Bản tin của Văn Phòng Báo Chí Tòa Thánh ngày 12 tháng 11 có các nội dung sau đây:

Cuộc gặp gỡ với các Giám mục Peru tại Nhà nguyện trong Dinh Tổng Giám mục ở Lima

Vào lúc 9 giờ sáng (15 giờ theo giờ Rôma), sau khi cử hành Thánh lễ riêng tại Tòa Sứ thần Tòa Thánh, Đức Thánh Cha đã di chuyển bằng xe hơi và xe chuyên dụng (Popemobile) đến Dinh Tổng Giám mục ở Lima để gặp gỡ các Giám mục Peru. Trên đường đi, ngài đã dừng chân tại Đền thánh Las Nazarenas (Sanctuario de Las Nazarenas) và Tòa Thị chính (Palacio Municipal), nơi ngài được trao tặng chìa khóa thành phố.

Khi đến lối vào Dinh Tổng Giám mục, Đức Thánh Cha được Đức Giám Mục Carlos Enrique García Camader, Chủ tịch Hội đồng Giám mục, đón tiếp và tháp tùng vào Nhà nguyện, nơi diễn ra cuộc gặp gỡ.

Sau lời chào mừng của Chủ tịch Hội đồng Giám mục, Đức Thánh Cha đã có bài phát biểu, tiếp đó là nghi thức trao đổi quà tặng và chụp ảnh lưu niệm cùng các Giám mục.

Kết thúc cuộc gặp, Đức Thánh Cha đã đi bộ đến Vương cung thánh đường – Nhà thờ Chính tòa Thánh Gioan Tông đồ và Thánh sử để cử hành Giờ Kinh Trưa cùng các Giám mục, linh mục, tu sĩ nam nữ, chủng sinh, các Nhóm Hiệp hành và các Hội đồng Mục vụ.

Dưới đây là bài phát biểu của Đức Thánh Cha dành cho những người tham dự cuộc gặp gỡ với các Giám mục Peru:

Bài phát biểu của Đức Thánh Cha

Thưa quý Đức Hồng Y,
Thưa quý Đức Cha,
Thưa quý Đức ông,
Anh em thân mến!

Tôi xin cảm ơn những lời tốt đẹp mà Đức Cha Carlos Enrique García Camader, Giám mục giáo phận Lurín kiêm Chủ tịch Hội đồng Giám mục, đã thay mặt anh em gửi đến tôi, cùng với những lời cầu nguyện cho sự bình phục của tôi. Một số anh em có lẽ biết rằng đã có những người giống như “ông Tôma” từng nói: “Ngài sẽ không đến đâu”; “Ngài sẽ không thể đến được đâu”. Nhưng Thiên Chúa thật vĩ đại, và ân sủng của Người còn cao cả hơn tất cả chúng ta. Tôi thực sự rất vui khi được ở đây cùng với anh em.

Tôi tạ ơn Thiên Chúa vì trong dịp này, Ngài cho phép chúng ta tiếp tục cuộc đối thoại với tư cách là những người anh em giám mục. Chỉ mới vài tháng trước, anh em đã ở Rôma trong chuyến thăm ad limina; giờ đây, chúng ta lại cùng hiện diện tại đây. Tôi cũng rất mong chờ các cuộc gặp gỡ sẽ diễn ra trong những ngày tới tại Peru. Cảm ơn anh em vì tất cả công sức đã bỏ ra để tổ chức chuyến thăm này.

Thưa các anh em giám mục, những con đường đan xen trên khắp đất nước cũng chính là những con đường chạy xuyên qua tâm hồn của người dân nơi đây. Chúng ta có thể thấy rõ điều này tại Peru. Những dãy núi, thung lũng, đường bờ biển, vùng Amazon và các lối mòn cổ xưa đều lưu giữ ký ức về những cộng đồng dân tộc đã học cách xích lại gần nhau và chia sẻ những ân huệ của mình.

Trong số những con đường ấy, có một con đường rất đỗi quen thuộc với anh em: Con đường Inca vĩ đại – một mạng lưới rộng lớn kết nối các vùng lãnh thổ, cộng đồng và văn hóa trên khắp vùng đất này. Từ hình ảnh đó, tôi muốn mời gọi anh em cùng suy tư về sứ vụ giám mục của chúng ta; bởi lẽ, Giáo hội cũng giống như một con đường dẫn đưa chúng ta đến sự hiệp thông và niềm hy vọng, vượt qua những ngọn núi của sự thờ ơ, những sa mạc của chủ nghĩa cá nhân, và những khoảng cách chia rẽ con người. Hơn nữa, khẩu hiệu của chuyến thăm này — “Chúng ta hãy mở rộng tâm hồn!” — chính là lời mời gọi hướng tới sự hoán cải, sự hiệp thông và sứ vụ.

Vậy, “mở rộng tâm hồn” đối với một giám mục nghĩa là gì? Điều đó có nghĩa là phải thấu hiểu con đường dẫn đến Thiên Chúa để có thể đồng hành cùng các tín hữu, đồng thời để cho Thiên Chúa và chính các tín hữu đặt ra những thách đố đối với các ưu tiên của vị giám mục. Đây là một hành trình mang đậm tinh thần truyền giáo, tựa như Con đường Inca xưa kia — vốn không được xây dựng để lữ khách dừng chân chiêm ngưỡng phong cảnh hùng vĩ, mà để vươn tới mọi miền của đế quốc Tawantinsuyu. Giống như những chasqui (người đưa tin thời Inca) từng băng qua khắp chiều dài và chiều rộng của đế quốc để truyền đạt những thông điệp khẩn cấp và mang theo các nhu yếu phẩm thiết yếu, vị giám mục chính là người sứ giả mang Tin Mừng, gìn giữ kho tàng Lời Chúa, và cử hành các bí tích — những ân huệ không thể thiếu để duy trì đời sống Kitô hữu. Chúng ta cũng có thể suy gẫm như thế này, giống như con đường này là sự kế thừa từ những lối mòn cổ xưa vốn được các nền văn hóa tiền Inca sử dụng, thì vị giám mục cũng là người phục vụ lịch sử cứu độ trong giáo phận của mình—một lịch sử đã khởi đầu trước ngài và sẽ còn tiếp diễn sau ngài. Vì lý do đó, đối với một vị giám mục, việc “mở rộng tâm hồn” đồng nghĩa với việc nhận ra con đường mà Thiên Chúa đang cùng đi với dân Người, nhận ra hành trình vẫn còn ở phía trước, cũng như phương hướng mà chúng ta cần tiến bước để tiếp tục xây dựng một tương lai đầy hy vọng cho tất cả mọi người.

Thưa anh em, đối với vị giám mục, mở rộng tâm hồn còn có nghĩa là tìm hiểu giáo phận của mình bằng cách bước vào nhà của giáo dân, đồng hành cùng người bệnh, gặp gỡ giới trẻ và tiếp cận những cộng đồng—do vị trí địa lý xa xôi hoặc hoàn cảnh xã hội dễ bị tổn thương—mà tiếng nói của họ hiếm khi được lắng nghe. Thật vậy, người mục tử được mời gọi hãy lên đường để gặp gỡ tất cả mọi người.

Trong bối cảnh này, hình ảnh Thánh Turibius xứ Mogrovejo hiện lên một cách đặc biệt. Ngài hiểu rằng sứ vụ của mình đòi hỏi phải hiện diện cùng các cộng đồng, để ưu tiên tập trung vào việc đào tạo Kitô giáo và bảo đảm rằng Tin Mừng cũng có thể được công bố bằng ngôn ngữ của các dân tộc bản địa. Cuốn Giáo lý – được biên soạn trong sự hiệp thông với các giám mục quy tụ tại Công đồng tỉnh Lima lần thứ ba, và được viết bằng tiếng Aymara, tiếng Quechua cùng tiếng Tây Ban Nha – chính là minh chứng cho lòng nhiệt thành truyền giáo của ngài.

Chúng ta biết rằng Con đường Inca không phải là một lộ trình dễ dàng; những con dốc đứng và các lối đi hẹp thử thách sức bền của người lữ hành, dù rằng những nỗ lực ấy được an ủi phần nào khi chiêm ngắm vẻ hùng vĩ của tạo thế. Tương tự như vậy, sứ vụ giám mục không phải lúc nào cũng đi trên những con đường bằng phẳng, rõ ràng. Chúng ta gặp phải những khó khăn trong mục vụ, những chia rẽ trong xã hội, những hiểu lầm và cả những quyết định có thể gây ra nhiều đau đớn. Ở đây, Thánh Turibius một lần nữa soi sáng cho chúng ta, giúp hiểu rằng đức ái mục tử không nằm ở việc né tránh các vấn đề, mà là giữ lòng trung thành với Đức Kitô và tìm kiếm điều tốt đẹp nhất có thể cho mọi người. Cũng như những gian nan trên hành trình len lỏi qua các dãy núi, Thập giá của Chúa Giêsu cũng đè nặng lên sứ vụ của chúng ta. Tuy nhiên, chính Thập giá ấy nhắc nhở rằng, bất cứ sự vất vả nào được dâng hiến vì tình yêu đều không bao giờ là vô ích, khi nó được kết hợp với sự tự hiến của chính Đức Giê-su Ki-tô (x. Mt 16:24-25).

Cần nhớ rằng, chúng ta không đơn độc bước đi trên con đường này. Khi đang ở tại vùng đất từng là nơi đặt chủng viện đầu tiên của Peru, tôi nghĩ đến hình ảnh vị giám mục – người biến chính hành trình ấy thành một Yachay wasi lưu động, một “ngôi nhà tri thức”. Là người bạn đồng hành cùng các linh mục của mình, ngài không những chỉ đường, mà còn chia sẻ những khó khăn và khát vọng của họ, nhận ra dấu chân Thiên Chúa trong cuộc đời họ, và đảm bảo rằng không một ai bị bỏ lại phía sau. Hơn cả những hình dung, sự thật là việc cùng nhau bước đi sẽ vun đắp sự hiệp thông – một ân huệ mà chúng ta phải luôn cầu nguyện để có được: hiệp thông với Đấng kế vị Thánh Phê-rô, với các giám mục khác, với các tu sĩ nam nữ và với toàn thể dân Chúa. Điều này vô cùng thiết yếu để có thể trung thành bước đi trên Con Đường chính là Đức Ki-tô.

Trước thực tế đó, tôi cảm thấy được khích lệ bởi tiến trình hiệp hành đang được thực hiện trong Giáo hội tại Peru. Trong sự hiệp thông với dân Chúa, tôi mời gọi anh em tiếp tục kiên trì dấn thân, để ngày càng xây dựng được một Giáo hội trong đó, tất cả chúng ta đều nhận ra mình là những môn đệ truyền giáo của Chúa, cùng chia sẻ trách nhiệm với nhau. Đó là một Giáo hội trong đó mỗi người sống theo ơn gọi riêng của mình trong sự tin tưởng lẫn nhau; nơi mà quyền bính không được thực thi theo lối độc đoán, và sự vâng phục không biến thành thái độ nô lệ mù quáng.

Giờ đây, tôi muốn nhắc đến những vị tiền nhân đã từng bước đi trên mảnh đất này. Bên cạnh Thánh Turibius xứ Mogrovejo, chúng ta hãy nghĩ đến Thánh Rosa thành Lima. Đời sống cầu nguyện và sự tận hiến của ngài dành cho những người túng thiếu nhắc nhở chúng ta rằng, hoa trái tông đồ tùy thuộc vào sự kết hiệp của chúng ta với Chúa; và hệ quả là, tùy thuộc vào việc chúng ta chăm sóc đời sống tâm linh của chính mình trong sứ vụ giám mục.

Từ Thánh Phanxicô Solano, chúng ta học cách vượt qua các biên giới để loan báo Tin Mừng. Tinh thần truyền giáo đầy hoan lạc của ngài nhắc nhở chúng ta rằng, Giáo hội hiện hữu là để loan báo Chúa Giê-su Ki-tô, đặc biệt là cho những ai đang sống ở những vùng ngoại vi, cả về mặt địa lý lẫn nhân sinh.

Qua sự khiêm nhường, Thánh Martin de Porres và Thánh Juan Macías dạy chúng ta nhận ra Chúa Kitô nơi những người bé mọn nhất. Từ các vị thánh này, chúng ta cũng học được rằng đức ái bắt đầu từ những cử chỉ đơn giản, như việc biết lắng nghe người khác. Các ngài còn nhắc nhở chúng ta rằng, không ai có thể bị đánh giá dựa trên cấp bậc, nguồn gốc hay địa vị xã hội của họ. Về điểm này, tôi xin được đề cập đến một thực trạng đã gây ra biết bao đau đớn cho chúng ta: đó là những hành vi lạm dụng do các thành viên hàng giáo sĩ gây ra, hoặc xảy ra trong môi trường Giáo hội. Chúng ta phải ứng xử theo cách của Chúa Giê-su: với sự thật, công lý, lòng tha thứ, thực hiện việc đền bù, cùng cam kết ngày càng mạnh mẽ hơn trong việc xây dựng một văn hóa phòng ngừa và bảo vệ những người yếu thế trước các tội ác như vậy.

Cuộc đời của các vị thánh — mỗi người một vẻ nhưng đều hiệp nhất trong cùng một đức tin: từ các giám mục, linh mục, giáo dân, cho đến những người gốc Tây Ban Nha, người Creole hay người lai (Mulatto) — tất cả đều thể hiện sự hiệp nhất của Giáo hội tại Peru và tạo nên một trường học về sự thánh thiện. Các ngài vẫn đang đồng hành cùng chúng ta, ngay tại đây và lúc này, trên muôn nẻo đường của cùng một Con Đường duy nhất, dạy chúng ta sống tinh thần "tất cả nên một trong Người" (Illo uno unum).

Thưa các anh em giám mục, vào năm 2018, tôi cũng ngồi ở phía sau cùng với anh em tại chính nơi này, và chúng ta đã đón nhận từ Đức Thánh Cha Phan-xi-cô kính yêu một lời khuyên tha thiết về việc nỗ lực xây dựng sự hiệp nhất. Tôi nhớ ngài đã nói với chúng ta rằng: “Đừng để mình trở thành tù nhân của những chia rẽ vốn tạo nên các phe nhóm và cản trở ơn gọi của chúng ta trong việc trở thành bí tích của sự hiệp thông… Đó đã, đang và sẽ luôn là cách tốt nhất để loan báo Tin Mừng” (Cuộc gặp gỡ với các Giám mục Peru, Lima, ngày 21 tháng 1 năm 2018). Quả thực, sự hiệp thông giữa anh em, giữa chúng ta với nhau, chính là nền tảng cho sự đáng tin cậy của Tin Mừng mà anh em rao giảng.

Sứ vụ giám mục đòi hỏi chúng ta phải là những người xây cầu nối, thúc đẩy đối thoại, giáo dục người khác cách thực hiện những cuộc gặp gỡ mang lại hoa trái, đồng thời góp phần chữa lành các vết thương đang gây chia rẽ xã hội Peru. Để thực hiện điều này một cách hiệu quả, chúng ta cần mở lòng với các anh em giám mục khác, nhằm vun đắp niềm tin, chia sẻ những khó khăn và củng cố tình huynh đệ giám mục. Không một giám mục nào nên cảm thấy đơn độc trên hành trình này. Không một Giáo hội địa phương nào nên thực hiện sứ vụ của mình như thể nó tách biệt với sứ vụ của những người khác. Trong và thông qua sự hiệp thông, vị giám mục sẽ là khí cụ ngăn chặn tình trạng phân cực xã hội hoặc chính trị làm suy yếu sứ vụ ngôn sứ và loan báo Tin Mừng của ngài.

Sau cùng, thưa anh em, vị giám mục phải mở rộng tâm hồn mình đón nhận đất nước Peru ngày nay. Một con đường cổ xưa vẫn giữ nguyên giá trị khi nó tiếp tục giúp con người đạt tới đích đến. Chúng ta phải tự hỏi đâu là những con đường thực sự dẫn đến Đức Ki-tô, đồng thời cần lên tiếng bác bỏ những con đường sai lạc. Ngày nay, Peru cần những mục tử biết lắng nghe các vấn nạn của thời đại và soi sáng chúng bằng sự sáng tỏ của Tin Mừng. Nhờ đó, anh em có thể đồng hành cùng các gia đình, nâng đỡ người trẻ, bảo vệ sự sống và phẩm giá của mỗi cá nhân, thúc đẩy công lý và dấn thân chăm sóc thụ tạo; đặc biệt quan tâm đến những ai đang phải chịu cảnh nghèo đói, bị gạt ra bên lề xã hội, nạn tham nhũng, bạo lực và thiếu thốn cơ hội.

Sứ vụ này đòi hỏi chúng ta phải kết hợp sự trung thành với giáo lý cùng sự gần gũi trong mục vụ; việc cử hành các bí tích cùng sự dấn thân phục vụ tha nhân; và việc đào luyện lương tâm cùng với minh chứng cụ thể của đức ái.

Thánh Thể là nguồn mạch và đỉnh cao của đời sống Ki-tô hữu chúng ta. Trước Nhà Tạm, chúng ta tìm lại được cái nhìn đúng đắn về thừa tác vụ của mình. Giáo hội không thuộc về chúng ta; Giáo hội thuộc về Đức Ki-tô. Chúng ta chỉ là những sứ giả, rồi một ngày nào đó sẽ hoàn tất hành trình của mình. Chỉ có Thiên Chúa là trường tồn!

Ước mong chúng ta luôn dành thời gian ở bên Chúa và đồng hành với những ai cần cảm nghiệm tình phụ tử thiêng liêng nơi vị giám mục. Bởi lẽ, vị giám mục – dù vẫn còn đó những giới hạn bản thân – khi kết hiệp với Đức Kitô, sẽ trở thành khí cụ của sự an ủi, hiệp nhất và hy vọng.

Tôi xin kết thúc bằng ba gợi ý sau:

Thứ nhất: đừng bao giờ ngừng bước đi cùng với dân chúng.

Thứ hai: đừng bao giờ ngừng bước đi cùng nhau, trong sự hiệp thông giám mục, với tư cách là những chứng nhân cho sự hiệp nhất mà chúng ta rao giảng.

Thứ ba: đừng bao giờ mệt mỏi trong việc mở rộng tâm hồn đón nhận Thiên Chúa – để Người đổi mới ơn gọi của chúng ta; đón nhận anh chị em – để những chia rẽ được chữa lành; và đón nhận dân Chúa – để họ tìm thấy nơi anh em một “vị giám mục hiền phụ” luôn gần gũi, can đảm và giàu lòng thương xót. Xin Đức Trinh Nữ Maria, Mẹ của Giáo hội, ban cho chúng ta điều này, để tất cả con cái trên mảnh đất tươi đẹp này — từ vùng cao nguyên Andes, các thung lũng, vùng Amazon, cho đến vùng duyên hải và các hòn đảo — đều có thể tìm thấy nơi Giáo hội một mái nhà, nơi họ được chào đón, lắng nghe, yêu thương và dẫn đưa đến với Chúa Giê-su Ki-tô. Xin cảm ơn rất nhiều.