân cận Karamoja, diễn tả toàn bộ viễn tượng kịch tính hơn. “Đối với chúng tôi mọi ngày đều là Thứ Sáu Tuần Thánh”, Cha Gerner kết luận, kêu gọi lời cầu nguyện trong Tuần Thánh này, tuần mà Giáo hội tưởng niệm Cuộc khổ nạn của Chúa Giêsu Kitô Chúa chúng ta.