Các ký giả Nicole Winfield và Isabel Debre của hãng tin Associated Press, ngày 11 tháng 11 năm 2026, tường trình từ Córdoba, Argentina rằng hôm thứ Ba, Đức Giáo Hoàng Leo XIV đã kêu gọi người dân Argentina noi gương các vị thánh nổi tiếng nhất của đất nước. Ngài đã cử hành thánh lễ tại thành phố Córdoba, miền trung Argentina, với sự tham dự của khoảng 650,000 người — chỉ một ngày sau khi có khoảng 2.5 triệu người tập trung tại thủ đô.

Các tín hữu từ khắp nơi trên đất nước Argentina đã dành nhiều giờ lái xe để có mặt tại buổi lễ, từ tận cùng phía bắc cho đến vùng Patagonia ở phía nam và các khu vực khác. Sau gần 40 năm không có chuyến thăm nào từ ngôi vị Giáo hoàng, Córdoba đã được chọn làm nơi đón tiếp Đức Giáo Hoàng Leo nhờ vị trí trung tâm của thành phố này.

Đức Giáo Hoàng Leo chia sẻ với cộng đoàn rằng Córdoba là một “vùng đất của các vị thánh”, nơi từng là quê hương của một số nhà truyền giáo nổi tiếng nhất Argentina. Trong số đó có Thánh José Gabriel del Rosario Brochero — được biết đến với biệt danh “linh mục Gaucho” — và “Mama Antula”, người đã trở thành vị thánh đầu tiên của Argentina vào năm 2024. Cả hai vị đều được phong thánh bởi Đức Giáo Hoàng Phan-xi-cô, một người Argentina.

Đức Giáo Hoàng Leo khuyến khích người dân Argentina ngày nay hãy noi gương các vị thánh này.

“Tất cả chúng ta đều được mời gọi nên thánh,” ngài nói. “Các vị thánh và chân phước này đã hoàn thành sứ mệnh của mình trên trần gian. Hôm nay, đến lượt chúng ta tiếp bước tấm gương thánh thiện rạng ngời mà các ngài đã để lại.”

Sau thánh lễ, Đức Giáo Hoàng Leo đã gây bất ngờ cho đám đông khi xuất hiện chốc lát trên ban công dinh thự của Tổng giám mục tại trung tâm Córdoba — chính là ban công mà Thánh Gio-an Phao-lô II từng đứng để chào người dân Córdoba vào năm 1987. Hàng ngàn người bên dưới đã reo hò, hô vang “León, León!”. “Khi hợp nhất, chúng ta có thể làm được mọi thứ,” Đức Giáo Hoàng nhắn nhủ họ. Erika Viñales, 39 tuổi, và Elena Llanquenao, 54 tuổi, là những giáo viên giáo lý đến từ tỉnh Santa Cruz thuộc vùng Patagonia ở miền nam Argentina. Họ cho biết mình đã vượt quãng đường 2,000 km (hơn 1,200 dặm) để có mặt tại đây.

“Đó quả là một hành trình dài,” Viñales chia sẻ.

Một địa điểm gợi nhắc về thời kỳ độc tài

Địa điểm tổ chức nghi thức phụng vụ là khuôn viên Nhà máy Máy bay Argentina – một cơ sở do không quân điều hành trong phần lớn thế kỷ 20, nơi từng sản xuất các loại máy bay tấn công được quân đội Argentina sử dụng lần đầu vào cuối năm 1975 để chống lại các nhóm du kích cánh tả.

Chiến dịch chống nổi dậy đó chính là khúc dạo đầu cho thời kỳ khủng bố nhà nước dưới chế độ độc tài quân sự giai đoạn 1976–1983; theo ước tính của các tổ chức nhân quyền, khoảng 30,000 người đã bị sát hại hoặc mất tích trong giai đoạn này.

Sau thánh lễ, Đức Giáo Hoàng đã có cuộc gặp riêng với 20 người do tổng giám mục lựa chọn. Trong số đó có bà Alba Camargo – người có cha, mẹ kế, cùng cô và chú đều đã mất tích dưới chế độ độc tài quân sự Argentina giai đoạn 1976–1983.

Bà Camargo kể lại rằng bà đã thưa với Đức Giáo Hoàng rằng mình đến đây thay mặt cho những thân nhân vẫn đang tìm kiếm hài cốt các nạn nhân tại La Perla – một trung tâm giam giữ bí mật trước đây nằm ở ngoại ô Córdoba. Bà cũng trao cho ngài một tập hồ sơ chứa hình ảnh các cuộc khai quật cùng danh tính những người đã được xác định.

“Ngài gật đầu như thể đã biết rõ mọi chuyện, rồi nhìn sâu vào mắt tôi, nắm lấy tay tôi và ban phước cho những chiếc thánh giá dòng Phanxicô mà tôi mang đến,” bà chia sẻ với hãng tin AP.

Bà cho biết nhiều người khác trong nhóm – bao gồm một lao động nông thôn, một người tổ chức bếp ăn từ thiện và một nạn nhân sống sót sau nạn buôn người – đã xúc động đến mức không thể thốt nên lời. “Thật vô cùng mạnh mẽ khi cảm nhận được sự gần gũi, nhân bản của ngài, khi ngài lắng nghe bạn ở khoảng cách chỉ 15 cm.”

Bà Camargo, 64 tuổi – người từng bị lực lượng an ninh bắt giữ vào năm 1976 khi mới 13 tuổi – cho biết, bản thân cuộc gặp gỡ này chính là “một cử chỉ cho thấy ngài thực sự nhìn thấy chúng tôi.” Hai tuần trước, các chuyên gia nhân học pháp y đã tìm thấy và xác định được hài cốt của chín người mất tích tại La Perla – một trong những trung tâm giam giữ và tra tấn bí mật lớn nhất dưới thời chế độ độc tài.

Bà Camargo bày tỏ hy vọng rằng cuộc gặp hôm thứ Ba “sẽ mang lại sự thay đổi”, trong bối cảnh chính quyền của Tổng thống Javier Milei đã cắt giảm mạnh ngân quỹ dành cho các địa điểm tưởng niệm thời kỳ độc tài cũng như các tổ chức tìm kiếm người mất tích. Chính quyền này còn thúc đẩy một cách nhìn nhận lại lịch sử, trong đó mô tả các tội ác của quân đội chỉ đơn thuần là những hành động thái quá trong cuộc chiến chống lại các nhóm du kích cánh tả.

“Thật kiệt quệ khi cứ phải nghe người ta khẳng định rằng những gì mình đã trải qua suốt cả cuộc đời này là không có thật,” bà Camargo chia sẻ.

Đức Giáo Hoàng Leo chỉ đề cập thoáng qua về lịch sử đau thương của Argentina

Trong chuyến thăm Argentina, Đức Giáo Hoàng chỉ đề cập thoáng qua về thời kỳ độc tài. Trong bài phát biểu đầu tiên hôm Chúa nhật trước Tổng thống Javier Milei và các quan chức chính phủ, ngài đã nhắc đến lịch sử Argentina, bao gồm cả “những lý do để biết ơn và những ký ức đau buồn”.

Khi đó, ngài cho rằng mỗi thế hệ đều có trách nhiệm “phân định điều gì xứng đáng được lưu giữ, đối diện với những bất công trong quá khứ, và đóng góp vào di sản vật chất cũng như tinh thần chung” – những lời bình luận được hiểu là nhắm đến thời kỳ độc tài.

Mặc dù bài giảng của Đức Giáo Hoàng tại Córdoba hôm thứ Ba tập trung vào đức tin và sự thánh thiện, nhưng những thông điệp xã hội mạnh mẽ hơn mà ngài đưa ra trong hai ngày đầu tiên tại Argentina vẫn đang tiếp tục gây tiếng vang ở Buenos Aires.

Hôm thứ Ba, bốn thượng nghị sĩ thuộc đảng của ông Milei đã bắt đầu chuẩn bị xem xét lại một dự luật đang bị đình trệ về việc cấm quảng cáo cờ bạc trực tuyến – một vấn đề mà ông Milei phản đối, trong khi Giáo hội ủng hộ như một phương thức để bảo vệ trẻ em. Nhà ngoại giao hàng đầu của Argentina đã lên tiếng bảo vệ thành quả của chính quyền trước những ý kiến chỉ trích cho rằng thông điệp của Đức Giáo Hoàng là lời khiển trách đối với các chính sách thắt lưng buộc bụng của ông Milei; ông khẳng định thông điệp của Đức Leo về việc bảo vệ những người dễ bị tổn thương là dành cho tất cả mọi người.

Tuy nhiên, Bộ trưởng Ngoại giao Pablo Quirno cũng thừa nhận rằng những phát biểu đó đã phơi bày những khiếm khuyết của đất nước.

“Thông điệp này thách thức toàn bộ tầng lớp chính trị, tầng lớp lãnh đạo, thách thức chính chúng ta với tư cách là một xã hội, đồng thời chỉ ra những gì chúng ta còn thiếu sót,” ông Quirno chia sẻ với kênh truyền hình TN của Argentina. “Chúng tôi đang nỗ lực mỗi ngày để đáp lại thông điệp của Đức Giáo Hoàng và khắc phục những thiếu sót đó.”

Người tiếp đón Đức Leo tại Córdoba cũng là một trong những nhân vật thuộc Giáo hội Argentina chỉ trích ông Milei gay gắt nhất. Hồng Y Ángel Rossi, một tu sĩ Dòng Tên, từng được đào tạo dưới sự dẫn dắt của Jorge Mario Bergoglio vào thập niên 1970 — nhiều thập kỷ trước khi ĐHY Bergoglio trở thành Giáo hoàng Phan-xi-cô và phong ngài làm Hồng Y.

Ngài từng lên tiếng ủng hộ thân nhân của những người mất tích, đồng thời chỉ trích mạnh mẽ việc ông Milei cắt giảm các khoản hỗ trợ dành cho người khuyết tật và người về hưu; trong một thánh lễ vào tháng 5, ngài gọi đây là hành vi “tàn độc mang tính thể chế và nhà nước”.

Các nhà lãnh đạo địa phương cho biết chuyến thăm của Đức Leo đã mang đến hy vọng tìm thấy tiếng nói chung cho một đất nước đang bị chia rẽ sâu xa. “Trong thời điểm đầy rẫy sự chia rẽ và chủ nghĩa cá nhân như hiện nay, thông điệp về hòa bình, tình huynh đệ và hy vọng của ngài thực sự là một lời thức tỉnh đối với chúng ta,” Martín Llaryora, Thống đốc tỉnh Córdoba, viết trên mạng xã hội.